ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ · ਅਧਿਆਇ 11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
11.1
मदनुग्रहाय परमं गुह्यमध्यात्मसंज्ञितम् ।
यत्त्वयोक्तं वचस्तेन मोहोऽयं विगतो मम ॥ ११.१ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਅਧਿਆਤਮ ਨਾਂ ਦਾ ਜੋ ਪਰਮ ਗੁਪਤ ਬਚਨ ਕਿਹਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਇਹ ਮੋਹ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
11.2
भवाप्ययौ हि भूतानां श्रुतौ विस्तरशो मया ।
त्वत्तः कमलपत्राक्ष माहात्म्यमपि चाव्ययम् ॥ ११.२ ॥
ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਪਰਲੋ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ।
11.3
एवमेतद्यथात्थ त्वमात्मानं परमेश्वर ।
द्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं पुरुषोत्तम ॥ ११.३ ॥
ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਠੀਕ ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਪੁਰਖੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਈਸ਼ਵਰੀ ਰੂਪ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
11.4
मन्यसे यदि तच्छक्यं मया द्रष्टुमिति प्रभो ।
योगेश्वर ततो मे त्वं दर्शयाऽत्मानमव्ययम् ॥ ११.४ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੰਨਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਦੇਖਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਸਰੂਪ ਦਿਖਾਓ।
11.5
पश्य मे पार्थ रूपाणि शतशोऽथ सहस्रशः ।
नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि च ॥ ११.५ ॥
ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪਾਰਥ, ਮੇਰੇ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪ ਦੇਖ — ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ, ਦਿੱਬ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਆਕਾਰਾਂ ਵਾਲੇ।
11.6
पश्यादित्यान्वसून्रुद्रानश्विनौ मरुतस्तथा ।
बहून्यदृष्टपूर्वाणि पश्याऽश्चर्याणि भारत ॥ ११.६ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਆਦਿਤਿਆਂ, ਵਸੂਆਂ, ਰੁਦਰਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ; ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਦੇਖੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਚੰਭੇ ਦੇਖ।
11.7
इहैकस्थं जगत्कृत्स्नं पश्याद्य सचराचरम् ।
मम देहे गुडाकेश यच्चान्यद्द्रष्टुमिच्छसि ॥ ११.७ ॥
ਹੇ ਗੁਡਾਕੇਸ਼, ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਚਰ-ਅਚਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਉਹ ਵੀ।
11.8
न तु मां शक्यसे द्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा ।
दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे योगमैश्वरम् ॥ ११.८ ॥
ਪਰ ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੱਬ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਈਸ਼ਵਰੀ ਯੋਗ ਨੂੰ ਵੇਖ।
11.9
एवमुक्त्वा ततो राजन्महायोगेश्वरो हरिः ।
दर्शयामास पार्थाय परमं रूपमैश्वरम् ॥ ११.९ ॥
ਸੰਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਹਰੀ ਨੇ ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਰਮ ਈਸ਼ਵਰੀ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ।
11.10
अनेकवक्त्रनयनमनेकाद्भुतदर्शनम् ।
अनेकदिव्याभरणं दिव्यानेकोद्यतायुधम् ॥ ११.१० ॥
ਅਨੇਕ ਮੂੰਹਾਂ ਅਤੇ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਨੇਕ ਅਦਭੁਤ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਨੇਕ ਦਿੱਬ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਅਨੇਕ ਦਿੱਬ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਾਲਾ;
11.11
दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम् ।
सर्वाश्चर्यमयं देवमनन्तं विश्वतोमुखम् ॥ ११.११ ॥
ਦਿੱਬ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਦਿੱਬ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਦਾ ਲੇਪ ਕੀਤੇ, ਸਾਰੇ ਅਚੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਨੰਤ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਦੇਵ।
11.12
दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता ।
यदि भाः सदृशी सा स्याद्भासस्तस्य महात्मनः ॥ ११.१२ ॥
ਜੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਚੜ੍ਹ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਤੇਜ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ।
11.13
तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा ।
अपश्यद्देवदेवस्य शरीरे पाण्डवस्तदा ॥ ११.१३ ॥
ਤਦ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਇੱਕ ਥਾਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ।
11.14
ततः स विस्मयाविष्टो हृष्टरोमा धनञ्जयः ।
प्रणम्य शिरसा देवं कृताञ्जलिरभाषत ॥ ११.१४ ॥
ਫਿਰ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋਏ ਧਨੰਜੇ ਨੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਿਹਾ।
