یجر وید · ادھیائے 15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.1
अग्ने जातान् प्र णुद नः सपत्नान् प्रत्य् अजातान् नुद जातवेदः ।
अधि नो ब्रूहि सुमना ऽ अहेडꣳस् तव स्याम शर्मꣳस् त्रिवरूथ ऽ उद्भौ ॥ १५.१ ॥
اے اگنی، ہمارے پیدا شدہ دشمنوں کو دور بھگا دے؛ اے جاتوید، نہ پیدا ہونے والے دشمنوں کو بھی پیچھے دھکیل دے۔ خوش دلی سے ہم سے بات کر؛ بغیر غصے کے ہم تیری تین گنا پناہ میں، اوپر کے دونوں جہانوں میں رہیں۔
15.2
सहसा जातान् प्र णुदा नः सपत्नान् प्रत्य् अजातान् जातवेदो नुदस्व ।
अधि नो ब्रूहि सुमनस्यमानो वयꣳ स्याम प्र णुदा नः सपत्नान् ॥ १५.२ ॥
اپنی قوت سے ہمارے پیدا شدہ دشمنوں کو دور بھگا؛ اے جاتوید، نہ پیدا ہونے والے دشمنوں کو پیچھے دھکیل۔ خوش دلی سے ہم سے بات کر؛ ہم رہیں؛ ہمارے دشمنوں کو دور بھگا۔
15.3
षोडशी स्तोम ऽ ओजो द्रविणम् ।
चतुश्चत्वारिꣳश स्तोमो वर्चो द्रविणम् ।
अग्नेः पुरीषम् अस्य अप्सो नाम तां त्वा विश्वे ऽ अभि गृणन्तु देवाः ।
स्तोमपृष्ठा घृतवतीह सीद प्रजावद् अस्मे द्रविणा यजस्व ॥ १५.३ ॥
شوڈشی ستوم اوج کا دھن ہے؛ چوتشچتوارنش ستوم ورچس کا دھن ہے۔ اگنی کا یہ پُریش، جس کا نام اپس ہے، اسے سب دیوتا سراہیں۔ ستوم ہے پشت جس کی، ایسی گھرت وتی، یہاں بیٹھ؛ ہمیں اولاد والا دھن دے۔
15.4
एवश् छन्दः ।
वरिवश् छन्दः ।
शंभूश् छन्दः ।
परिभूश् छन्दः ।
ऽ आच्छच् छन्दः ।
मनश् छन्दः ।
व्यचश् छन्दः ।
सिन्धुश् छन्दः ।
समुद्रश् छन्दः ।
सरिरं छन्दः ।
ककुप् छन्दः ।
त्रिककुप् छन्दः ।
काव्यं छन्दः ।
ऽ अङ्कुपं छन्दः ।
अक्षरपङ्क्तिश् छन्दः ।
पदपङ्क्तिश् छन्दः ।
विष्टारपङ्क्तिश् छन्दः ।
क्षुरो भ्राजश् छन्दः ॥ १५.४ ॥
اسی طرح چھند: ورِوس چھند۔ شنبھو چھند۔ پری بھو چھند۔ آچھچھ چھند۔ منس چھند۔ ویچس چھند۔ سندھو چھند۔ سمدر چھند۔ سرِرم چھند۔ ککُپ چھند۔ تری ککُپ چھند۔ کاویہ چھند۔ انکُپ چھند۔ اکشر پنکتی چھند۔ پد پنکتی چھند۔ وشٹار پنکتی چھند۔ کشُر اور بھراج چھند۔
15.5
आच्छच् छन्दः ।
प्रच्छच् छन्दः ।
संयच् छन्दः ।
वियच् छन्दः ।
बृहच् छन्दः ।
रथन्तरं छन्दः ।
निकायश् छन्दः ।
विवधश् छन्दः ।
गिरश् छन्दः ।
भ्रजश् छन्दः ।
सꣳस्तुप् छन्दः ।
ऽ अनुष्टुप् छन्दः ।
ऽ एवश् छन्दः ।
वरिवश् छन्दः ।
वयश् छन्दः ।
वयस्कृच् छन्दः ।
विष्पर्धाश् छन्दः ।
विशालं छन्दः ।
छदिश् छन्दः ।
दूरोहणं छन्दः ।
तन्द्रं छन्दः ।
ऽ अङ्काङ्कं छन्दः ॥ १५.५ ॥
آچھچ چھند۔ پرَچھچ چھند۔ سنیچ چھند۔ ویچ چھند۔ برِہچ چھند۔ رَتھنتر چھند۔ نکایس چھند۔ ویودھس چھند۔ گرس چھند۔ بھرجس چھند۔ سنستُپ چھند۔ انوشٹُپ چھند۔ ایوس چھند۔ ورِیوس چھند۔ وَیس چھند۔ وَیسکرت چھند۔ ویشپردھاس چھند۔ وشالم چھند۔ چھدِس چھند۔ دوروہنم چھند۔ تندرم چھند۔ انکانکم چھند۔
15.6
रश्मिना सत्याय सत्यं जिन्व ।
प्रेतिना धर्मणा धर्मं जिन्व ।
अन्वित्या दिवा दिवं जिन्व ।
संधिनान्तरिक्षेणान्तरिक्षं जिन्व ।
प्रतिधिना पृथिव्या पृथिवीं जिन्व ।
विष्टम्भेन वृष्ट्या वृष्टिं जिन्व ।
प्रवया ऽह्नाहर् जिन्व ।
अनुया रात्र्या रात्रीं जिन्व ।
उशिजा वसुभ्यो वसून् जिन्व ।
प्रकेतेनादित्येभ्य ऽ आदित्यान् जिन्व ॥ १५.६ ॥
سچائی کے لیے رشمی سے سچائی کو تحریک دو۔ دھرم کے لیے پریتی سے دھرم کو تحریک دو۔ انوتیا سے دیو کو دیو کے ذریعے تحریک دو۔ سندھی سے انتریکش کو انتریکش کے ذریعے تحریک دو۔ پرتیدھی سے پرتھوی کو پرتھوی کے ذریعے تحریک دو۔ وِشٹمبھ سے ورشٹی کو ورشٹی کے ذریعے تحریک دو۔ پرویا سے دن کو تحریک دو۔ انویا سے رات کو رات کے ذریعے تحریک دو۔ واسوؤں کے لیے اُشِجا سے واسوؤں کو تحریک دو۔ آدتیوں کے لیے پرکیت سے آدتیوں کو تحریک دو۔
