सामवेद · विभाग 2.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.1.651
उ꣡पा꣢स्मै गायता नरः꣣ प꣡व꣢माना꣣ये꣡न्द꣢वे ।
अ꣣भि꣢ दे꣣वा꣡ꣳ इय꣢꣯क्षते ॥ ६५१ ॥
हे मनुष्यांनो, या पवमान इंदूसाठी गायन करा; तो देवांकडे (यज्ञासाठी) वाटचाल करतो.
2.1.652
अ꣣भि꣢ ते꣣ म꣡धु꣢ना꣣ प꣡योऽथ꣢꣯र्वाणो अशिश्रयुः ।
दे꣣वं꣢ दे꣣वा꣡य꣢ देव꣣यु꣢ ॥ ६५२ ॥
तुझ्या मधुर रसाकडे आणि दुधाकडे अथर्वे आले; देवांची कामना करणारे यजमान देवासाठी (अर्पण करतात).
2.1.653
स꣡ नः꣢ पवस्व꣣ शं꣢꣫ गवे꣣ शं꣡ जना꣢꣯य꣣ श꣡मर्व꣢꣯ते ।
श꣡ꣳ रा꣢ज꣣न्नो꣡ष꣢धीभ्यः ॥ ६५३ ॥
तो आमच्यासाठी वाहो; गायींना कल्याण, माणसांना कल्याण, घोड्याला कल्याण; हे राजा, औषधींना कल्याण.
2.1.654
द꣡वि꣢द्युतत्या रु꣣चा꣡ प꣢रि꣣ष्टो꣡भ꣢न्त्या कृ꣣पा꣢ ।
सो꣡माः꣢ शु꣣क्रा꣢ गवा꣢꣯शिरः ॥ ६५४ ॥
चमकत्या तेजाने, प्रवाहित होणाऱ्या दीप्तीने, हे शुद्ध व तेजस्वी सोमरसांनो, गाईच्या दुधात मिसळलेल्यांनो.
2.1.655
हि꣣न्वानो꣢ हे꣣तृ꣡भि꣢र्हि꣣त꣡ आ वाजं꣢꣯ वा꣣꣬ज्य꣢꣯क्रमीत् ।
सी꣡द꣢न्तो व꣣नु꣡षो꣢ यथा ॥ ६५५ ॥
प्रेरकांनी प्रेरित होऊन, बलाच्या दिशेने वेगवान घोड्यासारखा तो पुढे सरकला, बसलेल्या इच्छुकांप्रमाणे.
2.1.656
ऋ꣣ध꣡क्सो꣢म स्व꣣स्त꣡ये꣢ संजग्मा꣣नो꣢ दि꣣वा꣡ क꣢वे ।
प꣡व꣢स्व꣣ सू꣡र्यो꣢ दृ꣣शे꣢ ॥ ६५६ ॥
हे सोमा, कल्याणासाठी चांगला एकत्र येऊन, हे कवे, दिवसा सूर्याप्रमाणे दर्शनासाठी वाहा.
2.1.657
प꣡व꣢मानस्य ते कवे꣣ वा꣢जि꣣न्त्स꣡र्गा꣢ असृक्षत ।
अ꣡र्व꣢न्तो꣣ न꣡ श्र꣢व꣣स्य꣡वः꣢ ॥ ६५७ ॥
हे कवे, हे वाजिन्, पवमान अशा तुझे प्रवाह सोडले गेले, कीर्तीची इच्छा करणाऱ्या वेगवान घोड्यांसारखे.
2.1.658
अ꣢च्छा꣣ को꣡शं꣢ मधु꣣श्चु꣢त꣣म꣡सृ꣢ग्रं꣣ वा꣡रे꣢ अ꣣व्य꣡ये꣢ ।
अ꣡वा꣢वशन्त धी꣣त꣡यः꣢ ॥ ६५८ ॥
मध ठिबकणाऱ्या कोशाकडे, चाळणीत, लोकरीच्या गाळणीत तो वाहिला; विचारांनी गर्जना केली.
2.1.659
अ꣡च्छा꣢ समु꣣द्र꣢꣫मिन्द꣣वो꣢ऽस्तं꣣ गा꣢वो꣣ न꣢ धे꣣न꣡वः꣢ ।
अ꣡ग्म꣢न्नृ꣣त꣢स्य꣣ यो꣢नि꣣मा꣢ ॥ ६५९ ॥
हे सोमबिंदूंनो, समुद्राकडे, जशा दुभत्या गायी गोठ्याकडे जातात तसे, ते ऋताच्या उगमाला पोहोचले.
2.1.660
अ꣢ग्न꣣ आ꣡ या꣢हि वी꣣त꣡ये꣢ गृणा꣣नो꣢ ह꣣व्य꣡दा꣢तये ।
नि꣡ होता꣢꣯ सत्सि ब꣣र्हि꣡षि꣢ ॥ ६६० ॥
हे अग्नी, आनंदासाठी, हव्यदानासाठी स्तुती केला जात असताना येथे ये. होता म्हणून दर्भासनावर बस.
