Bhagavad Gītā · Kapitel 3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.1
ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन ।
तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव ॥ ३.१ ॥
Arjuna sprach: Wenn du die Einsicht für höher hältst als das Handeln, Janārdana, warum treibst du mich dann zu dieser schrecklichen Tat, Keśava?
3.2
व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मे ।
तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम् ॥ ३.२ ॥
Mit scheinbar widersprüchlichen Worten scheinst du meine Einsicht zu verwirren. Sag mir entschieden das eine, wodurch ich das höchste Heil erlangen kann.
3.3
लोकेऽस्मिन्द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ ।
ज्ञानयोगेन सांख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥ ३.३ ॥
Der Herr sprach: In dieser Welt, Sündloser, habe ich einst einen zweifachen Weg gelehrt: den Yoga der Erkenntnis für die Sāṃkhyas und den Yoga des Handelns für die Yogis.
3.4
न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्नुते ।
न च संन्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥ ३.४ ॥
Nicht durch Unterlassen der Taten erlangt der Mensch Freiheit vom Handeln, noch gelangt er durch bloßes Entsagen zur Vollendung.
3.5
न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।
कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥ ३.५ ॥
Niemand kann je auch nur einen Augenblick ohne Handeln bleiben, denn jeder wird von den aus der Natur geborenen Guṇas unwillkürlich zum Handeln getrieben.
3.6
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।
इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥ ३.६ ॥
Wer die Handlungsorgane zügelt, aber dasitzt und im Geist an die Sinnesobjekte denkt, der Verblendete wird ein Heuchler genannt.
3.7
यस्त्विन्द्रियाणि मनसा नियम्यारभतेऽर्जुन ।
कर्मेन्द्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते ॥ ३.७ ॥
Wer aber die Sinne durch den Geist zügelt, Arjuna, und ohne Anhaftung mit den Handlungsorganen den Yoga des Handelns beginnt, der ragt hervor.
3.8
नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः ।
शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः ॥ ३.८ ॥
Verrichte deine vorgeschriebene Tat, denn Handeln ist besser als Nichthandeln. Ohne Handeln wäre nicht einmal der Erhalt deines Körpers möglich.
3.9
यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः ।
तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसंगः समाचर ॥ ३.९ ॥
Außer durch Handeln, das um des Opfers willen geschieht, ist diese Welt durch Handeln gebunden. Darum, Kaunteya, verrichte frei von Anhaftung dein Handeln zu diesem Zweck.
3.10
सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।
अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोऽस्त्विष्टकामधुक् ॥ ३.१० ॥
Im Anbeginn schuf Prajāpati die Geschöpfe zusammen mit dem Opfer und sprach: „Hierdurch sollt ihr gedeihen; dies sei euch die wunscherfüllende Kuh.“
3.11
देवान्भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः ।
परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ ॥ ३.११ ॥
Nährt damit die Götter, und mögen die Götter euch nähren. Indem ihr einander nährt, werdet ihr das höchste Heil erlangen.
3.12
इष्टान्भोगान्हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।
तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः ॥ ३.१२ ॥
Durch das Opfer genährt, werden die Götter euch die erwünschten Genüsse geben. Wer ihre Gaben genießt, ohne ihnen davon darzubringen, ist wahrlich ein Dieb.
3.13
यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।
भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात् ॥ ३.१३ ॥
Die Guten, die die Reste des Opfers essen, werden von allen Sünden befreit; die Bösen aber, die nur für sich selbst kochen, essen die Sünde.
3.14
अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः ।
यज्ञाद्भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥ ३.१४ ॥
Aus der Nahrung entstehen die Wesen, die Nahrung entsteht aus dem Regen, der Regen entsteht aus dem Opfer, und das Opfer entspringt dem Handeln.
3.15
कर्म ब्रह्मोद्भवं विद्धि ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् ।
तस्मात्सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम् ॥ ३.१५ ॥
Wisse, dass das Handeln aus dem Brahman hervorgeht und das Brahman aus dem Unvergänglichen. Darum ist das allgegenwärtige Brahman stets im Opfer gegründet.
3.16
एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।
अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥ ३.१६ ॥
Wer hier dem so in Gang gesetzten Rad nicht folgt, in Sünde lebend und an den Sinnen sich erfreuend, der lebt vergeblich, Pārtha.
