Yajurveda · Adhyāya 15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.1
अग्ने जातान् प्र णुद नः सपत्नान् प्रत्य् अजातान् नुद जातवेदः ।
अधि नो ब्रूहि सुमना ऽ अहेडꣳस् तव स्याम शर्मꣳस् त्रिवरूथ ऽ उद्भौ ॥ १५.१ ॥
O Agni, drive away our born enemies; O Jātavedas, push back the unborn enemies as well. Speak to us with a kindly mind; without anger, may we dwell in your threefold shelter, in the two upper worlds.
15.2
सहसा जातान् प्र णुदा नः सपत्नान् प्रत्य् अजातान् जातवेदो नुदस्व ।
अधि नो ब्रूहि सुमनस्यमानो वयꣳ स्याम प्र णुदा नः सपत्नान् ॥ १५.२ ॥
By your might, drive away our born enemies; O Jātavedas, push back the unborn enemies. Speak to us with a kindly mind; may we live; drive away our enemies.
15.3
षोडशी स्तोम ऽ ओजो द्रविणम् ।
चतुश्चत्वारिꣳश स्तोमो वर्चो द्रविणम् ।
अग्नेः पुरीषम् अस्य अप्सो नाम तां त्वा विश्वे ऽ अभि गृणन्तु देवाः ।
स्तोमपृष्ठा घृतवतीह सीद प्रजावद् अस्मे द्रविणा यजस्व ॥ १५.३ ॥
The sixteenfold chant is the wealth of vigour; the forty-four-fold chant is the wealth of splendour. This fire-mass of Agni, named Apsas, may all the gods praise. O ghee-rich one, having the praise-chant as your back, sit here; bestow upon us wealth together with offspring.
15.4
एवश् छन्दः ।
वरिवश् छन्दः ।
शंभूश् छन्दः ।
परिभूश् छन्दः ।
ऽ आच्छच् छन्दः ।
मनश् छन्दः ।
व्यचश् छन्दः ।
सिन्धुश् छन्दः ।
समुद्रश् छन्दः ।
सरिरं छन्दः ।
ककुप् छन्दः ।
त्रिककुप् छन्दः ।
काव्यं छन्दः ।
ऽ अङ्कुपं छन्दः ।
अक्षरपङ्क्तिश् छन्दः ।
पदपङ्क्तिश् छन्दः ।
विष्टारपङ्क्तिश् छन्दः ।
क्षुरो भ्राजश् छन्दः ॥ १५.४ ॥
Thus are the metres: Varivas metre. Śambhū metre. Paribhū metre. Āchchhat metre. Manas metre. Vyachas metre. Sindhu metre. Samudra metre. Sarirам metre. Kakup metre. Trikakup metre. Kāvya metre. Aṅkupa metre. Akṣarapaṅkti metre. Padapaṅkti metre. Viṣṭārapaṅkti metre. Kṣura and Bhrāj metres.
15.5
आच्छच् छन्दः ।
प्रच्छच् छन्दः ।
संयच् छन्दः ।
वियच् छन्दः ।
बृहच् छन्दः ।
रथन्तरं छन्दः ।
निकायश् छन्दः ।
विवधश् छन्दः ।
गिरश् छन्दः ।
भ्रजश् छन्दः ।
सꣳस्तुप् छन्दः ।
ऽ अनुष्टुप् छन्दः ।
ऽ एवश् छन्दः ।
वरिवश् छन्दः ।
वयश् छन्दः ।
वयस्कृच् छन्दः ।
विष्पर्धाश् छन्दः ।
विशालं छन्दः ।
छदिश् छन्दः ।
दूरोहणं छन्दः ।
तन्द्रं छन्दः ।
ऽ अङ्काङ्कं छन्दः ॥ १५.५ ॥
The meter Āccha. The meter Pracchac. The meter Saṃyac. The meter Viyac. The meter Bṛhac. The meter Rathantara. The meter Nikāya. The meter Vivadha. The meter Giras. The meter Bhraja. The meter Saṃstup. The meter Anuṣṭubh. The meter Eva. The meter Varivas. The meter Vaya. The meter Vayaskṛt. The meter Viṣparddhā. The meter Viśāla. The meter Chadis. The meter Dūrohaṇa. The meter Tandra. The meter Aṅkāṅka.
