యజుర్వేదం · అధ్యాయం 13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.1
मयि गृह्णाम्य् अग्रे ऽ अग्निꣳ रायस्पोषाय सुप्रजास्त्वाय सुवीर्याय ।
माम् उ देवताः सचन्ताम् ॥ १३.१ ॥
ధన పోషణ కోసం, మంచి సంతానం కోసం, మంచి వీర్యం కోసం ముందుగా అగ్నిని నాలో గ్రహిస్తున్నాను. దేవతలు నన్ను చేరుదురుగాక.
13.2
अपां पृष्ठम् असि योनिर् अग्नेः समुद्रम् अभितः पिन्वमानम् ।
वर्धमानो महाँ२ ऽ आ च पुष्करे दिवो मात्रया वरिम्णा प्रथस्व ॥ १३.२ ॥
నీవు జలాల వెనుక భాగం, అగ్ని యొక్క మూలస్థానం, చుట్టూ ప్రవహించే సముద్రం. పెరిగి, గొప్పవాడవై, పద్మంలో, ఆకాశ కొలతలో, విస్తరించుము.
13.3
ब्रह्म जज्ञानं प्रथमं पुरस्ताद् वि सीमतः सुरुचो वेन ऽ आवः ।
स बुध्न्या ऽ उपमा ऽ अस्य विष्ठाः सतश् च योनिम् असतश् च वि वः ॥ १३.३ ॥
పూర్వం తూర్పున మొదట ఉద్భవించిన బ్రహ్మం హద్దుల నుండి వేరై ప్రకాశించింది; ఆ ప్రకాశించే వేనుడు దానిని వెల్లడించాడు. మూలం నుండి ఇక్కడి సమీప స్థితులలో నిలిచిన అతడు, సత్కు మూలాన్ని, అసత్కు మూలాన్ని మీ కోసం తెరిచాడు.
13.4
हिरण्यगर्भः सम् अवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिर् एक ऽ आसीत् ।
स दाधार पृथिवीं द्याम् उतेमां कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ १३.४ ॥
ఆరంభంలో హిరణ్యగర్భుడు ఉద్భవించాడు; పుట్టిన ప్రాణులన్నిటికీ అతడే ఏకైక ప్రభువు. అతడు భూమిని, ఈ ఆకాశాన్ని ధరించాడు. ఏ దేవునికి హవిస్సుతో ఆరాధించగలం?
13.5
द्रप्सश् चस्कन्द पृथिवीम् अनु द्याम् इमं च योनिम् अनु यश् च पूर्वः ।
समानं योनिम् अनु संचरन्तं द्रप्सं जुहोम्य् अनु सप्त होत्राः ॥ १३.५ ॥
బిందువు భూమిపైన, ఈ ఆకాశంపైన పడింది; పూర్వం ఉన్న అదే స్థానం వైపు కలిసి కదులుతూ. ఆ బిందువును ఏడుగురు హోతలను అనుసరించి నేను హోమం చేస్తున్నాను.
13.6
नमोऽस्तु सर्पेभ्यो ये के च पृथिवीम् अनु ।
ये ऽ अन्तरिक्षे ये दिवि तेभ्यः सर्पेभ्यो नमः ॥ १३.६ ॥
భూమిపై ఎవరు సంచరించినా ఆ సర్పాలకు నమస్కారం. అంతరిక్షంలో ఉన్నవారికి, దివిలో ఉన్నవారికి, ఆ సర్పాలకు నమస్కారం.
13.7
या ऽ इषवो यातुधानानां ये वा वनस्पतीꣳ१ ऽरनु ।
ये वावटषु शेरते तेभ्यः सर्पेभ्यो नमः ॥ १३.७ ॥
యాతుధానుల బాణాలైనవి, వనస్పతుల వెంట తిరిగేవి, లేదా గుంటలలో పడుకునేవి అయిన ఆ సర్పాలకు నమస్కారం.
13.8
ये वामी रोचने दिवो ये वा सूर्यस्य रश्मिषु ।
येषाम् अप्सु सदस् कृतं तेभ्यः सर्पेभ्यो नमः ॥ १३.८ ॥
దివి యొక్క ఆ ప్రకాశ ప్రదేశంలో ఉన్నవారికి, సూర్యకిరణాలలో ఉన్నవారికి, నీటిలో స్థానం చేసుకున్నవారికి ఆ సర్పాలకు నమస్కారం.
13.9
कृणुष्व पाजः प्रसितिं न पृथ्वीं याहि राजेवामवाँ२ ऽ इभेन ।
तृष्वीम् अनु प्रसितिं द्रूणानो ऽस्तासि विध्य रक्षसस् तपिष्ठैः ॥ १३.९ ॥
నీ బలాన్ని విస్తారమైన భూమిపై వలలా వ్యాపింపజేయి. రాజులా బలవంతుడవై ఏనుగుల సేనతో ముందుకు సాగు. వేగంగా వలను అనుసరిస్తూ అత్యంత వేడి అస్త్రాలతో రాక్షసులను గుచ్చు.