3.17
यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।
आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते ॥ ३.१७ ॥
Doch für den Menschen, der sich nur am Selbst erfreut, im Selbst gesättigt und allein im Selbst zufrieden ist, gibt es nichts mehr zu tun.
3.18
नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।
न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः ॥ ३.१८ ॥
Für ihn liegt hier kein Zweck im Getanen und keiner im Nichtgetanen; auch ist er für keinen Zweck auf irgendein Wesen angewiesen.
3.19
तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।
असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः ॥ ३.१९ ॥
Darum verrichte stets ohne Anhaftung die Handlung, die getan werden soll; denn wer ohne Anhaftung handelt, erlangt das Höchste.
3.20
कर्मणैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः ।
लोकसंग्रहमेवापि संपश्यन्कर्तुमर्हसि ॥ ३.२० ॥
Wahrlich, Janaka und andere erlangten die Vollendung allein durch Handeln. Auch im Blick auf den Zusammenhalt der Welt sollst du handeln.
3.21
यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।
स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥ ३.२१ ॥
Was der Beste tut, das tun auch die anderen Menschen. Welchen Maßstab er setzt, dem folgt die Welt.
3.22
न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ।
नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि ॥ ३.२२ ॥
Pārtha, in den drei Welten gibt es nichts, was ich tun müsste, nichts Unerreichtes zu erreichen; und doch bleibe ich im Handeln.
3.23
यदि ह्यहं न वर्तेयं जातु कर्मण्यतन्द्रितः ।
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥ ३.२३ ॥
Denn wenn ich mich nicht jederzeit unermüdlich dem Handeln widmete, Pārtha, würden die Menschen in jeder Hinsicht meinem Weg folgen.
3.24
उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् ।
सङ्करस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः ॥ ३.२४ ॥
Wenn ich nicht handelte, gingen diese Welten zugrunde; ich würde zum Urheber der Verwirrung und vernichtete diese Geschöpfe.
3.25
सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत ।
कुर्याद्विद्वांस्तथासक्तश्चिकीर्षुर्लोकसंग्रहम् ॥ ३.२५ ॥
Wie die Unwissenden, an das Handeln gebunden, handeln, Bhārata, so soll der Weise ohne Anhaftung handeln, im Wunsch, den Zusammenhalt der Welt zu wahren.
3.26
न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।
जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान् युक्तः समाचरन् ॥ ३.२६ ॥
Der Weise soll das Verständnis der Unwissenden, die am Handeln hängen, nicht verwirren; gesammelt und alle Taten recht vollbringend, soll er sie zum Handeln ermutigen.
3.27
प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।
अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताऽहमिति मन्यते ॥ ३.२७ ॥
Alle Handlungen werden in jeder Weise von den Guṇas der Prakṛti vollzogen, doch wer vom Ichgefühl verblendet ist, meint: „Ich bin der Handelnde.“
3.28
तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः ।
गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सज्जते ॥ ३.२८ ॥
Wer aber die Wahrheit über die Unterscheidung von Guṇas und Handlungen kennt, Starkarmiger, und erkennt: „Die Guṇas wirken in den Guṇas“, der haftet nicht an.
3.29
प्रकृतेर्गुणसम्मूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु ।
तानकृत्स्नविदो मन्दान्कृत्स्नविन्न विचालयेत् ॥ ३.२९ ॥
Die von den Guṇas der Prakṛti Verblendeten haften an den Wirkungen der Guṇas; wer das Ganze kennt, soll diese Trägen mit unvollständigem Wissen nicht beirren.
3.30
मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा ।
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः ॥ ३.३० ॥
Alle Handlungen mir überlassend, den Geist auf das Selbst gerichtet, frei von Erwartung und vom Gefühl des „Mein“, kämpfe, frei von innerer Unrast.
3.31
ये मे मतमिदं नित्यमनुतिष्ठन्ति मानवाः ।
श्रद्धावन्तोऽनसूयन्तो मुच्यन्ते तेऽपि कर्मभिः ॥ ३.३१ ॥
Die Menschen, die diese meine Lehre stets voll Vertrauen und ohne Missgunst befolgen, werden ebenfalls von den Bindungen der Taten befreit.
