Yajurveda · Adhyāya 21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia
21.1
इमं मे वरुण श्रुधी हवम् अद्या च मृडय ।
त्वाम् अस्वस्युर् आ चके ॥ २१.१ ॥
O Varuṇa, hear this my call and be gracious to us today. I, needing wealth of my own, have desired you.
21.2
तत् त्वा यामि ब्रह्मणा वन्दमानस् तद् आ शास्ते यजमानो हविर्भिः ।
अहेडमानो वरुणेह बोध्य् उरुशꣳस मा न ऽ आयुः प्र मोषीः ॥ २१.२ ॥
Therefore I approach you, praising you with the sacred formula; the sacrificer with oblations asks for that. O Varuṇa, without anger take notice here. O widely praised one, do not steal away our life.
21.3
त्वं नो अग्ने वरुणस्य विद्वान् देवस्य हेडो ऽ अव यासिसीष्ठाः ।
यजिष्ठो वह्नितमः शोशुचानो विश्वा द्वेषाꣳसि प्र मुमुग्ध्य् अस्मत् ॥ २१.३ ॥
O Agni, you who know the anger of the god Varuṇa, remove it far from us. O most worshipful, most carrying of oblations, shining brightly, free us from all hostilities.
21.4
स त्वं नो ऽ अग्ने ऽवमो भवोती नेदिष्ठो ऽ अस्या उषसो व्युष्टौ ।
अव यक्ष्व नो वरुणꣳ रराणो वीहि मृडीकꣳ सुहवो न ऽ एधि ॥ २१.४ ॥
O Agni, be closest to us for protection, nearest at the dawn's breaking. Worship Varuṇa well on our behalf with sacrifice; bestowing grace, partake of the oblation. Be easily invoked by us.
21.5
महीमू षु मातरꣳ सुव्रतानाम् ऋतस्य पत्नीम् अवसे हुवेम ।
तुविक्षत्राम् अजरन्तीम् उरूचीꣳ सुशर्माणम् अदितिꣳ सुप्रणीतिम् ॥ २१.५ ॥
We invoke well for protection the great mother of the good-vowed, the consort of cosmic order, Aditi, of abundant might, undecaying, wide-extending, giving good shelter and of good guidance.
21.6
सुत्रामाणं पृथिवीं द्याम् अनेहसꣳ सुशर्माणम् अदितिꣳ सुप्रणीतिम् ।
दैवीं नावꣳ स्वरित्राम् अनागसम् अस्रवन्तीम् आ रुहेमा स्वस्तये ॥ २१.६ ॥
We praise the good protector Earth and Heaven, and Aditi, sinless, sheltering and well-guiding. Let us mount the divine ship, with fine oars, blameless and not leaking, for well-being.
21.7
सुनावम् आ रुहेयम् अस्रवन्तीम् अनागसम् ।
शतारित्राꣳ स्वस्तये ॥ २१.७ ॥
May I mount the good ship, not leaking, blameless, with a hundred oars, for well-being.
21.8
आ नो मित्रावरुणा घृतैर् गव्यूतिम् उक्षतम् ।
मध्वा रजाꣳसि सुक्रतू ॥ २१.८ ॥
Mitra and Varuṇa, sprinkle our pasture-range with ghee; sprinkle the worlds with sweetness, O gods of good purpose.
21.9
प्र बाहवा सिसृतं जीवसे न ऽ आ नो गव्यूतिम् उक्षतं घृतेन ।
आ नो जने श्रवयतं युवाना श्रुतं मे मित्रावरुणा हवेमा ॥ २१.९ ॥
Stretch forth your arms for our life; sprinkle our pasture-range with ghee. Make your fame heard among our people, O youthful Mitra and Varuṇa; hear my call, we invoke you.
21.10
शं नो भवन्तु वाजिनो हवेषु देवताता मितद्रवः स्वर्काः ।
जम्भयन्तो ऽहिं वृकꣳ रक्षाꣳसि सनेम्य् अस्मद् युयवन्न् अमीवाः ॥ २१.१० ॥
May those swift horses bring us peace at our calls, running in measure among the gods, well-praised; crushing the serpent, the wolf and the demons, may they keep all afflictions far from us.
21.11
वाजे-वाजे ऽवत वाजिनो नो धनेषु विप्रा ऽ अमृता ऽ ऋतज्ञाः ।
अस्य मध्वः पिबत मादयध्वं तृप्ता यात पथिभिर् देवयानैः ॥ २१.११ ॥
In every contest and in wealth, O swift ones, protect us; O immortal, order-knowing seers, drink this sweet draught and be gladdened; satisfied, go by the paths of the gods.
21.12
समिद्धो ऽ अग्निः समिधा सुसमिद्धो वरेण्यः ।
गायत्री छन्द ऽ इन्द्रियं त्र्यविर् गौर् वयो दधुः ॥ २१.१२ ॥
Agni kindled with kindling-sticks, well kindled, most excellent. The Gāyatrī metre, vigour, the three-year-old ewe and the cow have placed strength.