13.10
तव भ्रमास ऽ आशुया पतन्त्य् अनु स्पृश धृषता शोशुचानः ।
तपूꣳष्य् अग्ने जुह्वा पतङ्गान् असंदितो वि सृज विष्वग् उल्काः ॥ १३.१० ॥
నీ తిరుగుతున్న జ్వాలలు వేగంగా పడతాయి. అగ్నీ, ధైర్యంగా మండుతూ తాకు. అగ్నీ, బంధనం లేకుండా జుహువుతో ఎగిరే వారిపై వేడి జ్వాలలను వదులు, నిప్పురవ్వలను అన్ని దిక్కులకు చిమ్ము.
13.11
प्रति स्पशो वि सृज तूर्णितमो भवा पायुर् विशो ऽ अस्या अदब्धः ।
यो नो दूरे ऽ अघशꣳसो यो ऽ अन्त्य् अग्ने माकिष् टे व्यथिर् आ दधर्षीत् ॥ १३.११ ॥
అగ్నీ, శత్రువుల గూఢచారులను వెనక్కి పంపు; అత్యంత వేగవంతుడవై ఈ ప్రజలకు అజేయ రక్షకుడవు కమ్ము. దూరం నుండి లేదా దగ్గర నుండి మాకు కీడు కోరేవాడు — అగ్నీ, నీ బాధ మాపై పడకుండు గాక.
13.12
उद् अग्ने तिष्ठ प्रत्य् आ तनुष्व न्य् अमित्राँ२ ऽ ओषतात् तिग्महेते ।
यो नो ऽ अरातिꣳ समिधान चक्रे नीचा तं धक्ष्य् अतसं न शुष्कम् ॥ १३.१२ ॥
అగ్నీ, పైకి లేచి ముందుకు సాగు, నీ తేజస్సును విస్తరింపజేయి; పదునైన జ్వాలలతో శత్రువులను దహించు. ప్రజ్వలించిన అగ్నీ, మాకు విరోధి అయినవాడిని క్రిందికి పడదోసి, ఎండిన కట్టెలా కాల్చివేయి.
13.13
ऊर्ध्वो भव प्रति विध्याध्य् अस्मद् आविष् कृणुष्व दैव्यान्य् अग्ने ।
अव स्थिरा तनुहि यातुजूनां जामिम् अजामिं प्र मृणीहि शत्रून् ।
अग्नेष् ट्वा तेजसा सादयामि ॥ १३.१३ ॥
అగ్నీ, ఉన్నతంగా నిలువు; మా నుండి దూరంగా శత్రువులను ఛేదించు; అగ్నీ, దివ్య శక్తులను ప్రకటించు. యాతుధానుల స్థిర ఆయుధాలను క్రిందికి వంచు; బంధువులైనా కాకపోయినా శత్రువులను సంహరించు. అగ్ని తేజస్సుతో నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను.
13.14
अग्निर् मूर्धा दिवः ककुत् पतिः पृथिव्या ऽ अयम् ।
अपाꣳ रेताꣳसि जिन्वति ।
इन्द्रस्य त्वौजसा सादयामि ॥ १३.१४ ॥
ఈ అగ్ని ఆకాశానికి శిరస్సు, భూమికి శిఖరం మరియు ప్రభువు; ఇతడు జలాల బీజాలను ప్రేరేపిస్తాడు. ఇంద్రుని ఓజస్సుతో నిన్ను స్థాపిస్తున్నాను.
13.15
भुवो यज्ञस्य रजसश् च नेता यत्रा नियुद्भिः सचसे शिवाभिः ।
दिवि मूर्धानं दधिषे स्वर्षां जिह्वाम् अग्ने चक्रिषे हव्यवाहम् ॥ १३.१५ ॥
నీవు లోకానికి, యజ్ఞానికి, అంతరిక్షానికి నాయకుడివి; శుభకరమైన వేగవంతమైన గుర్రాలతో నీవు కలుస్తావు. అగ్నీ, స్వర్గంలో నీ శిరస్సును నిలుపుతావు; హవ్యాన్ని మోసే నాలుకను సిద్ధం చేశావు.
13.16
ध्रुवासि धरुणास्तृता विश्वकर्मणा ।
मा त्वा समुद्रऽउद् वधीन् मा सुपर्णोऽव्यथमाना पृथिवीं दृꣳह ॥ १३.१६ ॥
నీవు స్థిరమైనదానివి, ధరించేదానివి, విశ్వకర్మ విస్తరించినదానివి. సముద్రం నిన్ను పైకి కొట్టకూడదు, గరుత్మంతుడూ కొట్టకూడదు; కదలకుండా భూమిని దృఢపరచు.
13.17
प्रजापतिष् ट्वा सादयत्व् अपा पृष्ठे समुद्रस्येमन् ।
व्यचस्वतीं प्रथस्वतीं प्रथस्व पृथिव्यसि ॥ १३.१७ ॥
ప్రజాపతి నిన్ను సముద్ర జలాల వీపుపై స్థాపించుగాక. విశాలమై, వ్యాపించి విస్తరించు; నీవు భూమివి.
