バガヴァッド・ギーター · 章 1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.1
धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।
मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥ १.१ ॥
ドリタラーシュトラは言った。サンジャヤよ、ダルマの野クルクシェートラに、戦いを望んで集まったわが息子たちとパーンドゥの息子たちは何をしたのか。
1.2
दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।
आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥ १.२ ॥
サンジャヤは言った。戦いに向けて布陣したパーンダヴァ軍を見て、ドゥルヨーダナ王は師ドローナのもとへ行き、こう言った。
1.3
पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।
व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥ १.३ ॥
師よ、パーンドゥの息子たちのこの大軍をご覧ください。あなたご自身の聡明な弟子、ドルパダの息子が布陣したものです。
1.4
अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।
युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥ १.४ ॥
ここには戦場でビーマやアルジュナに匹敵する勇士と強弓の射手がいます。ユユダーナ、ヴィラータ、そして大戦車兵ドルパダ。
1.5
धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।
पुरुजित्कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः ॥ १.५ ॥
ドリシュタケートゥ、チェーキターナ、勇猛なカーシ王。プルジット、クンティボージャ、人の中の雄シャイビヤ。
1.6
युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ॥ १.६ ॥
大胆なユダーマニユ、勇敢なウッタマウジャス、スバドラーの息子とドラウパディーの息子たち。皆、大戦車兵です。
1.7
अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।
नायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥ १.७ ॥
再生族の最上の方よ、今度はわが方の傑出した者たち、わが軍の将を知ってください。あなたのために名を挙げます。
1.8
भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च ॥ १.८ ॥
あなたご自身とビーシュマ、カルナ、常に戦いに勝つクリパ。アシュヴァッターマン、ヴィカルナ、ソーマダッタの息子。
1.9
अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।
नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥ १.९ ॥
ほかにも私のために命を捨てる覚悟の多くの勇士がいます。さまざまな武器を持ち、皆、戦に長けています。
1.10
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥ १.१० ॥
ビーシュマが守るわが軍の力は計り知れず、ビーマが守る彼らの力は限られています。（この言葉は逆の意味、つまり「わが軍は足りず、彼らは足りている」とも読めると古くから指摘されています。）
1.11
अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।
भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥ १.११ ॥
ですから皆さん、陣形のあらゆる入口でそれぞれの持ち場を守り、何よりもビーシュマをお守りください。
1.12
तस्य संजनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।
सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥ १.१२ ॥
そのとき、ドゥルヨーダナを奮い立たせようと、クル族の長老である威厳ある祖父ビーシュマは獅子のように吼え、ほら貝を吹き鳴らした。
1.13
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥ १.१३ ॥
続いてほら貝、大太鼓、小太鼓、鼓、角笛が一斉に鳴り響き、その音はすさまじかった。
1.14
ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।
माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः ॥ १.१४ ॥
そのとき、白馬につながれた大戦車に立つクリシュナとアルジュナは、神々しいほら貝を吹き鳴らした。
1.15
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनंजयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥ १.१५ ॥
クリシュナはパーンチャジャニヤを、アルジュナはデーヴァダッタを、恐るべき業を行うビーマは大ほら貝パウンドラを吹いた。
1.16
अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥ १.१६ ॥
クンティーの子ユディシュティラ王はアナンタヴィジャヤを、ナクラとサハデーヴァはスゴーシャとマニプシュパカを吹いた。
1.17
काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥ १.१७ ॥
優れた射手カーシ王と大戦車兵シカンディン、ドリシュタデュムナ、ヴィラータ、不敗のサーティヤキ。
1.18
द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।
सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥ १.१८ ॥
王よ、ドルパダとドラウパディーの息子たち、そして剛腕のスバドラーの息子が、四方でそれぞれのほら貝を吹いた。
1.19
स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।
नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन् ॥ १.१९ ॥
その轟音は天と地に響き渡り、ドリタラーシュトラの息子たちの心を引き裂いた。
1.20
अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान्कपिध्वजः ।
प्रवृत्ते शस्त्रसंपाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥ १.२० ॥
そのとき、ハヌマーンを旗印とするアルジュナは、隊列を組んだドリタラーシュトラの息子たちを見た。武器がまさに交わろうとするとき、彼は弓を掲げ、
1.21
हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ॥ १.२१ ॥
王よ、クリシュナにこう言った。「アチユタよ、私の戦車を両軍の間に止めてください。
1.22
यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् ।
कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन्रणसमुद्यमे ॥ १.२२ ॥
戦いを望んでここに立つ者たちを見て、この戦で誰と戦わねばならないのかを知るために。
1.23
योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः ।
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥ १.२३ ॥
邪な心のドリタラーシュトラの息子を喜ばせようと、ここに戦いに集まった者たちを見るために。」
1.24
एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥ १.२४ ॥
サンジャヤは言った。バーラタよ、アルジュナにこう言われて、クリシュナはその最上の戦車を両軍の間に止め、
1.25
भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।
उवाच पार्थ पश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति ॥ १.२५ ॥
ビーシュマ、ドローナ、すべての王たちの前で言った。「プリターの子よ、ここに集まったクル族を見よ。」