21.13
तनूनपाच्छुचिव्रतस् तनूपाश् च सरस्वती ।
उष्णिहा छन्द ऽ इन्द्रियं दित्यवाड् गौर् वयो दधुः ॥ २१.१३ ॥
Tanūnapāt, of pure vows, the protector of the body, and Sarasvatī. The Uṣṇih metre, vigour, the two-year-old bull and the cow have placed strength.
21.14
इडाभिर् अग्निर् ईड्यः सोमो देवो ऽ अमर्त्यः ।
अनुष्टुप् छन्द ऽइन्द्रियं पञ्चाविर् गौर् वयो दधुः ॥ २१.१४ ॥
Agni, worthy of praise with the offerings of ilā; Soma the god, the immortal. The Anuṣṭubh metre, vigour, the five-year-old ewe and the cow have placed strength.
21.15
सुबर्हिर् अग्निः पूषण्वान्त् स्तीर्णबर्हिर् अमर्त्यः ।
बृहती छन्द ऽ इन्द्रियं त्रिवत्सो गौर् वयो दधुः ॥ २१.१५ ॥
Agni with good sacrificial grass, accompanied by Pūṣan, the immortal with strewn sacrificial grass. The Bṛhatī metre, vigour, the three-year-old calf and the cow have placed strength.
21.16
दुरो देवीर् दिशो महीर् ब्रह्मा देवो बृहस्पतिः ।
पङ्क्तिश् छन्द ऽ इहेन्द्रियं तुर्यवाड् गौर् वयो दधुः ॥ २१.१६ ॥
The divine doors, the great directions, the priest-god Bṛhaspati. The Paṅkti metre, here vigour, the four-year-old bull and the cow have placed strength.
21.17
उषे यह्वी सुपेशसा विश्वे देवा ऽ अमर्त्याः ।
त्रिष्टुप् छन्द ऽ इहेन्द्रियं पष्ठवाड् गौर् वयो दधुः ॥ २१.१७ ॥
O Dawn, mighty and beautifully adorned, all the immortal Viśve Devāḥ. The Triṣṭubh metre, here vigour, the five-year-old bull and the cow have placed strength.
21.18
दैव्या होतारा भिषजेन्द्रेण सयुजा युजा ।
जगती छन्द ऽ इन्द्रियम् अनड्वान् गौर् वयो दधुः ॥ २१.१८ ॥
The two divine hotṛs, the physicians, yoked with Indra as companions. Jagatī meter; the ox and the cow placed vigor and vitality.
21.19
तिस्र ऽ इडा सरस्वती भारती मरुतो विशः ।
विराट् छन्द ऽ इहेन्द्रियं धेनुर् गौर् न वयो दधुः ॥ २१.१९ ॥
The three Iḍās, Sarasvatī, Bhāratī and the Maruts, the clans. Virāj meter; the cow, like a milch cow, placed vigor and vitality.
21.20
त्वष्टा तुरीपो ऽ अद्भुत ऽ इन्द्राग्नी पुष्टिवर्धना ।
द्विपदा छन्द ऽ इन्द्रियम् उक्षा गौर् न वयो दधुः ॥ २१.२० ॥
Tvaṣṭṛ, the swift-formed, the wondrous one; Indra and Agni, increasers of nourishment. Dvipadā meter; the bull and the cow placed vigor and vitality.
21.21
शमिता नो वनस्पतिः सविता प्रसुवन् भगम् ।
ककुप् छन्द ऽ इहेन्द्रियं वशा वेहद् वयो दधुः ॥ २१.२१ ॥
For us, the slaughterer, Vanaspati; Savitṛ, impelling prosperity. Kakup meter; the barren cow, bearing it, placed vigor and vitality.
21.22
स्वाहा यज्ञं वरुणः सुक्षत्रो भेषजं करत् ।
अतिच्छन्दा ऽइन्द्रियं बृहद् ऋषभो गौर् वयो दधुः ॥ २१.२२ ॥
Svāhā! May Varuṇa of good dominion make the sacrifice a remedy. Atichandas meter; the bull and the cow placed great vigor and vitality.
21.23
वसन्तेन ऽ ऋतुना देवा वसवस् त्रिवृता स्तुताः ।
रथन्तरेण तेजसा हविर् इन्द्रे वयो दधुः ॥ २१.२३ ॥
With spring and the season, the Vasu gods, praised with the triple stoma; with the brilliance of the Rathantara, may the oblation place vitality in Indra.
21.24
ग्रीष्मेण ऽ ऋतुना देवा रुद्राः पञ्चदशे स्तुताः ।
बृहता यशसा बलꣳ हविर् इन्द्रे वयो दधुः ॥ २१.२४ ॥
By the summer season the gods, the Rudras, were praised in the fifteenth stoma; with the glory of the Bṛhat they placed strength and oblation in Indra as vigour.
