ยชุรเวท · อัธยายะ 23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
23.1
हिरण्यगर्भः सम् अवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिर् एक ऽ आसीत् ।
स दाधार पृथिवीं द्याम् उतेमां कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ २३.१ ॥
หิรัณยครรภ์ปรากฏขึ้นตั้งแต่แรกเริ่ม เมื่อเกิดขึ้นแล้วก็เป็นองค์ผู้เป็นใหญ่แต่ผู้เดียวของสรรพสัตว์ พระองค์ค้ำจุนแผ่นดินและท้องฟ้านี้ไว้ เราจะบูชาเทพองค์ใดด้วยเครื่องบูชาเล่า
23.2
उपयामगृहीतो ऽसि प्रजापतये त्वा जुष्टं गृह्णामि ।
एष ते योनिः सूर्यस् ते महिमा ।
यस् ते ऽहन्त् संवत्सरे महिमा संबभूव यस् ते वायाव् अन्तरिक्षे महिमा संबभूव यस् ते दिवि सूर्ये महिमा संबभूव तस्मै ते महिम्ने प्रजापतये स्वाहा देवेभ्यः ॥ २३.२ ॥
เจ้าถูกรับไว้ด้วยภาชนะอุปยามะ ข้าพเจ้ารับเจ้าไว้เพื่อพระประชาบดี เจ้าที่เป็นที่รักนี้ นี่คือแหล่งกำเนิดของเจ้า ดวงอาทิตย์คือความยิ่งใหญ่ของเจ้า ความยิ่งใหญ่ที่บังเกิดขึ้นในวันและในปี ความยิ่งใหญ่ที่บังเกิดขึ้นในลมและในอากาศ ความยิ่งใหญ่ที่บังเกิดขึ้นในสวรรค์และในดวงอาทิตย์ ขอถวายแด่ความยิ่งใหญ่นั้นของเจ้า แด่พระประชาบดี สวาหา แด่เหล่าเทพ สวาหา
23.3
यः प्राणतो निमिषतो महित्वैक ऽ इद् राजा जगतो बभूव ।
य ऽ ईशे ऽ अस्य द्विपदश् चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ २३.३ ॥
พระองค์ผู้ด้วยความยิ่งใหญ่ของพระองค์ ได้กลายเป็นราชาแต่ผู้เดียวของโลกที่หายใจและกระพริบตา ผู้ปกครองสัตว์สองเท้าและสี่เท้าเหล่านี้ เราจะบูชาเทพองค์ใดด้วยเครื่องบูชาเล่า
23.4
उपयामगृहीतो ऽसि प्रजापतये त्वा जुष्टं गृह्णामि ।
एष ते योनिश् चन्द्रस् ते महिमा ।
यस् ते रात्रौ संवत्सरे महिमा संबभूव यस् ते पृथिव्याम् अग्नौ महिमा संबभूव यस् ते नक्षत्रेषु चन्द्रमसि महिमा संबभूव तस्मै ते महिम्ने प्रजापतये देवेभ्यः स्वाहा ॥ २३.४ ॥
เจ้าถูกรับไว้ด้วยภาชนะอุปยามะ ข้าพเจ้ารับเจ้าไว้ ซึ่งเป็นที่พอพระทัยของพระประชาบดี นี่คือที่ของเจ้า ดวงจันทร์คือความยิ่งใหญ่ของเจ้า ความยิ่งใหญ่ที่บังเกิดขึ้นในราตรีและในปี ความยิ่งใหญ่ที่บังเกิดขึ้นในแผ่นดินและในไฟ ความยิ่งใหญ่ที่บังเกิดขึ้นในดาวฤกษ์และในดวงจันทร์ ขอถวายแด่ความยิ่งใหญ่นั้น แด่พระประชาบดี แด่เหล่าเทพ สวาหา
23.5
युञ्जन्ति ब्रध्नम् अरुषं चरन्तं परि तस्थुषः ।
रोचन्ते रोचना दिवि ॥ २३.५ ॥
พวกเขาเทียมรัศมีอันแดงเรืองที่โคจรไปรอบผู้ที่ยืนอยู่ แสงสว่างทั้งหลายส่องประกายอยู่บนสวรรค์
23.6
युञ्जन्त्य् अस्य काम्या हरी विपक्षसा रथे ।
शोणा धृष्णू नृवाहसा ॥ २३.६ ॥