2.1.661
तं꣡ त्वा꣢ स꣣मि꣡द्भि꣢रङ्गिरो घृ꣣ते꣡न꣢ वर्धयामसि ।
बृ꣣ह꣡च्छो꣢चा यविष्ठ्य ॥ ६६१ ॥
हे अंगिरा, समिधा आणि तुपाने आम्ही तुला वाढवतो. हे यविष्ठा, उंच ज्वाळेने प्रज्वलित हो.
2.1.662
स꣡ नः꣢ पृ꣣थु꣢ श्र꣣वा꣢य्य꣣म꣡च्छा꣢ देव विवाससि ।
बृ꣣ह꣡द꣢ग्ने सु꣣वी꣡र्य꣢म् ॥ ६६२ ॥
हे देवा, तू आमच्यासाठी विशाल, कीर्तीस योग्य यशाकडे सेवा कर. हे अग्नी, महान सुवीर्य दे.
2.1.663
आ꣡ नो꣢ मित्रावरुणा घृ꣣तै꣡र्गव्यू꣢꣯तिमुक्षतम् ।
म꣢ध्वा꣣ र꣡जा꣢ꣳसि सुक्रतू ॥ ६६३ ॥
हे मित्रावरुणांनो, आमच्यासाठी तुपाने एक गव्यूती क्षेत्र भिजवा. हे सुक्रतूंनो, मधाने लोक भिजवा.
2.1.664
उ꣣रुश꣡ꣳसा नमो꣣वृ꣡धा꣢ म꣣ह्ना꣡ दक्ष꣢꣯स्य राजथः ।
द्रा꣣घि꣢ष्ठाभिः शुचिव्रता ॥ ६६४ ॥
हे बहु-प्रशंसित, नमस्काराने वाढणारे, आपल्या महिम्याने तुम्ही दक्षाचे (बलाचे) राजे आहात. हे शुचिव्रतांनो, अति दीर्घांसह.
2.1.665
गृ꣣णाना꣢ ज꣣म꣡द꣢ग्निना꣣ यो꣡ना꣢वृ꣣त꣡स्य꣢ सीदतम् ।
पा꣣त꣡ꣳ सोम꣢꣯मृतावृधा ॥ ६६५ ॥
जमदग्नीसह स्तुती करीत ऋताच्या आसनावर बसा. हे ऋतवर्धकांनो, सोम प्या.
2.1.666
आ꣡ या꣢हि सुषु꣣मा꣢꣫ हि त꣣ इ꣢न्द्र꣣ सो꣢मं꣣ पि꣡बा꣢ इ꣣म꣢म् ।
ए꣢꣫दं ब꣣र्हिः꣡ स꣢दो꣣ म꣡म꣢ ॥ ६६६ ॥
हे इंद्रा, ये; तुझ्यासाठी हा सोम पिळला आहे. हा पी. माझ्या या दर्भासनावर बस.
2.1.667
आ꣡ त्वा꣢ ब्रह्म꣣यु꣢जा꣣ ह꣢री꣣ व꣡ह꣢तामिन्द्र के꣣शि꣡ना꣢ ।
उ꣢प꣣ ब्र꣡ह्मा꣢णि नः शृणु ॥ ६६७ ॥
हे इंद्रा, मंत्राने जुंपलेले, केसाळ असे दोन घोडे तुला येथे आणोत. आमच्या प्रार्थना ऐक.
2.1.668
ब्र꣣ह्मा꣡ण꣢स्त्वा यु꣣जा꣢ व꣣य꣡ꣳ सो꣢म꣣पा꣡मि꣢न्द्र सो꣣मि꣡नः꣢ ।
सु꣣ता꣡व꣢न्तो हवामहे ॥ ६६८ ॥
हे सोमपायी इंद्रा, आम्ही ब्रह्मे, सोमयजमान, सोम पिळणारे, मंत्राने तुला जोडून बोलावतो.
2.1.669
इ꣡न्द्रा꣢ग्नी꣣ आ꣡ ग꣢तꣳ सु꣣तं꣢ गी꣣र्भि꣢उन꣣भो व꣡रे꣢ण्यम् ।
अ꣣स्य꣡ पा꣢तं धि꣣ये꣢षि꣣ता꣢ ॥ ६६९ ॥
हे इंद्राग्नी, स्तोत्रांसह या. पिळलेल्या, स्वर्गीय, श्रेष्ठ सोमाजवळ या. बुद्धीने प्रेरित होऊन हा प्या.
