सामवेद · विभाग 2.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.5.886
प्र꣢ त꣣ आ꣡श्वि꣢नीः पवमान धे꣣न꣡वो꣢ दि꣣व्या꣡ अ꣢सृग्र꣣न्प꣡य꣢सा꣣ ध꣡री꣢मणि ।
प्रा꣡न्तरि꣢꣯क्षा꣣त्स्था꣡वि꣢रीस्ते असृक्षत꣣ ये꣡ त्वा꣢ मृ꣣ज꣡न्त्यृ꣢षिषाण वे꣣ध꣡सः꣢ ॥ ८८६ ॥
हे पवमान सोमा, तुझ्यासाठी दिव्य, तांबूस-तपकिरी दुधाळ गायी दुधासह धारेच्या पात्रात वाहिल्या. अंतरिक्षातून स्थिर धारा तुझ्यासाठी वाहिल्या; तुला शुद्ध करणारे ज्ञानी ऋषी त्या गाळतात.
2.5.887
उ꣣भय꣢तः꣣ प꣡व꣢मानस्य र꣣श्म꣡यो꣢ ध्र꣣व꣡स्य꣢ स꣣तः꣡ परि꣢꣯ यन्ति के꣣त꣡वः꣢ ।
य꣡दी꣢ प꣣वि꣢त्रे꣣ अ꣡धि꣢ मृ꣣ज्य꣢ते꣣ ह꣢रिः꣣ स꣢त्ता꣣ नि꣡ योनौ꣢꣯ क꣣ल꣡शे꣢षु सीदति ॥ ८८७ ॥
पवमान सोमाच्या किरणा दोन्ही बाजूंनी, स्थिर असलेल्याभोवती पसरतात. हिरवा सोम गाळणीत शुद्ध केला जातो तेव्हा तो आपल्या स्थानी, कलशांत स्थिर बसतो.
2.5.888
वि꣢श्वा꣣ धा꣡मा꣢नि विश्वचक्ष꣣ ऋ꣡भ्व꣢सः प्र꣣भो꣡ष्टे꣢ स꣣तः꣡ परि꣢꣯ यन्ति के꣣त꣡वः꣢ ।
व्या꣣नशी꣡ प꣢वसे सोम꣣ ध꣡र्म꣢णा प꣢ति꣣र्वि꣡श्व꣢स्य꣣ भु꣡व꣢नस्य राजसि ॥ ८८८ ॥
सर्वदर्शी, महान प्रभो, तू सर्व धामांना व्यापतोस; स्थिराभोवती किरणे फिरतात. हे सोमा, तू आपल्या धर्माने व्यापून वाहतोस; सर्व भुवनांचा पती म्हणून राज्य करतोस.
2.5.889
प꣡व꣢मानो अजीजनद्दि꣣व꣢श्चि꣣त्रं꣡ न त꣢꣯न्य꣣तु꣢म् ।
ज्यो꣡ति꣢र्वैश्वान꣣रं꣢ बृ꣣ह꣢त् ॥ ८८९ ॥
पवमान सोमाने स्वर्गातून अद्भुत गर्जनेसारखे, वैश्वानर अशी महान ज्योती उत्पन्न केली.
2.5.890
प꣡व꣢मान꣣ र꣢स꣣स्त꣢व꣣ म꣡दो꣢ राजन्नदुच्छु꣣नः꣢ ।
वि꣢꣫ वार꣣म꣡व्य꣢मर्षति ॥ ८९० ॥
हे पवमान, हे राजा, तुझा रस आणि मद निश्चितपणे समृद्धी देतात; तो लोकरीच्या गाळणीतून वेगाने वाहतो.
2.5.891
प꣡व꣢मानस्य ते꣣ र꣢सो꣣ द꣢क्षो꣣ वि꣡ रा꣢जति द्यु꣣मा꣢न् ।
ज्यो꣢ति꣣र्वि꣢श्व꣣꣬ꣳ स्व꣢꣯र्दृ꣣शे꣢ ॥ ८९१ ॥
हे पवमान, तुझा रस आणि बल तेजस्वीपणे चमकतात; सर्व प्रकाश स्वर्ग पाहण्यासाठी (प्रकट होतो).
2.5.892
प्र꣢꣫ यद्गावो꣣ न꣡ भूर्ण꣢꣯यस्त्वे꣣षा꣢ अ꣣या꣢सो꣣ अ꣡क्र꣢मुः ।
घ्न꣡न्तः꣢ कृ꣣ष्णा꣢꣫मप꣣ त्व꣡च꣢म् ॥ ८९२ ॥
तेजस्वी प्रवाह गायींप्रमाणे, वेगाने आणि अथकपणे पुढे सरकताना, काळ्या आवरणावर प्रहार करून ते दूर करतात.
