Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

सामवेद · विभाग 2.4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

2.4.830

ए꣣त꣡ अ꣢सृग्र꣣मि꣡न्द꣢वस्ति꣣रः꣢ प꣣वि꣡त्र꣢मा꣣श꣡वः꣢ ।
वि꣡श्वा꣢न्य꣣भि꣡ सौभ꣢꣯गा ॥ ८३० ॥

ही वेगवान सोमबिंदू पवित्रातून वाहिले आहेत; ते सर्व सौभाग्यांकडे जात आहेत.

2.4.831

वि꣣घ्न꣡न्तो꣢ दुरि꣣ता꣢ पु꣣रु꣢ सु꣣गा꣣ तो꣣का꣡य꣢ वा꣣जि꣡नः꣢ ।
त्म꣡ना꣢ कृ꣣ण्व꣢न्तो꣣ अ꣡र्व꣢तः ॥ ८३१ ॥

अनेक संकटांचा नाश करीत, संततीसाठी सुगम मार्ग घडवीत, बल देणारे ते स्वतःच्या बळाने अश्वांना (शक्तींना) बलवान करतात.

2.4.832

कृ꣣ण्व꣢न्तो꣣ व꣡रि꣢वो꣣ ग꣢वे꣣꣬ऽभ्य꣢꣯र्षन्ति सुष्टु꣣ति꣢म् ।
इ꣡डा꣢म꣣स्म꣡भ्य꣢ꣳ सं꣣य꣡त꣢म् ॥ ८३२ ॥

गाईंसाठी संपत्ती निर्माण करीत ते उत्तम स्तुतीकडे वाहतात; आमच्यासाठी संयत इडा (तृप्तिदायक आहुती) आणतात.

2.4.833

रा꣡जा꣢ मे꣣धा꣡भि꣢रीयते꣣ प꣡व꣢मानो म꣣ना꣡वधि꣢꣯ ।
अ꣣न्त꣡रि꣢क्षेण꣣ या꣡त꣢वे ॥ ८३३ ॥

राजा (सोम) मेधांनी प्रेरित होऊन चालतो; पवमान मनाच्या वरून अंतरिक्षमार्गे जाण्यासाठी.

2.4.834

आ꣡ नः꣢ सोम꣣ स꣢हो꣣ जु꣡वो꣢ रू꣣पं꣡ न वर्च꣢꣯से भर ।
सु꣣ष्वाणो꣢ दे꣣व꣡वी꣢तये ॥ ८३४ ॥

हे सोमा, आमच्यासाठी बल आण, हे वेगवान प्रेरका; तेजासाठी रूपाप्रमाणे. पिळला गेलेला तू देवांच्या उपभोगासाठी.

2.4.835

आ꣡ न꣢ इन्दो शात꣣ग्वि꣢नं꣣ ग꣢वां꣣ पो꣢ष꣣ꣳ स्व꣡श्व्य꣢म् ।
व꣡हा꣢ भ꣡ग꣢त्तिमू꣣त꣡ये꣢ ॥ ८३५ ॥

हे इंदू (सोमा), आमच्यासाठी शंभर गाईंचे, गोपोषण आणि उत्तम अश्वांचे धन आण; रक्षणासाठी भगाचे ऐश्वर्य.

2.4.836

तं꣡ त्वा꣢ नृ꣣म्णा꣢नि꣣ बि꣡भ्र꣢तꣳ स꣣ध꣡स्थे꣢षु म꣣हो꣢ दि꣣वः꣢ ।
चा꣡रु꣢ꣳ सुकृ꣣त्य꣡ये꣢महे ॥ ८३६ ॥

महान द्युलोकाची मनोहर शक्ती सभास्थानांत धारण करणाऱ्या तुला सत्कर्मासाठी आम्ही आवाहन करतो.

2.4.837

सं꣡वृ꣢क्तधृष्णुमु꣣꣬क्थ्यं꣢꣯ म꣣हा꣡म꣢हिव्रतं꣣ म꣡द꣢म् ।
श꣣तं꣡ पुरो꣢꣯ रुरु꣣क्ष꣡णि꣢म् ॥ ८३७ ॥

शत्रूंना हाकलणारा, स्तुत्य, महाव्रती, आनंददायी, शंभर किल्ले फोडणारा (सोम).