2.1.670
इ꣡न्द्रा꣢ग्नी जरि꣣तुः꣡ सचा꣢꣯ य꣣ज्ञो꣡ जि꣢गाति꣣ चे꣡त꣢नः ।
अ꣣या꣡ पा꣢तमि꣣म꣢ꣳ सु꣣त꣢म् ॥ ६७० ॥
हे इंद्राग्नी, गायकासह जागृत करणारा यज्ञ पुढे जात आहे. अशा रीतीने हा पिळलेला सोम प्या.
2.1.671
इ꣡न्द्र꣢म꣣ग्निं꣡ क꣢वि꣣च्छ꣡दा꣢ य꣣ज्ञ꣡स्य꣢ जू꣣त्या꣡ वृ꣢णे ।
ता꣡ सोम꣢꣯स्ये꣣ह꣡ तृ꣢म्पताम् ॥ ६७१ ॥
यज्ञाच्या वेगाने कवींचे रक्षण करणाऱ्या इंद्र व अग्नीला मी वरतो. ते दोघे येथे सोमाने तृप्त होवोत.
2.1.672
उ꣣च्चा꣡ ते꣢ जा꣣त꣡मन्ध꣢꣯सो दि꣣वि꣡ सद्भूम्या द꣢꣯दे ।
उ꣣ग्र꣢꣫ꣳ शर्म꣣ म꣢हि꣣ श्र꣡वः꣢ ॥ ६७२ ॥
हे सोमा, तुझ्यासाठी, अन्नरसापासून जन्मलेली स्तुती मी वर उचलतो; स्वर्गात आणि उत्तम भूमीवर मी तुला स्वीकारतो. प्रचंड आश्रय आणि महान कीर्ती (मला लाभो).
2.1.673
स꣢ न꣣ इ꣡न्द्रा꣢य꣣ य꣡ज्य꣢वे꣣ व꣡रु꣢णाय म꣣रु꣡द्भ्यः꣢ ।
व꣣रिवोवि꣡त्परि꣢꣯ स्रव ॥ ६७३ ॥
तो (सोम) आमच्यासाठी, यजनीय इंद्र, वरुण आणि मरुतांसाठी, धनदाता होऊन सर्वत्र वाहा.
2.1.674
ए꣣ना꣡ विश्वा꣢꣯न्य꣣र्य꣢꣫ आ द्यु꣣म्ना꣢नि꣣ मा꣡नु꣢षाणाम् ।
सि꣡षा꣢सन्तो वनामहे ॥ ६७४ ॥
यांच्या योगे, मनुष्यांच्या स्वामीची सर्व तेजे (धने) मिळवण्याची इच्छा धरून आम्ही मिळवितो.
2.1.675
पु꣣नानः꣡ सो꣢म꣣ धा꣡र꣢या꣣पो꣡ वसा꣢꣯नो अर्षसि ।
आ꣡ र꣢त्न꣣धा꣡ योनि꣢꣯मृ꣣त꣡स्य꣢ सीद꣣स्यु꣡त्सो꣢ दे꣣वो꣡ हि꣢र꣣ण्य꣡यः꣢ ॥ ६७५ ॥
हे सोमा, पवित्र करत तू पाण्यांना धारण करून वाहतोस; रत्नदाता होऊन ऋताच्या स्थानी बसतोस—सुवर्णवर्ण देव, झरा.
2.1.676
दु꣣हान꣡ ऊध꣢꣯र्दि꣣व्यं꣡ मधु꣢꣯ प्रि꣣यं꣢ प्र꣣त्न꣢ꣳ स꣣ध꣢स्थ꣣मा꣡स꣢दत् ।
आ꣣पृ꣡च्छ्यं꣢ ध꣣रु꣡णं꣢ वा꣣꣬ज्य꣢꣯र्षसि꣣ नृ꣡भि꣢र्धौ꣣तो꣡ वि꣢चक्ष꣣णः꣢ ॥ ६७६ ॥
दूध काढीत, दिव्य मधाची कास, प्रिय आणि प्राचीन सधस्थावर (सामायिक आसनावर) तो बसला; तो आधार, बलवान, नरांनी शुद्ध केलेला, सर्वद्रष्टा होऊन वाहतो.
2.1.677
प्र꣡ तु द्र꣢꣯व꣣ प꣢रि꣣ को꣢शं꣣ नि꣡ षी꣢द꣣ नृ꣡भिः꣢ पुना꣣नो꣢ अ꣣भि꣡ वाज꣢꣯मर्ष ।
अ꣢श्वं꣣ न꣡ त्वा꣢ वा꣣जि꣡नं꣢ म꣣र्ज꣢य꣣न्तो꣡ऽच्छा꣢ ब꣣र्ही꣡ र꣢श꣣ना꣡भि꣢र्नयन्ति ॥ ६७७ ॥
आता वाहा, कलशाभोवती बस; नरांनी पवित्र केलेला, बलाकडे धाव. घोड्याप्रमाणे तुला, बलवान तुला, सजवून व शुद्ध करून, ते बर्हीकडे लगामांनी नेतात.
