ઋગ્વેદ · સૂક્ત 6.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.16.1
त्वम॑ग्ने य॒ज्ञानां॒ होता॒ विश्वे॑षां हि॒तः ।
दे॒वेभि॒र्मानु॑षे॒ जने॑ ॥
હે અગ્નિ, તું સર્વ યજ્ઞોનો હોતા છે, સૌ દ્વારા સ્થાપિત; દેવો સાથે મનુષ્યોની વચ્ચે છે.
6.16.2
स नो॑ म॒न्द्राभि॑रध्व॒रे जि॒ह्वाभि॑र्यजा म॒हः ।
आ दे॒वान्व॑क्षि॒ यक्षि॑ च ॥
તું અમારા માટે મધુર જીભો (જ્વાળાઓ) વડે યજ્ઞમાં મહાનોનું યજન કર; દેવોને અહીં લાવીને તેમનું યજન કર.
6.16.3
वेत्था॒ हि वे॑धो॒ अध्व॑नः प॒थश्च॑ दे॒वाञ्ज॑सा ।
अग्ने॑ य॒ज्ञेषु॑ सुक्रतो ॥
હે જ્ઞાની, તું ખરેખર માર્ગો જાણે છે; હે દેવ, સીધા માર્ગો પણ જાણે છે. હે અગ્નિ, હે અતિ કુશળ, યજ્ઞોમાં (આ જાણ).
6.16.4
त्वामी॑ळे॒ अध॑ द्वि॒ता भ॑र॒तो वा॒जिभिः॑ शु॒नम् ।
ई॒जे य॒ज्ञेषु॑ य॒ज्ञिय॑म् ॥
તારી જ હું સ્તુતિ કરું છું; પછી બે વાર વેગવાનો સાથે આનંદ લાવનાર. યજ્ઞોમાં યજ્ઞાર્હ એવા તારું મેં યજન કર્યું છે.
6.16.5
त्वमि॒मा वार्या॑ पु॒रु दिवो॑दासाय सुन्व॒ते ।
भ॒रद्वा॑जाय दा॒शुषे॑ ॥
તું આ ઘણી સંપત્તિઓ દિવોદાસને, સોમ નીચોવનારને, ભરદ્વાજને, દાતાને આપે છે.
6.16.6
त्वं दू॒तो अम॑र्त्य॒ आ व॑हा॒ दैव्यं॒ जन॑म् ।
शृ॒ण्वन्विप्र॑स्य सुष्टु॒तिम् ॥
તું દૂત, અમર છે; દૈવી જનોને અહીં લાવ; વિપ્રની સારી સ્તુતિ સાંભળતા.
6.16.7
त्वाम॑ग्ने स्वा॒ध्यो॑ मर्ता॑सो दे॒ववी॑तये ।
य॒ज्ञेषु॑ दे॒वमी॑ळते ॥
હે અગ્નિ, સ્વાવલંબી મનુષ્યો દેવોની કૃપા માટે યજ્ઞોમાં તને, દેવ, સ્તવે છે.
6.16.8
तव॒ प्र य॑क्षि सं॒दृश॑मु॒त क्रतुं॑ सु॒दान॑वः ।
विश्वे॑ जुषन्त का॒मिनः॑ ॥
તારા સુંદર રૂપ અને સંકલ્પનું તું સન્માન કર; દાનશીલ અને કામનાવાળા સૌ તેમાં આનંદ પામે.
6.16.9
त्वं होता॒ मनु॑र्हितो॒ वह्नि॑रा॒सा वि॒दुष्ट॑रः ।
अग्ने॒ यक्षि॑ दि॒वो विशः॑ ॥
તું જ હોતા, મનુએ સ્થાપેલો, હવિ વહનાર, મુખથી સૌથી જ્ઞાની છે; હે અગ્નિ, સ્વર્ગની પ્રજાઓનો યજ્ઞ કર.
6.16.10
अग्न॒ आ या॑हि वी॒तये॑ गृणा॒नो ह॒व्यदा॑तये ।
नि होता॑ सत्सि ब॒र्हिषि॑ ॥
હે અગ્નિ, ભોગ માટે અહીં આવ; હવિદાન માટે સ્તુત થઈ હોતા તરીકે બર્હિ પર બેસ.