2.4.838

अ꣡त꣢स्त्वा र꣣यि꣢र꣣꣬भ्य꣢꣯य꣣द्रा꣡जा꣢नꣳ सुक्रतो दि꣣वः꣢ ।
सु꣣पर्णो꣡ अ꣢व्य꣣थी꣡ भ꣢रत् ॥ ८३८ ॥

म्हणून, हे सुक्रतो, द्युलोकाच्या राजा, संपत्ती तुझ्याकडे आली आहे; अव्यथी सुपर्ण ती आणतो.

2.4.839

अ꣡धा꣢ हिन्वा꣣न꣡ इ꣢न्द्रि꣣यं꣡ ज्यायो꣢꣯ महि꣣त्व꣡मा꣢नशे ।
अ꣣भिष्टिकृ꣡द्विच꣢꣯र्षणिः ॥ ८३९ ॥

मग प्रेरित होऊन, मोठे बल व महिमा मिळवून, साहाय्य करणारा, सर्वद्रष्टा (सोम).

2.4.840

वि꣡श्व꣢स्मा꣣ इ꣡त्स्व꣢र्दृ꣣शे꣡ साधा꣢꣯रणꣳ रज꣣स्तु꣢र꣢म् ।
गो꣣पा꣢मृ꣣त꣢स्य꣣ वि꣡र्भ꣢रत् ॥ ८४० ॥

सर्वांसाठी, सूर्य पाहण्यासाठी, सामान्य, लोकांतून वेगाने जाणारा, अमृताचा रक्षक (सोम) धारण कर.

2.4.841

इ꣣षे꣡ प꣢वस्व꣣ धा꣡र꣢या मृ꣣ज्य꣡मा꣢नो मनी꣣षि꣡भिः꣢ ।
इ꣡न्दो꣢ रु꣣चा꣡भि गा इ꣢हि꣢ ॥ ८४१ ॥

अन्नासाठी धारेने वाहा, ज्ञानी लोकांकडून शुद्ध केला जात असताना; हे सोमा, प्रकाशासह गायींकडे (किरणांकडे) जा.

2.4.842

पु꣣नानो꣡ वरि꣢꣯वस्कृ꣣ध्यू꣢र्जं꣣ ज꣡ना꣢य गिर्वणः ।
ह꣡रे꣢ सृजा꣣न꣢ आ꣣शि꣡र꣢म् ॥ ८४२ ॥

पवित्र होणाऱ्या सोमा, हे स्तुत्य, लोकांसाठी बल आणि कल्याण दे; हे हरित सोमा, मिश्र पेय प्रवाहित कर.

2.4.843

पु꣣नानो꣢ दे꣣व꣡वी꣢तय꣣ इ꣡न्द्र꣢स्य याहि निष्कृ꣣त꣢म् ।
द्यु꣣तानो꣢ वा꣣जि꣡भि꣢र्हि꣣तः꣢ ॥ ८४३ ॥

पवित्र होणाऱ्या सोमा, देवांच्या उपभोगासाठी इंद्राच्या तयार केलेल्या पेयाकडे जा; तेजस्वी होऊन, बलांनी प्रेरित होऊन.

2.4.844

अ꣣ग्नि꣢ना꣣ग्निः꣡ समि꣢꣯ध्यते क꣣वि꣢र्गृ꣣ह꣡प꣢ति꣣र्यु꣡वा꣢ ।
ह꣣व्यवा꣢ड्जु꣣꣬ह्वा꣢꣯स्यः ॥ ८४४ ॥

अग्नीने अग्नी प्रज्वलित होतो — तो कवी, गृहपती, तरुण, हविर्द्रव्य वाहणारा, जुहू हेच मुख असलेला आहे.

2.4.845

य꣡स्त्वाम꣢꣯ग्ने ह꣣वि꣡ष्प꣢तिर्दू꣣तं꣡ दे꣢व सप꣣र्य꣡ति꣢ ।
त꣡स्य꣢ स्म प्रावि꣣ता꣡ भ꣢व ॥ ८४५ ॥

हे अग्नी, हे देवा, हविर्पती जो तुला दूत म्हणून पूजतो, त्याचा तू खरा रक्षक हो.

2.4.846

यो꣢ अ꣣ग्निं꣢ दे꣣व꣡वी꣢तये ह꣣वि꣡ष्मा꣢ꣳ आ꣣वि꣡वा꣢सति ।
त꣡स्मै꣢ पावक मृडय ॥ ८४६ ॥

देवांच्या उपभोगासाठी हविर्युक्त होऊन जो अग्नीची सेवा करतो, त्याच्यावर हे पावका, कृपा कर.