15.7
तन्तुना रायस्पोषेण रायस्पोषं जिन्व ।
सꣳसर्पेण श्रुताय श्रुतं जिन्व ।
ऐडेनौषधीभिर् ओषधीर् जिन्व ।
उत्तमेन तनूभिस् तनूर् जिन्व ।
वयोधसाधीतेनाधीतं जिन्व ।
अभिजिता तेजसा तेजो जिन्व ॥ १५.७ ॥
تنتو سے رایسپوش سے رایسپوش کو تحریک دو۔ سنسرپ سے شروت کے لیے شروت کو تحریک دو۔ ایڈ سے اوشدھیوں کے ذریعے اوشدھیوں کو تحریک دو۔ اتم سے تنوؤں کے ذریعے تنوؤں کو تحریک دو۔ وایودھا سے ادھیت کے ذریعے ادھیت کو تحریک دو۔ ابھیجیت تیج سے تیج کو تحریک دو۔
15.8
प्रतिपद् असि प्रतिपदे त्वा ।
अनुपद् अस्य् अनुपदे त्वा ।
सम्पद् असि सम्पदे त्वा ।
तेजो ऽसि तेजसे त्वा ॥ १५.८ ॥
تو پرتِپد ہے؛ پرتِپد کے لیے تجھے۔ تو انوپد ہے؛ انوپد کے لیے تجھے۔ تو سمپد ہے؛ سمپد کے لیے تجھے۔ تو تیج ہے؛ تیج کے لیے تجھے۔
15.9
त्रिवृद् असि त्रिवृते त्वा ।
प्रवृद् असि प्रवृते त्वा ।
विवृद् असि विवृते त्वा ।
सवृद् असि सवृते त्वा ।
ऽऽआक्रमो ऽस्य् आक्रमाय त्वा ।
संक्रमो ऽसि संक्रमाय त्वा ।
उत्क्रमो ऽस्य् उत्क्रमाय त्वा ।
उत्क्रान्तिर् अस्य् उत्क्रान्त्यै त्वा ।
अधिपतिनोर्जोर्जं जिन्व ॥ १५.९ ॥
تو تریورت ہے؛ تریورت کے لیے تجھے۔ تو پرورت ہے؛ پرورت کے لیے تجھے۔ تو ویورت ہے؛ ویورت کے لیے تجھے۔ تو سورت ہے؛ سورت کے لیے تجھے۔ تو آکرم ہے؛ آکرم کے لیے تجھے۔ تو سنکرم ہے؛ سنکرم کے لیے تجھے۔ تو اُتکرم ہے؛ اُتکرم کے لیے تجھے۔ تو اُتکرانتی ہے؛ اُتکرانتی کے لیے تجھے۔ اَدھی پتی کے ساتھ قوت سے قوت کو بیدار کر۔
15.10
राज्ञ्य् असि प्राची दिग् वसवस् ते देवा ऽ अधिपतयो ऽग्निर् हेतीनां प्रतिधर्ता त्रिवृत् त्वा स्तोमः पृथिव्याꣳ श्रयत्व् आज्यम् उक्थम् अव्यथायै स्तभ्नातु रथन्तरꣳ साम प्रतिष्ठित्याऽ अन्तरिक्ष ऽ ऋषयस् त्वा प्रथमजा देवेषु दिवो मात्रया वरिम्णा प्रथन्तु विधर्ता चायम् अधिपतिश् च ते त्वा सर्वे संविदाना नाकस्य पृष्ठे स्वर्गे लोके यजमानं च सादयन्तु ॥ १५.१० ॥
تو رانی ہے، مشرقی سمت؛ وسو دیوتا تیرے اَدھی پتی ہیں؛ اگنی ہتھیاروں کا تھامنے والا ہے؛ تریورت ستوم تجھے تھامے۔ زمین پر گھی اور اُکتھ بے خوفی کے لیے قائم ہوں؛ رتھنتر ساما ثابت قدمی کے لیے سہارا بنے۔ فضا میں پہلے پیدا ہونے والے رشی تجھے مقدار اور وسعت کے ساتھ پھیلائیں؛ ودھرتا اور یہ اَدھی پتی بھی تجھے پھیلائیں۔ سب ایک دل ہو کر آسمان کے ناک پرِشٹ لوک میں یجمان کو بھی بٹھائیں۔
15.11
विराड् असि दक्षिणा दिग् रुद्रास् ते देवा ऽ अधिपतय ऽ इन्द्रो हेतीनां प्रतिधर्ता पञ्चदशस् त्वा स्तोमः पृथिव्याꣳ श्रयतु प्रौगम् उक्थम् अव्यथायै स्तभ्नातु बृहत् साम प्रतिष्ठित्या ऽ अन्तरिक्ष ऽ ऋषयस् त्वा प्रथमजा देवेषु दिवो मात्रया वरिम्णा प्रथन्तु विधर्ता चायम् अधिपतिश् च ते त्वा सर्वे संविदाना नाकस्य पृष्ठे स्वर्गे लोके यजमानं च सादयन्तु ॥ १५.११ ॥
تُو راجسی جنوبی سمت ہے۔ رودر تیرے دیوتا اور حاکم ہیں؛ اندر ہتھیاروں کا حامل ہے۔ پندرہ گنا ستوم تجھے زمین پر قائم کرے۔ استقامت کے لیے پراؤگ اُکتھ تجھے سہارا دے؛ مضبوط مقام کے لیے برہت ساما۔ فضا میں دیوتاؤں کے درمیان پہلے جنمے رشی آسمان کی پیمائش اور عظمت سے تجھے پھیلائیں۔ حامل اور یہ حاکم تجھے تھامیں۔ سب یکجان ہو کر سورگ لوک میں، ناک کی پشت پر، یجمان کو بھی بٹھائیں۔
15.12