11.15
पश्यामि देवांस्तव देव देहे ।
सर्वांस्तथा भूतविशेषसङ्घान् ।
ब्रह्माणमीशं कमलासनस्थ ।
मृषींश्च सर्वानुरगांश्च दिव्यान् ॥ ११.१५ ॥
ਅਰਜੁਨ ਬੋਲੇ: ਹੇ ਦੇਵ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ, ਕਮਲ ਆਸਣ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦਿੱਵ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ।
11.16
अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रं ।
पश्यामि त्वां सर्वतोऽनन्तरूपम् ।
नान्तं न मध्यं न पुनस्तवादिं ।
पश्यामि विश्वेश्वर विश्वरूप ॥ ११.१६ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਨੇਕ ਬਾਹਾਂ, ਪੇਟਾਂ, ਮੂੰਹਾਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਅਨੰਤ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾ ਅੰਤ, ਨਾ ਮੱਧ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਦਿ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
11.17
किरीटिनं गदिनं चक्रिणं च ।
तेजोराशिं सर्वतोदीप्तिमन्तम् ।
पश्यामि त्वां दुर्निरीक्ष्यं समन्ता ।
द्दीप्तानलार्कद्युतिमप्रमेयम् ॥ ११.१७ ॥
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁਕਟ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦੇ ਤੇਜ ਦੇ ਪੁੰਜ, ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਮਾਪ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ।
11.18
त्वमक्षरं परमं वेदितव्यं ।
त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् ।
त्वमव्ययः शाश्वतधर्मगोप्ता ।
सनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे ॥ ११.१८ ॥
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਪਰਮ ਅਕਸ਼ਰ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਪਰਮ ਆਸਰਾ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸਦੀਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋ; ਮੇਰੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਨਾਤਨ ਪੁਰਖ ਹੋ।
11.19
अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्य ।
मनन्तबाहुं शशिसूर्यनेत्रम् ।
पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्त्रम् ।
स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम् ॥ ११.१९ ॥
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਦਿ, ਮੱਧ ਅਤੇ ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਅਨੰਤ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਰੂਪੀ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਰੂਪੀ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।
11.20
द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि ।
व्याप्तं त्वयैकेन दिशश्च सर्वाः ।
दृष्ट्वाऽद्भुतं रूपमुग्रं तवेदं ।
लोकत्रयं प्रव्यथितं महात्मन् ॥ ११.२० ॥
ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਖਲਾਅ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਇਕੱਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਨ।
11.21
अमी हि त्वां सुरसङ्घाः विशन्ति ।
केचिद्भीताः प्राञ्जलयो गृणन्ति ।
स्वस्तीत्युक्त्वा महर्षिसिद्धसङ्घाः ।
स्तुवन्ति त्वां स्तुतिभिः पुष्कलाभिः ॥ ११.२१ ॥
ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਡਰ ਕੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਉਸਤਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ "ਸੁਅਸਤੀ" ਕਹਿ ਕੇ ਭਰਪੂਰ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਉਸਤਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
11.22
रुद्रादित्या वसवो ये च साध्या ।
विश्वेऽश्विनौ मरुतश्चोष्मपाश्च ।
गन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घा ।
वीक्षन्ते त्वां विस्मिताश्चैव सर्वे ॥ ११.२२ ॥
ਰੁਦਰ, ਆਦਿਤਯ, ਵਸੂ, ਸਾਧਯ, ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ, ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ, ਮਰੁਤ, ਊਸ਼ਮਪ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ।
11.23
रूपं महत्ते बहुवक्त्रनेत्रं ।
महाबाहो बहुबाहूरुपादम् ।
बहूदरं बहुदंष्ट्राकरालं ।
दृष्ट्वा लोकाः प्रव्यथितास्तथाऽहम् ॥ ११.२३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਂਬਾਹੂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੂੰਹਾਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ, ਪੱਟਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਢਿੱਡਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਭਿਆਨਕ ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਘਬਰਾ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਹਾਂ।
11.24
नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं ।
व्यात्ताननं दीप्तविशालनेत्रम् ।
दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा ।
धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ॥ ११.२४ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ, ਚਮਕਦੇ, ਅਨੇਕ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬਲਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੀ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ ਘਬਰਾ ਗਈ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਧੀਰਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਸ਼ਾਂਤੀ।
11.25
दंष्ट्राकरालानि च ते मुखानि ।
दृष्ट्वैव कालानलसन्निभानि ।
दिशो न जाने न लभे च शर्म ।
प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥ ११.२५ ॥
ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋ ਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਹੇ ਜਗਤ-ਨਿਵਾਸ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ।
11.26
अमी च त्वां धृतराष्ट्रस्य पुत्राः ।
सर्वे सहैवावनिपालसङ्घैः ।
भीष्मो द्रोणः सूतपुत्रस्तथाऽसौ ।
सहास्मदीयैरपि योधमुख्यैः ॥ ११.२६ ॥
ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਸਮੇਤ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਉਹ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਵੀ, ਸਾਡੇ ਪੱਖ ਦੇ ਮੁੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਸਮੇਤ —
11.27
वक्त्राणि ते त्वरमाणा विशन्ति ।
दंष्ट्राकरालानि भयानकानि ।
केचिद्विलग्ना दशनान्तरेषु ।
संदृश्यन्ते चूर्णितैरुत्तमाङ्गैः ॥ ११.२७ ॥
ਤੇਰੇ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ, ਡਰਾਉਣੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਦੰਦਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸੇ ਹੋਏ, ਚੂਰ-ਚੂਰ ਹੋਏ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
11.28
यथा नदीनां बहवोऽम्बुवेगाः ।
समुद्रमेवाभिमुखाः द्रवन्ति ।
तथा तवामी नरलोकवीरा ।
विशन्ति वक्त्राण्यभिविज्वलन्ति ॥ ११.२८ ॥
ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਜਲ-ਵਹਾਅ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਹੀ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ-ਲੋਕ ਦੇ ਇਹ ਸੂਰਮੇ ਤੇਰੇ ਬਲਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
11.29
यथा प्रदीप्तं ज्वलनं पतङ्गा ।
विशन्ति नाशाय समृद्धवेगाः ।
तथैव नाशाय विशन्ति लोका ।
स्तवापि वक्त्राणि समृद्धवेगाः ॥ ११.२९ ॥
ਜਿਵੇਂ ਪਤੰਗੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਬੜੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਲੋਕ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਬੜੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਰਹੇ ਹਨ।
11.30
लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्ता ।
ल्लोकान्समग्रान्वदनैर्ज्वलद्भिः ।
तेजोभिरापूर्य जगत्समग्रं ।
भासस्तवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो ॥ ११.३० ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਬਲਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲਦਾ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਚੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਜੋਤ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਤਪਾ ਰਹੀ ਹੈ।
11.31
आख्याहि मे को भवानुग्ररूपो ।
नमोऽस्तु ते देववर प्रसीद ।
विज्ञातुमिच्छामि भवन्तमाद्यं ।
न हि प्रजानामि तव प्रवृत्तिम् ॥ ११.३१ ॥
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਨੂੰ, ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
11.32
कालोऽस्मि लोकक्षयकृत्प्रवृद्धो ।
लोकान्समाहर्तुमिह प्रवृत्तः ।
ऋतेऽपि त्वां न भविष्यन्ति सर्वे ।
येऽवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः ॥ ११.३२ ॥
ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਕਾਲ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਵੀ, ਵਿਰੋਧੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ।
11.33
तस्मात्त्वमुत्तिष्ठ यशो लभस्व ।
जित्वा शत्रून् भुङ्क्ष्व राज्यं समृद्धम् ।
मयैवैते निहताः पूर्वमेव ।
निमित्तमात्रं भव सव्यसाचिन् ॥ ११.३३ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਉੱਠ ਅਤੇ ਜਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਰਾਜ ਭੋਗ। ਇਹ ਸਭ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਹੇ ਸਵਿਅਸਾਚੀ, ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਮਿੱਤ ਬਣ।
11.34
द्रोणं च भीष्मं च जयद्रथं च ।
कर्णं तथाऽन्यानपि योधवीरान् ।
मया हतांस्त्वं जहि मा व्यथिष्ठा ।
युध्यस्व जेतासि रणे सपत्नान् ॥ ११.३४ ॥
ਦ੍ਰੋਣ, ਭੀਸ਼ਮ, ਜਯਦ੍ਰਥ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹਾਦਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਮਾਰ; ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ। ਯੁੱਧ ਕਰ, ਤੂੰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇਂਗਾ।
11.35