2.4.847

मि꣣त्र꣡ꣳहु꣢वे पू꣣त꣡द꣢क्षं꣣ व꣡रु꣢णं च रि꣣शा꣡द꣢सम् ।
धि꣡यं꣢ घृ꣣ता꣢चीं꣣ꣳसा꣡ध꣢न्ता ॥ ८४७ ॥

पवित्र बल असलेल्या मित्राला आणि शत्रुनाशक वरुणाला मी आवाहन करतो; घृतवाहक बुद्धी सिद्ध करणारे.

2.4.848

ऋ꣣ते꣡न꣢ मित्रावरुणावृतावृधावृतस्पृशा ।
क्र꣡तुं꣢ बृ꣣ह꣡न्त꣢माशाथे ॥ ८४८ ॥

ऋताने, हे मित्र-वरुणांनो, तुम्ही दोघे ऋताची वृद्धी करणारे, ऋताला स्पर्श करणारे आहात; महान संकल्प प्राप्त करा.

2.4.849

क꣣वी꣡ नो꣢ मि꣣त्रा꣡वरु꣢꣯णा तुविजा꣣ता꣡ उ꣢रु꣣क्ष꣡या꣢ ।
द꣡क्षं꣢ दधाते अ꣣प꣡स꣢म् ॥ ८४९ ॥

हे मित्र-वरुणांनो, तुम्ही आमचे द्रष्टे आहात, महाबलाने जन्मलेले, विशाल स्थानी राहणारे; तुम्ही बल आणि कुशल कर्म देता.

2.4.850

इ꣡न्द्रे꣢ण꣣ स꣡ꣳहि दृक्ष꣢꣯से सजग्मा꣣नो꣡ अबि꣢꣯भ्युषा ।
म꣣न्दू꣡ स꣢मा꣣न꣡व꣢र्च्चसा ॥ ८५० ॥

इंद्रासह तू एकत्र दिसतोस, निर्भयासह मिळून; हे आनंददायका, समान तेजस्वी.

2.4.851

आ꣡दह꣢꣯ स्व꣣धा꣢꣫मनु꣣ पु꣡न꣢र्गर्भ꣣त्व꣡मे꣢रि꣣रे꣢ ।
द꣡धा꣢ना꣣ ना꣡म꣢ य꣣ज्ञि꣡य꣢म् ॥ ८५१ ॥

तेव्हा आपापल्या स्वभावानुसार त्यांनी पुन्हा गर्भत्व प्रेरित केले; यज्ञार्ह नाम धारण करून.

2.4.852

वी꣣डु꣡ चि꣢दारुज꣣त्नु꣢भि꣣र्गु꣡हा꣢ चिदिन्द्र꣣ व꣡ह्नि꣢भिः ।
अ꣡वि꣢न्द उ꣣स्रि꣢या꣣ अ꣡नु꣢ ॥ ८५२ ॥

हे इंद्रा, तू दृढपणे, फोडणाऱ्या बलाने, गुहेतही, वाहकांसह, गायी शोधल्या.

2.4.853

ता꣡ हु꣢वे꣣ य꣡यो꣢रि꣣दं꣢ प꣣प्ने꣡ विश्वं꣢꣯ पु꣣रा꣢ कृ꣣त꣢म् ।
इ꣣न्द्राग्नी꣡ न म꣢꣯र्धतः ॥ ८५३ ॥

त्या दोघांना मी आवाहन करतो, ज्यांच्याद्वारे हे सर्व, पूर्वी केलेले, प्राप्त होते; हे इंद्राग्नी, आम्हांस हानी होऊ देऊ नका.

2.4.854

उ꣣ग्रा꣡ वि꣢घ꣣नि꣢ना꣣ मृ꣡ध꣢ इन्द्रा꣣ग्नी꣡ ह꣢वामहे ।
ता꣡ नो꣢ मृडात ई꣣दृ꣡शे꣢ ॥ ८५४ ॥

उग्र आणि शत्रुसंहारक इंद्राग्नींना आम्ही आवाहन करतो. अशा प्रसंगी त्या दोघांनी आमच्यावर कृपा करावी.