6.16.11
तं त्वा॑ स॒मिद्भि॑रङ्गिरो घृ॒तेन॑ वर्धयामसि ।
बृ॒हच्छो॑चा यविष्ठ्य ॥
હે અંગિરસ, સમિધ અને ઘીથી અમે તને વધારીએ છીએ; હે યુવતમ, અતિ પ્રજ્વલ.
6.16.12
स नः॑ पृ॒थु श्र॒वाय्य॒मच्छा॑ देव विवाससि ।
बृ॒हद॑ग्ने सु॒वीर्य॑म् ॥
તે અમને વિશાળ, પ્રશંસનીય સંપત્તિ આપે; હે દેવ અગ્નિ, મહાન વીર્ય આપ.
6.16.13
त्वाम॑ग्ने॒ पुष्क॑रा॒दधि॒ अथ॑र्वा॒ निर॑मन्थत ।
मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य वा॒घतः॑ ॥
હે અગ્નિ, અથર્વાએ પુષ્કરમાંથી તને મંથન કરીને કાઢ્યો; સર્વના શિરમાંથી, યજ્ઞવાહક.
6.16.14
तमु॑ त्वा द॒ध्यङ्ङृषिः॑ पु॒त्र ई॑धे॒ अथ॑र्वणः ।
वृ॒त्र॒हणं॑ पुरंद॒रम् ॥
તે તને જ, અથર્વાના પુત્ર દધ્યંચ ઋષિએ પ્રજ્વલિત કર્યો; વૃત્રહંતા, પુરંદર તને.
6.16.15
तमु॑ त्वा पा॒थ्यो वृषा॒ समी॑धे दस्यु॒हन्त॑मम् ।
ध॒नं॒ज॒यं रणे॑रणे ॥
તે તને, રક્ષક વૃષભ હું પ્રજ્વલિત કરું છું; દસ્યુઓનો સૌથી વધુ સંહારક, ધનજયી તને, દરેક યુદ્ધમાં.
6.16.16
एह्यू॒ षु ब्रवा॑णि॒ तेऽग्न॑ इ॒त्थेत॑रा॒ गिरः॑ ।
ए॒भिर्व॑र्धास॒ इन्दु॑भिः ॥
આવ, ખરેખર હું તને સારી રીતે કહીશ, હે અગ્નિ, આ રીતે અન્ય સ્તુતિઓ પણ; આ સોમબિંદુઓથી તું વધ.
6.16.17
यत्र॒ क्व॑ च ते॒ मनो॒ दक्षं॑ दधस॒ उत्त॑रम् ।
तत्रा॒ सदः॑ कृणवसे ॥
જ્યાં તારું મન છે, અને જ્યાં તું ઉચ્ચ કૌશલ્ય મૂકે છે, ત્યાં જ તું તારું આસન બનાવે છે.
6.16.18
न॒हि ते॑ पू॒र्तम॑क्षि॒पद्भुव॑न्नेमानां वसो ।
अथा॒ दुवो॑ वनवसे ॥
તારું કર્મ કોઈ આવાસને નુકસાન કરતું નથી, હે ધનવાન; ત્યારે તું ભેટો જીતે છે.
6.16.19
आग्निर॑गामि॒ भार॑तो वृत्र॒हा पु॑रु॒चेत॑नः ।
दिवो॑दासस्य॒ सत्प॑तिः ॥
ભરતવંશી અગ્નિ આવ્યો; વૃત્રનો હંતા, અનેક રીતે ચેતનવાન, દિવોદાસનો સત્પતિ.
6.16.20
स हि विश्वाति॒ पार्थि॑वा र॒यिं दाश॑न्महित्व॒ना ।
व॒न्वन्नवा॑तो॒ अस्तृ॑तः ॥
તે ખરેખર પોતાની મહિમાથી પૃથ્વીના બધા લોકોને ધન આપે છે; જીતનારો, અક્ષત, અજેય.