1.26
तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितृ़नथ पितामहान् ।
आचार्यान्मातुलान्भ्रातृ़न्पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा ॥ १.२६ ॥
そこでアルジュナは両軍に、父たち、祖父たち、師たち、おじたち、兄弟、息子、孫、友人たちが立っているのを見た。
1.27
श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।
तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥ १.२७ ॥
両軍には義父たちや親しい者たちもいた。戦いに向けて並ぶこれらの親族すべてを見て、クンティーの子は
1.28
कृपया परयाऽऽविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।
दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ॥ १.२८ ॥
深い憐れみに打たれ、うちひしがれて言った。「クリシュナよ、戦いを望んでここに集まった身内を見て、
1.29
सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।
वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ॥ १.२९ ॥
手足から力が抜け、口が渇きます。体は震え、身の毛がよだちます。
1.30
गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते ।
न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ॥ १.३० ॥
ガーンディーヴァが手から滑り落ち、肌は焼けるようです。しっかり立っていられず、心は渦巻いています。
1.31
निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।
न च श्रेयोऽनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे ॥ १.३१ ॥
ケーシャヴァよ、不吉な兆しが見えます。戦いで身内を殺すことに、何の善も見いだせません。
1.32
न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।
किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा ॥ १.३२ ॥
クリシュナよ、私は勝利も、王国も、快楽も望みません。ゴーヴィンダよ、王国が、享楽が、命そのものさえ、私たちに何になるでしょう。
1.33
येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च ।
त इमेऽवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च ॥ १.३३ ॥
私たちが王国や享楽や喜びを望んだのは、まさにこの人々のためでした。その彼らが命も財も捨てる覚悟で、ここで戦いに臨んでいます。
1.34
आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः ।
मातुलाः श्वशुराः पौत्राः श्यालाः सम्बन्धिनस्तथा ॥ १.३४ ॥
師たち、父たち、息子たち、祖父たち、おじ、義父、孫、義兄弟、そのほかの親族です。
1.35
एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोऽपि मधुसूदन ।
अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते ॥ १.३५ ॥
マドゥスーダナよ、たとえ彼らに殺されようとも、私は彼らを殺したくありません。三界の支配のためでさえ嫌です。ましてこの大地のためになど。
1.36
निहत्य धार्तराष्ट्रान्नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन ।
पापमेवाश्रयेदस्मान्हत्वैतानाततायिनः ॥ १.३६ ॥
ジャナールダナよ、ドリタラーシュトラの息子たちを殺して、どんな喜びがあるでしょう。彼らが侵略者であっても、殺せば罪が私たちにつきまとうだけです。
1.37
तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान्स्वबान्धवान् ।
स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव ॥ १.३७ ॥
ですから、私たちの身内であるドリタラーシュトラの息子たちを殺すべきではありません。マーダヴァよ、身内を殺して、どうして幸せになれるでしょう。
1.38
यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः ।
कुलक्षयकृतं दोषं मित्रद्रोहे च पातकम् ॥ १.३८ ॥
たとえ彼らが貪欲に心を奪われ、一族を滅ぼす悪も、友を裏切る罪も見えていないとしても、
1.39
कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् ।
कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन ॥ १.३९ ॥
ジャナールダナよ、一族を滅ぼす悪をはっきり見ている私たちが、どうしてこの罪から身を引くことを知らずにいられましょう。
1.40
कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।
धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत ॥ १.४० ॥
一族が滅びれば、その古来の伝統も滅びます。そしてダルマが失われれば、無秩序が一族全体を覆います。
1.41
अधर्माभिभवात्कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।
स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसङ्करः ॥ १.४१ ॥
クリシュナよ、無秩序がはびこれば一族の女性たちは道を外れ、ヴァールシュネーヤよ、そこから社会秩序の混乱が生まれます。
1.42
सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।
पतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः ॥ १.४२ ॥
その混乱は、一族とそれを滅ぼした者たちをともに地獄へ導きます。米と水の供物を絶たれて、彼らの祖霊もまた堕ちます。
1.43
दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।
उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ॥ १.४३ ॥
一族を滅ぼし社会秩序を乱す者たちのこうした過ちによって、共同体と一族の古来の務めは消し去られます。
1.44
उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।
नरकेऽनियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम ॥ १.४४ ॥
ジャナールダナよ、一族の伝統が滅びた人々は果てしなく地獄に住むと、私たちは聞いています。
1.45
अहो बत महत्पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।
यद्राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः ॥ १.४५ ॥
ああ、王国の快楽を貪るあまり身内を殺そうとして、なんと大きな罪を犯そうと決めてしまったことか。
1.46
यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।
धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत् ॥ १.४६ ॥
武器を手にしたドリタラーシュトラの息子たちが、武器を持たず抵抗もしない私を戦場で殺すなら、そのほうが私にはまだ幸いです。」
1.47
एवमुक्त्वाऽर्जुनः संख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।
विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः ॥ १.४७ ॥
サンジャヤは言った。戦場でこう語ると、アルジュナは弓矢を投げ捨て、悲しみに打ちひしがれた心で戦車の座に崩れるように座り込んだ。