2.4.855

ह꣣थो꣢ वृ꣣त्रा꣡ण्यार्या꣢꣯ ह꣣थो꣡ दासा꣢꣯नि सत्पती ।
ह꣣थो꣢꣫ विश्वा꣣ अ꣢प꣣ द्वि꣡षः꣢ ॥ ८५५ ॥

हे सत्पतींनो, तुम्ही दोघे आर्यांना अडथळा करणाऱ्या वृत्रांचा वध करता; दासांचा वध करता; सर्व द्वेष्ट्यांना दूर घालवता.

2.4.856

अ꣣भि꣡ सोमा꣢꣯स आ꣣य꣢वः꣣ प꣡व꣢न्ते꣣ म꣢द्यं꣣ म꣡द꣢म् ।
स꣣मु꣡द्रस्याधि꣢꣯ वि꣣ष्ट꣡पे꣢ मनी꣣षि꣡णो꣢ मत्स꣣रा꣡सो꣢ मद꣣च्यु꣡तः꣢ ॥ ८५६ ॥

वेगवान सोमरस मादक आनंदाकडे वाहतात; समुद्रावरील उच्च लोकात बुद्धिमान, हर्षदायक, मद पाझरवणारे सोम वाहतात.

2.4.857

त꣡र꣢त्समु꣣द्रं꣡ पव꣢꣯मान ऊ꣣र्मि꣢णा꣣ रा꣡जा꣢ दे꣣व꣢ ऋ꣣तं꣢ बृ꣣ह꣢त् ।
अ꣡र्षा꣢ मि꣣त्र꣢स्य꣣ व꣡रु꣢णस्य꣣ ध꣡र्म꣢णा꣣ प्र꣡ हि꣢न्वा꣣न꣢ ऋ꣣तं꣢ बृ꣣ह꣢त् ॥ ८५७ ॥

आपल्या लाटेने समुद्र ओलांडणारा पवमान राजा देव सोम मित्र आणि वरुणाच्या धर्माने वाहतो; महान ऋताला पुढे प्रेरित करतो.

2.4.858

नृ꣡भि꣢र्येमा꣣णो꣡ ह꣢र्य꣣तो꣡ वि꣢चक्ष꣣णो꣡ राजा꣢꣯ दे꣣वः꣡ स꣢मु꣣꣬द्र्यः꣢꣯ ॥ ८५८ ॥

नेत्यांकडून चालवला जाणारा, प्रिय, सर्वद्रष्टा, राजा आणि देव सोम समुद्रातून येतो.

2.4.859

ति꣣स्रो꣡ वाच꣢꣯ ईरयति꣣ प्र꣡ वह्नि꣢꣯र्ऋ꣣त꣡स्य꣢ धी꣣तिं꣡ ब्रह्म꣢꣯णो मनी꣣षा꣢म् ।
गा꣡वो꣢ यन्ति꣣ गो꣡प꣢तिं पृ꣣च्छ꣡मा꣢नाः꣣ सो꣡मं꣢ यन्ति म꣣त꣡यो꣢ वावशा꣣नाः꣢ ॥ ८५९ ॥

वाहनी (ऋत्विज) तीन वाणींमध्ये ऋताची धीती आणि ब्रह्माची मनीषा प्रेरित करतो; गायी गोपतींना विचारत जातात; उत्सुक मती सोमाकडे जातात.

2.4.860

सो꣢मं꣣ गा꣡वो꣢ धे꣣न꣡वो꣢ वावशा꣣नाः꣢꣫ सोमं꣣ वि꣡प्रा꣢ म꣣ति꣡भिः꣢ पृ꣣च्छ꣡मा꣢नाः ।
सो꣡मः꣢ सु꣣त꣡ ऋ꣢च्यते प꣣ व꣡मा꣢नः꣣ सो꣡मे꣢ अ꣣र्का꣢स्त्रि꣣ष्टु꣢भः꣣ सं꣡ न꣢वन्ते ॥ ८६० ॥

गायी व दुधाळ धेनू सोमासाठी हंबरतात; ज्ञानी ऋषी आपल्या स्तोत्रांनी सोमाविषयी विचारतात. गाळला जाऊन शुद्ध होणारा सोम स्तविला जातो; सोमात अर्क आणि त्रिष्टुप् मंत्र एकत्र गुंजतात.