21.25
वर्षाभिर् ऋतुनादित्या स्तोमे सप्तदशे स्तुताः ।
वैरूपेण विशौजसा हविर् इन्द्रे वयो दधुः ॥ २१.२५ ॥
By the rainy season the Ādityas were praised in the seventeenth stoma; with the Vairūpa chant and the vigour of the people they placed oblation in Indra as vigour.
21.26
शारदेन ऽ ऋतुना देवा ऽ एकविꣳश ऽ ऋभव स्तुताः ।
वैराजेन श्रिया श्रियꣳ हविर् इन्द्रे वयो दधुः ॥ २१.२६ ॥
By the autumn season the gods, the Ṛbhus, were praised in the twenty-first stoma; with the Vairāja chant and with splendour they placed splendour and oblation in Indra as vigour.
21.27
हेमन्तेन ऽ ऋतुना देवास् त्रिणवे मरुत स्तुताः ।
बलेन शक्वरीः सहो हविर् इन्द्रे वयो दधुः ॥ २१.२७ ॥
By the winter season the gods, the Maruts, were praised in the thirty-ninth stoma; with strength, the Śakvarī verses and might, they placed oblation in Indra as vigour.
21.28
शैशिरेण ऽ ऋतुना देवास् त्रयस्त्रिꣳशे ऽमृता स्तुताः ।
सत्येन रेवतीः क्षत्रꣳ हविर् इन्द्रे वयो दधुः ॥ २१.२८ ॥
By the cool season the gods, the Amṛtas, were praised in the thirty-third stoma; with truth, the Revatī verses and dominion, they placed oblation in Indra as vigour.
21.29
होता यक्षत् समिधाग्निम् इडस् पदे ऽश्विनेन्द्रꣳ सरस्वतीम् अजो धूम्रो न गोधूमैः कुवलैर् भेषजं मधु शष्पैर् न तेज ऽ इन्द्रियं पयः सोमः परिस्रुता घृतं मधु व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २१.२९ ॥
The hotar, in the place of Iḍā, should worship Agni with kindling-sticks, the Aśvins, Indra and Sarasvatī. Let them accept the goat, the smoke-coloured one, wheat and jujube fruit as remedy, honey, vigour and strength with young shoots, milk, Soma, and ghee with honey along with the overflowing libation. O hotar, offer for the clarified butter.
21.30
होता यक्षत् तनूनपात् सरस्वती अविर् मेषो न भेषजं पथा मधुमता भरन्न् अश्विनेन्द्राय वीर्यं बदरैर् उपवाकाभिर् भेषजं तोक्मभिः पयः सोमः परिस्रुता घृतं मधु व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २१.३० ॥
The hotar should worship Tanūnapāt and Sarasvatī. Bringing the remedy by the honey-laden path like a ewe and a ram, let them accept vigour for the Aśvins and Indra with jujube fruits and the upavāka formulas, remedy with sprouts, milk, Soma, and ghee with honey along with the overflowing libation. O hotar, offer for the clarified butter.
21.31
होता यक्षन्नराशꣳसं न नग्नहुं पतिꣳ सुरया भेषजं मेषः सरस्वती भिषग् रथो न चन्द्र्य् अश्विनोर् वपा ऽ इन्द्रस्य वीर्यं बदरैर् उपवाकाभिर् भेषजं तोक्मभिः पयः सोमः परिस्रुता घृतं मधु व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २१.३१ ॥
The hotar should worship Narāśaṃsa and the lord of Nagnahu. With liquor as remedy: the ram, Sarasvatī, the physician, a chariot radiant like the moon, the fat of the two Aśvins, and Indra's vigour. With jujube fruits and the upavāka formulas, remedy with sprouts, milk, Soma, and ghee with honey along with the overflowing libation. Let them accept it. O hotar, offer for the clarified butter.
21.32
होता यक्षद् इडेडित ऽ आजुह्वानः सरस्वतीम् इन्द्रं बलेन वर्धयन्न् ऋषभेण गवेन्द्रियम् अश्विनेन्द्राय भेषजं यवैर् कर्कन्धुभिर् मधु लाजैर् न मासरं पयः सोमः परिस्रुता घृतं मधु व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २१.३२ ॥
May the hotṛ worship Iḍā, calling upon Sarasvatī. Strengthening Indra with strength, let him give vigour with the bull and the cow. For the Aśvins and for Indra, a healing remedy: barley, karkandhu, honey, parched grain, māsara, milk. May Soma, the poured ghee and honey be enjoyed. O hotṛ, offer with the clarified butter.