15.6
रश्मिना सत्याय सत्यं जिन्व ।
प्रेतिना धर्मणा धर्मं जिन्व ।
अन्वित्या दिवा दिवं जिन्व ।
संधिनान्तरिक्षेणान्तरिक्षं जिन्व ।
प्रतिधिना पृथिव्या पृथिवीं जिन्व ।
विष्टम्भेन वृष्ट्या वृष्टिं जिन्व ।
प्रवया ऽह्नाहर् जिन्व ।
अनुया रात्र्या रात्रीं जिन्व ।
उशिजा वसुभ्यो वसून् जिन्व ।
प्रकेतेनादित्येभ्य ऽ आदित्यान् जिन्व ॥ १५.६ ॥
For truth, invigorate truth with the ray. For law, invigorate law with the going-forth. With the following, invigorate day by the sky. With the joining, invigorate atmosphere by atmosphere. With the support, invigorate earth by earth. With the prop, invigorate rain by rain. With the flow, invigorate day by day. With the following, invigorate night by night. For the Vasus, invigorate the Vasus with the desirous one. For the Ādityas, invigorate the Ādityas with the sign.
15.7
तन्तुना रायस्पोषेण रायस्पोषं जिन्व ।
सꣳसर्पेण श्रुताय श्रुतं जिन्व ।
ऐडेनौषधीभिर् ओषधीर् जिन्व ।
उत्तमेन तनूभिस् तनूर् जिन्व ।
वयोधसाधीतेनाधीतं जिन्व ।
अभिजिता तेजसा तेजो जिन्व ॥ १५.७ ॥
With the thread, invigorate the nourishment of wealth with the nourishment of wealth. With the creeping together, invigorate fame for fame. With the Iḍā, invigorate the herbs with the herbs. With the highest, invigorate the bodies with the bodies. With the life-giver, invigorate the studied by the studied. With the conquered brilliance, invigorate brilliance.
15.8
प्रतिपद् असि प्रतिपदे त्वा ।
अनुपद् अस्य् अनुपदे त्वा ।
सम्पद् असि सम्पदे त्वा ।
तेजो ऽसि तेजसे त्वा ॥ १५.८ ॥
You are the foothold; for the foothold, you. You are the following step; for the following step, you. You are completion; for completion, you. You are brilliance; for brilliance, you.
15.9
त्रिवृद् असि त्रिवृते त्वा ।
प्रवृद् असि प्रवृते त्वा ।
विवृद् असि विवृते त्वा ।
सवृद् असि सवृते त्वा ।
ऽऽआक्रमो ऽस्य् आक्रमाय त्वा ।
संक्रमो ऽसि संक्रमाय त्वा ।
उत्क्रमो ऽस्य् उत्क्रमाय त्वा ।
उत्क्रान्तिर् अस्य् उत्क्रान्त्यै त्वा ।
अधिपतिनोर्जोर्जं जिन्व ॥ १५.९ ॥
You are the threefold (brick); for the threefold I take you. You are the progressive; for progression I take you. You are the expanding; for expansion I take you. You are the co-growing; for growth together I take you. You are the advance; for advancing I take you. You are the stepping across; for stepping across I take you. You are the rising step; for rising I take you. You are the ascent; for ascent I take you. With the overlord, invigorate strength with strength.
15.10
राज्ञ्य् असि प्राची दिग् वसवस् ते देवा ऽ अधिपतयो ऽग्निर् हेतीनां प्रतिधर्ता त्रिवृत् त्वा स्तोमः पृथिव्याꣳ श्रयत्व् आज्यम् उक्थम् अव्यथायै स्तभ्नातु रथन्तरꣳ साम प्रतिष्ठित्याऽ अन्तरिक्ष ऽ ऋषयस् त्वा प्रथमजा देवेषु दिवो मात्रया वरिम्णा प्रथन्तु विधर्ता चायम् अधिपतिश् च ते त्वा सर्वे संविदाना नाकस्य पृष्ठे स्वर्गे लोके यजमानं च सादयन्तु ॥ १५.१० ॥
You are the queen, the eastern direction; the Vasus are your overlords; Agni is the upholder of the weapons; may the threefold stoma uphold you. On the earth may the ghee and the recitation stand for freedom from distress; may the Rathantara chant support you for establishment. In the atmosphere may the first-born seers spread you with measure and breadth; may the sustainer and this overlord also spread you. Agreeing together, may they seat the sacrificer as well on the back of heaven, in the heavenly world.
