ಭಗವದ್ಗೀತೆ · ಅಧ್ಯಾಯ 1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.1
धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।
मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥ १.१ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಹೇಳಿದನು: ಸಂಜಯ, ಧರ್ಮಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಸೇರಿದ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಪಾಂಡುವಿನ ಮಕ್ಕಳು ಏನು ಮಾಡಿದರು?
1.2
दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।
आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥ १.२ ॥
ಸಂಜಯ ಹೇಳಿದನು: ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ವ್ಯೂಹವಾಗಿ ನಿಂತ ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕಂಡು, ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ಆಚಾರ್ಯ ದ್ರೋಣರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದನು.
1.3
पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।
व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥ १.३ ॥
ಆಚಾರ್ಯರೇ, ನಿಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಶಿಷ್ಯನಾದ ದ್ರುಪದನ ಮಗನು ವ್ಯೂಹಗೊಳಿಸಿರುವ ಪಾಂಡುಪುತ್ರರ ಈ ಮಹಾಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿ.
1.4
अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।
युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ १.४ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮಾರ್ಜುನರಿಗೆ ಸಮಾನರಾದ ಶೂರರು, ಮಹಾ ಬಿಲ್ಲುಗಾರರು ಇದ್ದಾರೆ: ಯುಯುಧಾನ, ವಿರಾಟ, ಮಹಾರಥಿ ದ್ರುಪದ,
1.5
धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।
पुरुजित्कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः ॥ १.५ ॥
ಧೃಷ್ಟಕೇತು, ಚೇಕಿತಾನ, ಪರಾಕ್ರಮಿ ಕಾಶೀರಾಜ; ಪುರುಜಿತ್, ಕುಂತಿಭೋಜ, ನರಶ್ರೇಷ್ಠ ಶೈಬ್ಯ;
1.6
युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ॥ १.६ ॥
ವಿಕ್ರಮಿ ಯುಧಾಮನ್ಯು, ವೀರ ಉತ್ತಮೌಜ, ಸುಭದ್ರೆಯ ಮಗ, ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಕ್ಕಳು: ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಮಹಾರಥರು.
1.7
अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।
नायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥ १.७ ॥
ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಈಗ ನಮ್ಮ ಕಡೆಯ ಪ್ರಮುಖರನ್ನು, ನನ್ನ ಸೇನೆಯ ನಾಯಕರನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ; ನಿಮಗಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
1.8
भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च ॥ १.८ ॥
ನೀವು, ಭೀಷ್ಮ, ಕರ್ಣ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜಯಶಾಲಿ ಕೃಪ; ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ, ವಿಕರ್ಣ, ಸೋಮದತ್ತನ ಮಗ;
1.9
अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।
नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ १.९ ॥
ನನಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧರಾದ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಶೂರರು, ಬಗೆಬಗೆಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದವರು, ಎಲ್ಲರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು.
1.10
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ १.१० ॥
ಭೀಷ್ಮರು ರಕ್ಷಿಸುವ ನಮ್ಮ ಬಲ ಅಪಾರ; ಭೀಮನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಅವರ ಬಲ ಸೀಮಿತ. (ಈ ಮಾತುಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ ಅರ್ಥವೂ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ: ನಮ್ಮದು ಸಾಲದು, ಅವರದು ಸಾಕು.)
1.11
अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।
भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥ १.११ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವೆಲ್ಲರೂ ವ್ಯೂಹದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲೂ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಭೀಷ್ಮರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
1.12
तस्य संजनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।
सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥ १.१२ ॥
ಆಗ ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಹರ್ಷ ತರಲು, ಕುರುವೃದ್ಧ ಪ್ರತಾಪಿ ಪಿತಾಮಹ ಭೀಷ್ಮರು ಸಿಂಹದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿ ತಮ್ಮ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದರು.
1.13
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ १.१३ ॥
ನಂತರ ಶಂಖಗಳು, ಭೇರಿಗಳು, ಪಣವಗಳು, ಆನಕಗಳು, ಗೋಮುಖಗಳು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಮೊಳಗಿದವು; ಆ ಶಬ್ದ ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು.
1.14
ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।
माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः ॥ १.१४ ॥
ಆಗ ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಹೂಡಿದ ಮಹಾರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರು ತಮ್ಮ ದಿವ್ಯ ಶಂಖಗಳನ್ನು ಊದಿದರು.
1.15
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनंजयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥ १.१५ ॥
ಕೃಷ್ಣನು ಪಾಂಚಜನ್ಯವನ್ನು, ಅರ್ಜುನನು ದೇವದತ್ತವನ್ನು, ಭಯಂಕರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಭೀಮನು ಪೌಂಡ್ರವೆಂಬ ಮಹಾಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದರು.