21.33
होता यक्षद् बर्हिर् ऊर्णम्रदा भिषङ् नासत्या भिषजाश्विनाश्वा शिशुमती भिषग् धेनुः सरस्वती भिषग् दुह ऽ इन्द्राय भेषजं पयः सोमः परिस्रुता घृतं मधु व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २१.३३ ॥
May the hotṛ worship the barhis, soft as wool. May the Nāsatya Aśvins, the two healers, be worshipped with horses and the calf-bearing cow. May the healer Sarasvatī, the cow, yield her milk. A remedy and milk for Indra. May Soma, the poured ghee and honey be enjoyed. O hotṛ, offer with the clarified butter.
21.34
होता यक्षद् दुरो दिशः कवष्यो न व्यचस्वतीर् अश्विभ्यां न दुरो दिश ऽ इन्द्रो न रोदसी दुघे दुहे धेनुः सरस्वत्य् अश्विनेन्द्राय भेषजꣳ शुक्रं न ज्योतिर् इन्द्रियं पयः सोमः परिस्रुता घृतं मधु व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २१.३४ ॥
May the hotṛ worship the doors and directions, spacious like Kavaṣa. For the Aśvins, doors and directions; as Indra, may he milk the two worlds. May the cow Sarasvatī milk for the Aśvins and for Indra: a remedy, a light like the bright one, vigour, and milk. May Soma, the poured ghee and honey be enjoyed. O hotṛ, offer with the clarified butter.
21.35
होता यक्षत् सुपेशसोषे नक्तं दिवाश्विना समञ्जति सरस्वत्या त्विषिम् इन्द्रे न भेषजꣳ श्येनो न रजसा हृदा श्रिया न मासरं पयः सोमः परिस्रुता घृतं मधु व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २१.३५ ॥
May the invoker worship fair-formed Dawn, and the Aśvins by night and by day. May he anoint the brilliance together with Sarasvatī. Like a remedy in Indra, like a hawk, with the atmosphere, with heart and splendour, like the monthly offering, may milk and soma flow. May they enjoy the flowing ghee and honey. O invoker, worship with the melted butter.
21.36
होता यक्षद् दैव्या होतारा भिषजाश्विनेन्द्रं न जागृवि दिवा नक्तं न भेषजैः शूषꣳ सरस्वती भिषक् सीसेन दुह ऽ इन्द्रियं पयः सोमः परिस्रुता घृतं मधु व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २१.३६ ॥
May the invoker worship the two divine invokers, and the two physician Aśvins, ever watchful like Indra, by day and by night with remedies. May Sarasvatī, the physician, milk strength with lead. May vital power, milk and soma flow. May they enjoy the flowing ghee and honey. O invoker, worship with the melted butter.
21.37
होता यक्षत् तिस्रो देवीर् न भेषजं त्रयस्त्रिधातवो पसो रूपम् इन्द्रे हिरण्ययम् अश्विनेडा न भारती वाचा सरस्वती मह ऽ इन्द्राय दुह ऽ इन्द्रियं पयः सोमः परिस्रुता घृतं मधु व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २१.३७ ॥
May the invoker worship the three goddesses, like remedies, the three threefold-natured waters that share one form in Indra and are golden, together with the Aśvins, Bhāratī like Iḍā, and great Sarasvatī through speech. May Sarasvatī milk vital power, milk and soma for Indra. May they enjoy the flowing ghee and honey. O invoker, worship with the melted butter.
21.38
होता यक्षत् सुरेरसम् ऋषभं नर्यापसं त्वष्टारम् इन्द्रम् अश्विना भेषजं न सरस्वतीम् ओजो न हूतिर् इन्द्रियं वृको न रभसो भिषग् यशः सुरया भेषजꣳ श्रिया न मासरं पयः सोमः परिस्रुता घृतं मधु व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २१.३८ ॥
May the hotṛ worship the sura-juice, the bull, the naryāpas, Tvaṣṭṛ, Indra and the Aśvins. May he worship Sarasvatī, who is like a remedy, and vigour, invocation and vital power, and Yaśas, the physician swift as a wolf. May he worship the monthly oblation, a remedy together with sura and splendour. May Soma, milk, flowing clarified butter and honey spread. O hotṛ of the ājya, offer!
21.39
होता यक्षद् वनस्पतिꣳ शमितारꣳ शतक्रतुं भीमं न मन्युꣳ राजानं व्याघ्रं नमसाश्विना भामꣳ सरस्वती भिषग् इन्द्राय दुह ऽ इन्द्रियं पयः सोमः परिस्रुता घृतं मधु व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २१.३९ ॥
May the hotṛ worship Vanaspati, the Śamitṛ, Śatakratu, the one like fearsome wrath, the king and the tiger, with homage. May he worship the Aśvins, Bhāma, and Sarasvatī the physician. For Indra may she milk vital power and milk. May Soma, milk, flowing clarified butter and honey spread. O hotṛ of the ājya, offer!
