Bhagavad Gītā · Capítulo 3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.1
ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन ।
तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव ॥ ३.१ ॥
Arjuna disse: Se consideras o entendimento superior à ação, Janārdana, por que então me lanças nesta ação terrível, Keśava?
3.2
व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मे ।
तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम् ॥ ३.२ ॥
Com palavras que parecem confusas, pareces perturbar o meu entendimento. Diz-me com certeza a única coisa pela qual eu possa alcançar o bem supremo.
3.3
लोकेऽस्मिन्द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ ।
ज्ञानयोगेन सांख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥ ३.३ ॥
O Senhor disse: Neste mundo, ó sem pecado, ensinei outrora um duplo caminho: o yoga do conhecimento para os Sāṃkhyas e o yoga da ação para os yogis.
3.4
न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्नुते ।
न च संन्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥ ३.४ ॥
Não é abstendo-se de agir que o homem alcança a libertação da ação, nem apenas pela renúncia chega à perfeição.
3.5
न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।
कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥ ३.५ ॥
Ninguém pode jamais permanecer sequer um instante sem agir, pois todos são levados a agir, sem escolha, pelos guṇas nascidos da natureza.
3.6
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।
इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥ ३.६ ॥
Aquele que refreia os órgãos de ação mas permanece recordando na mente os objetos dos sentidos, esse iludido é chamado hipócrita.
3.7
यस्त्विन्द्रियाणि मनसा नियम्यारभतेऽर्जुन ।
कर्मेन्द्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते ॥ ३.७ ॥
Mas aquele que, controlando os sentidos com a mente, Arjuna, empreende sem apego o yoga da ação com os órgãos de ação, esse se destaca.
3.8
नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः ।
शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः ॥ ३.८ ॥
Realiza a tua ação prescrita, pois a ação é melhor do que a inação. Sem ação, nem sequer a manutenção do teu corpo seria possível.
3.9
यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः ।
तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसंगः समाचर ॥ ३.९ ॥
Exceto a ação feita em prol do sacrifício, este mundo está preso pela ação. Por isso, Kaunteya, livre de apego, realiza a ação com esse fim.
3.10
सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।
अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोऽस्त्विष्टकामधुक् ॥ ३.१० ॥
No princípio, Prajāpati, tendo criado os seres juntamente com o sacrifício, disse: «Por isto prosperareis; que isto seja a vossa vaca que realiza os desejos.»
3.11
देवान्भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः ।
परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ ॥ ३.११ ॥
Com isto nutri os deuses, e que os deuses vos nutram. Nutrindo-vos mutuamente, alcançareis o bem supremo.
3.12
इष्टान्भोगान्हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।
तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः ॥ ३.१२ ॥
Nutridos pelo sacrifício, os deuses vos darão os prazeres desejados. Quem desfruta do que eles dão sem lhes oferecer é, na verdade, um ladrão.
3.13
यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।
भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात् ॥ ३.१३ ॥
Os bons que comem os restos do sacrifício libertam-se de todos os pecados; mas os maus que cozinham só para si mesmos comem o próprio pecado.
3.14
अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः ।
यज्ञाद्भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥ ३.१४ ॥
Os seres nascem do alimento, o alimento provém da chuva, a chuva vem do sacrifício, e o sacrifício nasce da ação.
3.15
कर्म ब्रह्मोद्भवं विद्धि ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् ।
तस्मात्सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम् ॥ ३.१५ ॥
Sabe que a ação surge do Brahman, e o Brahman surge do Imperecível. Por isso o Brahman omnipresente está sempre estabelecido no sacrifício.
3.16
एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।
अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥ ३.१६ ॥
Quem aqui não segue a roda assim posta em movimento, vivendo no pecado e deleitando-se nos sentidos, vive em vão, Pārtha.
3.17
यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।
आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते ॥ ३.१७ ॥
Mas para a pessoa que se deleita apenas no Eu, que está satisfeita no Eu e contente somente no Eu, não há nada que deva fazer.
3.18
नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।
न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः ॥ ३.१८ ॥
Para ele não há aqui propósito algum no que é feito, nem no que não é feito; nem depende de ser algum para qualquer fim.
3.19
तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।
असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः ॥ ३.१९ ॥
Portanto, sem apego, realiza sempre bem a ação que deve ser feita; pois quem age sem apego alcança o Supremo.
3.20
कर्मणैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः ।
लोकसंग्रहमेवापि संपश्यन्कर्तुमर्हसि ॥ ३.२० ॥
Na verdade, Janaka e outros alcançaram a perfeição apenas pela ação. Mesmo tendo em vista a coesão do mundo, deves agir.
3.21
यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।
स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥ ३.२१ ॥
O que a pessoa mais excelente faz, isso mesmo fazem os outros. O padrão que ela estabelece, o mundo o segue.
3.22
न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ।
नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि ॥ ३.२२ ॥
Pārtha, nos três mundos não há nada que eu deva fazer, nem nada não alcançado a alcançar; e ainda assim permaneço na ação.
3.23
यदि ह्यहं न वर्तेयं जातु कर्मण्यतन्द्रितः ।
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥ ३.२३ ॥
Pois se eu alguma vez não me ocupasse incansavelmente na ação, Pārtha, os homens seguiriam o meu caminho em tudo.
3.24
उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् ।
सङ्करस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः ॥ ३.२४ ॥
Se eu não realizasse a ação, estes mundos pereceriam; eu seria causa de confusão e destruiria estes seres.
3.25
सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत ।
कुर्याद्विद्वांस्तथासक्तश्चिकीर्षुर्लोकसंग्रहम् ॥ ३.२५ ॥
Assim como os ignorantes agem apegados à ação, Bhārata, assim deve agir o sábio, sem apego, desejando manter a coesão do mundo.