1.16
अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥ १.१६ ॥
ಕುಂತೀಪುತ್ರ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಅನಂತವಿಜಯವನ್ನು, ನಕುಲ ಸಹದೇವರು ಸುಘೋಷ ಮತ್ತು ಮಣಿಪುಷ್ಪಕಗಳನ್ನು ಊದಿದರು.
1.17
काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥ १.१७ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ ಕಾಶೀರಾಜ, ಮಹಾರಥಿ ಶಿಖಂಡಿ; ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ವಿರಾಟ, ಅಜೇಯ ಸಾತ್ಯಕಿ;
1.18
द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।
सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥ १.१८ ॥
ರಾಜನೇ, ದ್ರುಪದ, ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಕ್ಕಳು, ಮಹಾಬಾಹು ಸುಭದ್ರೆಯ ಮಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಶಂಖಗಳನ್ನು ಊದಿದರು.
1.19
स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।
नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन् ॥ १.१९ ॥
ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿದ ಆ ಭೀಕರ ನಾದವು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಸೀಳಿತು.
1.20
अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्कपिध्वजः ।
प्रवृत्ते शस्त्रसंपाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥ १.२० ॥
ಆಗ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಧ್ವಜದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ ಅರ್ಜುನನು, ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಂಡು, ಆಯುಧಗಳು ಘರ್ಷಿಸಲಿರುವಾಗ ತನ್ನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿ,
1.21
हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ॥ १.२१ ॥
ರಾಜನೇ, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಅಚ್ಯುತ, ನನ್ನ ರಥವನ್ನು ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲಿಸು,
1.22
यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् ।
कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन्रणसमुद्यमे ॥ १.२२ ॥
ಯುದ್ಧದ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಇವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾನು ಯಾರೊಡನೆ ಹೋರಾಡಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯುವಂತೆ,
1.23
योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः ।
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥ १.२३ ॥
ದುರ್ಬುದ್ಧಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಪುತ್ರನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ.'
1.24
एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥ १.२४ ॥
ಸಂಜಯ ಹೇಳಿದನು: ಭಾರತ, ಅರ್ಜುನನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಕೃಷ್ಣನು ಆ ಉತ್ತಮ ರಥವನ್ನು ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ,
1.25
भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।
उवाच पार्थ पश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति ॥ १.२५ ॥
ಭೀಷ್ಮ ದ್ರೋಣರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ರಾಜರ ಎದುರು, 'ಪಾರ್ಥ, ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ಕೌರವರನ್ನು ನೋಡು' ಎಂದನು.
1.26
तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितृ़नथ पितामहान् ।
आचार्यान्मातुलान्भ्रातृ़न्पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा ॥ १.२६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ತಂದೆಯರನ್ನು, ಅಜ್ಜಂದಿರನ್ನು, ಆಚಾರ್ಯರನ್ನು, ಸೋದರಮಾವಂದಿರನ್ನು, ಸಹೋದರರನ್ನು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಕಂಡನು,
1.27
श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।
तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥ १.२७ ॥
ಎರಡೂ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾವಂದಿರನ್ನು, ಹಿತೈಷಿಗಳನ್ನು ಕಂಡನು. ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತ ಈ ಎಲ್ಲ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಕುಂತೀಪುತ್ರನು
1.28
कृपया परयाऽऽविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।
दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ॥ १.२८ ॥
ಆಳವಾದ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ವಿಷಾದದಿಂದ ಹೇಳಿದನು: 'ಕೃಷ್ಣ, ಯುದ್ಧದ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತ ನನ್ನ ಸ್ವಜನರನ್ನು ಕಂಡು,
1.29
सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।
वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ॥ १.२९ ॥
ನನ್ನ ಅಂಗಗಳು ಕುಸಿಯುತ್ತಿವೆ, ಬಾಯಿ ಒಣಗುತ್ತಿದೆ; ದೇಹ ನಡುಗುತ್ತಿದೆ, ರೋಮಾಂಚನವಾಗುತ್ತಿದೆ.
1.30
गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते ।
न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ॥ १.३० ॥
ಗಾಂಡೀವ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರುತ್ತಿದೆ, ಚರ್ಮ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ; ನಾನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಾರೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಸುತ್ತುತ್ತಿದೆ.
1.31
निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।
न च श्रेयोऽनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे ॥ १.३१ ॥
ಕೇಶವ, ಅಪಶಕುನಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸ್ವಜನರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಒಳಿತನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
1.32
न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।
किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा ॥ १.३२ ॥
ಕೃಷ್ಣ, ನನಗೆ ಜಯ ಬೇಡ, ರಾಜ್ಯ ಬೇಡ, ಸುಖಗಳೂ ಬೇಡ. ಗೋವಿಂದ, ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ, ಭೋಗಗಳಿಂದ ಏನು, ಜೀವನದಿಂದಾದರೂ ಏನು?
