بهاغافاد غيتا · الفصل 1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.1
धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।
मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥ १.१ ॥
قال دريتاراشترا: في حقل الدارما، في كوروكشيترا، اجتمع أبنائي وأبناء باندو متلهفين للقتال. فماذا فعلوا يا سانجايا؟
1.2
दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।
आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥ १.२ ॥
قال سانجايا: لما رأى الملك دوريودانا جيش الباندافا مصطفًّا للقتال، ذهب إلى معلمه درونا وقال له هذا الكلام.
1.3
पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।
व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥ १.३ ॥
يا معلمي، انظر إلى هذا الجيش العظيم لأبناء باندو، الذي صفّه تلميذك الذكي، ابن درُبادا.
1.4
अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।
युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ १.४ ॥
هنا أبطال ورماة أقوياء، أنداد لبهيما وأرجونا في القتال: يويودانا وفيراتا ودرُبادا، المحارب العظيم على العربة،
1.5
धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।
पुरुजित्कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः ॥ १.५ ॥
ودريشتاكيتو وتشيكيتانا وملك كاشي الشجاع؛ وبوروجيت وكونتيبوجا وشايبيا، خير الرجال؛
1.6
युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ॥ १.६ ॥
ويودهامانيو الجريء وأوتاماوجاس الشجاع، وابن سوبهادرا وأبناء دراوبادي: كلهم محاربون عظام على العربات.
1.7
अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।
नायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥ १.७ ॥
والآن اسمع يا خير المولودين مرتين مَن هم أبرز رجالنا، قادة جيشي؛ أسمّيهم لك.
1.8
भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च ॥ १.८ ॥
أنت نفسك، وبهيشما وكارنا وكريبا المنتصر دائمًا في القتال؛ وأشفاتاما وفيكارنا وابن سوماداتا؛
1.9
अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।
नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ १.९ ॥
وكثيرون غيرهم من الأبطال مستعدون للتضحية بحياتهم من أجلي، مسلحون بكل أنواع السلاح، وكلهم بارعون في الحرب.
1.10
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ १.१० ॥
قوتنا التي يحرسها بهيشما لا حدّ لها؛ وقوتهم التي يحرسها بهيما محدودة. (ولوحظ منذ القدم أن الكلمات تحتمل المعنى المعاكس أيضًا: قوتنا لا تكفي، وقوتهم تكفي.)
1.11
अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।
भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥ १.११ ॥
فعليكم جميعًا، وأنتم ثابتون في مواقعكم عند كل مدخل من مداخل التشكيل، أن تحموا بهيشما قبل كل شيء.
1.12
तस्य संजनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।
सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥ १.१२ ॥
عندئذٍ، ليبعث الفرح في دوريودانا، زأر الجدّ العظيم بهيشما، أكبر الكورو، كالأسد ونفخ في محارته.
1.13
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ १.१३ ॥
ثم دوّت المحارات والطبول الكبيرة والدفوف والطبول والأبواق كلها معًا، وكان الضجيج هائلًا.
1.14
ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।
माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः ॥ १.१४ ॥
عندئذٍ نفخ كريشنا وأرجونا، الواقفان في عربتهما العظيمة التي تجرّها خيول بيضاء، في محارتيهما الإلهيتين.
1.15
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनंजयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥ १.१५ ॥
نفخ كريشنا في بانتشاجانيا، ونفخ أرجونا في ديفاداتا، ونفخ بهيما صاحب الأفعال المهيبة في المحارة العظيمة باوندرا.
1.16
अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥ १.१६ ॥
ونفخ الملك يودهيشتيرا ابن كونتي في أنانتافيجايا، ونفخ ناكولا وساهاديفا في سوغوشا ومانيبوشباكا.
1.17
काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥ १.१७ ॥
وملك كاشي الرامي البارع، وشيكهاندي المحارب العظيم على العربة؛ ودريشتاديومنا وفيراتا وساتياكي الذي لا يُقهر؛
1.18
द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।
सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥ १.१८ ॥
ودرُبادا وأبناء دراوبادي وابن سوبهادرا قوي الذراعين، أيها الملك، نفخ كلٌّ منهم في محارته من كل جانب.
1.19
स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।
नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन् ॥ १.१९ ॥
وذلك الصوت المدوّي، وهو يتردد في السماء والأرض، مزّق قلوب أبناء دريتاراشترا.
1.20
अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्कपिध्वजः ।
प्रवृत्ते शस्त्रसंपाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥ १.२० ॥
عندئذٍ رأى أرجونا، الذي يحمل لواؤه هانومان، أبناء دريتاراشترا مصطفّين في صفوفهم، وحين أوشكت الأسلحة أن تتصادم رفع قوسه
1.21
हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ॥ १.२१ ॥
وقال لكريشنا، أيها الملك: «يا أتشيوتا، أوقف عربتي بين الجيشين،
1.22
यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् ।
कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन्रणसमुद्यमे ॥ १.२२ ॥
حتى أرى هؤلاء الواقفين هنا متلهفين للقتال، وأعرف مَن عليّ أن أقاتل في هذه الحرب،
1.23
योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः ।
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥ १.२३ ॥
وأنظر إلى الذين اجتمعوا هنا للقتال رغبةً في إرضاء ابن دريتاراشترا سيّئ النية».
1.24
एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥ १.२४ ॥
قال سانجايا: لما خاطبه أرجونا هكذا، يا بهاراتا، أوقف كريشنا تلك العربة الفضلى بين الجيشين،
1.25
भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।
उवाच पार्थ पश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति ॥ १.२५ ॥
أمام بهيشما ودرونا وجميع الملوك، وقال: «يا بارثا، انظر إلى الكورو المجتمعين هنا».