2.1.678
स्वा꣣युधः꣡ प꣢वते दे꣣व꣡ इन्दु꣢꣯रशस्ति꣣हा꣢ वृ꣣ज꣢ना꣣ र꣡क्ष꣢माणः ।
पि꣣ता꣢ दे꣣वा꣡नां꣢ जनि꣣ता꣢ सु꣣द꣡क्षो꣢ विष्ट꣣म्भो꣢ दि꣣वो꣢ ध꣣रु꣡णः꣢ पृथि꣣व्याः꣢ ॥ ६७८ ॥
स्वतःचे आयुध असलेला देव इंदु (सोम) शुद्ध होऊन वाहतो; तो निंदेचा नाश करणारा आणि किल्ल्यांचे रक्षण करणारा आहे. तो देवांचा पिता, जनिता, सुदक्ष, द्युलोकाचा स्तंभ आणि पृथ्वीचा आधार आहे.
2.1.679
ऋ꣢षि꣣र्वि꣡प्रः꣢ पुरए꣣ता꣡ जना꣢꣯नामृ꣣भु꣡र्धीर꣢꣯ उ꣣श꣢ना꣣ का꣡व्ये꣢न ।
स꣡ चि꣢द्विवेद꣣ नि꣡हि꣢तं꣣ य꣡दा꣢सामपी꣣च्या꣢꣣ऽꣳ गु꣢ह्यं꣣ ना꣢म꣣ गो꣡ना꣢म् ॥ ६७९ ॥
ऋषी, विप्र, लोकांचा अग्रणी, ऋभु, धीर आणि उशना काव्य (ज्ञानाने) युक्त आहेत. या गायींचे जे गुप्त, लपलेले नाव आहे ते तोच जाणतो.
2.1.680
अ꣣भि꣡ त्वा꣢ शूर नोनु꣣मो꣡ऽदु꣢ग्धा इव धे꣣न꣡वः꣢ ।
ई꣡शा꣢नम꣣स्य꣡ जग꣢꣯तः स्व꣣र्दृ꣢श꣣मी꣡शा꣢नमिन्द्र त꣣स्थु꣡षः꣢ ॥ ६८० ॥
हे शूरा! आम्ही तुझी स्तुती करतो, न दुभलेल्या गायींप्रमाणे (अक्षय समृद्धीच्या). तू या चालणाऱ्या जगाचा ईश्वर आहेस, सूर्य पाहणारा आहेस; हे इंद्रा, स्थिर जगाचाही ईश्वर तूच आहेस.
2.1.681
न꣡ त्वावा꣢꣯ꣳअ꣣न्यो꣢ दि꣣व्यो꣡ न पार्थि꣢꣯वो꣣ न꣢ जा꣣तो꣡ न ज꣢꣯निष्यते ।
अ꣣श्वाय꣡न्तो꣢ मघवन्निन्द्र वा꣣जि꣡नो꣢ ग꣣व्य꣡न्त꣢स्त्वा हवामहे ॥ ६८१ ॥
तुझ्यासारखा दुसरा कोणीही दिव्य किंवा पार्थिव नाही; कोणी जन्मलेला नाही आणि जन्मणारही नाही. हे मघवन् इंद्रा! अश्व, बल आणि गायी इच्छिणारे आम्ही तुला बोलावतो.
2.1.682
क꣡या꣢ नश्चि꣣त्र꣡ आ भुव꣢꣯दू꣣ती꣢ स꣣दा꣢वृ꣣धः꣢ स꣡खा꣢ ।
क꣢या꣣ श꣡चि꣢ष्ठया वृ꣣ता꣢ ॥ ६८२ ॥
कोणत्या साहाय्याने तो अद्भुत, सदैव वाढणारा मित्र आमच्याकडे येईल? कोणत्या अत्यंत सामर्थ्यशाली (शचि) सह तो येईल?
2.1.683
क꣡स्त्वा꣢ स꣣त्यो꣡ मदा꣢꣯नां꣣ म꣡ꣳहि꣢ष्ठो मत्स꣣द꣡न्ध꣢सः ।
दृ꣣ढा꣡ चि꣢दा꣣रु꣢जे꣣ व꣡सु꣢ ॥ ६८३ ॥
सोमरसाच्या आनंदांमध्ये सत्य आणि अतिदाता असा कोण तुला आनंदित करील? दृढ वस्तूंनाही फोडून धन (वसू) देणारा तो कोण?
2.1.684
अ꣣भी꣢꣫ षु णः꣣ स꣡खी꣢नामवि꣣ता꣡ ज꣢रितृ़꣣णा꣢म् ।
श꣣तं꣡ भ꣢वास्यू꣣त꣡ये꣢ ॥ ६८४ ॥
हे इंद्रा, तू आमच्या मित्रांचा आणि स्तोत्रकर्त्यांचा खरा रक्षक आहेस; आमच्या रक्षणासाठी शंभर प्रकारांनी तू हो.