3.26
न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।
जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान् युक्तः समाचरन् ॥ ३.२६ ॥
O sábio não deve perturbar o entendimento dos ignorantes apegados à ação; firme, realizando bem todas as ações, deve incentivá-los a agir.
3.27
प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।
अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताऽहमिति मन्यते ॥ ३.२७ ॥
Todas as ações são realizadas em todos os sentidos pelos guṇas da prakṛti, mas aquele cuja mente está iludida pelo ego pensa: «Eu sou o autor».
3.28
तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः ।
गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सज्जते ॥ ३.२८ ॥
Mas quem conhece a verdade sobre a distinção entre os guṇas e as ações, ó de braços poderosos, compreendendo que «os guṇas atuam sobre os guṇas», não se apega.
3.29
प्रकृतेर्गुणसम्मूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु ।
तानकृत्स्नविदो मन्दान्कृत्स्नविन्न विचालयेत् ॥ ३.२९ ॥
Os iludidos pelos guṇas da prakṛti apegam-se às obras dos guṇas; quem conhece o todo não deve perturbar esses lentos de conhecimento incompleto.
3.30
मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा ।
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः ॥ ३.३० ॥
Entregando-me todas as ações, com a mente fixa no Ser, livre de expectativas e do sentido de «meu», luta, livre de angústia.
3.31
ये मे मतमिदं नित्यमनुतिष्ठन्ति मानवाः ।
श्रद्धावन्तोऽनसूयन्तो मुच्यन्ते तेऽपि कर्मभिः ॥ ३.३१ ॥
Os homens que seguem sempre este meu ensinamento com fé e sem lhe apontar defeitos também se libertam das amarras das ações.
3.32
ये त्वेतदभ्यसूयन्तो नानुतिष्ठन्ति मे मतम् ।
सर्वज्ञानविमूढांस्तान्विद्धि नष्टानचेतसः ॥ ३.३२ ॥
Mas aqueles que, censurando-o, não seguem o meu ensinamento, sabe que estão iludidos em todo o conhecimento, perdidos e sem discernimento.
3.33
सदृशं चेष्टते स्वस्याः प्रकृतेर्ज्ञानवानपि ।
प्रकृतिं यान्ति भूतानि निग्रहः किं करिष्यति ॥ ३.३३ ॥
Até o sábio age de acordo com a sua própria natureza. Os seres seguem a sua natureza; que fará a repressão?
3.34
इन्द्रियस्येन्द्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ ।
तयोर्न वशमागच्छेत्तौ ह्यस्य परिपन्थिनौ ॥ ३.३४ ॥
A atração e a aversão residem em cada sentido em relação ao seu objeto. Não se deve cair sob o seu domínio, pois são os adversários do homem no seu caminho.
3.35
श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् ।
स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः ॥ ३.३५ ॥
Melhor é o próprio dharma, ainda que imperfeito, do que o dharma alheio bem cumprido. Melhor é a morte no próprio dharma; o dharma alheio traz perigo.
3.36
अथ केन प्रयुक्तोऽयं पापं चरति पूरुषः ।
अनिच्छन्नपि वार्ष्णेय बलादिव नियोजितः ॥ ३.३६ ॥
Arjuna disse: Então, Vārṣṇeya, impelido por quê comete o homem o pecado, mesmo sem querer, como se forçado?
3.37
काम एष क्रोध एष रजोगुणसमुद्भवः ।
महाशनो महापाप्मा विद्ध्येनमिह वैरिणम् ॥ ३.३७ ॥
O Senhor disse: É o desejo, é a ira, nascidos da guṇa do rajas, devoradores e grandemente pecaminosos. Sabe que este é o inimigo aqui.
3.38
धूमेनाव्रियते वह्निर्यथाऽऽदर्शो मलेन च ।
यथोल्बेनावृतो गर्भस्तथा तेनेदमावृतम् ॥ ३.३८ ॥
Assim como o fogo é coberto pelo fumo e o espelho pela poeira, e como o embrião é envolvido pela membrana, assim isto é coberto por aquilo.
3.39
आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनो नित्यवैरिणा ।
कामरूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च ॥ ३.३९ ॥
O conhecimento está encoberto, Kaunteya, por este inimigo constante do sábio, que tem a forma do desejo e é um fogo insaciável.
3.40
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिरस्याधिष्ठानमुच्यते ।
एतैर्विमोहयत्येष ज्ञानमावृत्य देहिनम् ॥ ३.४० ॥
Diz-se que os sentidos, a mente e o intelecto são a sua morada. Por meio deles, ilude o ser encarnado, encobrindo o conhecimento.
3.41
तस्मात्त्वमिन्द्रियाण्यादौ नियम्य भरतर्षभ ।
पाप्मानं प्रजहि ह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम् ॥ ३.४१ ॥
Portanto, Bharatarṣabha, controla primeiro os sentidos e destrói este pecador, destruidor do conhecimento e da realização.
3.42
इन्द्रियाणि पराण्याहुरिन्द्रियेभ्यः परं मनः ।
मनसस्तु परा बुद्धिर्यो बुद्धेः परतस्तु सः ॥ ३.४२ ॥
Dizem que os sentidos são elevados; mais elevada que os sentidos é a mente; mais elevado que a mente é o intelecto; mas o que está além do intelecto é ele.
3.43
एवं बुद्धेः परं बुद्ध्वा संस्तभ्यात्मानमात्मना ।
जहि शत्रुं महाबाहो कामरूपं दुरासदम् ॥ ३.४३ ॥
Assim, conhecendo aquilo que está além do intelecto e firmando o eu pelo eu, mata, ó de braços poderosos, este inimigo em forma de desejo, tão difícil de vencer.