13.18
भूर् असि भूमिर् अस्य् अदितिर् असि विश्वधाया विश्वस्य भुवनस्य धर्त्री ।
पृथिवीं यच्छ पृथिवीं दृꣳह पृथिवीं मा हिꣳसीः ॥ १३.१८ ॥
నీవు భూ, భూమి, అదితి; విశ్వధాయవు, సమస్త లోకాలను ధరించేదానివి. భూమిని పట్టుకో, భూమిని దృఢపరచు, భూమిని హాని చేయకు.
13.19
विश्वस्मै प्राणायापानाय व्यानायोदानाय प्रतिष्ठायै चरित्राय ।
अग्निष् ट्वाभि पातु मह्या स्वस्त्या छर्दिषा शंतमेन तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद ॥ १३.१९ ॥
అందరికీ, ప్రాణానికి, అపానానికి, వ్యానానికి, ఉదానానికి, స్థిరత్వానికి, చలనానికి. అగ్ని మహా క్షేమంతో, రక్షణతో, అత్యంత శుభకరమైన ఆ దేవతతో నిన్ను రక్షించుగాక; అంగిరసుల వలె స్థిరంగా కూర్చో.
13.20
काण्डात्-काण्डात् प्ररोहन्ती परुषः-परुषस् परि ।
एवा नो दूर्वे प्र तनु सहस्रेण शतेन च ॥ १३.२० ॥
ప్రతి కీలులోనూ, ప్రతి గంటలోనూ మొలుస్తూ వ్యాపించే దూర్వా, ఇలాగే మాకోసం వేయి మరియు వందతో విస్తరించు.
13.21
या शतेन प्रतनोषि सहस्रेण विरोहसि ।
तस्यास् ते देवीष्टके विधेम हविषा वयम् ॥ १३.२१ ॥
వందతో విస్తరించి, వేయితో పెరిగే నీకు, ఓ దేవి ఇష్టకా, ఆ నిన్ను మేము హవిస్సుతో ఆరాధిస్తాము.
13.22
यास् ते ऽ अग्ने सूर्ये रुचो दिवम् आतन्वन्ति रश्मिभिः ।
ताभिर् नो ऽ अद्य सर्वाभी रुचे जनाय नस् कृधि ॥ १३.२२ ॥
అగ్నీ, సూర్యునిలోని నీ కాంతులు కిరణాలతో ఆకాశాన్ని విస్తరింపజేస్తాయి; ఆ సర్వ కాంతులతో ఈ రోజు మమ్మల్ని, మా ప్రజలను ప్రకాశింపజేయి.
13.23
या वो देवाः सूर्ये रुचो गोष्व् अश्वेषु या रुचः ।
इन्द्राग्नी ताभिः सर्वाभी रुचं नो धत्त बृहस्पते ॥ १३.२३ ॥
దేవతలారా, సూర్యునిలో, గోవుల్లో, అశ్వాల్లో ఉన్న మీ కాంతులు ఏవో, ఇంద్రాగ్నులారా, బృహస్పతీ, ఆ సర్వ కాంతులతో మాకు తేజస్సు ప్రసాదించండి.
13.24
विराड् ज्योतिर् अधारयत् ।
स्वराड् ज्योतिर् अधारयत् ।
प्रजापतिष् ट्वा सादयतु पृष्ठे पृथिव्या ज्योतिष्मतीम् ।
विश्वस्मै प्राणायापानाय व्यानाय विश्वं ज्योतिर् यच्छ ।
अग्निष्टे ऽधिपतिस् तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद ॥ १३.२४ ॥
విరాట్టు జ్యోతిని ధరించాడు; స్వరాట్టు జ్యోతిని ధరించాడు. ప్రజాపతి నిన్ను భూమి వెనుక భాగంపై జ్యోతిర్మయంగా కూర్చుండబెట్టుగాక. అందరి ప్రాణ, అపాన, వ్యానాల కోసం సమస్త జ్యోతిని ప్రసాదించు. అగ్ని నీ అధిపతి; ఆ దేవతతో అంగిరసుల వలె స్థిరంగా కూర్చో.
13.25
मधुश् च माधवश् च वासन्तिकाव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषोऽसि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः ।
ये ऽ अग्नयः समनसो ऽन्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे वासन्तिकाव् ऋतू ऽअभिकल्पमाना ऽ इन्द्रम् इव देवा ऽ अभिसंविशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १३.२५ ॥
మధు మరియు మాధవ, ఇవి వసంత ఋతువులు. నీవు అగ్ని యొక్క అంతర్ బంధనం. ద్యావాపృథివి సమర్థమవ్వుగాక; జలాలు, ఓషధులు సమర్థమవ్వుగాక; అగ్నులు సమర్థమవ్వుగాక. శ్రేష్ఠత కోసం, ఒకే వ్రతం కలిగిన అగ్నులకు వేర్వేరుగా నమస్కారం. ఒకే మనస్సు గల అగ్నులు, ద్యావాపృథివి మధ్య, ఈ వసంత ఋతువులను సిద్ధం చేస్తూ, ఇంద్రునిలో దేవతలు ప్రవేశించినట్లు ప్రవేశించుగాక. ఆ దేవతతో, అంగిరసుల వలె, స్థిరంగా కూర్చోండి.