2.5.893
सु꣣वित꣡स्य꣢ वनाम꣣हे꣢ऽति꣣ से꣡तुं꣢ दुरा꣣꣬य्य꣢꣯म् ।
सा꣣ह्या꣢म꣣ द꣡स्यु꣢मव्र꣣तम् ॥ ८९३ ॥
कल्याणकारी मार्गाचे आम्ही चिंतन करतो, कठीण असा तो सेतू; नियमहीन शत्रूवर आम्ही विजय मिळवू.
2.5.894
शृ꣣ण्वे꣢ वृ꣣ष्टे꣡रि꣢व स्व꣣नः꣡ पव꣢꣯मानस्य शु꣣ष्मि꣡णः꣢ ।
च꣡र꣢न्ति वि꣣द्यु꣡तो꣢ दि꣣वि꣢ ॥ ८९४ ॥
पावसाच्या गर्जनेप्रमाणे, बलवान पवमान सोमाचा नाद मी ऐकतो; आकाशात विजा संचार करतात.
2.5.895
आ꣡ प꣢वस्व म꣣ही꣢꣫मिषं꣣ गो꣡म꣢दिन्दो꣣ हि꣡र꣢ण्यवत् ।
अ꣡श्व꣢वत्सोम वी꣣र꣡व꣢त् ॥ ८९५ ॥
हे इंदो सोमा, गोधन व सोन्याने भरलेल्या महान अन्नाकडे वाहा; अश्व व वीर पुत्रांनी परिपूर्ण होऊन वाहा.
2.5.896
प꣡व꣢स्व विश्वचर्षण꣣ आ꣢ म꣣ही꣡ रोद꣢꣯सी पृण ।
उ꣣षाः꣢꣫ सूर्यो꣣ न꣢ र꣣श्मि꣡भिः ॥ ८९६ ॥
हे विश्वदर्शी, वाहा; महान द्युलोक व पृथ्वी भरून टाक, उषा व सूर्य आपल्या किरणांनी भरतात तसे.
2.5.897
प꣡रि꣢ नः शर्म꣣य꣢न्त्या꣣ धा꣡र꣢या सोम वि꣣श्व꣡तः꣢ ।
स꣡रा꣢ र꣣से꣡व꣢ वि꣣ष्ट꣡प꣢म् ॥ ८९७ ॥
हे सोमा, तुझ्या धारेने सर्व बाजूंनी आम्हाला आश्रय देत वाहा, रस जसा विस्तीर्ण लोकात पसरतो तसा.
2.5.898
आ꣣शु꣡र꣢र्ष बृहन्मते꣣ प꣡रि꣢ प्रि꣣ये꣢ण꣣ धा꣡म्ना꣢ ।
य꣡त्रा꣢ दे꣣वा꣢꣫ इति꣣ ब्रु꣡व꣢न् ॥ ८९८ ॥
हे बृहन्मते सोमा, तू वेगाने तुझ्या प्रिय धामाभोवती वाहा; जिथे देव असे म्हणतात.
2.5.899
प꣣रिष्कृण्व꣡न्ननि꣢꣯ष्कृतं꣣ ज꣡ना꣢य या꣣त꣢य꣣न्नि꣡षः꣢ ।
पृ꣣ष्टिं꣢ दि꣣वः꣡ परि꣢꣯ स्रव ॥ ८९९ ॥
लोकांसाठी न सजवलेले सजवत, शत्रूंना हाकलत, स्वर्गातून पाऊस सभोवती वाहव.
2.5.900
अ꣣य꣢꣫ꣳ स यो दि꣣व꣡स्परि꣢꣯ रघु꣣या꣡मा꣢ प꣣वि꣢त्र꣣ आ꣢ ।
सि꣡न्धो꣢रू꣣र्मा꣡ व्यक्ष꣢꣯रत् ॥ ९०० ॥
हा तोच जो स्वर्गातून वेगाने पवित्र गाळणीत येतो; नदीच्या लाटा वाहू लागल्या.
2.5.901
सु꣣त꣡ ए꣢ति प꣣वि꣢त्र꣣ आ꣢꣫ त्विषिं꣣ द꣡धा꣢न꣣ ओ꣡ज꣢सा ।
वि꣣च꣡क्षा꣢णो विरो꣣च꣡य꣢न् ॥ ९०१ ॥
पिळलेला सोम पवित्र गाळणीत येतो; ओजाने तेज धारण करून, पाहत, प्रकाशित करत.
2.5.902
आ꣣वि꣡वा꣢सन्परा꣣व꣢तो꣣ अ꣡थो꣢ अर्वा꣣व꣡तः꣢ सु꣣तः꣢ ।
इ꣡न्द्रा꣢य सिच्यते꣣ म꣡धु꣢ ॥ ९०२ ॥
दूरून आणि जवळून सेवा करत, पिळलेला सोम इंद्रासाठी मधुरूपाने ओतला जातो.