2.4.861

ए꣣वा꣡ नः꣢ सोम परिषि꣣च्य꣡मा꣢न꣣ आ꣡ प꣢वस्व पू꣣य꣡मा꣢नः स्व꣣स्ति꣢ ।
इ꣢न्द्र꣣मा꣡ वि꣢श बृह꣣ता꣡ मदे꣢꣯न व꣣र्ध꣢या꣣ वा꣡चं꣢ ज꣣न꣢या꣣ पु꣡र꣢न्धिम् ॥ ८६१ ॥

अशा प्रकारे, हे सोमा, आमच्यासाठी ओतला जात असताना, शुद्ध होत असताना, कल्याणासाठी इथे वाहा. महान आनंदाने इंद्रात प्रवेश कर; वाणीची वृद्धी कर आणि पुरंधीला जन्म दे.

2.4.862

य꣡द्द्याव꣢꣯ इन्द्र ते श꣣त꣢ꣳश꣣तं꣡ भूमी꣢꣯रु꣣त स्युः ।
न꣡ त्वा꣢ वज्रिन्त्स꣣ह꣢स्र꣣ꣳसू꣢र्या꣣ अ꣢नु꣣ न꣣ जा꣣त꣡म꣢ष्ट꣣ रो꣡द꣢सी ॥ ८६२ ॥

हे इंद्रा, तुझी शेकडो धने आणि भूमी असल्या तरी, हे वज्रधारी, हजार सूर्यही तुझ्यासारखे नाहीत; जन्मलेले आठ (लोक) आणि द्यावापृथिवीही तुझ्या बरोबरीचे नाहीत.

2.4.863

आ꣡ प꣢प्राथ महि꣣ना꣡ वृष्ण्या꣢꣯ वृष꣣न्वि꣡श्वा꣢ शविष्ठ꣣ श꣡व꣢सा ।
अ꣣स्मा꣡ꣳअ꣢व मघव꣣न् गो꣡म꣢ति व्र꣣जे꣡ वज्रिं꣢꣯चि꣣त्रा꣡भि꣢रू꣣ति꣡भिः꣢ ॥ ८६३ ॥

हे वृषन्, तू आपल्या महिम्याने आणि वीर्याने सर्व काही भरले आहेस; हे अत्यंत बलवान, तुझ्या बलाने. हे मघवन्, गोधनाने समृद्ध गोठ्यात आम्हाला संरक्षण दे; हे वज्रधारी, अद्भुत साहाय्यांनी.

2.4.864

व꣣यं꣡ घ꣢ त्वा सु꣣ता꣡व꣢न्त꣣ आ꣢पो꣣ न꣢ वृ꣣क्त꣡ब꣢र्हिषः ।
प꣣वि꣡त्र꣢स्य प्र꣣स्र꣡व꣢णेषु वृत्रह꣣न्प꣡रि꣢ स्तो꣣ता꣡र꣢ आसते ॥ ८६४ ॥

आम्ही, सोम गाळलेले यजमान, खरोखर तुला (बोलावतो), पाण्यासारखे, कुश पसरलेले; हे वृत्रहन्ता, पवित्राच्या झिरपणाऱ्या प्रवाहांभोवती स्तोते बसले आहेत.

2.4.865

स्व꣡र꣢न्ति त्वा सु꣣ते꣢꣫ नरो꣣ व꣡सो꣢ निरे꣣क꣢ उ꣣क्थि꣡नः꣢ ।
क꣣दा꣢ सु꣣तं꣡ तृ꣢षा꣣ण꣢꣫ ओक꣣ आ꣡ ग꣢म꣣दि꣡न्द्र꣢ स्व꣣ब्दी꣢व꣣ व꣡ꣳस꣢गः ॥ ८६५ ॥

हे वसो, सोम गाळण्याच्या वेळी नर (पुरोहित) तुझी स्तुती गातात; यज्ञमंडपात उक्थ पठण करतात. हे इंद्रा, तहानलेला तू गाळलेल्या सोमाकडे घरी कधी येशील, हरिणासारखा की अश्वासारखा?

2.4.866

क꣡ण्वे꣢भिर्धृष्ण꣣वा꣢ धृ꣣ष꣡द्वाजं꣢꣯ दर्षि सह꣣स्रि꣡ण꣢म् ।
पि꣣श꣡ङ्ग꣢रूपं मघवन्विचर्षणे म꣣क्षू꣡ गो꣢꣯मन्तमीमहे ॥ ८६६ ॥

कण्वांनी (स्तुत) हे धृष्ण इंद्रा, तू धैर्याने सहस्रपट बल देतोस. हे मघवन्, हे सर्वद्रष्टा, पिंगल रूपा, गोधनयुक्त धन आम्ही लवकर मागतो.