พวกเขาเทียมม้าสีน้ำตาลคู่ที่เป็นที่ปรารถนาของพระองค์ มีปีกหลากสี เข้าสู่รถศึก สีแดง กล้าหาญ บรรทุกมนุษย์
23.7
यद् वातो ऽ अपो ऽ अगनीगन् प्रियाम् इन्द्रस्य तन्वम् ।
एतꣳ स्तोतर् अनेन पथा पुनर् अश्वम् आ वर्तयासि नः ॥ २३.७ ॥
เมื่อลมได้พัดผ่านน้ำไปยังร่างอันเป็นที่รักของพระอินทร์ ข้าแต่ผู้สรรเสริญ ด้วยทางนี้นั่นเอง ขอให้นำม้ากลับมาหาพวกเราอีกครั้ง
23.8
वसवस् त्वाञ्जन्तु गायत्रेण छन्दसा ।
रुद्रास् त्वाञ्जन्तु त्रैष्टुभेन छन्दसा ।
आदित्यास् त्वाञ्जन्तु जागतेन छन्दसा ।
भूर् भुवः स्वर् लाजी३ञ् छाची३न् यव्ये गव्यऽ एतद् अन्नम् अत्त देवा ऽ एतद् अन्नम् अद्धि प्रजापते ॥ २३.८ ॥
ขอให้พระวสุทั้งหลายชโลมเจ้าด้วยฉันท์คายตรี ขอให้พระรุทรทั้งหลายชโลมเจ้าด้วยฉันท์ตริษฏุภ ขอให้พระอาทิตย์ทั้งหลายชโลมเจ้าด้วยฉันท์ชคตี ภูห์ ภุวะห์ สวะห์ ในข้าวบาร์เลย์และผลิตภัณฑ์จากโค ข้าแต่เหล่าเทพ จงกินอาหารนี้ ข้าแต่พระประชาบดี จงกินอาหารนี้
23.9
कः स्विद् एकाकी चरति क ऽ उ स्विज् जायते पुनः ।
किꣳ स्विद्धिमस्य भेषजं किम् व् आवपनं महत् ॥ २३.९ ॥
ผู้ใดเดินทางไปผู้เดียว และผู้ใดเกิดขึ้นอีกครั้ง ยารักษาความหนาวเย็นคืออะไร และแปลงเพาะปลูกอันยิ่งใหญ่คืออะไร
23.10
सूर्य ऽ एकाकी चरति चन्द्रमा जायते पुनः ।
अग्निर् हिमस्य भेषजं भूमिर् आवपनं महत् ॥ २३.१० ॥
พระอาทิตย์เดินทางไปผู้เดียว พระจันทร์เกิดขึ้นอีกครั้ง พระอัคนีเป็นยารักษาน้ำค้างแข็ง แผ่นดินเป็นแปลงเพาะปลูกอันยิ่งใหญ่
23.11
का स्विद् आसीत् पूर्वचित्तिः किꣳ स्विद् आसीद् बृहद् वयः ।
का स्विद् आसीत् पिलिप्पिला का स्विद् आसीत् पिशङ्गिला ॥ २३.११ ॥
อะไรคือปัญญาแรกเริ่ม อะไรคือพลังชีวิตอันยิ่งใหญ่ อะไรคือปิลิปปิลา อะไรคือปิศังคิลา
23.12
द्यौर् आसीत् पूर्वचित्तिः अश्व ऽ आसीद् बृहद् वयः ।
अविर् आसीत् पिलिप्पिला रात्रिर् आसीत् पिशङ्गिला ॥ २३.१२ ॥
สวรรค์คือปัญญาแรกเริ่ม ม้าคือพลังชีวิตอันยิ่งใหญ่ แกะตัวเมียคือปิลิปปิลา ราตรีคือปิศังคิลา
23.13
वायुष् ट्वा पचतैर् अवतु ।
असितग्रीवश् छागैः ।
न्यग्रोधश् चमसैः ।
शल्मलिर् वृद्ध्या ।
एष स्य राथ्यो वृषा ।
पड्भिश् चतुर्भिर् एद् अगन् ।
ब्रह्माकृष्णश् च नो ऽवतु ।
नमो ऽग्नये ॥ २३.१३ ॥
ขอพระวายุหุงต้มและคุ้มครองเจ้า อสิตครีวะพร้อมแพะ ต้นไทรพร้อมถ้วยดื่ม ต้นศัลมลีพร้อมความเจริญงอกงาม นี่คือวัวกระทิงแห่งรถศึก มันมาพร้อมหกและสี่ ขอพระพรหมผู้รุ่งโรจน์คุ้มครองพวกเรา นมัสการพระอัคนี
23.14
सꣳशितो रश्मिना रथः सꣳशितो रश्मिना हयः ।
सꣳशितो अप्स्व् अप्सुजा ब्रह्मा सोमपुरोगवः ॥ २३.१४ ॥