21.40
होता यक्षद् अग्निꣳ स्वाहाज्यस्य स्तोकानाꣳ स्वाहा मेदसां पृथक् स्वाहा छागम् अश्विभ्याꣳ स्वाहा मेषꣳ सरस्वत्यै स्वाह ऽ ऋषभम् इन्द्राय सिꣳहाय सहस ऽ इन्द्रियꣳ स्वाहाग्निं न भेषजꣳ स्वाहा सोमम् इन्द्रियꣳ स्वाहेन्द्रꣳ सुत्रामाणꣳ सवितारं वरुणं भिषजां पतिꣳ स्वाहा वनस्पतिं प्रियं पाथो न भेषजꣳ स्वाहा देवा ऽ आज्यपा जुषाणो ऽ अग्निर् भेषजं पयः सोमः परिस्रुता घृतं मधु व्यन्त्व् आज्यस्य होतर् यज ॥ २१.४० ॥
Let the invoker worship Agni. Svāhā to the drops of ghee. Svāhā to the fats, each apart. Svāhā to the goat for the Aśvins. Svāhā to the ram for Sarasvatī. Svāhā to the bull for Indra, to the lion for the strength of vigour. Svāhā, as to Agni the healing remedy. Svāhā to Soma for vigour. Svāhā to Indra, Sutrāman, Savitṛ, Varuṇa, lord of physicians. Svāhā to the dear vanaspati as the remedy of food. O gods, drinkers of ghee, let Agni and the healing milk be enjoyed; let the flowing Soma be effective with ghee and honey. O invoker, offer with the clarified butter.
21.41
होता यक्षद् अश्विनौ छागस्य वपाया मेदसो जुषेताꣳ हविर् होतर् यज ।
होता यक्षत् सरस्वतीं मेषस्य वपाया मेदसो जुषताꣳ हविर् होतर् यज ।
होता यक्षद् इन्द्रम् ऋषभस्य वपाया मेदसो जुषताꣳ हविर् होतर् यज ॥ २१.४१ ॥
Let the invoker cause the two Aśvins to enjoy the oblation of the goat's fat-portion and marrow. O invoker, offer. Let the invoker cause Sarasvatī to enjoy the oblation of the ram's fat-portion and marrow. O invoker, offer. Let the invoker cause Indra to enjoy the oblation of the bull's fat-portion and marrow. O invoker, offer.
21.42
होता यक्षद् अश्विनौ सरस्वतीम् इन्द्रꣳ सुत्रामाणम् इमे सोमाः सुरामाणश् छागैर् न मेषैर् ऋषभैः सुताः शष्पैर् न तोक्मभिर् लाजैर् महस्वन्तो मदा मासरेण परिष्कृताः शुक्राः पयस्वन्तो ऽमृताः प्रस्थिता वो मधुश्चुतस् तान् अश्विना सरस्वतीन्द्रः सुत्रामा वृत्रहा जुषन्ताꣳ सोम्यं मधु पिबन्तु व्यन्तु होतर् यज ॥ २१.४२ ॥
Let the invoker worship the Aśvins, Sarasvatī, Indra, the good protector. These somas, pressed like goats, rams and bulls, like grass-shoots and parched grain, are mighty, exhilarating, adorned with māsara, bright, rich in milk, immortal, dripping sweetness for you. Aśvins, Sarasvatī, Indra the slayer of Vṛtra, the good protector, accept them; let them drink the somaic sweetness and be satisfied. O invoker, offer.
21.43
होता यक्षद् अश्विनौ छागस्य हविष ऽ आत्ताम् अद्य मध्यतो मेद ऽ उद्भृतं पुरा द्वेषोभ्यः पुरा पौरुषेय्या गृभो घस्तां नूनं घासे ऽ अज्राणां यवसप्रथमानाꣳ सुमत्क्षराणाꣳ शतरुद्रियाणाम् अग्निष्वात्तानां पीवोपवसानां पार्श्वतः श्रोणितः शितामत ऽ उत्सादतो ङ्गाद्-अङ्गाद् अवत्तानां करत एवाश्विना जुषेताꣳ हविर् होतर् यज ॥ २१.४३ ॥
Let the invoker worship the Aśvins. Let them take today the fat drawn from the middle of the goat's oblation, before enemies, before harm made by men; let them surely eat it in the fodder, of the wild goats foremost in grazing, dripping goodness, belonging to the hundred Rudras, eaten by fire, fat and fasting, from the flank, from the hip, from the sharp part, from the thigh, from the limbs cut off limb by limb. Aśvins, let them enjoy this oblation. O invoker, offer.