2.1.685
तं꣡ वो꣢ द꣣स्म꣡मृ꣢ती꣣ष꣢हं꣣ व꣡सो꣢र्मन्दा꣣न꣡मन्ध꣢꣯सः ।
अ꣣भि꣢ व꣣त्सं꣡ न स्वस꣢꣯रेषु धे꣣न꣢व꣣ इ꣡न्द्रं꣢ गी꣣र्भि꣡र्न꣢वामहे ॥ ६८५ ॥
तुमच्यासाठी त्या अद्भुत, शत्रूंना पराभूत करणाऱ्या, धन देणाऱ्या, सोमरसाने हर्षित झालेल्या इंद्राला आम्ही स्तोत्रांनी हाक मारतो, गायी गोठ्यात वासराला हाक मारतात तसे.
2.1.686
द्यु꣣क्ष꣢ꣳ सु꣣दा꣢नुं꣣ त꣡वि꣢षीभि꣣रा꣡वृ꣢तं गि꣣रिं꣡ न पु꣢꣯रु꣣भो꣡ज꣢सम् ।
क्षु꣣म꣢न्तं꣣ वा꣡ज꣢ꣳ श꣣ति꣡न꣢ꣳ सह꣣स्रि꣡णं꣢ म꣣क्षू꣡ गोम꣢꣯न्तमीमहे ॥ ६८६ ॥
तेजात वास करणाऱ्या, उदार, शक्तींनी वेढलेल्या, पर्वतासारख्या अनेक भोगांनी युक्त, अन्नसमृद्ध, शेकडो-हजारांचे धनी, गायींनी युक्त अशा बलाची आम्ही त्वरेने याचना करतो.
2.1.687
त꣡रो꣢भिर्वो वि꣣द꣡द्व꣢सु꣣मि꣡न्द्र꣢ꣳ स꣣बा꣡ध꣢ ऊ꣣त꣡ये꣢ ।
बृ꣣ह꣡द्गाय꣢꣯न्तः सु꣣त꣡सो꣢मे अध्व꣣रे꣢ हु꣣वे꣢꣫भरं꣣ न꣢ का꣣रि꣡ण꣢म् ॥ ६८७ ॥
वेगवान साहाय्याने धन मिळवणाऱ्या इंद्राला, हे समूहा, रक्षणासाठी, सोम पिळला जाणाऱ्या यज्ञात बृहत् गान करत मी हाक मारतो, पोषणकर्त्या कर्त्याला जशी हाक मारतात तसे.
2.1.688
न꣢꣫ यं दु꣣ध्ना꣡ वर꣢꣯न्ते꣣ न꣢ स्थि꣣रा꣢꣫ मुरो꣣ म꣡दे꣢षु शि꣣प्र꣡मन्ध꣢꣯सः ।
य꣢ आ꣣दृ꣡त्या꣢ शशमा꣣ना꣡य꣢ सुन्व꣣ते꣡ दाता꣢꣯ जरि꣣त्र꣢ उ꣣꣬क्थ्य꣢꣯म् ॥ ६८८ ॥
सोमाच्या हर्षात ज्याला कठोर शत्रू व स्थिर अडथळे अडवू शकत नाहीत, तो शिप्र (शिरस्त्राणधारी); जो आदराने प्रयत्न करणाऱ्या, सोम पिळणाऱ्या आणि स्तोत्रकर्त्याला प्रशंसनीय दान देतो.
2.1.689
स्वा꣡दि꣢ष्ठया꣣ म꣡दि꣢ष्ठया꣣ प꣡व꣢स्व सोम꣣ धा꣡र꣢या ।
इ꣡न्द्रा꣢य꣣ पा꣡त꣢वे सु꣣तः꣢ ॥ ६८९ ॥
हे सोमा, तुझ्या अत्यंत गोड आणि अत्यंत हर्षदायी धारेने वाहून शुद्ध हो; इंद्राने पिण्यासाठी तू पिळला गेला आहेस.
2.1.690
र꣣क्षोहा꣢ वि꣣श्व꣡च꣢र्षणिर꣣भि꣢꣫ योनि꣣म꣡यो꣢हते ।
द्रो꣡णे꣢ स꣣ध꣢स्थ꣣मा꣡स꣢दत् ॥ ६९० ॥
राक्षसांचा नाश करणारा, सर्व मानवांना पाहणारा सोम लोखंडी पात्राच्या स्थानाकडे गेला आणि लाकडी द्रोणात सहकाऱ्यांच्या आसनावर बसला.