15.11
विराड् असि दक्षिणा दिग् रुद्रास् ते देवा ऽ अधिपतय ऽ इन्द्रो हेतीनां प्रतिधर्ता पञ्चदशस् त्वा स्तोमः पृथिव्याꣳ श्रयतु प्रौगम् उक्थम् अव्यथायै स्तभ्नातु बृहत् साम प्रतिष्ठित्या ऽ अन्तरिक्ष ऽ ऋषयस् त्वा प्रथमजा देवेषु दिवो मात्रया वरिम्णा प्रथन्तु विधर्ता चायम् अधिपतिश् च ते त्वा सर्वे संविदाना नाकस्य पृष्ठे स्वर्गे लोके यजमानं च सादयन्तु ॥ १५.११ ॥
You are the sovereign southern quarter. The Rudras are your gods and lords, and Indra the bearer of the weapons. May the fifteen-fold stoma establish you on the earth; may the prauga uktha support you for steadiness, and the Bṛhat chant for firm establishment. In the atmosphere, may the seers, firstborn among the gods, spread you out by the measure and greatness of heaven. May the bearer and this lord sustain you. May all, in one accord, seat the sacrificer as well in the heavenly world, on the back of heaven.
15.12
सम्राड् असि प्रतीची दिग् आदित्यास् ते देवा ऽ अधिपतयो वरुणो हेतीनां प्रतिधर्ता सप्तदशस् त्वा स्तोमः पृथिव्याꣳ श्रयतु मरुत्वतीयम् उक्थम् अव्यथायै स्तभ्नातु वैरूपꣳ साम प्रतिष्ठित्या ऽ अन्तरिक्ष ऽ ऋषयस् त्वा प्रथमजा देवेषु दिवो मात्रया वरिम्णा प्रथन्तु विधर्ता चायम् अधिपतिश् च ते त्वा सर्वे संविदाना नाकस्य पृष्ठे स्वर्गे लोके यजमानं च सादयन्तु ॥ १५.१२ ॥
You are the sovereign; you are the western quarter. The Ādityas are your gods and lords, and Varuṇa is the upholder against weapons. Let the seventeenfold praise rest on you on the earth. Let the Marutvatīya recitation support you for steadiness. Let the Vairūpa chant hold you in the atmosphere for firm establishment. Let the firstborn seers spread you among the gods with heaven's measure and breadth. Let this sustainer and lord also uphold you. Let all, in agreement, seat you and the sacrificer on the back of heaven, in the heavenly world.
15.13
स्वराड् अस्य् उदीच्य् दिङ् मरुतस् ते देवा ऽ अधिपतयः सोमो हेतीनां प्रतिधर्तैकविꣳशस् त्वा स्तोमः पृथिव्याꣳ श्रयतु निष्केवल्यम् उक्थम् अव्यथायै स्तभ्नातु वैराजꣳ साम प्रतिष्ठित्या ऽ अन्तरिक्ष ऽ ऋषयस् त्वा प्रथमजा देवेषु दिवो मात्रया वरिम्णा प्रथन्तु विधर्ता चायम् अधिपतिश् च ते त्वा सर्वे संविदाना नाकस्य पृष्ठे स्वर्गे लोके यजमानं च सादयन्तु ॥ १५.१३ ॥
You are self-ruling; you are the northern quarter. The Maruts are your overlords, Soma the upholder of the thunderbolts. May the twenty-first praise-chant establish you on the earth. May the Niṣkevalya recitation hold you firm for steadiness, and the Vairāja chant for secure establishment. In the atmosphere, may the seers, firstborn among the gods, spread you out by the measure and breadth of heaven. May the sustainer and this overlord also hold you. May all, in accord, seat you and the sacrificer on the back of the heavenly realm, in the heaven-world.
15.14
अधिपत्न्य् असि बृहती दिग् विश्वे ते देवा ऽ अधिपतयो बृहस्पतिर् हेतीनां प्रतिधर्ता त्रिणवत्रयस्त्रिꣳशौ त्वा स्तोमौ पृथिव्याꣳ श्रयतां वैश्वदेवाग्निमारुते ऽ उक्थे ऽ अव्यथायै स्तभ्नीताꣳ शाक्वररैवते सामनी प्रतिष्ठित्या ऽ अन्तरिक्ष ऽ ऋषयस् त्वा प्रथमजा देवेषु दिवो मात्रया वरिम्णा प्रथन्तु विधर्ता चायम् अधिपतिश् च ते त्वा सर्वे संविदाना नाकस्य पृष्ठे स्वर्गे लोके यजमानं च सादयन्तु ॥ १५.१४ ॥
You are the mistress of the realm, the Bṛhatī quarter. All the gods are your lords; Bṛhaspati is the bearer of weapons. Let the Triṇava and Trayastriṃśa praise-hymns establish you on the earth. Let the Vaiśvadeva and Agnimāruta recitations support you for steadiness. Let the Śākvara and Raivata chants support you for firm standing. Let the firstborn seers spread you in the atmosphere among the gods, by the measure and breadth of heaven. Let the Vidhartā and this lord also uphold you. Let all, in agreement, seat you with the sacrificer on the back of heaven, in the heavenly world.