6.16.21
स प्र॑त्न॒वन्नवी॑य॒साग्ने॑ द्यु॒म्नेन॑ सं॒यता॑ ।
बृ॒हत्त॑तन्थ भा॒नुना॑ ॥
તે જૂનાની જેમ અને નવાની જેમ, હે અગ્નિ, પોતાના તેજથી અને જોડાયેલા યજ્ઞથી, પ્રકાશ સાથે વિશાળ ફેલાયો છે.
6.16.22
प्र वः॑ सखायो अ॒ग्नये॒ स्तोमं॑ य॒ज्ञं च॑ धृष्णु॒या ।
अर्च॒ गाय॑ च वे॒धसे॑ ॥
હે મિત્રો, અગ્નિ માટે નિર્ભયપણે સ્તોત્ર અને યજ્ઞ આગળ લાવો; તેની અર્ચના કરો, ગાઓ, જ્ઞાની અગ્નિ માટે ગાન કરો.
6.16.23
स हि यो मानु॑षा यु॒गा सीद॒द्धोता॑ क॒विक्र॑तुः ।
दू॒तश्च॑ हव्य॒वाह॑नः ॥
તે જ જે માનવ યુગોમાં બેસે છે; હોતા, કવિ-બુદ્ધિવાળો, દૂત, અને હવિ વહનાર છે.
6.16.24
ता राजा॑ना॒ शुचि॑व्रता आदि॒त्यान्मारु॑तं ग॒णम् ।
वसो॒ यक्षी॒ह रोद॑सी ॥
તે બે રાજાઓને, શુચિવ્રતોને, આદિત્યોને, મરુદ્ગણને, હે વસુ, અહીં પૂજ; દ્યાવા-પૃથ્વીને પણ.
6.16.25
वस्वी॑ ते अग्ने॒ संदृ॑ष्टिरिषय॒ते मर्त्या॑य ।
ऊर्जो॑ नपाद॒मृत॑स्य ॥
હે અગ્નિ, તારી ધનવાન કૃપાદૃષ્ટિ મર્ત્ય મનુષ્ય તરફ મોકલાય છે. હે જળોના પૌત્ર, અમરત્વના બળમાંથી આવેલા.
6.16.26
क्रत्वा॒ दा अ॑स्तु॒ श्रेष्ठो॑ अ॒द्य त्वा॑ व॒न्वन्त्सु॒रेक्णाः॑ ।
मर्त॑ आनाश सुवृ॒क्तिम् ॥
જ્ઞાનથી તું દાતા થા, આજે તું જ શ્રેષ્ઠ છે. તારી સેવા કરનાર, ઉત્તમ આહુતિવાળો મર્ત્ય ઉત્તમ સ્તુતિ સુધી પહોંચ્યો છે.
6.16.27
ते ते॑ अग्ने॒ त्वोता॑ इ॒षय॑न्तो॒ विश्व॒मायुः॑ ।
तर॑न्तो अ॒र्यो अरा॑तीर्व॒न्वन्तो॑ अ॒र्यो अरा॑तीः ॥
હે અગ્નિ, તારી સહાયથી તેઓ સંપૂર્ણ આયુષ્યની ઇચ્છા રાખીને, શત્રુના હુમલાઓ પાર કરીને, શત્રુના હુમલાઓ જીતવા ઇચ્છે છે.
6.16.28
अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा॒ यास॒द्विश्वं॒ न्य॑त्रिण॑म् ।
अ॒ग्निर्नो॑ वनते र॒यिम् ॥
અગ્નિ પોતાની તીક્ષ્ણ જ્વાળાથી બધાને, ગળી જનાર અત્રિને નીચે પાડે. અગ્નિ અમને ધન પ્રાપ્ત કરાવે.
6.16.29
सु॒वीरं॑ र॒यिमा भ॑र॒ जात॑वेदो॒ विच॑र्षणे ।
ज॒हि रक्षां॑सि सुक्रतो ॥
વીર સંતાન આપનાર ધન લાવ, હે જાતવેદા, હે સર્વદર્શી. રાક્ષસોનો નાશ કર, હે સુસંકલ્પ.