13.26
अषाढासि सहमाना सहस्वारातीः सहस्व पृतनायतः ।
सहस्रवीर्यासि सा मा जिन्व ॥ १३.२६ ॥
నీవు జయింపరానిదానవు, అందరినీ జయించేదానవు. శత్రువులను అణచు; యుద్ధం కోరే వారిని అణచు. నీవు వేయి శక్తులు కలదానవు; ఆ నీవు నన్ను బలపరచు.
13.27
मधु वाता ऽ ऋतायते मधु क्षरन्ति सिन्धवः ।
माध्वीर् नः सन्त्व् ओषधीः ॥ १३.२७ ॥
ఋతం కోసం వాయువులు మాధుర్యాన్ని ప్రవహింపజేస్తాయి; నదులు మాధుర్యాన్ని స్రవిస్తాయి. మాకు ఓషధులు మధురమగుగాక.
13.28
मधु नक्तम् उतोषसो मधुमत् पार्थिवꣳ रजः ।
मधु द्यौर् अस्तु नः पिता ॥ १३.२८ ॥
రాత్రి, ఉషస్సులు మధురమగుగాక; పార్థివ లోకం మాధుర్యంతో నిండుగాక. మాకు ద్యౌ మధురమైన తండ్రిగా ఉండుగాక.
13.29
मधुमान् नो वनस्पतिर् मधुमाँ२ऽ अस्तु सूर्यः ।
माध्वीर् गावो भवन्तु नः ॥ १३.२९ ॥
మాకు వనస్పతి మధురుడగుగాక; సూర్యుడు మధురుడగుగాక. మా గోవులు మధురమగుగాక.
13.30
अपां गम्भन्त् सीद मा त्वा सूर्योऽभि ताप्सीन् माग्निर् वैश्वानरः ।
अच्छिन्नपत्राः प्रजा ऽ अनुवीक्षस्वानु त्वा दिव्या वृष्टिः सचताम् ॥ १३.३० ॥
నీళ్ల లోతులో కూర్చో. సూర్యుడు నిన్ను కాల్చకూడదు, వైశ్వానర అగ్నీ నిన్ను కాల్చకూడదు. విరగని ఆకులుగల ప్రజలు నిన్ను చూడాలి; దివ్యమైన వర్షం నిన్ను అనుసరించాలి.
13.31
त्रीन्त् समुद्रान्त् सम् असृपत् स्वर्गान् अपां पतिर् वृषभ ऽ इष्टकानाम् ।
पुरीषं वसानः सुकृतस्य लोके तत्र गच्छ यत्र पूर्वे परेताः ॥ १३.३१ ॥
మూడు సముద్రాలను, స్వర్గలోకాలను చేరిన, నీళ్లకు ప్రభువైన, ఇష్టకల వృషభుడు, పురీషాన్ని ధరించి, సుకృత లోకంలో పూర్వులు వెళ్లిన అక్కడికి వెళ్లుగాక.
13.32
मही द्यौः पृथिवी च न ऽ इमं यज्ञं मिमिक्षताम् ।
पिपृतां नो भरीमभिः ॥ १३.३२ ॥
మహాకాశమూ, భూమీ మన ఈ యజ్ఞాన్ని తడపాలి; జీవనాధారాలతో మనల్ని నింపాలి.
13.33
विष्णोः कर्माणि पश्यत यतो व्रतानि पस्पशे ।
इन्द्रस्य युज्यः सखा ॥ १३.३३ ॥
విష్ణువు కర్మలను చూడండి; అతని నుంచే వ్రతాలను అతడు చూశాడు. అతడు ఇంద్రునికి సఖుడు, సహచరుడు.
13.34
ध्रुवासि धरुणेतो जज्ञे प्रथमम् एभ्यो योनिभ्यो ऽ अधि जातवेदाः ।
स गायत्र्या त्रिष्टुभानुष्टुभा च देवेभ्यो हव्यं वहतु प्रजानन् ॥ १३.३४ ॥
నీవు స్థిరమైనవాడివి, ధరించేవాడివి; ముందుగా ఈ యోనుల నుండి జాతవేదసుడు పుట్టాడు. అతడు గాయత్రి, త్రిష్టుప్, అనుష్టుప్ ఛందస్సులతో, తెలిసినవాడై, దేవతలకు హవ్యాన్ని తీసుకెళ్లుగాక.
13.35
इषे राये रमस्व सहसे द्युम्न ऽ ऊर्जेऽ अपत्याय ।
सम्राड् असि स्वराड् असि सारस्वतौ त्वोत्सौ प्रावताम् ॥ १३.३५ ॥
ఆహారం కోసం, ధనం కోసం, బలం కోసం, తేజస్సు కోసం, ఓజస్సు కోసం, సంతానం కోసం ఆనందించు. నీవు సమ్రాట్, నీవు స్వరాట్. సారస్వత రెండు ఊటలు నిన్ను రక్షించుగాక.