15.15
अयं पुरो हरिकेशः सूर्यरश्मिस् तस्य रथगृत्सश् च रथौजाश् च सेनानीग्रामण्यौ ।
पुञ्जिकस्थला च क्रतुस्थला चाप्सरसौ दङ्क्ष्णवः पशवो हेतिः पौरुषेयो वधः प्रहेतिस् तेभ्यो नमो ऽ अस्तु ते नो ऽवन्तु ते नो मृडयन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मः ॥ १५.१५ ॥
Here, in front, is Hari-keśa, the one with sun-rays; his Ratha-gṛtsa and Ratha-ojas, the army-leader and the village-leader; the two apsaras Puñjikasthalā and Kratusthalā; the biting beasts, the weapon, the human striking, the missile. Homage to them. May they protect us, may they be gracious to us. Whom we hate, and whoever hates us, we place in their jaws.
15.16
अयं दक्षिणा विश्वकर्मा तस्य रथस्वनश् च रथेचित्रश् च सेनानीग्रामण्यौ ।
मेनका च सहजन्या चाप्सरसौ यातुधाना हेती रक्षाꣳसि प्रहेतिस् तेभ्यो नमो ऽअस्तु ते नो ऽवन्तु ते नो मृडयन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मः ॥ १५.१६ ॥
Here is Viśvakarmā of the south; his Ratha-svana and Ratha-citra, the army-leader and the village-leader; the two apsaras Menakā and Sahajanyā; the sorcerers, the weapons, the demons, the missile. Homage to them. May they protect us, may they be gracious to us. Whom we hate, and whoever hates us, we place in their jaws.
15.17
अयं पश्चाद् विश्वव्यचास् तस्य रथप्रोतश् चासमरथश् च सेनानीग्रामण्यौ ।
प्रम्लोचन्ती चानुम्लोचन्ती चाप्सरसौ व्याघ्रा हेतिः सर्पा प्रहेतिस् तेभ्यो नमो ऽ अस्तु ते नो ऽवन्तु ते नो मृडयन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मः ॥ १५.१७ ॥
This one, from the west, is Viśvavyacā; his charioteers Ratha-prota and Asamaratha are the army-leaders and village-heads. Pramlocantī and Anumlocantī, two Apsarases; the tigress, the weapon, the serpent, and the projectile. Homage to them. May they protect us, may they be gracious to us. Whom we hate, and whoever hates us, we place in their jaws.
15.18
अयम् उत्तरात् संयद्वसुस् तस्य तार्क्ष्यश् चारिष्टनेमिश् च सेनानीग्रामण्यौ ।
विश्वाची च घृताची चाप्सरसाव् आपो हेतिर् वातः प्रहेतिस् तेभ्यो नमो ऽ अस्तु ते नो ऽवन्तु ते नो मृडयन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मः ॥ १५.१८ ॥
This one, from the north, is Saṃyadvasu; his charioteers Tārkṣya and Ariṣṭanemi are the army-leaders and village-heads. Viśvācī and Ghṛtācī, two Apsarases; the waters, the weapon, the wind, and the projectile. Homage to them. May they protect us, may they be gracious to us. Whom we hate, and whoever hates us, we place in their jaws.
15.19
अयम् उपर्य् अर्वाग्वसुस् तस्य सेनजिच् च सुषेणश् च सेनानीग्रामण्यौ ।
उर्वशी च पूर्वचित्तिश् चाप्सरसाव् अवस्फूर्जन् हेतिर् विद्युत् प्रहेतिस् तेभ्यो नमो ऽ अस्तु ते नो ऽवन्तु ते नो मृडयन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मः ॥ १५.१९ ॥
This one above is Arvāk-vasu; his Senajit and Suṣeṇa are the army-leader and village-leader. Urvaśī and Pūrvacitti are the two Apsarases; to the thundering Heti, Vidyut and Prahetí, homage. May they protect us, may they be gracious to us. Whomever we hate, and whoever hates us, we place in their jaws.
15.20
अग्निर् मूर्धा दिवः ककुत् पतिः पृथिव्या ऽ अयम् ।
अपाꣳ रेताꣳसि जिन्वति ॥ १५.२० ॥
This Agni is the head and summit of heaven, the lord of the earth; he quickens the seeds of the waters.
15.21
अयम् अग्निः सहस्रिणो वाजस्य शतिनस् पतिः ।
मूर्धा कवी रयीणाम् ॥ १५.२१ ॥
This Agni is lord of a thousandfold and a hundredfold spoil, the head of riches, the wise seer.