21.44
होता यक्षत् सरस्वतीं मेषस्य हविष ऽ आवयद् अद्य मध्यतो मेद ऽ उद्भृतं पुरा द्वेषोभ्यः पुरा पौरुषेय्या गृभो घसन् नूनं घासे ऽ अज्राणां यवसप्रथमानाꣳ सुमत्क्षराणाꣳ शतरुद्रियाणाम् अग्निष्वात्तानां पीवोपवसानां पार्श्वतः श्रोणितः शितामत ऽ उत्सादतो ऽङ्गाद्-अङ्गाद् अवत्तानां करद् एवꣳ सरस्वती जुषताꣳ हविर् होतर् यज ॥ २१.४४ ॥
Let the hotṛ worship Sarasvatī. From the ram's oblation the fat has today been taken out from the middle, before the hateful ones, before human seizure. Eating the fodder, surely in the fodder of the goats, the first to graze, dripping sweetly, belonging to the hundred Rudras, eaten by Agni, of the fat pasture, from the flank, from the hip, from the sharp place, from the limb, limb by limb, of those cut off, let him do likewise. May Sarasvatī accept the oblation. O hotṛ, offer.
21.45
होता यक्षद् इन्द्रम् ऋषभस्य हविष ऽ आवयद् अद्य मध्यतो मेद ऽ उद्भृतं पुरा द्वेषोभ्यः पुरा पौरुषेय्या गृभो घसन् नूनं घासे ऽ अज्राणां यवसप्रथमानाꣳ सुमत्क्षराणाꣳ शतरुद्रियाणाम् अग्निष्वात्तानां पीवोपवसानां पार्श्वतः श्रोणितः शितामत ऽ उत्सादतो ऽङ्गाद्-अङ्गाद् अवत्तानां करद् एवम् इन्द्रो जुषताꣳ हविर् होतर् यज ॥ २१.४५ ॥
Let the hotṛ worship Indra for the oblation of the bull; today the fat has been drawn from the middle. Before the hostile ones, before human malice, from those who eat grass, who indeed graze in the fodder, foremost in grass, flowing with good milk, belonging to the hundred Rudras, eaten by Agni, the fattened cut ones, from the flank, from the hip, from the white-tipped part, from the parts torn out, from those cut off limb by limb, let him do likewise. May Indra delight in this oblation. O hotṛ, worship.
21.46
होता यक्षद् वनस्पतिम् अभि हि पिष्टतमया रभिष्ठया रशनयाधित ।
यत्राश्विनोश् छागस्य हविषः प्रिया धामानि यत्र सरस्वत्या मेषस्य हविषः प्रिया धामानि यत्रेन्द्रस्य ऽऋषभस्य हविषः प्रिया धामानि यत्राग्नेः प्रिया धामानि यत्र सोमस्य प्रिया धामानि यत्रेन्द्रस्य सुत्राम्णः प्रिया धामानि यत्र सवितुः प्रिया धामानि यत्र वरुणस्य प्रिया धामानि यत्र वनस्पतेः प्रिया पाथाꣳसि यत्र देवानाम् आज्यपानां प्रिया धामानि यत्राग्नेर् होतुः प्रिया धामानि तत्रैतान् प्रस्तुत्येवोपस्तुत्येवोपाव स्रक्षद् रभीयस ऽइव कृत्वी करद् एवं देवो वनस्पतिर् जुषताꣳ हविर् होतर् यज ॥ २१.४६ ॥
Let the hotṛ worship Vanaspati; they bound him with a very finely ground, very swift cord. Where are the dear abodes of the goat-oblation of the Aśvins, where are the dear abodes of the ram-oblation of Sarasvatī, where are the dear abodes of the bull-oblation of Indra, where are the dear abodes of Agni, where are the dear abodes of Soma, where are the dear abodes of Indra the good protector, where are the dear abodes of Savitṛ, where are the dear abodes of Varuṇa, where are the dear paths of Vanaspati, where are the dear abodes of the gods who drink ghee, where are the dear abodes of Agni the hotṛ — there, having first praised these, having praised them, having brought them near, let him act as if more eager. Thus may the god Vanaspati accept the oblation. O hotṛ, offer.
21.47
होता यक्षद् अग्निꣳ स्विष्टकृतम् अयाड् अग्निर् अश्विनोश् छागस्य हविषः प्रिया धामान्य् अयाट् सरस्वत्या मेषस्य हविषः प्रिया धामान्य् अयाड् इन्द्रस्य ऽ ऋषभस्य हविषः प्रिया धामान्य् अयाड् अग्नेः प्रिया धामान्य् अयाट् सोमस्य प्रिया धामान्य् अयाड् इन्द्रस्य सुत्राम्णः प्रिया धामान्य् अयाट् सवितुः प्रिया धामान्य् अयाड् वरुणस्य प्रिया धामान्य् अयाड् वनस्पतेः प्रिया पाथाꣳस्य् अयाड् देवानाम् आज्यपानां प्रिया धामानि यक्षद् अग्नेर् होतुः प्रिया धामानि यक्षत् स्वं महिमानम् आ यजताम् एज्या ऽ इषः कृणोतु सो ऽ अध्वरा जातवेदा जुषताꣳ हविर् होतर् यज ॥ २१.४७ ॥
May the hotar worship Agni, the sviṣṭakṛt. Agni worshipped the dear abodes of the oblation of the Aśvins' goat. Agni worshipped the dear abodes of the oblation of Sarasvatī's ram. Agni worshipped the dear abodes of the oblation of Indra's bull. Agni worshipped the dear abodes of Agni. Agni worshipped the dear abodes of Soma. Agni worshipped the dear abodes of Indra Sutrāman. Agni worshipped the dear abodes of Savitṛ. Agni worshipped the dear abodes of Varuṇa. Agni worshipped the dear paths of Vanaspati. Agni worshipped the dear abodes of the gods and the ājyapas. May the hotar worship the dear abodes of the hotar Agni. May he worship his own greatness. May he fulfil the desires of those worthy of worship. May he make the non-violent sacrifices for Jātavedas Agni and accept the oblation. O hotar, worship.