13.36
अग्ने युक्ष्वा हि ये तवाश्वासो देव साधवः ।
अरं वहन्ति मन्यवे ॥ १३.३६ ॥
అగ్నీ, నిశ్చయంగా నీ సమర్థులైన గుర్రాలను కట్టు. అవి మనసు కోరికకై బాగుగా మోసుకెళ్తాయి.
13.37
युक्ष्वा हि देवहूतमाँ२ऽ अश्वाँ२ऽ अग्ने रथीर् इव ।
नि होता पूर्व्यः सदः ॥ १३.३७ ॥
నిశ్చయంగా దేవతలచే అత్యధికంగా ఆహ్వానింపబడిన గుర్రాలను కట్టు, అగ్నీ, రథికుని వలె. పురాతన హోత తన ఆసనంపై కూర్చుండు.
13.38
सम्यक् स्रवन्ति सरितो न धेना ऽ अन्तर् हृदा मनसा पूयमानाः ।
घृतस्य धारा ऽ अभि चाकशीमि हिरण्ययो वेतसो मध्ये ऽ अग्नेः ॥ १३.३८ ॥
నదులు, ధేనువుల వలె బాగుగా ప్రవహిస్తున్నాయి, హృదయం, మనసుతో లోపల పవిత్రం చేయబడుతూ. నెయ్యి ధారలను నేను చూస్తున్నాను, అగ్ని మధ్యలో బంగారు వేతసం.
13.39
ऋचे त्वा रुचे त्वा भासे त्वा ज्योतिषे त्वा ।
अभूद् इदं विश्वस्य भुवनस्य वाजिनम् अग्नेर् वैश्वानरस्य च ॥ १३.३९ ॥
ఋక్కు కోసం నిన్ను, ప్రకాశం కోసం నిన్ను, భాసం కోసం నిన్ను, జ్యోతి కోసం నిన్ను. విశ్వ భువనానికి ఇది వాజినమైంది, వైశ్వానర అగ్నికి కూడా.
13.40
अग्निर् ज्योतिषा ज्योतिष्मान् रुक्मो वर्चसा वर्चस्वान् ।
सहस्रदा ऽ असि सहस्राय त्वा ॥ १३.४० ॥
అగ్ని జ్యోతితో జ్యోతిష్మంతుడు, బంగారు తేజస్సుతో తేజస్వి. నీవు సహస్రదాతవు, సహస్రం కోసం నిన్ను (తీసుకుంటాను).
13.41
आदित्यं गर्भं पयसा सम् अङ्धि सहस्रस्य प्रतिमां विश्वरूपम् ।
परि वृङ्धि हरसा माभि मꣳस्थाः शतायुषं कृणुहि चीयमानः ॥ १३.४१ ॥
అగ్నీ, సూర్యుడు అనే గర్భాన్ని పాలతో బాగా తడుపు; వేయి రూపాలు గల విశ్వరూపపు ప్రతిమను చుట్టూ ఆవరించు. తేజస్సుతో బాధించకు; పెరుగుతూ నాకు నూరేళ్ల ఆయుష్షు ప్రసాదించు.
13.42
वातस्य जूतिं वरुणस्य नाभिम् अश्वं जज्ञानꣳ सरिरस्य मध्ये ।
शिशुं नदीनाꣳ हरिम् अद्रिबुध्नम् अग्ने मा हिꣳसीः परमे व्योमन् ॥ १३.४२ ॥
వాయువు వేగం, వరుణుని నాభి, సరస్సు మధ్య జన్మించిన అశ్వం, నదుల శిశువు, హరితవర్ణుడు, పర్వతమూలంలో నిలిచిన అగ్నీ, పరమ ఆకాశంలో మమ్ములను హింసించకు.
13.43
अजस्रम् इन्दुम् अरुषं भुरण्युम् अग्निम् ईडे पूर्वचित्तिं नमोभिः ।
स पर्वभिर् ऋतुशः कल्पमानो गां मा हिꣳसीर् अदितिं विराजम् ॥ १३.४३ ॥
ఎడతెగని, ప్రకాశించే, ఎరుపు వర్ణపు, చురుకైన అగ్నిని నమస్కారాలతో స్తుతిస్తున్నాను, పూర్వచేతనుడిని. అతడు ఋతువులవారీగా కీళ్లతో ఆకారమిస్తూ గోవును (భూమిని) హింసించకుండు; ప్రకాశించే అదితిని కూడా.
13.44
वरूत्रीं त्वष्टुर् वरुणस्य नाभिम् अविं जज्ञानाꣳ रजसः परस्मात् ।
महीꣳ साहस्रीम् असुरस्य मायाम् अग्ने मा हिꣳसीः परमे व्योमन् ॥ १३.४४ ॥
త్వష్టృ మరియు వరుణుల నాభి, దూర లోకం నుండి జన్మించిన, రక్షించే గొర్రె (లేదా వస్త్రరూప) మహత్తర వేయి మాయలు గల అసురుని మాయ — ఓ అగ్నీ, పరమ ఆకాశంలో మమ్ములను హింసించకు.