รถศึกถูกลับให้คมด้วยสายบังเหียน ม้าถูกลับให้คมด้วยสายบังเหียน พระพรหมผู้เกิดจากน้ำ ถูกลับให้คมในน้ำ โดยมีพระโสมนำหน้า
23.15
स्वयं वाजिꣳस् तन्वं कल्पयस्व स्वयं यजस्व स्वयं जुषस्व ।
महिमा ते ऽन्येन न संनशे ॥ २३.१५ ॥
ข้าแต่ม้าศึก จงประดับร่างกายของตนเอง จงบูชายัญด้วยตนเอง จงรับเครื่องบูชาด้วยตนเอง ขอให้ความยิ่งใหญ่ของเจ้าไม่ถูกทำลายโดยผู้อื่น
23.16
न वा ऽ उ ऽ एतन् म्रियसे न रिष्यसि देवाꣳ२ऽ इद् एषि पथिभिः सुगेभिः ।
यत्रासते सुकृतो यत्र ते ययुस् तत्र त्वा देवः सविता दधातु ॥ २३.१६ ॥
แท้จริงเจ้าไม่ตาย และไม่สูญหาย เจ้าไปหาเหล่าเทพด้วยทางอันง่ายดาย ณ ที่ที่ผู้ประพฤติชอบอาศัยอยู่ และที่ที่พวกเขาได้ไปแล้ว ขอให้พระเทพสวิตฤทรงตั้งเจ้าไว้ที่นั่น
23.17
अग्निः पशुर् आसीत् तेनायजन्त स ऽ एतं लोकम् अजयद् यस्मिन्न् अग्निः स ते लोको भविष्यति तं जेष्यसि पिबैता ऽ अपः ।
वायुः पशुर् आसीत् तेनायजन्त स ऽ एतं लोकम् अजयद् यस्मिन् वायुः स ते लोको भविष्यति तं जेष्यसि पिबैता ऽ अपः ।
सूर्यः पशुर् आसीत् तेनायजन्त स ऽ एतं लोकम् अजयद् यस्मिन्त् सूर्यः स ते लोको भविष्यति तं जेष्यसि पिबैता ऽ अपः ॥ २३.१७ ॥
พระอัคนีเป็นสัตว์บูชายัญ ด้วยพระองค์นั้นพวกเขาบูชายัญ และพระองค์ได้ชนะโลกนี้ซึ่งพระอัคนีประทับอยู่ โลกนั้นจะเป็นของเจ้า เจ้าจะได้ชนะโลกนั้น จงดื่มน้ำเหล่านี้ พระวายุเป็นสัตว์บูชายัญ ด้วยพระองค์นั้นพวกเขาบูชายัญ และพระองค์ได้ชนะโลกนี้ซึ่งพระวายุประทับอยู่ โลกนั้นจะเป็นของเจ้า เจ้าจะได้ชนะโลกนั้น จงดื่มน้ำเหล่านี้ พระสูรยะเป็นสัตว์บูชายัญ ด้วยพระองค์นั้นพวกเขาบูชายัญ และพระองค์ได้ชนะโลกนี้ซึ่งพระสูรยะประทับอยู่ โลกนั้นจะเป็นของเจ้า เจ้าจะได้ชนะโลกนั้น จงดื่มน้ำเหล่านี้
23.18
प्राणाय स्वाहा ।
अपानाय स्वाहा ।
व्यानाय स्वाहा अम्बे ऽ अम्बिके ऽम्बालिके न मा नयति कश् चन ।
ससस्त्य् अश्वकः सुभद्रिकां काम्पीलवासिनीम् ॥ २३.१८ ॥
แด่ลมหายใจเข้า สวาหา แด่ลมหายใจออก สวาหา แด่ลมหายใจกระจาย สวาหา ข้าแต่มารดา ข้าแต่อัมพิกา ข้าแต่อัมพาลิกา ไม่มีใครนำข้าไปจากที่นี่ คนขี่ม้าทำให้สุภัทริกาผู้อาศัยอยู่ในกัมปีลาหลับไป
23.19
गणानां त्वा गणपतिꣳ हवामहे प्रियाणां त्वा प्रियपतिꣳ हवामहे निधीनां त्वा निधिपतिꣳ हवामहे वसो मम ।
आहम् अजानि गर्भधम् आ त्वम् अजासि गर्भधम् ॥ २३.१९ ॥
ข้าแต่เจ้าผู้เป็นเจ้าแห่งหมู่คณะ เราเชิญเจ้า ข้าแต่เจ้าผู้เป็นเจ้าแห่งผู้เป็นที่รัก เราเชิญเจ้า ข้าแต่เจ้าผู้เป็นเจ้าแห่งขุมทรัพย์ เราเชิญเจ้า ข้าแต่พระวสุของข้า ข้าได้รู้จักผู้ประทานครรภ์แล้ว เจ้าเกิดมาในฐานะผู้ประทานครรภ์
23.20