2.4.867

त꣣र꣢णि꣣रि꣡त्सि꣢षासति꣣ वा꣢जं꣣ पु꣡रं꣢ध्या यु꣣जा꣢ ।
आ꣢ व꣣ इ꣡न्द्रं꣢ पुरुहू꣣तं꣡ न꣢मे गि꣣रा꣢ ने꣣मिं꣡ तष्टे꣢꣯व सु꣣द्रु꣡व꣢म् ॥ ८६७ ॥

जलद दाता बल इच्छितो; ज्ञानी सख्यासह, बहुआवाहित इंद्राला तुमच्यासाठी गीताने नमन करतो, जसा कारागीर चांगल्या चाकाची कड घडवतो.

2.4.868

न꣡ दु꣢ष्टु꣣ति꣡र्द्र꣢विणो꣣दे꣡षु꣢ शस्यते꣣ न꣡ स्रेध꣢꣯न्तꣳर꣣यि꣡र्न꣢शत् ।
सु꣣श꣢क्ति꣣रि꣡न्म꣢घ꣢वं꣣ तु꣢भ्यं꣣ मा꣡व꣢ते दे꣣ष्णं꣡ यत्पार्ये꣢꣯ दि꣣वि꣢ ॥ ८६८ ॥

धनदात्यांमध्ये दुष्ट स्तुती गायली जात नाही; डगमगणाऱ्याला धन मिळत नाही. हे मघवन्, उत्तम बल तुझेच आहे; माझ्यासारख्यांसाठीचे दान दिव्य लोकाच्या पलीकडे आहे.

2.4.869

ति꣣स्रो꣢꣫ वाच꣣ उ꣡दी꣢रते꣣ गा꣡वो꣢ मिमन्ति धे꣣न꣡वः꣢ ।
ह꣡रि꣢रेति꣣ क꣡नि꣢क्रदत् ॥ ८६९ ॥

तीन वाणी उच्चारल्या जातात; गाई आणि दुधाळ धेनू हंबरतात. हरी (सोम) गर्जत पुढे जातो.

2.4.870

अ꣣भि꣡ ब्रह्मी꣢꣯रनूषत य꣣ह्वी꣢र्ऋ꣣त꣡स्य꣢ मा꣣त꣡रः꣢ ।
म꣣र्ज꣡य꣢न्ती꣣र्दिवः꣡ शिशु꣢꣯म् ॥ ८७० ॥

महान ऋताच्या माता (जलधारा) प्रार्थनांसह (सोमाकडे) स्तुती करतात; द्युलोकाच्या बालकाला (सोमाला) त्या शुद्ध व अलंकृत करतात.

2.4.871

रा꣣यः꣡ स꣢मु꣣द्रा꣢ꣳश्च꣣तु꣢रो꣣ऽस्म꣡भ्य꣢ꣳ सोम वि꣣श्व꣡तः꣢ ।
आ꣡ प꣢वस्व सह꣣स्रि꣡णः꣢ ॥ ८७१ ॥

हे सोमा, आमच्यासाठी सर्व दिशांनी चार धनसागर (भांडार) वाहू दे; हजारपट (धन होऊन) पवित्र होऊन वाह.

2.4.872

सु꣣ता꣢सो꣣ म꣡धु꣢मत्तमाः꣣ सो꣢मा꣣ इ꣡न्द्रा꣢य म꣣न्दि꣡नः꣢ ।
प꣣वि꣡त्र꣢वन्तो अक्षरं दे꣣वा꣡न्ग꣢च्छन्तु वो꣣ म꣡दाः꣢ ॥ ८७२ ॥

पिळलेले, अत्यंत मधुर सोमरस इंद्रासाठी आनंददायी होवोत. गाळून शुद्ध केलेले तुमचे मदकारक रस देवांपर्यंत पोहोचोत.

2.4.873

इ꣢न्दु꣣रि꣡न्द्रा꣢य पवत꣣ इ꣡ति꣢ दे꣣वा꣡सो꣣ अब्रुवन् ।
वा꣣च꣡स्पति꣢꣯र्मखस्यते꣣ वि꣢श्व꣣स्ये꣡शा꣢न꣣ ओ꣡ज꣢सः ॥ ८७३ ॥

'सोमबिंदू इंद्रासाठी शुद्ध होऊन वाहतो' असे देव म्हणाले. वाणीचा स्वामी, यज्ञाचा अधिपती, बलाने सर्वांचा ईशान तूच.