2.1.691
व꣣रिवोधा꣡त꣢मो भुवो꣣ म꣡ꣳहि꣢ष्ठो वृत्र꣣ह꣡न्त꣢मः ।
प꣢र्षि꣣ रा꣡धो꣢ म꣣घो꣡ना꣢म् ॥ ६९१ ॥
तू धन देणाऱ्यांमध्ये सर्वश्रेष्ठ, अत्यंत उदार आणि वृत्राचा सर्वाधिक संहार करणारा हो; दात्यांचे धन आम्हाला दे.
2.1.692
प꣡व꣢स्व꣣ म꣡धु꣢मत्तम꣣ इ꣡न्द्रा꣢य सोम क्रतु꣣वि꣡त्त꣢मो꣣ म꣡दः꣢ ।
म꣡हि꣢ द्यु꣣क्ष꣡त꣢मो꣣ म꣡दः꣢ ॥ ६९२ ॥
हे सोमा, इंद्रासाठी अत्यंत मधुर होऊन वाहा; तू संकल्पाला सर्वाधिक जाणणारा, महान आणि सर्वाधिक तेजस्वी आनंद आहेस.
2.1.693
य꣡स्य꣢ ते पी꣣त्वा꣡ वृ꣢ष꣣भो꣡ वृ꣢षा꣣य꣢ते꣣ऽस्य꣢ पी꣣त्वा꣢ स्व꣣र्वि꣡दः꣢ ।
स꣢ सु꣣प्र꣡के꣢तो अ꣣꣬भ्य꣢꣯क्रमी꣣दि꣢꣫षोऽच्छा꣣ वा꣢जं꣣ नै꣡त꣢शः ॥ ६९३ ॥
तुला प्राशन करून वृषभ (इंद्र) बलवान होतो; या स्वर्गप्रकाश शोधणाऱ्याचे प्राशन करूनही; तो सुप्रज्ञ प्रेरणांकडे पुढे सरकला, घोड्याप्रमाणे बलपुरस्काराकडे.
2.1.694
इ꣢न्द्र꣣म꣡च्छ꣢ सु꣣ता꣢ इ꣣मे꣡ वृष꣢꣯णं यन्तु꣣ ह꣡र꣢यः ।
श्रु꣣ष्टे꣢ जा꣣ता꣢स꣣ इ꣡न्द꣢वः स्व꣣र्वि꣡दः꣢ ॥ ६९४ ॥
पिळून काढलेले हे इंद्राकडे जावोत; वृषभ अशा त्या इंद्राकडे तपकिरी घोडे जावोत; वेगवान सेवेसाठी जन्मलेले थेंब, जे स्वर्गप्रकाश शोधणारे आहेत.
2.1.695
अ꣣यं꣡ भरा꣢꣯य सान꣣सि꣡रिन्द्रा꣢꣯य पवते सु꣣तः꣢ ।
सो꣢मो꣣ जै꣡त्र꣢स्य चेतति꣣ य꣡था꣢ वि꣣दे꣢ ॥ ६९५ ॥
हा पिळलेला सोम, भेटी मिळवणारा, इंद्रासाठी वाहतो; विजेत्यासाठी (इंद्रासाठी) सोम जागृत होतो, मिळवण्यासाठी जसे.
2.1.696
अ꣣स्ये꣢꣫दिन्द्रो꣣ म꣢दे꣣ष्वा꣢ ग्रा꣣भं गृ꣢भ्णाति सान꣣सि꣢म् ।
व꣡ज्रं꣢ च꣣ वृ꣡ष꣢णं भर꣣त्स꣡म꣢प्सु꣣जि꣢त् ॥ ६९६ ॥
या सोमाच्या धुंदीत इंद्र सानसि धन ग्रहण करतो; पाण्यांमध्ये जिंकणारे बलवान वज्रही तो धारण करतो.
2.1.697
पु꣣रो꣡जि꣢ती वो꣣ अ꣡न्ध꣢सः सु꣣ता꣡य꣢ मादयि꣣त्न꣡वे꣢ ।
अ꣢प꣣ श्वा꣡न꣢ꣳ श्नथिष्टन꣣ स꣡खा꣢यो दीर्घजि꣣꣬ह्व्य꣢꣯म् ॥ ६९७ ॥
हे मित्रांनो, पुढे विजय देणारा तुमचा सोमरस गाळून धुंदी देण्यासाठी; दीर्घ जिभेच्या कुत्र्याला दूर फेकून आघात करा.
2.1.698
यो꣡ धार꣢꣯या पाव꣣क꣡या꣢ परिप्र꣣स्य꣡न्द꣢ते सु꣣तः꣢ ।
इ꣢न्दु꣣र꣢श्वो꣣ न꣡ कृत्व्यः꣢꣯ ॥ ६९८ ॥
पवित्र करणाऱ्या धारेने गाळलेला व वाहणारा सोम — तो थेंब घोड्यासारखा चपळ आहे.