ता ऽ उभौ चतुरः पदः सम्प्र सारयाव स्वर्गे लोके प्रोर्णुवाथां वृषा वाजी रेतोधा रेतो दधातु ॥ २३.२० ॥
ขอให้พวกเราทั้งสองแผ่ขาทั้งสี่ของเราออก ขอให้พวกเราทั้งสองได้รับการปกคลุมร่วมกันในโลกสวรรค์ ขอให้วัวกระทิงผู้เข้มแข็ง ผู้ทรงพลัง ผู้ทรงเมล็ดพันธุ์ วางเมล็ดพันธุ์ไว้
23.21
उत्सक्थ्या ऽ अव गुदं धेहि सम् अञ्जिं चारया वृषन् ।
य स्त्रीणां जीवभोजनः ॥ २३.२१ ॥
วัวตัวผู้เอ๋ย จงลดก้นลงด้วยการงอต้นขา จงให้ตำแหน่งที่ทาเจิมเดินไปอย่างดี เจ้าผู้มีชีวิตอยู่ด้วยชีวิตของบรรดาสตรี
23.22
यकासकौ शकुन्तिकाहलग् इति वञ्चति ।
आ हन्ति गभे पसो निगल्गलीति धारका ॥ २३.२२ ॥
ยกา นั่นคือ ศากุนติกา อาหลัก ดังนี้ เขาหลอกลวง ในครรภ์เขาตีเนื้อ นิคัลคลี ดังนี้ ผู้ยึดถือ
23.23
यको ऽसकौ शकुन्तक ऽ आहलग् इति वञ्चति ।
विवक्षत ऽ इव ते मुखम् अध्वर्यो मा नस् त्वम् अभि भाषथाः ॥ २३.२३ ॥
ยโก นั่นคือ ศากุนตกะ อาหลัก ดังนี้ เขาหลอกลวง ดูราวกับปากของท่านจะกล่าว ท่านอัธวรยุ อย่ากล่าวต่อพวกเรา
23.24
माता च ते पिता च ते ऽग्रं वृक्षस्य रोहतः ।
प्रतिलामीति ते पिता गभे मुष्टिम् अतꣳसयत् ॥ २३.२४ ॥
มารดาของเจ้าและบิดาของเจ้า เปรียบดังยอดของต้นไม้ที่กำลังงอกขึ้น บิดาของเจ้ากล่าวว่า ข้าขอเอาคืน แล้วกำหมัดไว้ในครรภ์
23.25
माता च ते पिता च ते ऽग्रे वृक्षस्य क्रीडतः ।
विवक्षत ऽइव ते मुखं ब्रह्मन् मा नस् त्वं वदो बहु ॥ २३.२५ ॥
มารดาของเจ้าและบิดาของเจ้ากำลังเล่นอยู่ที่ยอดของต้นไม้ ปากของเจ้าดูราวกับจะกล่าว ท่านพรหมัน อย่ากล่าวกับพวกเรามากนัก
23.26
ऊर्ध्वम् एनाम् उच्छ्रापय गिरौ भारꣳ हरन्न् इव ।
अथास्यै मध्यम् एधताꣳ शीते वाते पुनन्न् इव ॥ २३.२६ ॥
จงยกนางขึ้นไป ดุจคนแบกของหนักขึ้นบนภูเขา แล้วขอให้ส่วนกลางของนางเจริญขึ้น ดุจผู้ชำระล้างในความหนาวและลม
23.27
ऊर्ध्वम् एनम् उच्छ्रापय गिरौ भारꣳ हरन्न् इव ।
अथास्य मध्यम् एजतु शीते वाते पुनन्न् इव ॥ २३.२७ ॥
จงยกเขาขึ้นไป ดุจคนแบกของหนักขึ้นบนภูเขา แล้วขอให้ส่วนกลางของเขาเคลื่อนไหว ดุจผู้ชำระล้างในความหนาวและลม
23.28
यद् अस्या ऽ अꣳहुभेद्याः कृधु स्थूलम् उपातसत् ।
मुष्काविदस्या ऽ एजतो गोशफे शकुलाव् इव ॥ २३.२८ ॥
ส่วนหนาของนางที่ยากจะแตกหัก เข้ามาใกล้แล้ว อัณฑะทั้งสองของนางสั่นไหว ดุจเชือกสองเส้นที่กีบเท้าโค
23.29
यद् देवासो ललामगुं प्र विष्टीमिनम् आविषुः ।
सक्थ्ना देदिश्यते नारी सत्यस्याक्षिभुवो यथा ॥ २३.२९ ॥
เมื่อเหล่าเทพทำให้ผู้มีเครื่องหมายเข้าไปในดวงอาทิตย์ นารีก็ถูกทำเครื่องหมายไว้ที่ต้นขา ดุจการเห็นที่เกิดจากดวงตาแห่งความจริง
23.30