15.22
त्वाम् अग्ने पुष्कराद् अध्य् अथर्वा निर् अमन्थत ।
मूर्ध्नो विश्वस्य वाघतः ॥ १५.२२ ॥
You, O Agni, Atharvan churned forth from the lotus above, from the head of all, from the priest.
15.23
भुवो यज्ञस्य रजसश् च नेता यत्रा नियुद्भिः सचसे शिवाभिः ।
दिवि मूर्धानं दधिषे स्वर्षां जिह्वाम् अग्ने चकृषे हव्यवाहम् ॥ १५.२३ ॥
You are the leader of the world, of the sacrifice and of the atmosphere; there you join with the auspicious steeds, and in heaven you bear the head. O Agni, winner of heaven's light, you have made the oblation-carrier your tongue.
15.24
अबोध्य् अग्निः समिधा जनानां प्रति धेनुम् इवायतीम् उषासम् ।
यह्वा ऽ इव प्र वयाम् उज्जिहानाः प्र भानवः सिस्रते नाकम् अच्छ ॥ १५.२४ ॥
Agni has been kindled with the kindling-stick among the peoples, toward Dawn approaching like a cow. Like mighty birds rising up, the rays stretch forth toward heaven.
15.25
अवोचाम कवये मेध्याय वचो वन्दारु वृषभाय वृष्णे ।
गविष्ठिरो नमसा स्तोमम् अग्नौ दिवीव रुक्मम् उरुव्यञ्चम् अश्रेत् ॥ १५.२५ ॥
We have spoken words to the wise, sacred, laudable, showering bull. With homage, Gaviṣṭhira offered praise into Agni, which rests like a golden ornament spread wide across the sky.
15.26
अयम् इह प्रथमो धायि धातृभिर् होता यजिष्ठो ऽ अध्वरेष्व् ईड्यः ।
यम् अप्नवानो भृगवो विरुरुचुर् वनेषु चित्रं विभ्वं विशे-विशे ॥ १५.२६ ॥
Here this first one, the hotṛ, most worshipful and praiseworthy in sacrifices, was established by the establishers. Obtained by the Bhṛgus, who made him shine in the forests — wondrous, all-pervading, for every clan.
15.27
जनस्य गोपा ऽ अजनिष्ट जागृविर् अग्निः सुदक्षः सुविताय नव्यसे ।
घृतप्रतीको बृहता दिविस्पृशा द्युमद् वि भाति भरतेभ्यः शुचिः ॥ १५.२७ ॥
Agni, protector of the people, ever-watchful and skilled, was born for the well-being of the new. With ghee-like face, vast, touching the sky, radiant and pure, he shines forth for the bearers.
15.28
त्वाम् अग्ने ऽ अङ्गिरसो गुहा हितम् अन्व् अविन्दञ् छिश्रियाणं वने-वने ।
स जायसे मथ्यमानः सहो महत् त्वाम् आहुः सहसस् पुत्रम् अङ्गिरः ॥ १५.२८ ॥
O Agni, the Aṅgirases found you, hidden in the cave, in every forest. Churned, you are born with great might; O Aṅgiras, they call you the son of might.
15.29
सखायः सं वः सम्यञ्चम् इषꣳ स्तोमं चाग्नये ।
वर्षिष्ठाय क्षितीनामूर्जो नप्त्रे सहस्वते ॥ १५.२९ ॥
O friends, may fitting food and praise be offered to Agni, the mightiest of the peoples, grandson of strength, the powerful one.
15.30
सꣳ-सम् इद् युवसे वृषन्न् अग्ने विश्वान्य् अर्य ऽ आ ।
इडस् पदे सम् इध्यसे स नो वसून्य् आ भर ॥ १५.३० ॥
O mighty Agni, you are well joined with all the lords; you are well kindled in the place of Iḍā. Bring us treasures.
15.31
त्वां चित्रश्रवस्तम हवन्ते विक्षु जन्तवः ।
शोचिष्केशं पुरुप्रियाग्ने हव्याय वोढवे ॥ १५.३१ ॥
Most wondrously famed one, the peoples call you among the settlements. O flame-haired Agni, dear to many, they call you to carry the oblation.
15.32
एना वो ऽ अग्निं नमसोर्जो नपातम् आ हुवे ।
प्रियं चेतिष्ठम् अरतिꣳ स्वध्वरं विश्वस्य दूतम् अमृतम् ॥ १५.३२ ॥
With these words, for you, with homage, I call upon Agni, grandson of strength, dear, most wise, swift, the good sacrificer, messenger of all, immortal.