2.1.699
तं꣢ दु꣣रो꣡ष꣢म꣣भी꣡नरः꣣ सो꣡मं꣢ वि꣣श्वा꣡च्या꣢ धि꣣या꣢ ।
य꣣ज्ञा꣡य꣢ स꣣न्त्व꣡द्र꣢यः ॥ ६९९ ॥
हे नरांनो, त्या दुर्जय सोमाकडे सर्वव्यापी बुद्धीने जा; यज्ञासाठी दाबणारे दगड सिद्ध असू द्या.
2.1.700
अ꣣भि꣢ प्रि꣣या꣡णि꣢ पवते꣣ च꣡नो꣢हितो꣣ ना꣡मा꣢नि य꣣ह्वो꣢꣫ अधि꣣ ये꣢षु꣣ व꣡र्ध꣢ते ।
आ꣡ सूर्य꣢꣯स्य बृह꣣तो꣢ बृ꣣ह꣢꣫न्नधि꣣ र꣢थं꣣ वि꣡ष्व꣢ञ्चमरुहद्विचक्ष꣣णः꣢ ॥ ७०० ॥
सोम प्रिय स्थानांकडे पवित्र होऊन वाहतो; महान जेथे वाढतो त्या नावांमध्ये. दूरदर्शी तो महान सूर्याच्या महारथावर, सर्वत्र पसरणाऱ्या रथावर आरूढ झाला.
2.1.701
ऋ꣣त꣡स्य꣢ जि꣣ह्वा꣡ प꣢वते꣣ म꣡धु꣢ प्रि꣣यं꣢ व꣣क्ता꣡ पति꣢꣯र्धि꣣यो꣢ अ꣣स्या꣡ अदा꣢꣯भ्यः ।
द꣡धा꣢ति पु꣣त्रः꣢ पि꣣त्रो꣡र꣢पी꣣च्यां꣢꣣ऽ. ना꣡म꣢ तृ꣣ती꣢य꣣म꣡धि꣢ रोच꣣नं꣢ दि꣣वः꣢ ॥ ७०१ ॥
ऋताची जिव्हा म्हणून मधुर व प्रिय सोम पवित्र होऊन वाहतो; तो विचारांचा वक्ता व अजेय स्वामी आहे. पुत्र मातापित्यांचे गुप्त तिसरे नाव स्वर्गाच्या प्रकाशावर ठेवतो.
2.1.702
अ꣡व꣢द्युता꣣नः꣢ क꣣ल꣡शा꣢ꣳ अचिक्रद꣣न्नृ꣡भि꣢र्येमा꣣णः꣢꣫ कोश꣣ आ꣡ हि꣢र꣣ण्य꣡ये꣢ ।
अ꣣भी꣢ ऋ꣣त꣡स्य꣢ दो꣣ह꣡ना꣢ अनूष꣣ता꣡धि꣢ त्रिपृ꣣ष्ठ꣢ उ꣣ष꣢सो꣣ वि꣡ रा꣢जसि ॥ ७०२ ॥
तेजस्वी तो कलशांत गर्जतो, ऋभूंकडून सुवर्णकोशात चालविला जाऊन. ऋताच्या दुग्धधारांची स्तुती झाली; त्रिपृष्ठावर तू उषेसारखा प्रकाशतोस.
2.1.703
य꣣ज्ञा꣡य꣢ज्ञा वो अ꣣ग्न꣡ये꣢ गि꣣रा꣡गि꣢रा च꣣ द꣡क्ष꣢से ।
प्र꣡प्र꣢ व꣣य꣢म꣣मृ꣡तं꣢ जा꣣त꣡वे꣢दसं प्रि꣣यं꣢ मि꣣त्रं꣡ न श꣢꣯ꣳसिषम् ॥ ७०३ ॥
प्रत्येक यज्ञात, प्रत्येक गीताने, तुमच्यासाठी आणि बलासाठी अग्नीला. आम्ही अमृत जातवेदसाची, प्रिय मित्राप्रमाणे, पुन्हा पुन्हा स्तुती करू.
2.1.704
ऊ꣣र्जो꣡ नपा꣢꣯त꣣ꣳ स꣢ हि꣣ना꣡यम꣢꣯स्म꣣यु꣡र्दाशे꣢꣯म ह꣣व्य꣡दा꣢तये ।
भु꣢व꣣द्वा꣡जे꣢ष्ववि꣣ता꣡ भुव꣢꣯द्वृ꣣ध꣢ उ꣣त꣢ त्रा꣣ता꣢ त꣣नू꣡ना꣢म् ॥ ७०४ ॥
ऊर्जाच्या नातवाला — जो आम्हाला इच्छितो, प्रेरणा देतो; हव्यदानासाठी आम्ही सेवा करू. तो संग्रामांत रक्षक होवो, वाढीसाठी रक्षक होवो, आणि शरीरांचा त्राता होवो.