एतच्छ्रुत्वा वचनं केशवस्य ।
कृताञ्जलिर्वेपमानः किरीटी ।
नमस्कृत्वा भूय एवाह कृष्णं ।
सगद्गदं भीतभीतः प्रणम्य ॥ ११.३५ ॥
ਸੰਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਿਰੀਟੀ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੁੜ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਗਦਗਦ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
11.36
स्थाने हृषीकेश तव प्रकीर्त्या ।
जगत् प्रहृष्यत्यनुरज्यते च ।
रक्षांसि भीतानि दिशो द्रवन्ति ।
सर्वे नमस्यन्ति च सिद्धसङ्घाः ॥ ११.३६ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਇਹ ਠੀਕ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੀਰਤਨ ਨਾਲ ਜਗਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਡਰੇ ਹੋਏ ਰਾਖਸ਼ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਮੂਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
11.37
कस्माच्च ते न नमेरन्महात्मन् ।
गरीयसे ब्रह्मणोऽप्यादिकर्त्रे ।
अनन्त देवेश जगन्निवास ।
त्वमक्षरं सदसत्तत्परं यत् ॥ ११.३७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਆਦਿ ਕਰਤਾ ਹੋ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰਨ? ਹੇ ਅਨੰਤ, ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਹੇ ਜਗਤ-ਨਿਵਾਸ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਅਕਸ਼ਰ ਹੋ; ਸਤ ਅਤੇ ਅਸਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜੋ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।
11.38
त्वमादिदेवः पुरुषः पुराण ।
स्त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् ।
वेत्तासि वेद्यं च परं च धाम ।
त्वया ततं विश्वमनन्तरूप ॥ ११.३८ ॥
ਤੁਸੀਂ ਆਦਿ ਦੇਵ ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਪੁਰਖ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਪਰਮ ਆਸਰਾ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਅਤੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਹੋ। ਹੇ ਅਨੰਤ ਰੂਪ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਆਪਤ ਹੈ।
11.39
वायुर्यमोऽग्निर्वरुणः शशाङ्कः ।
प्रजापतिस्त्वं प्रपितामहश्च ।
नमो नमस्तेऽस्तु सहस्रकृत्वः ।
पुनश्च भूयोऽपि नमो नमस्ते ॥ ११.३९ ॥
ਤੁਸੀਂ ਵਾਯੂ, ਯਮ, ਅਗਨੀ, ਵਰੁਣ, ਚੰਦਰਮਾ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਾ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ।
11.40
नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते ।
नमोऽस्तु ते सर्वत एव सर्व ।
अनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्वं ।
सर्वं समाप्नोषि ततोऽसि सर्वः ॥ ११.४० ॥
ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਗਿਓਂ ਅਤੇ ਪਿੱਛਿਓਂ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਸਰਬ, ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਅਨੰਤ ਬਲ ਅਤੇ ਅਮਿੱਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ।
11.41
सखेति मत्वा प्रसभं यदुक्तं ।
हे कृष्ण हे यादव हे सखेति ।
अजानता महिमानं तवेदं ।
मया प्रमादात्प्रणयेन वापि ॥ ११.४१ ॥
ਤੁਹਾਡੀ ਇਸ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਖਾ ਮੰਨ ਕੇ, ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਜਾਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵੀ "ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹੇ ਯਾਦਵ, ਹੇ ਸਖਾ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਝ ਬੇਝਿਜਕ ਕਿਹਾ,
11.42
यच्चावहासार्थमसत्कृतोऽसि ।
विहारशय्यासनभोजनेषु ।
एकोऽथवाप्यच्युत तत्समक्षं ।
तत्क्षामये त्वामहमप्रमेयम् ॥ ११.४२ ॥
ਅਤੇ ਹੇ ਅੱਚੁਤ, ਖੇਡ, ਸੌਣ, ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਵੇਲੇ, ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹਾਸੇ-ਮਖੌਲ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਜੋ ਨਿਰਾਦਰ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ, ਜੋ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਹੋ, ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।
11.43
पितासि लोकस्य चराचरस्य ।
त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् ।
न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो ।
लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव ॥ ११.४३ ॥
ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਚਰ-ਅਚਰ ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹੋ, ਇਸ ਦੇ ਪੂਜਣਯੋਗ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਗੁਰੂ ਹੋ। ਹੇ ਅਤੁੱਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
11.44
तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायं ।
प्रसादये त्वामहमीशमीड्यम् ।
पितेव पुत्रस्य सखेव सख्युः ।
प्रियः प्रियायार्हसि देव सोढुम् ॥ ११.४४ ॥