15.33
विश्वस्य दूतम् अमृतं विश्वस्य दूतम् अमृतम् ।
स योजते ऽ अरुषा विश्वभोजसा स दुद्रवत् स्वाहुतः ॥ १५.३३ ॥
Messenger of all, immortal; messenger of all, immortal. He yokes the ruddy, all-consuming ones; well-offered, he runs swiftly.
15.34
स दुद्रवत् स्वाहुतः स दुद्रवत् स्वाहुतः ।
सुब्रह्मा यज्ञः सुशमी वसूनां देवꣳ राधो जनानाम् ॥ १५.३४ ॥
He runs onward, well offered; he runs onward, well offered. The sacrifice has good brahman and good śamī; the god of the Vasus, the wealth of peoples.
15.35
अग्ने वाजस्य गोमत ऽ ईशानः सहसो यहो ।
अस्मे धेहि जातवेदो महि श्रवः ॥ १५.३५ ॥
O Agni, lord of food rich in cattle, son of might; grant us, O all-knowing one, great renown.
15.36
स ऽ इधानो वसुष् कविर् अग्निर् ईडेन्यो गिरा ।
रेवद् अस्मभ्यं पुर्वणीक दीदिहि ॥ १५.३६ ॥
He, kindled, bright and wise Agni, worthy of praise with song; becoming rich for us, O many-faced one, shine forth.
15.37
क्षपो राजन्न् उत त्मनाग्ने वस्तोर् उतोषसः ।
स तिग्मजम्भ रक्षसो दह प्रति ॥ १५.३७ ॥
O king Agni, by night and by your own self, and by day and dawn as well; O sharp-jawed one, burn the demons away.
15.38
भद्रो नोऽअग्निर् आहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो ऽअध्वरः ।
भद्राऽ उत प्रशस्तयः ॥ १५.३८ ॥
Agni, offered, is auspicious for us; auspicious is the gift, O fortunate one; auspicious is the sacrifice, and auspicious are the praises.
15.39
भद्रा ऽ उत प्रशस्तयो भद्रं मनः कृणुष्व वृत्रतूर्ये ।
येना समत्सु सासहः ॥ १५.३९ ॥
Auspicious are the praises; make the mind auspicious in the battle with Vṛtra, by which you conquer in contests.
15.40
येना समत्सु सासहो ऽव स्थिरा तनुहि भूरि शर्धताम् ।
वनेमा ते ऽ अभिष्टिभिः ॥ १५.४० ॥
By which you prevail in battles, firmly bring down the great might of the enemies. May we win through your favours.
15.41
अग्निं तं मन्ये यो वसुर् अस्तं यं यन्ति धेनवः ।
अस्तम् अर्वन्त ऽ आशवो ऽस्तं नित्यासो वाजिन ऽ इषꣳ स्तोतृभ्य ऽ आ भर ॥ १५.४१ ॥
I hold Agni to be the giver of wealth, to whose home the cows go. The swift horses, the strong constant steeds go home. Bring nourishment for the praisers.
15.42
सो अग्निर् यो वसुर् गृणे सं यम् आयन्ति धेनवः ।
सम् अर्वन्तो रघुद्रुवः सꣳ सुजातासः सूरय ऽ इषꣳ स्तोतृभ्य ऽ आ भर ॥ १५.४२ ॥
I praise that Agni, the giver of wealth, to whom the cows gather. The swift horses and the well-born patrons gather together. Bring nourishment for the praisers.
15.43
उभे सुश्चन्द्र सर्पिषो दर्वी श्रीणीष ऽ आसनि ।
उतो न ऽ उत् पुपूर्या ऽ उक्थेषु शवसस् पत ऽ इषꣳ स्तोतृभ्य ऽ आ भर ॥ १५.४३ ॥
O very bright one, you hold both ghee-ladles in your mouth. Also fill us up with strength in the recitations, O lord of strength. Bring nourishment for the praisers.
15.44
अग्ने तम् अद्याश्वं न स्तोमैः क्रतुं न भद्रꣳ हृदिस्पृशम् ।
ऋध्यामा त ऽ ओहैः ॥ १५.४४ ॥
O Agni, today may we accomplish you with praises as with a horse, and as a good purpose that touches the heart. May we prosper through praises for you.
15.45
अधा ह्य् अग्ने क्रतोर् भद्रस्य दक्षस्य साधोः ।
रथीर् ऋतस्य बृहतो बभूथ ॥ १५.४५ ॥
O Agni, indeed you have become the charioteer of the auspicious purpose, of skill, of excellence, and of the great cosmic order.