सम्राड् असि प्रतीची दिग् आदित्यास् ते देवा ऽ अधिपतयो वरुणो हेतीनां प्रतिधर्ता सप्तदशस् त्वा स्तोमः पृथिव्याꣳ श्रयतु मरुत्वतीयम् उक्थम् अव्यथायै स्तभ्नातु वैरूपꣳ साम प्रतिष्ठित्या ऽ अन्तरिक्ष ऽ ऋषयस् त्वा प्रथमजा देवेषु दिवो मात्रया वरिम्णा प्रथन्तु विधर्ता चायम् अधिपतिश् च ते त्वा सर्वे संविदाना नाकस्य पृष्ठे स्वर्गे लोके यजमानं च सादयन्तु ॥ १५.१२ ॥
تُو سمراٹ ہے؛ تُو مغربی سمت ہے۔ آدتیہ تیرے دیوتا اور حاکم ہیں، ورن ہتھیاروں کا تھامنے والا ہے۔ سپت دش ستوم زمین پر تجھے سہارا دے۔ مرُت ورتیہ اُکتھ استقامت کے لیے تجھے تھامے۔ ویروپ ساما ثبات کے لیے فضا میں تجھے قائم رکھے۔ پہلے پیدا ہونے والے رشی دیوتاؤں کے درمیان آسمان کے پیمانے اور وسعت سے تجھے پھیلائیں۔ یہ ودھرتا اور حاکم بھی تجھے سنبھالیں۔ سب ہم آواز ہو کر تجھے اور یجمان کو ناک کی پشت پر، سورگ لوک میں بٹھائیں۔
15.13
स्वराड् अस्य् उदीच्य् दिङ् मरुतस् ते देवा ऽ अधिपतयः सोमो हेतीनां प्रतिधर्तैकविꣳशस् त्वा स्तोमः पृथिव्याꣳ श्रयतु निष्केवल्यम् उक्थम् अव्यथायै स्तभ्नातु वैराजꣳ साम प्रतिष्ठित्या ऽ अन्तरिक्ष ऽ ऋषयस् त्वा प्रथमजा देवेषु दिवो मात्रया वरिम्णा प्रथन्तु विधर्ता चायम् अधिपतिश् च ते त्वा सर्वे संविदाना नाकस्य पृष्ठे स्वर्गे लोके यजमानं च सादयन्तु ॥ १५.१३ ॥
تو سوراٹ ہے؛ شمالی سمت۔ مروت دیوتا تیرے اَدھی پتی ہیں، سوم ہتھیاروں کا دھارک ہے۔ اکیسواں ستوم تجھے زمین پر سہارا دے۔ نشکیولیہ اُکتھ بے لرزشی کے لیے تجھے تھامے؛ ویراج ساما مضبوط قیام کے لیے۔ فضا میں دیوتاؤں کے درمیان پہلے پیدا ہونے والے رشی آسمان کے پیمانے اور وسعت سے تجھے پھیلائیں۔ ودھرتا اور یہ اَدھی پتی بھی تجھے دھارن کریں۔ سب ہم آواز ہو کر تجھے اور یجمان کو ناک کی پیٹھ پر، سورگ لوک میں بٹھائیں۔
15.14
अधिपत्न्य् असि बृहती दिग् विश्वे ते देवा ऽ अधिपतयो बृहस्पतिर् हेतीनां प्रतिधर्ता त्रिणवत्रयस्त्रिꣳशौ त्वा स्तोमौ पृथिव्याꣳ श्रयतां वैश्वदेवाग्निमारुते ऽ उक्थे ऽ अव्यथायै स्तभ्नीताꣳ शाक्वररैवते सामनी प्रतिष्ठित्या ऽ अन्तरिक्ष ऽ ऋषयस् त्वा प्रथमजा देवेषु दिवो मात्रया वरिम्णा प्रथन्तु विधर्ता चायम् अधिपतिश् च ते त्वा सर्वे संविदाना नाकस्य पृष्ठे स्वर्गे लोके यजमानं च सादयन्तु ॥ १५.१४ ॥
تو اَدھِپتنی ہے، برہتی سمت۔ تمام دیوتا تیرے اَدھِپتی ہیں؛ برہسپتی ہتھیاروں کا تھامنے والا ہے۔ تریناو اور ترَیستریِنش ستوم تجھے زمین پر قائم کریں۔ ویشوادیو اور اگنیمارُت اُکتھ بے لرزشی کے لیے تجھے سنبھالیں۔ شاکور اور ریوت ساما ثبات کے لیے تجھے سہارا دیں۔ فضائے بسیط میں پہلے پیدا ہونے والے رِشی دیوتاؤں کے درمیان، دیوی پیمانے اور وسعت سے تجھے پھیلائیں۔ وِدھرتا اور یہ اَدھِپتی بھی تجھے تھامیں۔ سب ہم آواز ہو کر تجھے جنت کی ناکَ پرِشٹھ پر یجمان کے ساتھ بٹھائیں۔
15.15
अयं पुरो हरिकेशः सूर्यरश्मिस् तस्य रथगृत्सश् च रथौजाश् च सेनानीग्रामण्यौ ।
पुञ्जिकस्थला च क्रतुस्थला चाप्सरसौ दङ्क्ष्णवः पशवो हेतिः पौरुषेयो वधः प्रहेतिस् तेभ्यो नमो ऽ अस्तु ते नो ऽवन्तु ते नो मृडयन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मः ॥ १५.१५ ॥
سامنے یہ ہری کیش ہے، سورج کی شعاعوں والا؛ اس کا رتھ گرِتس اور رتھوجا، سینانی اور گرامنی؛ پُنجِکستھلا اور کرتُستھلا، دو اپسراएँ؛ دنکشنو جانور، ہیتی، پوروشیہ وَدھ، پرہیتی؛ ان کو نمسکار ہو۔ وہ ہماری حفاظت کریں، ہم پر مہربان ہوں۔ جس سے ہم دشمنی رکھتے ہیں اور جو ہم سے دشمنی رکھتا ہے، اسے ان کے جبڑے میں رکھتے ہیں۔