13.45
यो ऽ अग्निर् अग्नेर् अधिय् अजायत शोकात् पृथिव्या ऽ उत वा दिवस् परि ।
येन प्रजा विश्वकर्मा जजान तम् अग्ने हेडः परि ते वृणक्तु ॥ १३.४५ ॥
అగ్ని నుండి అగ్నిగా జన్మించినవాడు — భూమి లేదా ద్యులోకపు జ్వాల నుండి — వేటి చేత విశ్వకర్మ ప్రజలను సృష్టించాడో, ఆ అగ్ని కోపాన్ని, ఓ అగ్నీ, నీ కోపం తొలగించుగాక.
13.46
चित्रं देवानाम् उद् अगाद् अनीकं चक्षुर् मित्रस्य वरुणस्याग्नेः ।
आप्रा द्यावापृथिवी ऽ अन्तरिक्षꣳ सूर्य ऽ आत्मा जगतस् तस्थुषश् च ॥ १३.४६ ॥
దేవతల అద్భుత తేజస్సు ఉదయించింది; మిత్ర, వరుణ, అగ్నుల కన్నుగా. ఓ అగ్నీ, నీవు ద్యావాపృథివిని, అంతరిక్షాన్ని నింపావు; సూర్యుడు చలించేవారికి, స్థిరంగా ఉన్నవారికి ఆత్మ.
13.47
इमं मा हिꣳसीर् द्विपादं पशुꣳ सहस्राक्षो मेधाय चीयमानः ।
मयुं पशुं मेधम् अग्ने जुषस्व तेन चिन्वानस् तन्वो नि षीद ।
मयुं ते शुग् ऋच्छतु यं द्विष्मस् तं ते शुग् ऋच्छतु ॥ १३.४७ ॥
ఈ ద్విపాద పశువును నన్ను హింసించకు. సహస్రాక్షుడైన అగ్నీ, యజ్ఞానికి పేర్చబడుతున్నవాడా. ఓ అగ్నీ, మయు పశువును, యజ్ఞాన్ని స్వీకరించు; దానితో పేర్చబడి నీ శరీరంలో కూర్చో. మేము ద్వేషించే వానికి నీ మయు-శోకం చేరనీ; నీ శోకం అతనికి చేరనీ.
13.48
इमं मा हिꣳसीर् एकशफं पशुं कनिक्रदं वाजिनं वाजिनेषु ।
गौरम् आरण्यम् अनु ते दिशामि तेन चिन्वानस् तन्वो नि षीद ।
गौरं ते शुग् ऋच्छतु यं द्विष्मस् तं ते शुग् ऋच्छतु ॥ १३.४८ ॥
ఈ ఏకశఫ పశువును నన్ను హింసించకు; అది సకిలించే, గుర్రాలలో శ్రేష్ఠమైన గుర్రం. అడవి గౌర పశువును నీకు నియమిస్తున్నాను; దానితో పేర్చబడి నీ శరీరంలో కూర్చో. నీ గౌర-శోకం మేము ద్వేషించే వానికి చేరనీ; నీ శోకం అతనికి చేరనీ.
13.49
इमꣳ साहस्रꣳ शतधारम् उत्सं व्यच्यमानꣳ सरिरस्य मध्ये ।
घृतं दुहानाम् अदितिं जनायाग्ने मा हिꣳसीः परमे व्योमन् ।
गवयम् आरण्यम् अनु ते दिशामि तेन चिन्वानस् तन्वो नि षीद ।
गवयं ते शुग् ऋच्छतु यं द्विष्मस् तं ते शुग् ऋच्छतु ॥ १३.४९ ॥
ఈ వేయి, వంద ధారల ఊటను, సరస్సు మధ్యలో వ్యాపించేదాన్ని, నెయ్యి పితికే అదితిని, ప్రజల కోసం, ఓ అగ్నీ, పరమ ఆకాశంలో హింసించకు. అడవి గవయాన్ని నీకు అర్పిస్తున్నాను; దానితో శరీరాన్ని అలంకరించి కూర్చో. గవయం యొక్క బాధ నీకు చేరుగాక; మనం ద్వేషించేవాడికి అది చేరుగాక.
13.50
इममूर्णायुं वरुणस्य नाभिं त्वचं पशूनां द्विपदांचतुष्पदाम् ।
त्वष्टुः प्रजानां प्रथमं जनित्रम् अग्ने मा हिꣳसीः परमे व्योमन् ।
उष्ट्रम् आरण्यम् अनु ते दिशामि तेन चिन्वानस् तन्वो नि षीद ।
उष्ट्रं ते शुग् ऋच्छतु यं द्विष्मस् तं ते शुग् ऋच्छतु ॥ १३.५० ॥
ఈ ఉన్ని ధరించేదీ, వరుణుని నాభి, పశువుల, ద్విపాద చతుష్పాదుల చర్మం, త్వష్టృ ప్రజలకు మొదటి జన్మస్థానమైనదీ అయిన దీన్ని, ఓ అగ్నీ, పరమ ఆకాశంలో హింసించకు. అడవి ఒంటెను నీకు అర్పిస్తున్నాను; దానితో శరీరాన్ని అలంకరించి కూర్చో. ఒంటె బాధ నీకు చేరుగాక; మనం ద్వేషించేవాడికి అది చేరుగాక.