6.16.30
त्वं नः॑ पा॒ह्यंह॑सो॒ जात॑वेदो अघाय॒तः ।
रक्षा॑ णो ब्रह्मणस्कवे ॥
તું અમને પાપથી બચાવ, હે જાતવેદા, દુષ્ટના દ્રોહથી. અમારું રક્ષણ કર, મંત્રના રક્ષક, હે કવિ.
6.16.31
यो नो॑ अग्ने दु॒रेव॒~आ मर्तो॑ व॒धाय॒ दाश॑ति ।
तस्मा॑न्नः पा॒ह्यंह॑सः ॥
હે અગ્નિ, જે મનુષ્ય અમારા વિનાશ માટે દુષ્ટ કાર્ય કરે છે, તેનાથી અમને બચાવો; પાપથી અમારું રક્ષણ કરો.
6.16.32
त्वं तं दे॑व जि॒ह्वया॒ परि॑ बाधस्व दु॒ष्कृत॑म् ।
मर्तो॒ यो नो॒ जिघां॑सति ॥
હે દેવ, જે મનુષ્ય અમને મારવા ઇચ્છે છે તે દુષ્ટને તમારી જ્વાળા-જીભથી દૂર ભગાડો.
6.16.33
भ॒रद्वा॑जाय स॒प्रथः॒ शर्म॑ यच्छ सहन्त्य ।
अग्ने॒ वरे॑ण्यं॒ वसु॑ ॥
હે વિજયી, ભરદ્વાજને વિશાળ આશ્રય આપો; હે અગ્નિ, શ્રેષ્ઠ ધન આપો.
6.16.34
अ॒ग्निर्वृ॒त्राणि॑ जङ्घनद्द्रविण॒स्युर्वि॑प॒न्यया॑ ।
समि॑द्धः शु॒क्र आहु॑तः ॥
ધનના સ્વામી અગ્નિ, જ્ઞાનવતી સાથે પ્રજ્વલિત થઈ, તેજસ્વી આહુતિથી અર્પિત થઈ, વિઘ્નોનો નાશ કરો.
6.16.35
गर्भे॑ मा॒तुः पि॒तुष्पि॒ता वि॑दिद्युता॒नो अ॒क्षरे॑ ।
सीद॑न्नृ॒तस्य॒ योनि॒मा ॥
માતાના ગર્ભમાં, પિતાના પિતા થઈને, અક્ષરમાં પ્રકાશિત થઈને, ઋતના સ્થાનમાં બેસીને.
6.16.36
ब्रह्म॑ प्र॒जाव॒दा भ॑र॒ जात॑वेदो॒ विच॑र्षणे ।
अग्ने॒ यद्दी॒दय॑द्दि॒वि ॥
હે સર્વજ્ઞ, દૂરદર્શી અગ્નિ, સંતાનસમૃદ્ધ પ્રાર્થના લાવો; તમે આકાશમાં પ્રકાશો ત્યારે.
6.16.37
उप॑ त्वा र॒ण्वसं॑दृशं॒ प्रय॑स्वन्तः सहस्कृत ।
अग्ने॑ ससृ॒ज्महे॒ गिरः॑ ॥
હે અગ્નિ, તેજસ્વી રૂપવાળા તારી પાસે, ભેટ લઈને, બળવાન થઈને અમે સ્તુતિગીતો મોકલીએ છીએ.
6.16.38
उप॑ छा॒यामि॑व॒ घृणे॒रग॑न्म॒ शर्म॑ ते व॒यम् ।
अग्ने॒ हिर॑ण्यसंदृशः ॥
તાપની છાયાની જેમ અમે તારી પાસે આવ્યા છીએ; હે અગ્નિ, સુવર્ણરૂપ, તારું શરણ અમને મળે.
6.16.39
य उ॒ग्र इ॑व शर्य॒हा ति॒ग्मशृ॑ङ्गो॒ न वंस॑गः ।
अग्ने॒ पुरो॑ रु॒रोजि॑थ ॥
ઉગ્ર, શત્રુનાશક, તીક્ષ્ણ શિંગડાવાળા બળદ જેવો તું, હે અગ્નિ, કિલ્લાઓ તોડી નાખ્યા.