3.32
ये त्वेतदभ्यसूयन्तो नानुतिष्ठन्ति मे मतम् ।
सर्वज्ञानविमूढांस्तान्विद्धि नष्टानचेतसः ॥ ३.३२ ॥
Die aber, die daran herumnörgeln und meine Lehre nicht befolgen, erkenne als in allem Wissen verblendet, verloren und ohne Einsicht.
3.33
सदृशं चेष्टते स्वस्याः प्रकृतेर्ज्ञानवानपि ।
प्रकृतिं यान्ति भूतानि निग्रहः किं करिष्यति ॥ ३.३३ ॥
Auch der Wissende handelt gemäß seiner eigenen Natur. Die Wesen folgen ihrer Natur; was wird Unterdrückung ausrichten?
3.34
इन्द्रियस्येन्द्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ ।
तयोर्न वशमागच्छेत्तौ ह्यस्य परिपन्थिनौ ॥ ३.३४ ॥
Zuneigung und Abneigung haften an jedem Sinn in Bezug auf sein Objekt. Man soll nicht unter ihre Macht geraten, denn sie sind die Widersacher des Menschen auf seinem Weg.
3.35
श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् ।
स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः ॥ ३.३५ ॥
Besser ist das eigene Dharma, wenn auch mangelhaft, als das gut ausgeführte Dharma eines anderen. Besser ist der Tod im eigenen Dharma; das Dharma eines anderen bringt Gefahr.
3.36
अथ केन प्रयुक्तोऽयं पापं चरति पूरुषः ।
अनिच्छन्नपि वार्ष्णेय बलादिव नियोजितः ॥ ३.३६ ॥
Arjuna sprach: Wodurch getrieben, Vārṣṇeya, begeht der Mensch dann Sünde, selbst gegen seinen Willen, wie mit Gewalt dazu gezwungen?
3.37
काम एष क्रोध एष रजोगुणसमुद्भवः ।
महाशनो महापाप्मा विद्ध्येनमिह वैरिणम् ॥ ३.३७ ॥
Der Erhabene sprach: Es ist die Begierde, es ist der Zorn, entstanden aus dem Guṇa des Rajas, allesverschlingend und überaus sündhaft. Erkenne dies hier als den Feind.
3.38
धूमेनाव्रियते वह्निर्यथाऽऽदर्शो मलेन च ।
यथोल्बेनावृतो गर्भस्तथा तेनेदमावृतम् ॥ ३.३८ ॥
Wie Feuer von Rauch und ein Spiegel von Staub bedeckt wird, wie der Embryo von der Eihaut umhüllt ist, so ist dies von jenem bedeckt.
3.39
आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनो नित्यवैरिणा ।
कामरूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च ॥ ३.३९ ॥
Die Erkenntnis ist verhüllt, Kaunteya, von diesem ständigen Feind des Weisen, der die Gestalt der Begierde hat und ein unstillbares Feuer ist.
3.40
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिरस्याधिष्ठानमुच्यते ।
एतैर्विमोहयत्येष ज्ञानमावृत्य देहिनम् ॥ ३.४० ॥
Die Sinne, der Geist und der Verstand gelten als sein Sitz. Durch sie verblendet er den Verkörperten, indem er die Erkenntnis verhüllt.
3.41
तस्मात्त्वमिन्द्रियाण्यादौ नियम्य भरतर्षभ ।
पाप्मानं प्रजहि ह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम् ॥ ३.४१ ॥
Darum, Bharatarṣabha, bezähme zuerst die Sinne und erschlage dann diesen Sündhaften, den Zerstörer von Erkenntnis und Verwirklichung.
3.42
इन्द्रियाणि पराण्याहुरिन्द्रियेभ्यः परं मनः ।
मनसस्तु परा बुद्धिर्यो बुद्धेः परतस्तु सः ॥ ३.४२ ॥
Die Sinne, so sagt man, sind hoch; höher als die Sinne ist der Geist; höher als der Geist ist der Verstand; was aber jenseits des Verstandes ist, das ist er.
3.43
एवं बुद्धेः परं बुद्ध्वा संस्तभ्यात्मानमात्मना ।
जहि शत्रुं महाबाहो कामरूपं दुरासदम् ॥ ३.४३ ॥
So erkenne das, was jenseits des Verstandes ist, festige das Selbst durch das Selbst und erschlage, o Starkarmiger, diesen schwer zu bezwingenden Feind in Gestalt der Begierde.