21.48
देवं बर्हिः सरस्वती सुदेवम् इन्द्रे ऽ अश्विना ।
तेजो न चक्षुर् अक्ष्योर् बर्हिषा दधुर् इन्द्रियं वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २१.४८ ॥
The god Barhis, Sarasvatī, the good god in Indra, the Aśvins. Like brilliance, like sight in the eyes, with the sacred grass they placed vital power. For the gaining of wealth, may they enjoy the portion of wealth. Sacrifice.
21.49
देवीर् द्वारो ऽ अश्विना भिषजेन्द्रे सरस्वती ।
प्राणं न वीर्यं नसि द्वारो दधुर् इन्द्रियं वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २१.४९ ॥
The divine doors, the Aśvins as physicians, Sarasvatī in Indra. Like breath, like vigor in the nose, the doors placed vital power. For the gaining of wealth, may they enjoy the portion of wealth. Sacrifice.
21.50
देवी ऽ उषासाव् अश्विना सुत्रामेन्द्रे सरस्वती ।
बलं न वाचम् आस्य ऽ उषाभ्यां दधुर् इन्द्रियं वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २१.५० ॥
The goddess, the two dawns, the Aśvins, Sutrāmā, Sarasvatī in Indra. Like strength, like speech in the mouth, the two dawns placed vital power. For the gaining of wealth, may they enjoy the portion of wealth. Sacrifice.
21.51
देवी जोष्ट्री सरस्वत्य् अश्विनेन्द्रम् अवर्धयन् ।
श्रोत्रं न कर्णयोर् यशो जोष्ट्रीभ्यां दधुर् इन्द्रियं वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २१.५१ ॥
The goddess joṣṭrī, Sarasvatī, the Aśvins strengthened Indra. Like hearing, like fame in the ears, the two joṣṭrīs placed vital power. For the gaining of wealth, may they enjoy the portion of wealth. Sacrifice.
21.52
देवी ऽ ऊर्जाहुती दुघे सुदुघेन्द्रे सरस्वत्य् अश्विना भिषजावतः ।
शुक्रं न ज्योति स्तनयोर् आहुती धत्त ऽ इन्द्रियं वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २१.५२ ॥
The two goddesses, the strength-giving oblations, well milked, were milked for Indra; Sarasvatī and the physician Aśvins are protectors. Like the brightness of light, the oblations from the two thunderers bear vigour. For gaining wealth, may they enjoy the vigour of the giver of wealth. Sacrifice!
21.53
देवा देवानां भिषजा होताराव् इन्द्रम् अश्विना ।
वषट्कारैः सरस्वती त्विषिं न हृदये मतिꣳ होतृभ्यां दधुर् इन्द्रियं वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २१.५३ ॥
Gods of the gods, the two physicians, the two offerers, Indra and the Aśvins; with the vaṣaṭ-calls Sarasvatī, like brilliance and thought in the heart, gave vigour to the two offerers. For gaining wealth, may they enjoy the vigour of the giver of wealth. Sacrifice!
21.54
देवीस् तिस्रस् तिस्रो देवीर् अश्विनेडा सरस्वती ।
शूषं न मध्ये नाभ्याम् इन्द्राय दधुर् इन्द्रियं वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २१.५४ ॥
Three and three goddesses, the Aśvins, Iḍā and Sarasvatī; like strength in the navel at the middle, they placed vigour for Indra. For gaining wealth, may they enjoy the vigour of the giver of wealth. Sacrifice!
21.55
देव ऽ इन्द्रो नराशꣳसस् त्रिवरूथः सरस्वत्याश्विभ्याम् ईयते रथः ।
रेतो न रूपम् अमृतं जनित्रम् इन्द्राय त्वष्टा दधद् इन्द्रियाणि वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २१.५५ ॥
The god Indra and Narāśaṃsa, threefold-protected; with Sarasvatī and the Aśvins the chariot is driven. Like seed and form, the immortal birth-giver Tvaṣṭṛ places the vigours for Indra. For gaining wealth, may they enjoy the vigour of the giver of wealth. Sacrifice!