15.16
अयं दक्षिणा विश्वकर्मा तस्य रथस्वनश् च रथेचित्रश् च सेनानीग्रामण्यौ ।
मेनका च सहजन्या चाप्सरसौ यातुधाना हेती रक्षाꣳसि प्रहेतिस् तेभ्यो नमो ऽअस्तु ते नो ऽवन्तु ते नो मृडयन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मः ॥ १५.१६ ॥
یہ جنوب کا وشوکرما ہے؛ اس کا رتھ سوَن اور رتھ چتر، سینانی اور گرامنی؛ میناکا اور سہجنیا، دو اپسراएँ؛ یاتودھان، ہیتیاں، راکشس، پرہیتی؛ ان کو نمسکار ہو۔ وہ ہماری حفاظت کریں، ہم پر مہربان ہوں۔ جس سے ہم دشمنی رکھتے ہیں اور جو ہم سے دشمنی رکھتا ہے، اسے ان کے جبڑے میں رکھتے ہیں۔
15.17
अयं पश्चाद् विश्वव्यचास् तस्य रथप्रोतश् चासमरथश् च सेनानीग्रामण्यौ ।
प्रम्लोचन्ती चानुम्लोचन्ती चाप्सरसौ व्याघ्रा हेतिः सर्पा प्रहेतिस् तेभ्यो नमो ऽ अस्तु ते नो ऽवन्तु ते नो मृडयन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मः ॥ १५.१७ ॥
یہ مغرب سے وشوویاچا ہے؛ اس کے رَتھپروت اور اسمرتھ، سینانی اور گرامنی ہیں۔ پرملوچنتی اور انوملوچنتی، دو اپسرائیں؛ ویاگھری، ہیتی، سرپ اور پرہیتی۔ ان کو نمسکار ہو۔ وہ ہماری حفاظت کریں، ہم پر مہربانی کریں۔ جس سے ہم نفرت کرتے ہیں اور جو ہم سے نفرت کرتا ہے، اسے ہم ان کے جبڑے میں رکھتے ہیں۔
15.18
अयम् उत्तरात् संयद्वसुस् तस्य तार्क्ष्यश् चारिष्टनेमिश् च सेनानीग्रामण्यौ ।
विश्वाची च घृताची चाप्सरसाव् आपो हेतिर् वातः प्रहेतिस् तेभ्यो नमो ऽ अस्तु ते नो ऽवन्तु ते नो मृडयन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मः ॥ १५.१८ ॥
یہ شمال سے سنیدوسو ہے؛ اس کے تارکشیہ اور اریشٹنیمی، سینانی اور گرامنی ہیں۔ وشواچی اور گھرتاچی، دو اپسرائیں؛ پانی، ہیتی، ہوا اور پرہیتی۔ ان کو نمسکار ہو۔ وہ ہماری حفاظت کریں، ہم پر مہربانی کریں۔ جس سے ہم نفرت کرتے ہیں اور جو ہم سے نفرت کرتا ہے، اسے ہم ان کے جبڑے میں رکھتے ہیں۔
15.19
अयम् उपर्य् अर्वाग्वसुस् तस्य सेनजिच् च सुषेणश् च सेनानीग्रामण्यौ ।
उर्वशी च पूर्वचित्तिश् चाप्सरसाव् अवस्फूर्जन् हेतिर् विद्युत् प्रहेतिस् तेभ्यो नमो ऽ अस्तु ते नो ऽवन्तु ते नो मृडयन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मः ॥ १५.१९ ॥
اوپر کا یہ ارواک-وسو ہے؛ اس کے سینجِت اور سُشین سپہ سالار اور گاؤں کے سردار ہیں۔ اروشی اور پُروَچِتّی دو اپسرائیں ہیں؛ گرجنے والے ہیتی، وِدیُت اور پرہیتی کو سلام۔ وہ ہماری حفاظت کریں، ہم پر مہربانی کریں۔ جس سے ہم دشمنی رکھتے ہیں اور جو ہم سے دشمنی رکھتا ہے، اسے ہم ان کے جبڑوں میں رکھتے ہیں۔
15.20
अग्निर् मूर्धा दिवः ककुत् पतिः पृथिव्या ऽ अयम् ।
अपाꣳ रेताꣳसि जिन्वति ॥ १५.२० ॥
یہ اگنی آسمان کی چوٹی اور زمین کا مالک ہے؛ وہ پانی کے بیجوں کو متحرک کرتا ہے۔
15.21
अयम् अग्निः सहस्रिणो वाजस्य शतिनस् पतिः ।
मूर्धा कवी रयीणाम् ॥ १५.२१ ॥
یہ اگنی ہزاروں اور سینکڑوں قسم کی واج (دولت) کا مالک ہے؛ وہ دولتوں کا سر اور دانا شاعر ہے۔
15.22
त्वाम् अग्ने पुष्कराद् अध्य् अथर्वा निर् अमन्थत ।
मूर्ध्नो विश्वस्य वाघतः ॥ १५.२२ ॥
اے اگنی، اتھروا نے تجھے پُشکر سے اوپر سے مَتھ کر نکالا؛ سب کے سر سے، واغت سے۔
15.23
भुवो यज्ञस्य रजसश् च नेता यत्रा नियुद्भिः सचसे शिवाभिः ।
दिवि मूर्धानं दधिषे स्वर्षां जिह्वाम् अग्ने चकृषे हव्यवाहम् ॥ १५.२३ ॥
تُو بھُون، یگیہ اور فضا کا رہنما ہے؛ جہاں تُو شُبھ نِیُت (گھوڑیوں) کے ساتھ ملتا ہے، آسمان میں سر تھامتا ہے۔ اے اگنی، آسمانی روشنی کو جیتنے والے، تُو نے ہَویہ وَاہ کو زبان بنایا۔