6.16.40
आ यं हस्ते॒ न खा॒दिनं॒ शिशुं॑ जा॒तं न बिभ्र॑ति ।
वि॒शाम॒ग्निं स्व॑ध्व॒रम् ॥
હાથમાં ભૂખ્યા બાળક કે નવજાત શિશુને ઉપાડે તેમ, લોકો સારા યજ્ઞવાળા અગ્નિને ધારણ કરે છે.
6.16.41
प्र दे॒वं दे॒ववी॑तये॒ भर॑ता वसु॒वित्त॑मम् ।
आ स्वे योनौ॒ नि षी॑दतु ॥
દેવોની શોધ માટે સૌથી વધુ ધન આપનાર તે દેવને આગળ લાવો; તે પોતાના આસન પર બેસે.
6.16.42
आ जा॒तं जा॒तवे॑दसि प्रि॒यं शि॑शी॒ताति॑थिम् ।
स्यो॒न आ गृ॒हप॑तिम् ॥
જન્મેલા, જાતવેદસ અગ્નિમાં પ્રિય અતિથિને પ્રજ્વલિત કરો; સારા સ્થાને ગૃહપતિને અહીં લાવો.
6.16.43
अग्ने॑ यु॒क्ष्वा हि ये तवाश्वा॑सो देव सा॒धवः॑ ।
अरं॒ वह॑न्ति म॒न्यवे॑ ॥
હે અગ્નિ, હે દેવ, તારા જે ઘોડા છે તે ઉત્તમ છે; તેઓ વેગ માટે રથને ઝડપથી વહન કરે છે, તેથી તેમને જોડ.
6.16.44
अच्छा॑ नो या॒ह्या व॑हा॒भि प्रयां॑सि वी॒तये॑ ।
आ दे॒वान्त्सोम॑पीतये ॥
અમારી પાસે આવ, અહીં લાવ, ભોગ માટે અર્પણોને; સોમપાન માટે દેવોને અહીં લાવ.
6.16.45
उद॑ग्ने भारत द्यु॒मदज॑स्रेण॒ दवि॑द्युतत् ।
शोचा॒ वि भा॑ह्यजर ॥
હે અગ્નિ, હે ભરતવંશી, તેજસ્વી થઈને ઉપર ઊઠ; અજર સાથે ચમક. પ્રજ્વલિત થઈ ફેલાઈને પ્રકાશ આપ, હે અજર.
6.16.46
वी॒ती यो दे॒वं मर्तो॑ दुव॒स्येद॒ग्निमी॑ळीताध्व॒रे ह॒विष्मा॑न् ।
होता॑रं सत्य॒यजं॒ रोद॑स्योः उत्ता॒नह॑स्तो॒ नम॒सा वि॑वासेत् ॥
જે મર્ત્ય મનુષ્ય ભક્તિથી દેવની સેવા કરે છે અને હવિષ્યાન્ થઈને યજ્ઞમાં અગ્નિની સ્તુતિ કરે છે, તે હોતા અને સત્યયજને, દ્યાવાપૃથ્વી વચ્ચે હાથ ઊંચા કરીને નમસ્કારથી પાસે જાય.
6.16.47
आ ते॑ अग्न ऋ॒चा ह॒विः हृ॒दा त॒ष्टं भ॑रामसि ।
ते ते॑ भवन्तू॒क्षण॑ ऋष॒भासो॑ व॒शा उ॒त ॥
હે અગ્નિ, ઋચા સાથે અને હૃદયથી તૈયાર કરેલું હવિ અમે તારા માટે લાવીએ છીએ. તે તારા થાઓ — યજ્ઞપશુઓ, વૃષભો અને ગાયો પણ.
6.16.48
अ॒ग्निं दे॒वासो॑ अग्रि॒यमि॒न्धते॑ वृत्र॒हन्त॑मम् ।
येना॒ वसू॒न्याभृ॑ता तृ॒ळ्हा रक्षां॑सि वा॒जिना॑ ॥
દેવો અગ્નિને, જે સૌથી આગળ છે અને વૃત્રનો સૌથી મોટો સંહારક છે, પ્રજ્વલિત કરે છે; જેના દ્વારા ધન લાવવામાં આવ્યું અને રાક્ષસો બળપૂર્વક કચડાયા.