13.51
अजो ह्य् अग्नेर् अजनिष्ट शोकात् सो ऽ अपश्यज् जनितारम् अग्रे ।
तेन देवा देवताम् अग्रम् आयꣳस् तेन रोहम् आयन्न् उप मेध्यासः ।
शरभम् आरण्यम् अनु ते दिशामि तेन चिन्वानस् तन्वो नि षीद ।
शरभं ते शुग् ऋच्छतु यं द्विष्मस् तं ते शुग् ऋच्छतु ॥ १३.५१ ॥
అజుడు నిశ్చయంగా అగ్ని తాపం నుండి జన్మించాడు. అతడు ఆదిలో జనకుణ్ణి చూశాడు. అతని ద్వారా దేవతలు సర్వోన్నత దేవత్వాన్ని పొందారు; అతని ద్వారా పవిత్రులు ఆరోహణను చేరారు. అరణ్యపు శరభం వెనుక నిన్ను నియమిస్తున్నాను; దానితో నిర్మిస్తూ నీ శరీరంలో కూర్చో. నీ శోకం శరభాన్ని చేరుగాక; మనం ద్వేషించేవాణ్ణి నీ శోకం చేరుగాక.
13.52
त्वं यविष्ठ दाशुषो नॄꣳः पाहि शृणुधी गिरः ।
रक्षा तोकम् उत त्मना ॥ १३.५२ ॥
ఓ యువతమా, దానమిచ్చే మనుషులను రక్షించు; స్తోత్రాలను విను. నీ స్వరూపంతో సంతానాన్ని రక్షించు.
13.53
अपां त्वेमन्त् सादयामि ।
अपां त्वोद्मन्त् सादयामि ।
अपां त्वा भस्मन्त् सादयामि ।
अपां त्वा ज्योतिषि सादयामि ।
अपां त्वायने सादयामि ।
अर्णवे त्वा सदने सादयामि ।
समुद्रे त्वा सदने सादयामि ।
सरिरे त्वा सदने सादयामि ।
अपां त्वा क्षये सादयामि ।
अपां त्वा सधिषि सादयामि ।
अपां त्वा सदने सादयामि ।
अपां त्वा सधस्थे सादयामि ।
अपां त्वा योनौ सादयामि ।
अपां त्वा पुरीषे सादयामि ।
अपां त्वा पाथसि सादयामि ।
गायत्रेण त्वा छन्दसा सादयामि ।
त्रैष्टुभेन त्वा छन्दसा सादयामि ।
जागतेन त्वा छन्दसा सादयामि ।
आनुष्टुभेन त्वा छन्दसा सादयामि ।
पाश्रून त्वा छन्दसा सादयामि ॥ १३.५३ ॥
నిన్ను నీటి గమనంలో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను నీటి ఊర్ధ్వగమనంలో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను నీటి బూడిద వంటి స్థితిలో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను నీటి కాంతిలో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను నీటి మార్గంలో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను సముద్ర ఆసనంలో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను సాగర ఆసనంలో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను ప్రవహించే ఆసనంలో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను నీటి నివాసంలో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను నీటి సాధారణ ఆసనంలో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను నీటి ఆసనంలో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను నీటి ఉమ్మడి స్థానంలో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను నీటి గర్భంలో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను నీటి పూర్ణతలో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను నీటిలో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను గాయత్రీ ఛందస్సుతో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను త్రిష్టుభ్ ఛందస్సుతో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను జగతీ ఛందస్సుతో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను అనుష్టుభ్ ఛందస్సుతో నేను స్థాపిస్తున్నాను. నిన్ను పాశ్రూ ఇటుకలను ఛందస్సుతో నేను స్థాపిస్తున్నాను.
13.54
अयं पुरो भुवः ।
तस्य प्राणो भौवनायः ।
वसन्तः प्राणायनः ।
गायत्री वासन्ती ।
गायत्र्यै गायत्रम् ।
गायत्राद् उपाꣳशुः ।
उपाꣳशोस् त्रिवृत् ।
त्रिवृतो रथन्तरम् ।
वसिष्ठ ऽ ऋषिः ।
प्रजापतिगृहीतया त्वया प्राणं गृह्णामि प्रजाभ्यः ॥ १३.५४ ॥
ఇది తూర్పు దిశ, భువః లోకానికి చెందినది. దాని ప్రాణం భౌవనాయం. వసంతం ప్రాణాయనం. గాయత్రి వాసంతి. గాయత్రికి గాయత్రం. గాయత్రం నుండి ఉపాంశు. ఉపాంశు నుండి త్రివృత్. త్రివృత్ కు రథంతరం. వసిష్ఠుడు ఋషి. ప్రజాపతి చేత గ్రహింపబడిన నీతో ప్రజల కొరకు ప్రాణాన్ని గ్రహిస్తున్నాను.