यद्धरिणो यवम् अत्ति न पुष्टं पशु मन्यते ।
शूद्रा यद् अर्यजारा न पोषाय धनायति ॥ २३.३० ॥
ดุจกวางกินข้าวบาร์เลย์และไม่คิดว่าสัตว์อ้วนมีค่า ฉันใดคนรับใช้ผู้เป็นชู้กับภรรยาของนาย ก็ฉันนั้น ย่อมไม่แสวงหาทรัพย์เพื่อการเลี้ยงดู
23.31
यद्धरिणो यवम् अत्ति न पुष्टं बहु मन्यते ।
शूद्रो यद् अर्यायै जारो न पोषम् अनु मन्यते ॥ २३.३१ ॥
ดุจกวางกินข้าวบาร์เลย์และไม่คิดว่าสัตว์อ้วนหลายตัวมีค่า ฉันใดคนรับใช้ผู้เป็นชู้กับภรรยาของนาย ก็ฉันนั้น คิดถึงเพียงอาหารของตนเท่านั้น
23.32
दधिक्राव्णो ऽ अकारिषं जिष्णोर् अश्वस्य वाजिनः ।
सुरभि नो मुखा करत् प्र ण ऽ आयूꣳषि तारिषत् ॥ २३.३२ ॥
ข้าพเจ้าได้ถวายแด่ม้าเร็วผู้ชนะอย่างทัดธิกราวัน ขอพระองค์ทำให้ปากของพวกเรามีกลิ่นหอม และให้อายุของพวกเรายืนยาวขึ้น
23.33
गायत्री त्रिष्टुब् जगत्य् अनुष्टुप् पङ्क्त्या सह ।
बृहत्य् उष्णिहा ककुप् सूचीभिः शम्यन्तु त्वा ॥ २३.३३ ॥
ร่วมกับฉันทะคายตรี ตริษฏุภ ชคตี อนุษฏุภ และปังกติ ขอให้ฉันทะพฤหตี อุษณิห์ และกกุภ เย็บท่านด้วยเข็ม
23.34
द्विपदा याश् चतुष्पदास् त्रिपदा याश् च षट्पदाः ।
विच्छन्दा याश् च सच्छन्दाः सूचीभिः शम्यन्तु त्वा ॥ २३.३४ ॥
ขอให้สิ่งที่มีสองเท้า สี่เท้า สามเท้า และหกเท้า และสิ่งที่มีฉันทลักษณ์ไม่สม่ำเสมอและสม่ำเสมอ เย็บท่านด้วยเข็ม
23.35
महानाम्न्यो रेवत्यो विश्वा आशाः प्रभूवरीः ।
मैघीर् विद्युतो वाचः सूचीभिः शम्यन्तु त्वा ॥ २३.३५ ॥
ขอให้ฉันทะมหานามนีและเรวตี ทิศทั้งปวงอันทรงพลัง และเสียงของสายฟ้าแห่งเมฆ เย็บท่านด้วยเข็ม
23.36
नार्यस् ते पत्न्यो लोम विचिन्वन्तु मनीषया ।
देवानां पत्न्यो दिशः सूचीभिः शम्यन्तु त्वा ॥ २३.३६ ॥
ขอให้สตรีของท่านเก็บขนของท่านด้วยความคิด ขอให้ทิศทั้งหลาย ผู้เป็นภรรยาของเหล่าเทพ ตัดแต่งท่านด้วยเข็ม
23.37
रजता हरिणीः सीसा युजो युज्यन्ते कर्मभिः ।
अश्वस्य वाजिनस् त्वचि सिमाः शम्यन्तु शम्यन्तीः ॥ २३.३७ ॥
เงิน เครื่องประดับทองคำ และตะกั่ว ถูกประกอบเข้ากับพิธีกรรม บนผิวหนังของม้าเร็ว ขอให้เครื่องหมายเหล่านั้นตัดแต่งผู้ตัดแต่งทั้งหลาย
23.38
कुविद् अङ्ग यवमन्तो यवं चिद् यथा दान्त्य् अनुपूर्वं वियूय ।
इहेहैषां कृणुहि भोजनानि ये बर्हिषो नम ऽ उक्तिं यजन्ति ॥ २३.३८ ॥
สหาย ดุจผู้ที่มีข้าวบาร์เลย์นวดข้าวบาร์เลย์ตามลำดับ ฉันใด ที่นี่ ที่นี่ ขอทรงจัดอาหารไว้ให้แก่ผู้เหล่านี้ ผู้บูชาบนหญ้าศักดิ์สิทธิ์ด้วยความนอบน้อมและถ้อยคำ ฉันนั้น
23.39
कस् त्वा छ्यति कस् त्वा वि शास्ति कस् ते गात्राणि शम्यति ।
क ऽ उ ते शमिता कविः ॥ २३.३९ ॥