15.24
अबोध्य् अग्निः समिधा जनानां प्रति धेनुम् इवायतीम् उषासम् ।
यह्वा ऽ इव प्र वयाम् उज्जिहानाः प्र भानवः सिस्रते नाकम् अच्छ ॥ १५.२४ ॥
آگ سمدھا سے انسانوں کے درمیان جاگ اٹھی ہے، آنے والی گائے کی طرح اُشَس کی جانب۔ بڑے پرندوں کی مانند بلند ہوتی شعاعیں آگے بڑھ کر آسمان کی طرف پھیلتی ہیں۔
15.25
अवोचाम कवये मेध्याय वचो वन्दारु वृषभाय वृष्णे ।
गविष्ठिरो नमसा स्तोमम् अग्नौ दिवीव रुक्मम् उरुव्यञ्चम् अश्रेत् ॥ १५.२५ ॥
دانا، پاکیزہ، لائقِ ستائش اور برسانے والے بیل کے لیے ہم نے کلمات کہے۔ گوشٹھر نے نمسکار کے ساتھ اگنی میں ستوتر پیش کیا، جیسے آسمان میں پھیلا ہوا سونے کا زیور ہو۔
15.26
अयम् इह प्रथमो धायि धातृभिर् होता यजिष्ठो ऽ अध्वरेष्व् ईड्यः ।
यम् अप्नवानो भृगवो विरुरुचुर् वनेषु चित्रं विभ्वं विशे-विशे ॥ १५.२६ ॥
یہ پہلا اگنی یہاں دھاتاؤں نے قائم کیا، ہوتا، نہایت لائقِ عبادت، قربانیوں میں لائقِ ستائش۔ جسے پا کر بھرگوؤں نے جنگلوں میں روشن کیا — عجیب، ہر جگہ موجود، ہر قبیلے کے لیے۔
15.27
जनस्य गोपा ऽ अजनिष्ट जागृविर् अग्निः सुदक्षः सुविताय नव्यसे ।
घृतप्रतीको बृहता दिविस्पृशा द्युमद् वि भाति भरतेभ्यः शुचिः ॥ १५.२७ ॥
لوگوں کا محافظ، ہمیشہ بیدار، ماہر اگنی پیدا ہوا — نئے لوگوں کی بھلائی کے لیے۔ گھی جیسے چہرے والا، وسیع، آسمان کو چھوتا ہوا، تابناک اور پاک ہو کر بھرت قوموں کے لیے چمکتا ہے۔
15.28
त्वाम् अग्ने ऽ अङ्गिरसो गुहा हितम् अन्व् अविन्दञ् छिश्रियाणं वने-वने ।
स जायसे मथ्यमानः सहो महत् त्वाम् आहुः सहसस् पुत्रम् अङ्गिरः ॥ १५.२८ ॥
اے اگنی! غار میں چھپے ہوئے تجھے انگرِسوں نے ہر جنگل میں ڈھونڈ نکالا۔ جب تُو رگڑا جاتا ہے تو عظیم قوت کے ساتھ پیدا ہوتا ہے؛ اے انگِرا، تجھے قوت کا بیٹا کہا جاتا ہے۔
15.29
सखायः सं वः सम्यञ्चम् इषꣳ स्तोमं चाग्नये ।
वर्षिष्ठाय क्षितीनामूर्जो नप्त्रे सहस्वते ॥ १५.२९ ॥
اے دوستو! تمہارے لیے موزوں غذا اور حمد اگنی کے لیے ہو، جو لوگوں میں سب سے طاقتور، اُورج کا پوتا اور قوت والا ہے۔
15.30
सꣳ-सम् इद् युवसे वृषन्न् अग्ने विश्वान्य् अर्य ऽ आ ।
इडस् पदे सम् इध्यसे स नो वसून्य् आ भर ॥ १५.३० ॥
اے طاقتور اگنی! تُو تمام آقاؤں کے ساتھ خوب ملتا ہے۔ اِڑا کی جگہ خوب روشن ہوتا ہے؛ ہمارے لیے دولت لے آ۔
15.31
त्वां चित्रश्रवस्तम हवन्ते विक्षु जन्तवः ।
शोचिष्केशं पुरुप्रियाग्ने हव्याय वोढवे ॥ १५.३१ ॥
اے انتہائی حیرت انگیز شہرت والے! لوگ بستیوں میں تجھے پکارتے ہیں۔ اے شعلہ زلف، بہتوں کے محبوب اگنی! ہَوَیہ (نذر) اٹھا لانے کے لیے (تجھے پکارتے ہیں)۔
15.32
एना वो ऽ अग्निं नमसोर्जो नपातम् आ हुवे ।
प्रियं चेतिष्ठम् अरतिꣳ स्वध्वरं विश्वस्य दूतम् अमृतम् ॥ १५.३२ ॥
اِن (حمدوں) کے ساتھ تمہارے لیے، نمسکار کے ساتھ، اُورج کے پوتے اگنی کو میں پکارتا ہوں؛ جو محبوب، نہایت دانا، تیز رفتار، اچھا قربانی کرنے والا، سب کا قاصد اور امرت ہے۔
15.33
विश्वस्य दूतम् अमृतं विश्वस्य दूतम् अमृतम् ।
स योजते ऽ अरुषा विश्वभोजसा स दुद्रवत् स्वाहुतः ॥ १५.३३ ॥
سب کا قاصد، امرت، سب کا قاصد، امرت۔ وہ سرخ اور سب کچھ کھانے والے (گھوڑوں) کو جوتتا ہے؛ اچھی طرح آہوتی پا کر تیزی سے دوڑتا ہے۔
15.34
स दुद्रवत् स्वाहुतः स दुद्रवत् स्वाहुतः ।
सुब्रह्मा यज्ञः सुशमी वसूनां देवꣳ राधो जनानाम् ॥ १५.३४ ॥