2.1.705
ए꣢ह्यू꣣ षु꣡ ब्रवा꣢꣯णि꣣ ते꣡ऽग्न꣢ इ꣣त्थे꣡त꣢रा꣣ गि꣡रः꣢ ।
ए꣣भि꣡र्व꣢र्धास꣣ इ꣡न्दु꣢भिः ॥ ७०५ ॥
ये, मी तुला चांगले सांगेन, हे अग्नी — अशाच इतर गीतांनीही. या सोमबिंदूंनी तू वाढतोस.
2.1.706
य꣢त्र꣣꣬ क्व꣢꣯ च ते꣣ म꣢नो꣣ द꣡क्षं꣢ दधस꣣ उ꣡त्त꣢रम् ।
त꣢त्र꣣ यो꣡निं꣢ कृणवसे ॥ ७०६ ॥
तुझे मन जिथे कुठे असेल, तू उत्तम बल जिथे धारण करतोस, तिथेच तू आपले स्थान निर्माण करतोस.
2.1.707
न꣡ हि ते꣢꣯ पू꣣र्त꣡म꣢क्षि꣣प꣡द्भुव꣢꣯न्नेमानां पते ।
अ꣢था꣣ दु꣡वो꣢ वनवसे ॥ ७०७ ॥
हे या लोकांच्या स्वामी, तुझे पूर्त (दान) कधीही कमी न होवो. मग तू सेवा (दुवः) मिळवतोस.
2.1.708
व꣣य꣢मु꣣ त्वा꣡म꣢पूर्व्य स्थू꣣रं꣢꣫ न कच्चि꣣द्भ꣡र꣢न्तोऽव꣣स्य꣡वः꣢ ।
व꣡ज्रिं꣢ चि꣣त्र꣡ꣳह꣢वामहे ॥ ७०८ ॥
हे अपूर्व्य, स्थूराप्रमाणे, संरक्षण इच्छिणारे आम्ही तुला आवाहन करतो, हे वज्रधारी, अद्भुता.
2.1.709
उ꣡प꣢ त्वा꣣ क꣡र्म꣢न्नू꣣त꣢ये꣣ स꣢ नो꣣ यु꣢वो꣣ग्र꣡श्च꣢क्राम꣣ यो꣢ धृ꣣ष꣢त् ।
त्वा꣡मिध्य꣢꣯वि꣣ता꣡रं꣢ ववृ꣣म꣢हे꣣ स꣡खा꣢य इन्द्र सान꣣सि꣢म् ॥ ७०९ ॥
यज्ञात संरक्षणासाठी आम्ही तुझ्याजवळ येतो; तो तरुण आणि उग्र धैर्याने पुढे सरसावला. हे इंद्रा, हे मित्रांनो, विचारांचा रक्षक आणि धनजेता अशा तुलाच आम्ही निवडतो.
2.1.710
अ꣢धा꣣꣬ ही꣢꣯न्द्र गिर्वण꣣ उ꣡प꣢ त्वा꣣ का꣡म꣢ ई꣣म꣡हे꣢ ससृ꣣ग्म꣡हे꣢ ।
उ꣣दे꣢व꣣ ग्म꣡न्त꣢ उ꣣द꣡भिः꣢ ॥ ७१० ॥
आता, स्तुतींनी गौरवलेल्या इंद्रा, इच्छेने आम्ही तुझ्याजवळ येतो; पाण्याकडे जाणाऱ्यांसारखे आम्ही धावलो.
2.1.711
वा꣡र्ण त्वा꣢꣯ य꣣व्या꣢भि꣣र्व꣡र्ध꣢न्ति शूर꣣ ब्र꣡ह्मा꣢णि ।
वा꣣वृध्वा꣡ꣳसं꣢ चिदद्रिवो दि꣣वे꣡दि꣢वे ॥ ७११ ॥
हे वीरा, यव्य मंत्रांनी ते तुला वाढवतात; ब्रह्ममंत्रांनीही. हे वज्रधारी, आधीच वाढलेल्या तुला दिवसेंदिवस अधिक वाढवतात.
2.1.712
यु꣣ञ्ज꣢न्ति꣣ ह꣡री꣢ इषि꣣र꣢स्य꣣ गा꣡थ꣢यो꣣रौ꣡ रथ꣢꣯ उ꣣रु꣡यु꣢गे वचो꣣यु꣡जा꣢ ।
इ꣣न्द्रवा꣡हा꣢ स्व꣣र्वि꣡दा꣢ ॥ ७१२ ॥
इषिराच्या गाण्याने ते दोन हरी अश्व जोडतात; विशाल रथात, रुंद जोखडात, शब्दाने जोडलेले, इंद्राला वाहणारे, स्वर्गप्रकाश मिळवणारे.