2.4.874

स꣣ह꣡स्र꣢धारः पवते समु꣣द्रो꣡ वा꣢चमीङ्ख꣣यः꣢ ।
सो꣢म꣣स्प꣡ती꣢ रयी꣣णा꣡ꣳसखेन्द्र꣢꣯स्य दि꣣वे꣡दि꣢वे ॥ ८७४ ॥

हजार धारांनी सोम शुद्ध होऊन वाहतो — समुद्राप्रमाणे, वाणीला प्रेरणा देत. सोमाचे स्वामी, संपत्तीचे स्वामी, इंद्राचे मित्र, दिवसेंदिवस.

2.4.875

प꣣वि꣡त्रं꣢ ते꣣ वि꣡त꣢तं ब्रह्मणस्पते प्र꣣भु꣡र्गात्रा꣢꣯णि꣣ प꣡र्ये꣢षि वि꣣श्व꣡तः꣢ ।
अ꣡त꣢प्ततनू꣣र्न꣢꣫ तदा꣣मो꣡ अ꣢श्नुते शृ꣣ता꣢स꣣ इ꣡द्वह꣢꣯न्तः꣣ सं꣡ तदा꣢꣯शत ॥ ८७५ ॥

हे ब्रह्मणस्पते! तुझे गाळण विस्तारलेले आहे; प्रभू म्हणून तू आपल्या अवयवांत सर्वत्र व्यापलेला आहेस. जे कच्चे आणि न तापलेले आहे ते ते मिळवत नाही; शिजलेलेच ते वाहून नेऊन मिळवतात.

2.4.876

त꣡पो꣢ष्प꣣वि꣢त्रं꣣ वि꣡त꣢तं दि꣣व꣢स्प꣣दे꣡ऽर्च꣢न्तो अस्य꣣ त꣡न्त꣢वो व्यस्थिरन् ।
अ꣡व꣢न्त्यस्य पवि꣣ता꣡र꣢मा꣣श꣡वो꣢ दि꣣वः꣢ पृ꣣ष्ठ꣡मधि꣢꣯ रोहन्ति꣣ ते꣡ज꣢सा ॥ ८७६ ॥

तपाचे गाळण दिव्य स्थानी विस्तारलेले आहे; स्तुती करीत त्याचे धागे पसरले. वेगवान देव या पावनकर्त्याचे रक्षण करतात; तेजाने ते द्युलोकाच्या पाठीवर चढतात.

2.4.877

अ꣡रू꣢रुचदु꣣ष꣢सः꣣ पृ꣡श्नि꣢र꣣ग्रि꣢य उ꣣क्षा꣡ मि꣢मेति꣣ भु꣡व꣢नेषु वाज꣣युः꣢ ।
मा꣣यावि꣡नो꣢ ममिरे अस्य मा꣣य꣡या꣢ नृ꣣च꣡क्ष꣢सः पि꣣त꣢रो꣣ ग꣢र्भ꣣मा꣡ द꣢धुः ॥ ८७७ ॥

उषेच्या अग्रभागी ठिपक्यांची धेनू तेजाने झळकली; बलाची इच्छा करणारा वृषभ लोकांत गर्जतो. त्याच्या मायेने मायावी मोजले; मानवांना पाहणाऱ्या पितरांनी गर्भ धारण केला.

2.4.878

प्र꣡ मꣳहि꣢꣯ष्ठाय गायत ऋ꣣ता꣡व्ने꣢ बृह꣣ते꣢ शु꣣क्र꣡शो꣢चिषे ।
उ꣣पस्तुता꣡सो꣢ अ꣣ग्न꣡ये꣢ ॥ ८७८ ॥

अत्यंत उदार, ऋताचे रक्षण करणाऱ्या, महान आणि तेजस्वी ज्वालांच्या अग्नीसाठी गा; स्तुत केलेल्यांनो, अग्नीसाठी.