وہ اچھی طرح آہوت ہو کر دوڑتا ہے؛ وہ اچھی طرح آہوت ہو کر دوڑتا ہے۔ یज्ञ اچھے برہم اور اچھی شمی والا ہے؛ وسوؤں کا دیوتا، لوگوں کی دولت۔
15.35
अग्ने वाजस्य गोमत ऽ ईशानः सहसो यहो ।
अस्मे धेहि जातवेदो महि श्रवः ॥ १५.३५ ॥
اے اگنی، اناج اور گائے کی دولت کے مالک، طاقت کے بیٹے؛ اے جاتویدا، ہمیں عظیم شہرت عطا کر۔
15.36
स ऽ इधानो वसुष् कविर् अग्निर् ईडेन्यो गिरा ।
रेवद् अस्मभ्यं पुर्वणीक दीदिहि ॥ १५.३६ ॥
وہ روشن، وسو اور دانا اگنی، حمد کے لائق، کلام سے؛ ہمارے لیے دولتمند ہو کر، اے کثیر الروپ، چمک۔
15.37
क्षपो राजन्न् उत त्मनाग्ने वस्तोर् उतोषसः ।
स तिग्मजम्भ रक्षसो दह प्रति ॥ १५.३७ ॥
اے بادشاہ اگنی، رات اور اپنی ذات سے، دن اور صبح کے بھی؛ اے تیز جبڑوں والے، راکشسوں کو جلا ڈال۔
15.38
भद्रो नोऽअग्निर् आहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो ऽअध्वरः ।
भद्राऽ उत प्रशस्तयः ॥ १५.३८ ॥
اگنی ہمارے لیے مبارک ہے، آہوت ہو کر؛ مبارک ہے عطیہ، اے خوش نصیب؛ مبارک ہے یज्ञ، اور مبارک ہیں تعریفیں۔
15.39
भद्रा ऽ उत प्रशस्तयो भद्रं मनः कृणुष्व वृत्रतूर्ये ।
येना समत्सु सासहः ॥ १५.३९ ॥
تعریفیں مبارک ہیں؛ وترا کی جنگ میں دل کو مبارک بنا، جس سے تو مقابلوں میں فتح پاتا ہے۔
15.40
येना समत्सु सासहो ऽव स्थिरा तनुहि भूरि शर्धताम् ।
वनेमा ते ऽ अभिष्टिभिः ॥ १५.४० ॥
جس قوت سے تُو جنگوں میں فتح پاتا ہے، دشمنوں کی بڑی طاقت کو مضبوطی سے نیچے گرا دے۔ تیری عنایات سے ہم جیتیں۔
15.41
अग्निं तं मन्ये यो वसुर् अस्तं यं यन्ति धेनवः ।
अस्तम् अर्वन्त ऽ आशवो ऽस्तं नित्यासो वाजिन ऽ इषꣳ स्तोतृभ्य ऽ आ भर ॥ १५.४१ ॥
میں اس اگنی کو مانتا ہوں جو دولت دینے والا ہے، جس کے گھر گائیں جاتی ہیں۔ تیز رفتار گھوڑے، طاقتور ہمیشہ کے اسپ گھر جاتے ہیں۔ حمد کرنے والوں کے لیے غذا لا۔
15.42
सो अग्निर् यो वसुर् गृणे सं यम् आयन्ति धेनवः ।
सम् अर्वन्तो रघुद्रुवः सꣳ सुजातासः सूरय ऽ इषꣳ स्तोतृभ्य ऽ आ भर ॥ १५.४२ ॥
میں اس اگنی کی حمد کرتا ہوں جو دولت دینے والا ہے، جس کے پاس گائیں جمع ہوتی ہیں۔ تیز دوڑنے والے گھوڑے، اچھی نسل کے سرپرست جمع ہوتے ہیں۔ حمد کرنے والوں کے لیے غذا لا۔
15.43
उभे सुश्चन्द्र सर्पिषो दर्वी श्रीणीष ऽ आसनि ।
उतो न ऽ उत् पुपूर्या ऽ उक्थेषु शवसस् पत ऽ इषꣳ स्तोतृभ्य ऽ आ भर ॥ १५.४३ ॥
اے خوبصورت روشنی والے، گھی کے دونوں چمچے تُو منہ میں تھامتا ہے۔ ہمیں بھی حمدوں میں طاقت سے بھر دے، اے طاقت کے مالک۔ حمد کرنے والوں کے لیے غذا لا۔
15.44
अग्ने तम् अद्याश्वं न स्तोमैः क्रतुं न भद्रꣳ हृदिस्पृशम् ।
ऋध्यामा त ऽ ओहैः ॥ १५.४४ ॥
اے اگنی، آج ہم تجھے گھوڑے کی طرح حمدوں سے، دل کو چھونے والے نیک ارادے کی طرح پورا کریں۔ تیرے لیے حمدوں سے ہم بڑھیں۔
15.45
अधा ह्य् अग्ने क्रतोर् भद्रस्य दक्षस्य साधोः ।
रथीर् ऋतस्य बृहतो बभूथ ॥ १५.४५ ॥
اے اگنی، تُو یقیناً نیک ارادے، مہارت، بھلائی اور عظیم ارت کا رتھی بن گیا ہے۔
15.46
एभिर् नो ऽ अर्कैर् भवा नो अर्वाङ् स्वर्ण ज्योतिः ।
अग्ने विश्वेभिः सुमना ऽ अनीकैः ॥ १५.४६ ॥
ان ستائشوں کے ساتھ ہمارے لیے یہاں آ؛ آسمان کی روشنی بن جا۔ اے اگنی، تمام شعلوں کے ساتھ خوش دل ہو۔
15.47
अग्निꣳ होतारं मन्ये दास्वन्तं वसुꣳ सूनुꣳ सहसो जातवेदसं विप्रं न जातवेदसम् ।
य ऽ ऊर्ध्वया स्वध्वरो देवो देवाच्या कृपा ।
घृतस्य विभ्राष्टिम् अनु वष्टि शोचिषाऽऽजुह्वानस्य सर्पिषः ॥ १५.४७ ॥