ใครตัดท่าน ใครสั่งสอนท่านให้แยกออก ใครตัดแต่งอวัยวะของท่าน และใครคือผู้ตัดแต่งของท่าน ผู้ฉลาด
23.40
ऋतवस्त ऽ ऋतुथा पर्व शमितारो वि शासतु ।
संवत्सरस्य तेजसा शमीभिः शम्यन्तु त्वा ॥ २३.४० ॥
ขอให้ฤดูกาลทั้งหลายของท่าน ทีละฤดู ในฐานะผู้ตัดแต่งข้อต่อของท่าน สั่งสอนให้แยกออก ด้วยรัศมีแห่งปี ด้วยไม้ศมี ขอให้ตัดแต่งท่าน
23.41
अर्धमासाः परूꣳषि ते मासा ऽ आ च्छ्यन्तु शम्यन्तः ।
अहोरात्राणि मरुतो विलिष्टꣳ सूदयन्तु ते ॥ २३.४१ ॥
ปักษ์ทั้งหลายคือข้อต่อของท่าน ขอให้เดือนทั้งหลายตัดท่านออกเป็นชิ้นและจัดแต่ง วันและคืน ข้าแต่มรุตทั้งหลาย ขอให้เขาจัดเตรียมปมของท่าน
23.42
दैव्या ऽ अध्वर्यवस् त्वा छ्यन्तु वि च आसतु ।
गात्राणि पर्वशस् ते सिमाः कृण्वन्तु शम्यन्तीः ॥ २३.४२ ॥
ขอให้อัธวรยุของเทพเจ้าตัดท่านและแยกท่านออกจากกัน ขอให้เขาจัดเตรียมอวัยวะของท่านทีละข้อต่อ เพื่อให้เหมาะแก่การบูชายัญ
23.43
द्यौस् ते पृथिव्यन्तरिक्षं वायुश् छिद्रं पृणातु ते ।
सूयस् ते नक्षत्रैः सह लोकं कृणोतु साधुया ॥ २३.४३ ॥
ขอให้ท้องฟ้า แผ่นดิน และอากาศเติมเต็มช่องว่างของท่าน ขอให้ลมเติมเต็มรอยแยกของท่าน ขอให้พระอาทิตย์พร้อมด้วยดวงดาวสร้างโลกที่ดีให้แก่ท่าน
23.44
शं ते परेभ्यो गात्रेभ्यः शम् अस्त्व् अवरेभ्यः ।
शम् अस्थभ्यो मज्जभ्यः शम् व् अस्तु तन्वै तव ॥ २३.४४ ॥
ขอให้มีความสงบสุขแก่อวัยวะส่วนหน้าของท่าน และขอให้มีความสงบสุขแก่อวัยวะส่วนหลัง ขอให้มีความสงบสุขแก่กระดูกและไขกระดูก ขอให้มีความสงบสุขแก่ร่างกายของท่าน
23.45
कः स्विद् एकाकी चरति क ऽ उ स्विज् जायते पुनः ।
किꣳ स्विद्धिमस्य भेषजं किम् व् आवपनं महत् ॥ २३.४५ ॥
ผู้ใดเดินทางไปผู้เดียว ผู้ใดเกิดใหม่อีก อะไรเป็นยารักษาความหนาว และอะไรคือลานหว่านพืชอันยิ่งใหญ่
23.46
सूर्य ऽ एकाकी चरति चन्द्रमा जायते पुनः ।
अग्निर् हिमस्य भेषजं भूमिर् आवपनं महत् ॥ २३.४६ ॥
พระอาทิตย์เดินทางไปผู้เดียว พระจันทร์เกิดใหม่อีก ไฟเป็นยารักษาความหนาว และแผ่นดินเป็นลานหว่านพืชอันยิ่งใหญ่
23.47
किꣳ स्वित् सूर्यसमं ज्योतिः किꣳ समुद्रसमꣳ सरः ।
किꣳ स्वित् पृथिव्यै वर्षीयः कस्य मात्रा न विद्यते ॥ २३.४७ ॥
แสงสว่างใดเทียบเท่าพระอาทิตย์ ทะเลสาบใดเทียบเท่ามหาสมุทร สิ่งใดกว้างกว่าแผ่นดิน และขนาดของสิ่งใดหาไม่พบ
23.48
ब्रह्म सूर्यसमं ज्योतिर् द्यौः समुद्रसमꣳ सरः ।
इन्द्रः पृथिव्यै वर्षीयान् गोस् तु मात्रा न विद्यते ॥ २३.४८ ॥
พรหมันเป็นแสงสว่างเทียบเท่าพระอาทิตย์ ท้องฟ้าเป็นทะเลสาบเทียบเท่ามหาสมุทร พระอินทร์ยิ่งใหญ่กว่าแผ่นดิน แต่ขนาดของโคหาไม่พบ
23.49
पृच्छामि त्वा चितये देवसख यदि त्वम् अत्र मनसा जगन्थ ।