2.4.879

आ꣡ व꣢ꣳसते म꣣घ꣡वा꣢ वी꣣र꣢व꣣द्य꣢शः꣣ स꣡मि꣢द्धो द्यु꣣म्न्या꣡हु꣢तः ।
कु꣣वि꣡न्नो꣢ अस्य सुम꣣ति꣡र्भवी꣢꣯य꣣स्य꣢च्छा꣣ वा꣡जे꣢भिरा꣣ग꣡म꣢त् ॥ ८७९ ॥

दाता असलेला तो वीर पुत्रांसह कीर्ती देतो; उत्तम प्रज्वलित, तेजस्वी, आहुती मिळालेला. त्याची कृपा आमच्यावर अधिक मोठी होवो; तो बलांसह आमच्याकडे येवो.

2.4.880

तं꣢ ते꣣ म꣡दं꣢ गृणीमसि꣣ वृ꣡ष꣢णं पृ꣣क्षु꣡ सा꣢स꣣हि꣢म् ।
उ꣣ लोककृत्नु꣡म꣢द्रिवो हरि꣣श्रि꣡य꣢म् ॥ ८८० ॥

हे अद्रिवान्, तुझ्या त्या आनंदाचे आम्ही गुणगान करतो — वीर्यवान, युद्धांत जिंकणाऱ्या, लोकस्थान निर्माण करणाऱ्या, हरित-तेजस्वी (सोमा) तुझे.

2.4.881

ये꣢न꣣ ज्यो꣡ती꣢ꣳष्या꣣य꣢वे꣣ म꣡न꣢वे च वि꣣वे꣡दि꣢थ ।
म꣣न्दानो꣢ अ꣣स्य꣢ ब꣣र्हि꣢षो꣣ वि꣡ रा꣢जसि ॥ ८८१ ॥

ज्या सामर्थ्याने तू आयूसाठी आणि मनूसाठी प्रकाश प्रकट केलास; या दर्भासनावर आनंदित होऊन तू तळपतोस.

2.4.882

त꣢द꣣द्या꣡ चि꣢त्त उ꣣क्थि꣡नोऽनु꣢꣯ ष्टुवन्ति पू꣣र्व꣡था꣢ ।
वृ꣡ष꣢पत्नी꣣र꣡पो꣢ ज꣢या दि꣣वे꣡दि꣢वे ॥ ८८२ ॥

आजही उक्थगायक तुझ्या त्या (महिम्याचे) पूर्वीप्रमाणे अनुसरण करून स्तवन करतात; वृषपत्नी जलांना दिवसेंदिवस जिंक.

2.4.883

श्रु꣣धी꣡ हवं꣢꣯ तिर꣣श्च्या꣢꣫ इन्द्र꣣ य꣡स्त्वा꣢ सप꣣र्य꣡ति꣢ ।
सु꣣वी꣡र्य꣢स्य꣣ गो꣡म꣢तो रा꣣य꣡स्पू꣢र्धि म꣣हा꣡ꣳअ꣢सि ॥ ८८३ ॥

हे इंद्रा, जो तुझी सेवा करतो त्याची हाक दूरूनही ऐक; उत्तम वीर्य आणि गोधनासह धनाने भर — तू महान आहेस.

2.4.884

य꣡स्त꣢ इन्द्र꣣ न꣡वी꣢यसीं꣣ गि꣡रं꣢ म꣣न्द्रा꣡मजी꣢꣯जनत् ।
चि꣣कित्वि꣡न्म꣢नसं꣣ धि꣡यं꣢ प्र꣣त्ना꣣मृ꣡त꣡स्य꣢ पि꣣प्यु꣡षी꣢म् ॥ ८८४ ॥

हे इंद्रा, जो तुझ्यासाठी नवीन, मधुर स्तुती उत्पन्न करतो, तो विवेकी मनाने आणि प्राचीन ऋताचे पोषण करणाऱ्या बुद्धीने युक्त आहे.

2.4.885

त꣡मु꣢ ष्टवाम꣣ यं꣢꣫ गिर꣣ इ꣡न्द्र꣢मु꣣क्था꣡नि꣢ वावृ꣣धुः꣢ ।
पु꣣रू꣡ण्य꣢स्य꣣ पौ꣢ꣳस्या꣣ सि꣡षा꣢सन्तो वनामहे ॥ ८८५ ॥

ज्या इंद्राला स्तोत्रे आणि उक्थे वाढवतात, त्याचीच आपण स्तुती करू; त्याचे अनेक पराक्रम मिळवण्याच्या इच्छेने आपण त्याची सेवा करू.