13.55
अयं दक्षिणा विश्वकर्मा ।
तस्य मनो वैश्वकर्मणम् ।
ग्रीष्मो मानसः ।
त्रिष्टुब् ग्रैष्मी ।
त्रिष्टुभः स्वारम् ।
स्वाराद् अन्तर्यामः ।
ऽअन्तर्यामात् पञ्चदशः ।
पञ्चदशाद् बृहत् ।
भरद्वाज ऽ ऋषिः ।
प्रजापतिगृहीतया त्वया मनो गृह्णामि प्रजाभ्यः ॥ १३.५५ ॥
ఇది దక్షిణ దిశ, విశ్వకర్మ. దాని మనస్సు వైశ్వకర్మణం. గ్రీష్మం మానసం. త్రిష్టుప్ గ్రైష్మి. త్రిష్టుప్ నుండి స్వారం. స్వారం నుండి అంతర్యామం. అంతర్యామం నుండి పంచదశం. పంచదశం నుండి బృహత్. భరద్వాజుడు ఋషి. ప్రజాపతి చేత గ్రహింపబడిన నీతో ప్రజల కొరకు మనస్సును గ్రహిస్తున్నాను.
13.56
अयं पश्चाद् विश्वव्यचाः ।
तस्य चक्षुर् वैश्वव्यचसम् ।
वर्षाश् चाक्षुष्यः ।
जगती वार्षी ।
जगत्या ऽ ऋक्समम् ।
ऋक्समाच् छुक्रः ।
शुक्रात् सप्तदशः ।
सप्तदशाद् वैरूपम् ।
जमदग्निर् ऋषिः ।
प्रजापतिगृहीतया त्वया चक्षुर् गृह्णामि प्रजाभ्यः ॥ १३.५६ ॥
ఇది పశ్చిమంలో సర్వవ్యాపకమైనది. దాని కన్ను వైశ్వవ్యచసం. వర్షాలు, చాక్షుష్యం. జగతీ ఛందస్సు, వర్షానికి చెందినది. జగతి నుండి ఋక్సామం. ఋక్సామం నుండి శుక్రం. శుక్రం నుండి సప్తదశం. సప్తదశం నుండి వైరూపం. ఋషి జమదగ్ని. ప్రజాపతి గ్రహించిన నీ ద్వారా ప్రజల కోసం కన్నును గ్రహిస్తున్నాను.
13.57
इदं उत्तरात् स्वः ।
तस्य श्रोत्रꣳ सौवम् ।
शरच् छ्रौत्री ।
अनुष्टुप् शारदी ।
अनुष्टुभ ऽ ऐडम् ।
ऐडान् मन्थी ।
मन्थिन ऽ एकविꣳशः ऽ ।
एकविꣳशाद् वैराजम् ।
विश्वामित्र ऽ ऋषिः ।
प्रजापतिगृहीतया त्वया श्रोत्रं गृह्णामि प्रजाभ्यः ॥ १३.५७ ॥
ఇది ఉత్తరం నుండి స్వర్గం. దాని చెవి సౌవం. శరదృతువు మరియు శ్రౌత్రి. అనుష్టుప్ ఛందస్సు, శరదృతువుకు చెందినది. అనుష్టుప్ నుండి ఐడం. ఐడం నుండి మంథీ. మంథీ నుండి ఏకవింశం. ఏకవింశం నుండి వైరాజం. ఋషి విశ్వామిత్రుడు. ప్రజాపతి గ్రహించిన నీ ద్వారా ప్రజల కోసం చెవిని గ్రహిస్తున్నాను.
13.58
इयं उपरि मतिः ।
तस्यै वाङ् मात्या ।
हेमन्तो वाच्यः ।
पङ्क्तिर् हैमन्ती ।
पङ्क्त्यै निधनवत् ।
निधनवत ऽ आग्रयणः ।
आग्रयणात् त्रिणवत्रयस्त्रिꣳशौ ।
त्रिणवत्रयस्त्रिꣳशाभ्याꣳ शाक्वररैवते ।
विश्वकर्म ऽ ऋषिः ।
प्रजापतिगृहीतया त्वया वाचं गृह्णामि प्रजाभ्यः ॥ १३.५८ ॥
ఇది పైన ఉన్న మతి. ఆమెకు వాక్ మాత్య. హేమంతం వాచ్యం. పంక్తి హైమంతీ. పంక్తికి నిధనవత్. నిధనవత్ నుండి ఆగ్రయణం. ఆగ్రయణం నుండి త్రిణవ, త్రయస్త్రింశ. త్రిణవ, త్రయస్త్రింశలతో శాక్వర, రైవత. విశ్వకర్మ ఋషి. ప్రజాపతిచే గృహీతమైన నీచేత వాక్కును ప్రజల కొరకు గ్రహిస్తున్నాను.