येषु विष्णुस् त्रिषु पदेष्व् एष्टस् तेषु विश्वं भुवनम् आ विवेशाꣳ३ऽ ॥ २३.४९ ॥
ข้าแต่มิตรของเหล่าเทพ ข้าขอถามท่านว่า หากท่านมาที่นี่ด้วยใจ ในสามก้าวที่พระวิษณุได้ตวงวัดไว้ โลกทั้งปวงได้เข้าไปอยู่ในก้าวเหล่านั้นแล้วหรือ
23.50
अपि तेषु त्रिषु पदेष्व् अस्मि येषु विश्वं भुवनम् आविवेश ।
सद्यः पर्य् एमि पृथिवीम् उत द्याम् एकेनाङ्गेन दिवो ऽ अस्य पृष्ठम् ॥ २३.५० ॥
ข้าก็อยู่ในสามก้าวเหล่านั้นด้วย ซึ่งโลกทั้งปวงได้เข้าไปอยู่แล้ว ข้าเดินวนรอบแผ่นดินและท้องฟ้าในทันที ด้วยอวัยวะเพียงข้างเดียว บนหลังของท้องฟ้านี้
23.51
केष्व् अन्तः पुरुष ऽ आ विवेश कान्य् अन्तः पुरुषे ऽ अर्पितानि ।
एतद् ब्रह्मन्न् उपवल्हामसि त्वा किꣳ स्विन् नः प्रति वोचास्य् अत्र ॥ २३.५१ ॥
บุรุษได้เข้าไปอยู่ภายในสิ่งใด และสิ่งใดถูกวางไว้ภายในบุรุษ ข้าแต่พรหมัน เราขอเรียกท่านเพื่อเรื่องนี้ ท่านจะตอบเราอย่างไรในที่นี้
23.52
पञ्चस्व् अन्तः पुरुष ऽ आ विवेश तान्य् अन्तः पुरुषे ऽ अर्पितानि ।
एतत् त्वात्र प्रतिमन्वानो ऽ अस्मि न मायया भवस्य् उत्तरो मत् ॥ २३.५२ ॥
บุรุษได้เข้าไปอยู่ภายในห้าสิ่ง และสิ่งเหล่านั้นถูกวางไว้ภายในบุรุษ ที่นี่ข้าขอตอบท่านด้วยการพิจารณาว่า ข้ามิได้อยู่ด้วยมายา ท่านสูงกว่าข้า
23.53
का स्विद् आसीत् पूर्वचित्तिः किꣳ स्विद् आसीद् बृहद् वयः ।
का स्विद् आसीत् पिलिप्पिला का स्विद् आसीत् पिशङ्गिला ॥ २३.५३ ॥
ใครเป็นปัญญาแรกเริ่ม อะไรเป็นพลังชีวิตอันยิ่งใหญ่ ใครคือปิลิปปิลา ใครคือปิศังคิลา
23.54
द्यौर् आसीत् पूर्वचित्तिः अश्वऽ आसीद् बृहद् वयः ।
अविर् आसीत् पिलिप्पिला रात्रिर् आसीत् पिशङ्गिला ॥ २३.५४ ॥
ท้องฟ้าเป็นปัญญาแรกเริ่ม ม้าเป็นพลังชีวิตอันยิ่งใหญ่ แกะตัวเมียคือปิลิปปิลา ราตรีคือปิศังคิลา
23.55
का ऽ ईमरे पिशंगिला का ऽ ईं कुरुपिशंगिला ।
क ऽ ईम् आस्कन्दम् अर्षति क ऽ ईं पन्थां वि सर्पति ॥ २३.५५ ॥
ใครคือปิศังคิลาในที่นี้ ใครคือกุรุปิศังคิลา ใครวิ่งกระโดดไปข้างหน้า ใครคืบคลานไปตามทาง
23.56
अजारे पिशंगिला श्वावित् कुरुपिशंगिला ।
शश आस्कन्दम् अर्षत्य् अहिः पन्थां वि सर्पति ॥ २३.५६ ॥
ที่นี่แพะคือปิศังคิลา สุนัขคือกุรุปิศังคิลา กระต่ายวิ่งกระโดดไปข้างหน้า งูคืบคลานไปตามทาง
23.57
कत्य् अस्य विष्ठाः कत्य् अक्षराणि कति होमासः कतिधा समिद्धः ।
यज्ञस्य त्वा विदथा पृच्छम् अत्र कति होतार ऽ ऋतुशो यजन्ति ॥ २३.५७ ॥
การบูชายัญนี้มีที่นั่งกี่แห่ง มีอักษรกี่ตัว มีการถวายอาหุติกี่ครั้ง จุดไฟได้กี่วิธี ข้าขอถามท่านในที่นี้เรื่องพิธีกรรมของการบูชายัญ ว่าโหตฤกี่องค์บูชายัญตามฤดูกาล