1.26
तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितृ़नथ पितामहान् ।
आचार्यान्मातुलान्भ्रातृ़न्पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा ॥ १.२६ ॥
فرأى أرجونا هناك في الجيشين آباءً وأجدادًا، ومعلمين وأخوالًا، وإخوة وأبناءً وأحفادًا وأصدقاء،
1.27
श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।
तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥ १.२७ ॥
وأصهارًا ومحبّين في الجانبين. ولما رأى ابن كونتي كل هؤلاء الأقارب مصطفّين للقتال،
1.28
कृपया परयाऽऽविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।
दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ॥ १.२८ ॥
غمرته شفقة عميقة، وقال في يأس: «يا كريشنا، حين أرى أهلي هنا متلهفين للقتال،
1.29
सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।
वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ॥ १.२९ ॥
تخور أطرافي ويجفّ فمي؛ ويرتجف جسدي ويقف شعري.
1.30
गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते ।
न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ॥ १.३० ॥
تنزلق غانديفا من يدي ويحترق جلدي؛ لا أستطيع الثبات واقفًا، وعقلي يدور.
1.31
निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।
न च श्रेयोऽनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे ॥ १.३१ ॥
أرى نُذُر شؤم يا كيشافا، ولا أرى خيرًا في قتل أهلي في المعركة.
1.32
न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।
किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा ॥ १.३२ ॥
لا أريد النصر يا كريشنا، ولا مُلكًا ولا ملذّات. ما نفع المُلك لنا يا غوفيندا، أو المتع، أو الحياة نفسها؟
1.33
येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च ।
त इमेऽवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च ॥ १.३३ ॥
إن الذين من أجلهم أردنا المُلك والمتع والملذّات واقفون هنا في المعركة، مستعدّين للتخلّي عن أرواحهم وأموالهم:
1.34
आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः ।
मातुलाः श्वशुराः पौत्राः श्यालाः सम्बन्धिनस्तथा ॥ १.३४ ॥
معلمون وآباء وأبناء وأجداد، وأخوال وأصهار وأحفاد وإخوة زوجات وأقارب آخرون.
1.35
एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोऽपि मधुसूदन ।
अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते ॥ १.३५ ॥
لا أريد قتلهم يا مادهوسودانا ولو قتلوني؛ لا من أجل الملك على العوالم الثلاثة، فكيف من أجل هذه الأرض؟
1.36
निहत्य धार्तराष्ट्रान्नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन ।
पापमेवाश्रयेदस्मान्हत्वैतानाततायिनः ॥ १.३६ ॥
أيّ فرح لنا يا جاناردانا في قتل أبناء دريتاراشترا؟ وإن كانوا معتدين، فلن يلحق بنا من قتلهم إلا الإثم.
1.37
तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान्स्वबान्धवान् ।
स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव ॥ १.३७ ॥
لذلك لا يليق بنا أن نقتل أبناء دريتاراشترا، أهلنا. كيف نسعد يا مادهافا بعد أن نقتل ذوينا؟
1.38
यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः ।
कुलक्षयकृतं दोषं मित्रद्रोहे च पातकम् ॥ १.३८ ॥
وإن كانوا، وقد غلب الطمع عقولهم، لا يرون شرّ إهلاك العائلة ولا إثم خيانة الأصدقاء،
1.39
कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् ।
कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन ॥ १.३९ ॥
فلماذا لا نعرف نحن، الذين نرى بوضوح شرّ إهلاك العائلة، أن نبتعد عن هذا الإثم يا جاناردانا؟
1.40
कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।
धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत ॥ १.४० ॥
إذا هلكت العائلة فنيت تقاليدها العريقة؛ وإذا ضاعت الدارما طغت الفوضى على العائلة كلها.
1.41
अधर्माभिभवात्कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।
स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसङ्करः ॥ १.४१ ॥
وحين تسود الفوضى يا كريشنا تضلّ نساء العائلة، ومن ذلك يا فارشنيا ينشأ اضطراب النظام الاجتماعي.
1.42
सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।
पतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः ॥ १.४२ ॥
وهذا الاضطراب يقود العائلة ومُهلِكيها جميعًا إلى الجحيم؛ ويسقط أسلافهم أيضًا، محرومين من قرابين الأرز والماء.
1.43
दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।
उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ॥ १.४३ ॥
وبهذه الآثام ممن يهلكون العائلة ويُربكون النظام الاجتماعي تُمحى الواجبات المتوارثة للجماعة والعائلة.
1.44
उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।
नरकेऽनियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम ॥ १.४४ ॥
والناس الذين هُدمت تقاليد عائلاتهم يا جاناردانا يقيمون في الجحيم بلا نهاية؛ هكذا سمعنا.
1.45
अहो बत महत्पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।
यद्राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः ॥ १.४५ ॥
وا أسفاه، أيّ إثم عظيم عزمنا على ارتكابه، ونحن مستعدّون لقتل ذوينا طمعًا في ملذّات المُلك!
1.46
यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।
धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत् ॥ १.४६ ॥
خيرٌ لي أن يقتلني أبناء دريتاراشترا، وأسلحتهم في أيديهم، في المعركة وأنا أعزل لا أقاوم».
1.47
एवमुक्त्वाऽर्जुनः संख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।
विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः ॥ १.४७ ॥
قال سانجايا: بعد أن تكلّم أرجونا هكذا في ساحة القتال، ألقى قوسه وسهامه وجلس متهالكًا على مقعد عربته، وقد غمر الحزن قلبه.