سخی، دولتمند، طاقت کے بیٹے، عالم کی مانند جاتویدس اگنی ہوتا کو میں مانتا ہوں۔ بلند رخ، خوب یگیہ والا دیو، دیوتاؤں کو محبوب کرم سے، شعلے کے ذریعے گھی کی چمک کا خواہاں ہے؛ گھی کی آہوتی دی جاتی ہے۔
15.48
अग्ने त्वं नो ऽ अन्तम उत त्राता शिवो भवा वरूथ्यः ।
वसुर् अग्निर् वसुश्रवा ऽ अच्छा नक्षि द्युमत्तमꣳ रयिं दाः ।
तं त्वा शोचिष्ठ दीदिवः सुम्नाय नूनम् ईमहे सखिभ्यः ॥ १५.४८ ॥
اے اگنی، تو ہمارے سب سے قریب، محافظ، مبارک اور پناہ ہو۔ اے واسو اگنی، دولت و شہرت والے، ہماری طرف آ کر سب سے روشن دولت عطا کر۔ اے سب سے زیادہ شعلہ والے، چمکنے والے، دوستوں کی بھلائی کے لیے اب ہم تجھ سے التجا کرتے ہیں۔
15.49
येन ऽ ऋषयस् तपसा सत्रम् आयन्न् इन्धाना ऽ अग्निꣳ स्वर् आभरन्तः ।
तस्मिन्न् अहं नि दधे नाके ऽ अग्निं यम् आहुर् मनव स्तीर्णबर्हिषम् ॥ १५.४९ ॥
جس تپسیا سے رشیوں نے ستر تک رسائی حاصل کی، اگنی کو روشن کر کے سورگ لاتے ہوئے، اسی سورگ میں میں اس اگنی کو قائم کرتا ہوں، جسے منوؤں نے بچھی ہوئی کُشا والا کہا ہے۔
15.50
तं पत्नीभिर् अनु गच्छेम देवाः पुत्रैर् भ्रातृभिर् उत वा हिरण्यैः ।
नाकं गृभ्णानाः सुकृतस्य लोके तृतीये पृष्ठे ऽ अधि रोचने दिवः ॥ १५.५० ॥
اے دیوتاؤ، ہم بیویوں، بیٹوں، بھائیوں یا سونے کے ساتھ اس کے پیچھے چلیں؛ نیک عمل کی دنیا میں جنت کو تھامتے ہوئے، آسمان کی تیسری پشت پر، روشن مقام میں۔
15.51
आ वाचो मध्यम् अरुहद् भुरण्युर् अयम् अग्निः सत्पतिश् चेकितानः ।
पृष्ठे पृथिव्या निहितो दविद्युतद् अधस् पदं कृणुतां ये पृतन्यवः ॥ १५.५१ ॥
یہ اگنی، پھرتیلا، ستپتی اور ہوشیار، کلام کے درمیانی حصے تک چڑھ گیا؛ زمین کی پشت پر رکھا ہوا چمکتا ہے؛ جو جنگ کے خواہاں ہیں وہ نیچے اپنا قدم بنائیں۔
15.52
अयम् अग्निर् वीरतमो वयोधाः सहस्रियो द्योतताम् अप्रयुच्छन् ।
विभ्राजमानः सरिरस्य मध्य ऽ उप प्र याहि दिव्यानि धाम ॥ १५.५२ ॥
یہ اگنی نہایت بہادر، قوت بخشنے والا، ہزار صورت ہے؛ بلا توقف چمکے، جسم کے درمیان روشن ہو کر؛ اے اگنی، الہی مقامات کی طرف آگے بڑھ۔
15.53
सम्प्रच्यवध्वम् उप सम्प्रयाताग्ने पथो देवयानान् कृणुध्वम् ।
पुनः कृण्वाना पितरा युवानान्वा ताꣳसीत् त्वयि तन्तुम् एतम् ॥ १५.५३ ॥
ساتھ حرکت کرو، قریب آ کر ساتھ چلو؛ اے اگنی، دیویان کے راستے بناؤ۔ پھر جوان ماں باپ بنا کر، یہ دھاگہ تجھ ہی میں بُنو۔
15.54
उद् बुध्यस्वाग्ने प्रति जागृहि त्वम् इष्टापूर्ते सꣳ सृजेथाम् अयं च ।
अस्मिन्त् सधस्थे अध्य् उत्तरस्मिन् विशवे देवा यजमानश् च सीदत ॥ १५.५४ ॥
اے اگنی، اٹھ، بیدار رہ۔ اِشٹ اور پُورت اعمال کو یکجا کر، اور اس (یجمان) کو بھی۔ اس بلند نشست پر تمام دیوتا اور یجمان بیٹھیں۔
15.55
येन वहसि सहस्रं येनाग्ने सर्ववेदसम् ।
तेनेमं यज्ञं नो नय स्वर् देवेषु गन्तवे ॥ १५.५५ ॥
جس (قوت) سے تُو ہزار (آہوتیاں) اٹھاتا ہے، اور اے اگنی، جس سے تُو سرویدس (سب دھن والا) ہے، اسی سے ہمارے اس یجنّ کو سورگ میں دیوتاؤں تک لے چل۔
15.56
अयं ते योनिर् ऋत्वियो यतो जातो ऽ अरोचथाः ।
तं जानन्न् अग्न ऽ आरोहाथा नो वर्धया रयिम् ॥ १५.५६ ॥
یہ تیری ریتوئی (موسم کے مطابق) جنم گاہ ہے، جہاں سے تُو پیدا ہوکر چمکا۔ اسے جانتے ہوئے، اے اگنی، چڑھ جا اور ہمارے لیے دولت بڑھا۔
15.57
तपश् च तपस्यश् च शैशिराव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषो सि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः ।