15.46
एभिर् नो ऽ अर्कैर् भवा नो अर्वाङ् स्वर्ण ज्योतिः ।
अग्ने विश्वेभिः सुमना ऽ अनीकैः ॥ १५.४६ ॥
With these praises, come hither for us; be the light of heaven. O Agni, well-minded, with all your flames.
15.47
अग्निꣳ होतारं मन्ये दास्वन्तं वसुꣳ सूनुꣳ सहसो जातवेदसं विप्रं न जातवेदसम् ।
य ऽ ऊर्ध्वया स्वध्वरो देवो देवाच्या कृपा ।
घृतस्य विभ्राष्टिम् अनु वष्टि शोचिषाऽऽजुह्वानस्य सर्पिषः ॥ १५.४७ ॥
I honour Agni the hotar, the giver, bountiful, son of strength, Jātavedas, like the inspired Jātavedas. Who, upward-facing, god of the good sacrifice, by the god-cherished grace, desires with flame the gleam of ghee; the clarified butter is offered.
15.48
अग्ने त्वं नो ऽ अन्तम उत त्राता शिवो भवा वरूथ्यः ।
वसुर् अग्निर् वसुश्रवा ऽ अच्छा नक्षि द्युमत्तमꣳ रयिं दाः ।
तं त्वा शोचिष्ठ दीदिवः सुम्नाय नूनम् ईमहे सखिभ्यः ॥ १५.४८ ॥
O Agni, be nearest to us, our protector and auspicious shelter. Vasu Agni, famed for riches, reach toward us and grant the most radiant wealth. You most flaming, radiant one, we now implore you for the favour of our friends.
15.49
येन ऽ ऋषयस् तपसा सत्रम् आयन्न् इन्धाना ऽ अग्निꣳ स्वर् आभरन्तः ।
तस्मिन्न् अहं नि दधे नाके ऽ अग्निं यम् आहुर् मनव स्तीर्णबर्हिषम् ॥ १५.४९ ॥
By that austerity by which the seers reached the session, kindling Agni and bringing heaven, in that heaven I place that Agni, whom the Manus call the one with strewn sacred grass.
15.50
तं पत्नीभिर् अनु गच्छेम देवाः पुत्रैर् भ्रातृभिर् उत वा हिरण्यैः ।
नाकं गृभ्णानाः सुकृतस्य लोके तृतीये पृष्ठे ऽ अधि रोचने दिवः ॥ १५.५० ॥
O gods, may we follow him with our wives, with sons, with brothers, or with gold, grasping heaven in the world of good deeds, upon the third back of the sky, in the shining place.
15.51
आ वाचो मध्यम् अरुहद् भुरण्युर् अयम् अग्निः सत्पतिश् चेकितानः ।
पृष्ठे पृथिव्या निहितो दविद्युतद् अधस् पदं कृणुतां ये पृतन्यवः ॥ १५.५१ ॥
This Agni, swift, lord of the good and watchful, has ascended to the middle of speech; set upon the back of the earth, he shines; let those who desire battle make their footing below.
15.52
अयम् अग्निर् वीरतमो वयोधाः सहस्रियो द्योतताम् अप्रयुच्छन् ।
विभ्राजमानः सरिरस्य मध्य ऽ उप प्र याहि दिव्यानि धाम ॥ १५.५२ ॥
This Agni is most heroic, giver of vigor, of a thousandfold form; may he shine without ceasing, gleaming in the middle of the body. O Agni, go forth to the heavenly abodes.
15.53
सम्प्रच्यवध्वम् उप सम्प्रयाताग्ने पथो देवयानान् कृणुध्वम् ।
पुनः कृण्वाना पितरा युवानान्वा ताꣳसीत् त्वयि तन्तुम् एतम् ॥ १५.५३ ॥
Move together, come near and go forth together; O Agni, make the paths of the gods. Making again the young parents, weave this thread in you alone.
15.54
उद् बुध्यस्वाग्ने प्रति जागृहि त्वम् इष्टापूर्ते सꣳ सृजेथाम् अयं च ।
अस्मिन्त् सधस्थे अध्य् उत्तरस्मिन् विशवे देवा यजमानश् च सीदत ॥ १५.५४ ॥
Agni, awake, rise, stay vigilant. Join the sacrificial and pious works together, and this one too. On this highest seat may all the gods and the sacrificer sit.
15.55
येन वहसि सहस्रं येनाग्ने सर्ववेदसम् ।
तेनेमं यज्ञं नो नय स्वर् देवेषु गन्तवे ॥ १५.५५ ॥
By that power by which you carry a thousand, and by which you, Agni, possess all wealth, lead this our sacrifice to the gods in heaven.