1.33
येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च ।
त इमेऽवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च ॥ १.३३ ॥
ಯಾರಿಗಾಗಿ ನಾವು ರಾಜ್ಯ, ಭೋಗ, ಸುಖಗಳನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದೆವೋ, ಅವರೇ ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಧನವನ್ನು ತೊರೆದು ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ:
1.34
आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः ।
मातुलाः श्वशुराः पौत्राः श्यालाः सम्बन्धिनस्तथा ॥ १.३४ ॥
ಆಚಾರ್ಯರು, ತಂದೆಯರು, ಮಕ್ಕಳು, ಅಜ್ಜಂದಿರು, ಸೋದರಮಾವಂದಿರು, ಮಾವಂದಿರು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಭಾವಮೈದುನರು ಮತ್ತು ಇತರ ಬಂಧುಗಳು.
1.35
एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोऽपि मधुसूदन ।
अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते ॥ १.३५ ॥
ಮಧುಸೂದನ, ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಕೊಂದರೂ ನಾನು ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಈ ಭೂಮಿಗಾಗಿ ಹೇಗೆ?
1.36
निहत्य धार्तराष्ट्रान्नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन ।
पापमेवाश्रयेदस्मान्हत्वैतानाततायिनः ॥ १.३६ ॥
ಜನಾರ್ದನ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಂದು ನಮಗೆ ಏನು ಸಂತೋಷ? ಅವರು ಆತತಾಯಿಗಳಾದರೂ, ಅವರನ್ನು ಕೊಂದರೆ ನಮಗೆ ಪಾಪವೇ ಅಂಟುತ್ತದೆ.
1.37
तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान्स्वबान्धवान् ।
स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव ॥ १.३७ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳಾದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಾವು ಕೊಲ್ಲಬಾರದು. ಮಾಧವ, ಸ್ವಜನರನ್ನು ಕೊಂದು ನಾವು ಹೇಗೆ ಸುಖಿಗಳಾಗುವೆವು?
1.38
यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः ।
कुलक्षयकृतं दोषं मित्रद्रोहे च पातकम् ॥ १.३८ ॥
ಲೋಭದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಕೆಟ್ಟ ಅವರು ಕುಲನಾಶದ ದೋಷವನ್ನೂ ಮಿತ್ರದ್ರೋಹದ ಪಾಪವನ್ನೂ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ,
1.39
कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् ।
कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन ॥ १.३९ ॥
ಜನಾರ್ದನ, ಕುಲನಾಶದ ದೋಷವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವ ನಾವು ಈ ಪಾಪದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲು ಏಕೆ ತಿಳಿಯಬಾರದು?
1.40
कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।
धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत ॥ १.४० ॥
ಕುಲ ನಾಶವಾದಾಗ ಅದರ ಸನಾತನ ಕುಲಧರ್ಮಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಧರ್ಮ ನಾಶವಾದರೆ ಅಧರ್ಮವು ಇಡೀ ಕುಲವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ.
1.41
अधर्माभिभवात्कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।
स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसङ्करः ॥ १.४१ ॥
ಕೃಷ್ಣ, ಅಧರ್ಮ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಕುಲಸ್ತ್ರೀಯರು ದಾರಿ ತಪ್ಪುತ್ತಾರೆ; ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ, ಅದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಗೊಂದಲ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
1.42
सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।
पतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः ॥ १.४२ ॥
ಈ ಗೊಂದಲವು ಕುಲವನ್ನೂ ಕುಲನಾಶಕರನ್ನೂ ನರಕಕ್ಕೇ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ; ಪಿಂಡೋದಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಅವರ ಪಿತೃಗಳೂ ಪತನಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.
1.43
दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।
उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ॥ १.४३ ॥
ಕುಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುವವರ ಈ ದೋಷಗಳಿಂದ ಜಾತಿಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಕುಲಧರ್ಮಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
1.44
उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।
नरकेऽनियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम ॥ १.४४ ॥
ಜನಾರ್ದನ, ಕುಲಧರ್ಮಗಳು ನಾಶವಾದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ನರಕವಾಸ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
1.45
अहो बत महत्पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।
यद्राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः ॥ १.४५ ॥
ಅಯ್ಯೋ, ರಾಜ್ಯಸುಖದ ಲೋಭದಿಂದ ಸ್ವಜನರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿ, ಎಂತಹ ಮಹಾಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ್ದೇವೆ!
1.46
यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।
धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत् ॥ १.४६ ॥
ಆಯುಧವಿಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿರೋಧಿಸದೆ ಇರುವ ನನ್ನನ್ನು ಆಯುಧಧಾರಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಪುತ್ರರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊಂದರೂ ಅದೇ ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಳಿತು.'
1.47
एवमुक्त्वाऽर्जुनः संख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।
विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः ॥ १.४७ ॥
ಸಂಜಯ ಹೇಳಿದನು: ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಅರ್ಜುನನು ಬಾಣಸಹಿತ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಶೋಕದಿಂದ ತಳಮಳಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ರಥದ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ಕುಳಿತನು.