ਇਸ ਲਈ ਸਰੀਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਉਸਤਤ-ਯੋਗ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਮਿੱਤਰ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਸਹਾਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਹਾਰੋ।
11.45
अदृष्टपूर्वं हृषितोऽस्मि दृष्ट्वा ।
भयेन च प्रव्यथितं मनो मे ।
तदेव मे दर्शय देव रूपं ।
प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥ ११.४५ ॥
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹਾਂ, ਪਰ ਡਰ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਨ ਵਿਆਕੁਲ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵ, ਮੈਨੂੰ ਉਹੀ ਰੂਪ ਵਿਖਾਓ; ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਹੇ ਜਗਤ-ਨਿਵਾਸ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ।
11.46
किरीटिनं गदिनं चक्रहस्त ।
मिच्छामि त्वां द्रष्टुमहं तथैव ।
तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन ।
सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते ॥ ११.४६ ॥
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੁਕਟ ਵਾਲੇ, ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਫੜੇ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਮੂਰਤੀ, ਉਸੇ ਚਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਓ।
11.47
मया प्रसन्नेन तवार्जुनेदं ।
रूपं परं दर्शितमात्मयोगात् ।
तेजोमयं विश्वमनन्तमाद्यं ।
यन्मे त्वदन्येन न दृष्टपूर्वम् ॥ ११.४७ ॥
ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਬੋਲੇ: ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਯੋਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਰਮ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਇਹ ਤੇਜੋਮਈ, ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਆਦਿ ਰੂਪ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
11.48
न वेदयज्ञाध्ययनैर्न दानै ।
र्न च क्रियाभिर्न तपोभिरुग्रैः ।
एवंरूपः शक्य अहं नृलोके ।
द्रष्टुं त्वदन्येन कुरुप्रवीर ॥ ११.४८ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਪ੍ਰਵੀਰ, ਨਾ ਵੇਦਾਂ, ਯੱਗਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ, ਨਾ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਕਰਮਕਾਂਡਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਹੀ ਕਠੋਰ ਤਪਾਂ ਨਾਲ — ਮਨੁੱਖ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ।
11.49
मा ते व्यथा मा च विमूढभावो ।
दृष्ट्वा रूपं घोरमीदृङ्ममेदम् ।
व्यपेतभीः प्रीतमनाः पुनस्त्वं ।
तदेव मे रूपमिदं प्रपश्य ॥ ११.४९ ॥
ਮੇਰੇ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੋਹਿਤ ਹੋ। ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਮੇਰਾ ਉਹੀ ਰੂਪ ਵੇਖ।
11.50
इत्यर्जुनं वासुदेवस्तथोक्त्वा ।
स्वकं रूपं दर्शयामास भूयः ।
आश्वासयामास च भीतमेनं ।
भूत्वा पुनः सौम्यवपुर्महात्मा ॥ ११.५० ॥
ਸੰਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ; ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਫਿਰ ਸੌਮ ਸਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ।
11.51
दृष्ट्वेदं मानुषं रूपं तवसौम्यं जनार्दन ।
इदानीमस्मि संवृत्तः सचेताः प्रकृतिं गतः ॥ ११.५१ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਸੌਮ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
11.52
सुदुर्दर्शमिदं रूपं दृष्टवानसि यन्मम ।
देवा अप्यस्य रूपस्य नित्यं दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ ११.५२ ॥
ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰਾ ਇਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਵੇਖਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਇਸ ਰੂਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਦਾ ਤਾਂਘ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
11.53
नाहं वेदैर्न तपसा न दानेन न चेज्यया ।
शक्य एवंविधो द्रष्टुं दृष्टवानसि मां यथा ॥ ११.५३ ॥
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਤਪ ਨਾਲ, ਨਾ ਦਾਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨਾ ਯੱਗ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
11.54
भक्त्या त्वनन्यया शक्यमहमेवंविधोऽर्जुन ।
ज्ञातुं दृष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परंतप ॥ ११.५४ ॥
ਪਰ ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਅਨੰਨ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੈਨੂੰ ਤੱਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨਾ, ਵੇਖਣਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਹੇ ਪਰੰਤਪ।
11.55
मत्कर्मकृन्मत्परमो मद्भक्तः सङ्गवर्जितः ।
निर्वैरः सर्वभूतेषु यः स मामेति पाण्डव ॥ ११.५५ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈ, ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵੈਰ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।