ये ऽ अग्नयः समनसो न्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे शैशिराव् ऋतू ऽ अभिकल्पमाना ऽ इन्द्रम् इव देवा ऽ अभिसं विशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १५.५७ ॥
تپس اور تپسّیہ، شیشر رُتیں اگنی کا اندرونی جوڑ ہوں۔ دیاوا پرتھوی موافق ہوں؛ پانی اور جڑی بوٹیاں موافق ہوں؛ اگنیاں الگ الگ نمسکار کے ساتھ، برتری کے لیے، ایک ہی ورت والی ہوکر موافق ہوں۔ جو اگنیاں ہم خیال ہوکر دیاوا پرتھوی کے درمیان ہیں، یہ شیشر رُتیں موافق ہوتے ہوئے، اندر کی طرح دیوتا داخل ہوں۔ اس دیوتا کے ساتھ، انگرسوں کی طرح، دھرُو مقام پر بیٹھ۔
15.58
परमेष्ठी त्वा सादयतु दिवस् पृष्ठे ज्योतिष्मतीम् ।
विश्वस्मै प्राणायापानाय व्यानायोदानाय प्रतिष्ठायै चरित्राय ।
सूर्यस् ते ऽधिपतिस् तया देवतयाऽङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद ॥ १५.५८ ॥
پرمیشٹی تجھے آسمان کی پشت پر روشن کر کے قائم کرے۔ سب کے پران، اپان، ویان، ادان کے لیے، ثبات کے لیے، حرکت کے لیے۔ سورج تیرا حاکم ہے؛ اُس دیوتا کے ساتھ، انگرسوں کی مانند، مضبوطی سے بیٹھ۔
15.59
लोकं पृण छिद्रं पृणाथो सीद ध्रुवा त्वम् ।
इन्द्राग्नी त्वा बृहस्पतिर् अस्मिन् योनाव् असीषदन् ॥ १५.५९ ॥
جگہ کو بھر، سوراخ کو بھر، پھر تو مضبوطی سے بیٹھ۔ اندر اور اگنی، برہسپتی نے تجھے اس یونی میں بٹھایا۔
15.60
ता ऽ अस्य सूददोहसः सोमꣳ श्रीणन्ति पृश्नयः ।
जन्मन् देवानां विशस् त्रिष्व् आ रोचने दिवः ॥ १५.६० ॥
اس کا شیریں دودھ دوہنے والی وہ چتکبری گائیں سوم پکاتی ہیں؛ دیوتاؤں کی پیدائش میں، آسمان کے تین روشن جہانوں میں۔
15.61
इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त् समुद्रव्यचसं गिरः ।
रथीतमꣳ रथीनां वाजानाꣳ सत्पतिं पतिम् ॥ १५.६१ ॥
تمام حمدوں نے اندر کو بڑھایا — سمندر جیسے وسیع کو؛ رتھیوں میں سب سے بڑا رتھی، طاقتوں کا سچا مالک، مالک۔
15.62
प्रोथद् अश्वो न यवसे विष्यन् यदा महः संवरणाद् व्य् अस्थात् ।
आद् अस्य वातो ऽ अनु वाति शोचिर् अध स्म ते व्रजनं कृष्णम् अस्ति ॥ १५.६२ ॥
گھاس کی طرف خراٹے مار کر جھپٹنے والے گھوڑے کی مانند، جب وہ بڑے پردے سے اٹھا؛ اس کے شعلے کے پیچھے ہوا چلتی ہے، اور تیرا راستہ سیاہ ہے۔
15.63
आयोष् ट्वा सदने सादयाम्य् अवतश् छायायाꣳ समुद्रस्य हृदये ।
रश्मीवतीं भास्वतीम् आ या द्यां भास्य् आ पृथिवीम् ओर्व् अन्तरिक्षम् ॥ १५.६३ ॥
میں تجھے نشست پر رکھتا ہوں، سمندر کے دل میں، سائے میں، کنویں سے۔ کرنوں والی، روشن، جو آسمان، زمین اور وسیع فضا کو منور کرتی ہے۔
15.64
परमेष्ठी त्वा सादयतु दिवस् पृष्ठे व्यचस्वतीं प्रथस्वतीम् दिवं यच्छ दिवं दृꣳह दिवं मा हिꣳसीः ।
विश्वस्मै प्राणायापानाय व्यानायोदानाय प्रतिष्ठायै चरित्राय ।
सूर्यस् त्वाभि पातु मह्या स्वस्त्या छर्दिषा शंतमेन तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम् ॥ १५.६४ ॥
پرمیشٹھی تجھے آسمان کی پشت پر رکھے، اے پھیلی ہوئی اور وسعت والی۔ آسمان کو تھام، آسمان کو مضبوط کر، آسمان کو نقصان نہ پہنچا۔ سب کے لیے پران، اپان، ویان، udāna کے لیے، ثبات اور حرکت کے لیے۔ سورج تجھے عظیم بھلائی اور نہایت مبارک پناہ کے ساتھ محفوظ رکھے؛ اس دیوتا کے ساتھ انگرسوں کی طرح دھرو پر بیٹھو۔
15.65
सहस्रस्य प्रमासि ।
सहस्रस्य प्रतिमासि ।
सहस्रस्योन्मासि ।
साहस्रो ऽसि ।
सहस्राय त्वा ॥ १५.६५ ॥
تو ہزار کا پیمانہ ہے۔ تو ہزار کی مثال ہے۔ تو ہزار کا اونما ہے۔ تو ساہسر ہے۔ ہزار کے لیے میں تجھے (رکھتا ہوں)۔