15.56
अयं ते योनिर् ऋत्वियो यतो जातो ऽ अरोचथाः ।
तं जानन्न् अग्न ऽ आरोहाथा नो वर्धया रयिम् ॥ १५.५६ ॥
This is your seasonal womb, from which you were born and shone forth. Knowing it, O Agni, ascend, and increase wealth for us.
15.57
तपश् च तपस्यश् च शैशिराव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषो सि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः ।
ये ऽ अग्नयः समनसो न्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे शैशिराव् ऋतू ऽ अभिकल्पमाना ऽ इन्द्रम् इव देवा ऽ अभिसं विशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १५.५७ ॥
Let tapas and tapasya, the cool seasons, be the joint within Agni. Let heaven and earth be fitting, let the waters and plants be fitting; let the fires, separately with homage, be fitting for supremacy, keeping the same vow. Those fires of one mind between heaven and earth, fitting these cool seasons, let the gods enter together like Indra. With that deity, like the Aṅgirasas, sit in the firm place.
15.58
परमेष्ठी त्वा सादयतु दिवस् पृष्ठे ज्योतिष्मतीम् ।
विश्वस्मै प्राणायापानाय व्यानायोदानाय प्रतिष्ठायै चरित्राय ।
सूर्यस् ते ऽधिपतिस् तया देवतयाऽङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद ॥ १५.५८ ॥
May Parameṣṭhī set you on the back of heaven, luminous, for the breath of all, the out-breath, the diffused breath, the upward breath, for standing firm and for movement. The sun is your overlord; with that deity, like the Aṅgiras, sit firm.
15.59
लोकं पृण छिद्रं पृणाथो सीद ध्रुवा त्वम् ।
इन्द्राग्नी त्वा बृहस्पतिर् अस्मिन् योनाव् असीषदन् ॥ १५.५९ ॥
Fill the space, fill the gap, and then sit firm. Indra and Agni, and Bṛhaspati, have seated you in this seat.
15.60
ता ऽ अस्य सूददोहसः सोमꣳ श्रीणन्ति पृश्नयः ।
जन्मन् देवानां विशस् त्रिष्व् आ रोचने दिवः ॥ १५.६० ॥
Those speckled cows, milkers of its sweet liquid, cook the soma; at the birth of the gods, in the three luminous realms of heaven.
15.61
इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त् समुद्रव्यचसं गिरः ।
रथीतमꣳ रथीनां वाजानाꣳ सत्पतिं पतिम् ॥ १५.६१ ॥
All songs have magnified Indra, ocean-wide in extent; the finest charioteer among charioteers, the true lord of prizes and strength, the lord.
15.62
प्रोथद् अश्वो न यवसे विष्यन् यदा महः संवरणाद् व्य् अस्थात् ।
आद् अस्य वातो ऽ अनु वाति शोचिर् अध स्म ते व्रजनं कृष्णम् अस्ति ॥ १५.६२ ॥
Like a horse snorting and darting toward the grass, when he rose up forth from the great enclosure; the wind blows after his flame, and indeed your path is dark.
15.63
आयोष् ट्वा सदने सादयाम्य् अवतश् छायायाꣳ समुद्रस्य हृदये ।
रश्मीवतीं भास्वतीम् आ या द्यां भास्य् आ पृथिवीम् ओर्व् अन्तरिक्षम् ॥ १५.६३ ॥
I set you down in the seat, in the shade, from the well, in the heart of the ocean. You who are full of rays and radiant, who shine upon the sky, the earth and the wide atmosphere.
15.64
परमेष्ठी त्वा सादयतु दिवस् पृष्ठे व्यचस्वतीं प्रथस्वतीम् दिवं यच्छ दिवं दृꣳह दिवं मा हिꣳसीः ।
विश्वस्मै प्राणायापानाय व्यानायोदानाय प्रतिष्ठायै चरित्राय ।
सूर्यस् त्वाभि पातु मह्या स्वस्त्या छर्दिषा शंतमेन तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १५.६४ ॥
May Parameṣṭhin set you on the back of heaven, you who spread wide and extend. Hold heaven, strengthen heaven, do not harm heaven. For all, for the in-breath, the out-breath, the diffused breath, the upward breath, for steadiness and for movement. May the sun protect you with great well-being and most gracious shelter; with that deity, sit firm like the Aṅgirases.
15.65
सहस्रस्य प्रमासि ।
सहस्रस्य प्रतिमासि ।
सहस्रस्योन्मासि ।
साहस्रो ऽसि ।
सहस्राय त्वा ॥ १५.६५ ॥
You are the measure of the thousand. You are the counterpart of the thousand. You are the upper measure of the thousand. You are of the thousand. For the thousand I set you (in place).