23.58
षड् अस्य विष्ठाः शतम् अक्षराण्य् अशीतिर् होमाः समिधो ह तिस्रः ।
यज्ञस्य ते विदथा प्र ब्रवीमि सप्त होतार ऋतुशो यजन्ति ॥ २३.५८ ॥
การบูชายัญนี้มีหกที่นั่ง มีหนึ่งร้อยอักษร มีแปดสิบอาหุติ และมีไม้ฟืนสามท่อน ข้าจะประกาศพิธีกรรมของการบูชายัญแก่ท่าน โหตฤเจ็ดองค์บูชายัญตามฤดูกาล
23.59
को ऽ अस्य वेद भुवनस्य नाभिं को द्यावापृथिवी ऽ अन्तरिक्षम् ।
कः सूर्यस्य वेद बृहतो जनित्रं को वेद चन्द्रमसं यतोजाः ॥ २३.५९ ॥
ใครรู้สะดือของโลกนี้ ใครรู้ท้องฟ้า แผ่นดิน และอากาศ ใครรู้กำเนิดของพระอาทิตย์อันยิ่งใหญ่ ใครรู้พระจันทร์ว่าเกิดจากสิ่งใด
23.60
वेदाहम् अस्य भुवनस्य नाभिं वेद द्यावापृथिवी ऽ अन्तरिक्षम् ।
वेद सूर्यस्य बृहतो जनित्रं अथो वेद चन्द्रमसं यतोजाः ॥ २३.६० ॥
ข้ารู้สะดือของโลกนี้ ผู้นั้นรู้ท้องฟ้า แผ่นดิน และอากาศ ผู้นั้นรู้กำเนิดของพระอาทิตย์อันยิ่งใหญ่ และผู้นั้นก็รู้พระจันทร์ว่าเกิดจากสิ่งใด
23.61
पृच्छामि त्वा परम् अन्तं पृथिव्याः पृच्छामि यत्र भुवनस्य नाभिः ।
पृच्छामि त्वा वृष्णो ऽ अश्वस्य रेतः पृच्छामि वाचः परमं व्योम ॥ २३.६१ ॥
ข้าพเจ้าถามท่านถึงที่สุดสูงสุดของแผ่นดิน ข้าพเจ้าถามว่าสะดือของโลกอยู่ที่ใด ข้าพเจ้าถามท่านถึงน้ำเชื้อของม้าตัวผู้ที่ทรงพลัง ข้าพเจ้าถามถึงท้องฟ้าสูงสุดของวาจา
23.62
इयं वेदिः परो ऽ अन्तः पृथिव्या ऽ अयं यज्ञो यत्र भुवनस्य नाभिः ।
अयꣳ सोमो वृष्णो ऽ अश्वस्य रेतः ब्रह्मायं वाचः परमं व्योम ॥ २३.६२ ॥
แท่นบูชานี้คือที่สุดสูงสุดของแผ่นดิน พิธียัญนี้คือที่ที่สะดือของโลกตั้งอยู่ โสมนี้คือน้ำเชื้อของม้าตัวผู้ที่ทรงพลัง มนตร์พรหมนี้คือท้องฟ้าสูงสุดของวาจา
23.63
सुभूः स्वयम्भूः प्रथमो ऽन्तर् महत्य् अर्णवे ।
दधे ह गर्भम् ऋत्वियं यतो जातः प्रजापतिः ॥ २३.६३ ॥
ผู้เกิดดี ผู้มีอยู่ด้วยตนเอง ผู้เป็นองค์แรก ได้วางครรภ์ไว้ภายในมหาสมุทร จากครรภ์นั้น ตามฤดูกาลอันเหมาะสม พระประชาบดีจึงได้บังเกิดขึ้น
23.64
होता यक्षत् प्रजापतिꣳ सोमस्य महिम्नः ।
जुषतां पिबतु सोमꣳ होतर् यज ॥ २३.६४ ॥
ขอให้โหตฤบูชาพระประชาบดีด้วยความยิ่งใหญ่ของโสม ขอให้พระองค์ทรงพอพระทัยและเสวยโสม ข้าแต่โหตฤ จงประกอบพิธีบูชาเถิด
23.65
प्रजापते न त्वद् एतान्य् अन्यो विश्वा रूपाणि परि ता बभूव ।
यत्कामास् ते जुहुमस् तन् नो ऽ अस्तु । वयꣳ स्याम पतयो रयीणाम् ॥ २३.६५ ॥
ข้าแต่พระประชาบดี ไม่มีผู้อื่นใดนอกจากพระองค์ที่เป็นสิ่งเหล่านี้ รูปทั้งปวงได้มาล้อมรอบสิ่งนั้น ขอให้สิ่งใดที่เรามุ่งหวังและถวายเป็นเครื่องบูชา จงเป็นของเราเถิด ขอให้เราได้เป็นเจ้าแห่งทรัพย์สมบัติทั้งหลาย