21.56
देवो देवैर् वनस्पतिर् हिरण्यपर्णो ऽ अश्विभ्याꣳ सरस्वत्या सुपिप्पल ऽ इन्द्राय पच्यते मधु ।
ओजो न जूतिर् ऋषभो न भामं वनस्पतिर् नो दधद् इन्द्रियाणि वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २१.५६ ॥
The god Vanaspati, together with the gods, golden-leaved and well-fruited, is cooked as honey for the Aśvins, for Sarasvatī and for Indra. Like vigour, like swiftness, like a bull, like radiance, may Vanaspati place in us the powers. For the winning of wealth, may they enjoy the share of the wealth-giving offering; offer the sacrifice.
21.57
देवं बर्हिर् वारितीनाम् अध्वरे स्तीर्णम् अश्विभ्यामूर्णम्रदाः सरस्वत्या स्योनम् इन्द्र ते सदः ।
ईशायै मन्युꣳ राजानं बर्हिषा दधुर् इन्द्रियं वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २१.५७ ॥
The god Barhis, spread out in the sacrifice, belonging to those who restrain the waters; a soft woollen seat for the Aśvins; O Indra, your pleasant seat for Sarasvatī. For the power of rule, they set the king of wrath with the barhis and gave him the strength of the powers. For the winning of wealth, may they enjoy the share of the wealth-giving offering; offer the sacrifice.
21.58
देवो ऽ अग्निः स्विष्टकृद् देवान् यक्षद् यथायथꣳ होताराव् इन्द्रम् अश्विना वाचा वाचꣳ सरस्वतीम् अग्निꣳ सोमꣳ स्विष्टकृत् स्विष्ट इन्द्रः सुत्रामा सविता वरुणो भिषग् इष्टो देवोवनस्पतिः स्विष्टा देवा ऽ आज्यपाः स्विष्टो ऽ अग्निर् अग्निना होता होत्रे स्विष्टकृद् यशो न दधद् इन्द्रियमूर्जम् अपचितिꣳ स्वधां वसुवने वसुधेयस्य व्यन्तु यज ॥ २१.५८ ॥
May Agni, the god who makes the offering well performed, worship the gods duly. May the two priests, Indra and the Aśvins, worship speech by speech, Sarasvatī, Agni and Soma; the makers of good offerings, Indra well offered, Sutrāmā, Savitṛ, Varuṇa, the healer, the beloved god Vanaspati; the gods well offered, the drinkers of ghee; Agni well offered, the priest through Agni, for the priest, the maker of good offerings. May they grant glory, vigour, nourishment, honour and svadhā. For the winning of wealth, may they enjoy the wealth-bestowing portion; worship.
21.59
अग्निम् अद्य होतारम् अवृणीतायं यजमानः पचन् पक्तीः पचन् पुरोडाशान् बध्नन्न् अश्विभ्यां छागꣳ सरस्वत्यै मेषम् इन्द्राय ऽ ऋषभꣳ सुन्वन्न् अश्विभ्याꣳ सरस्वत्या ऽइन्द्राय सुत्राम्णे सुरासोमान् ॥ २१.५९ ॥
Today this sacrificer has chosen Agni as priest, cooking the cooked dishes, binding the sacrificial cakes; a goat for the Aśvins, a ram for Sarasvatī, a bull for Indra; pressing soma, surā and soma for the Aśvins, Sarasvatī and Indra Sutrāmā.
21.60
सूपस्था ऽ अद्य देवो वनस्पतिर् अभवद् अश्विभ्यां छागेन सरस्वत्यै मेषेणेन्द्राय ऽऋषभेणाक्षꣳस् तान् मेदस्तः प्रति पचतागृभीषतावीवृधन्त पुरोडाशैर् अपुर् अश्विना सरस्वतीन्द्रः सुत्रामा सुरासोमान् ॥ २१.६० ॥
Today the god Vanaspati (the sacrificial post) has come into being. Cook the axles and fat of the goat for the Aśvins, the ram for Sarasvatī, and the bull for Indra. They have seized them and been strengthened by the sacrificial cakes. The Aśvins, Sarasvatī, and Indra Sutrāman have drunk surā and soma.
21.61
त्वाम् अद्य ऽ ऋष ऽ आर्षेय ऽ ऋषीणां नपाद् अवृणीतायं यजमानो बहुभ्य ऽ आ संगतेभ्य ऽ एष मे देवेषु वसु वार्यायक्ष्यत ऽ इति ता या देवा देव दानान्य् अदुस् तान्य् अस्मा ऽ आ च शास्स्वा च गुरस्वेषितश् च होतर् असि भद्रवाच्याय प्रेषितो मानुषः सूक्तवाकाय सूक्ता ब्रूहि ॥ २१.६१ ॥
Today this sacrificer has chosen you, a scion of the seers and grandson of the seers, for many, for those who have gathered, and for me, that he may sacrifice to obtain wealth and the best boon among the gods. Bring and teach him the divine gifts that the gods have given. Hotṛ, you are impelled, sent forth by men for good speech; recite the hymns for the hymn-verse.