2.5.903
स꣣मीचीना꣡ अ꣢नूषत꣣ ह꣡रि꣢ꣳ हिन्व꣣न्त्य꣡द्रि꣢भिः ।
इ꣢न्दु꣣मि꣡न्द्रा꣢य पी꣣त꣡ये꣢ ॥ ९०३ ॥
एकचित्ताने त्यांनी स्तुती केली; दगडांनी हरिला (सोमाला) प्रेरित करतात, इंद्राच्या पिण्यासाठी सोमबिंदूला.
2.5.904
हि꣣न्व꣢न्ति꣣ सू꣢र꣣मु꣡स्र꣢यः꣣ स्व꣡सारो जा꣣म꣢य꣣स्प꣡ति꣢म् ।
म꣣हा꣡मिन्दुं꣢꣯ मही꣣यु꣡वः꣢ ॥ ९०४ ॥
गायी आणि भगिनी सूर्याला, आपल्या पतीला प्रेरित करतात; महत्त्वाची इच्छा करणाऱ्या महान इन्दूला प्रेरित करतात.
2.5.905
प꣡व꣢मान रु꣣चा꣡रु꣢चा꣣ दे꣡वो꣢ दे꣣वे꣡भ्यः꣢ सु꣣तः꣢ ।
वि꣢श्वा꣣ व꣢सू꣣न्या꣡ वि꣢श ॥ ९०५ ॥
हे पवमान, प्रत्येक प्रकाशासह, देवा, देवांसाठी पिळलेला होऊन, सर्व धनांमध्ये प्रवेश कर.
2.5.906
आ꣡ प꣢वमान सुष्टु꣣तिं꣢ वृ꣣ष्टिं꣢ दे꣣वे꣢भ्यो꣣ दु꣡वः꣢ ।
इ꣣षे꣡ प꣢वस्व सं꣣य꣡त꣢म् ॥ ९०६ ॥
हे पवमान, उत्तम स्तुती, पाऊस, देवांसाठी अर्पण घेऊन ये; अन्नासाठी संयमाने वाहा.
2.5.907
ज꣡न꣢स्य गो꣣पा꣡ अ꣢जनिष्ट꣣ जा꣡गृ꣢विर꣣ग्निः꣢ सु꣣द꣡क्षः꣢ सुवि꣣ता꣢य꣣ न꣡व्य꣢से ।
घृ꣣त꣡प्र꣢तीको बृह꣣ता꣡ दि꣢वि꣣स्पृ꣡शा꣢ द्यु꣣म꣡द्वि भा꣢꣯ति भर꣣ते꣢भ्यः꣣ शु꣡चिः꣢ ॥ ९०७ ॥
लोकांचा रक्षक अग्नी जन्मला, सदैव जागरूक, उत्तम कुशल, कल्याण आणि नव्या यज्ञासाठी; घृतमुख, विशाल, आकाश स्पर्श करणारा, तेजस्वी व पवित्र होऊन भरण करणाऱ्यांसाठी प्रकाशतो.
2.5.908
त्वा꣡म꣢ग्ने꣣ अ꣡ङ्गि꣢रसो꣣ गु꣡हा꣢ हि꣣त꣡मन्व꣢꣯विन्दञ्छिश्रिया꣣णं꣡ वने꣢꣯वने ।
स꣡ जा꣢यसे म꣣थ्य꣡मा꣢नः꣣ स꣡हो꣢ म꣣ह꣡त्वामा꣢꣯हुः꣣ स꣡ह꣢सस्पु꣣त्र꣡म꣢ङ्गिरः ॥ ९०८ ॥
हे अग्नी, अंगिरसांनी तुला गुहेत ठेवलेला, प्रत्येक अरण्यात लपलेला शोधला. मंथन होत असताना तू जन्मतोस; हे अंगिरा, महान बलाचा पुत्र म्हणून तुला म्हणतात.
2.5.909
य꣣ज्ञ꣡स्य꣢ के꣣तुं꣡ प्र꣢थ꣣मं꣢ पु꣣रो꣡हि꣢तम꣣ग्निं꣡ नर꣢꣯स्त्रिषध꣣स्थे꣡ समि꣢꣯न्धते ।
इ꣡न्द्रे꣢ण दे꣣वैः꣢ स꣣र꣢थ꣣ꣳस꣢ ब꣣र्हि꣢षि꣣ सी꣢द꣣न्नि꣡ होता꣢꣯ य꣣ज꣡था꣢य सु꣣क्र꣡तुः꣢ ॥ ९०९ ॥
यज्ञाचा ध्वज, प्रथम पुरोहित अग्नीला माणसे तीन आसनांच्या ठिकाणी एकत्र प्रज्वलित करतात. इंद्र व देवांसह रथासह तो दर्भावर बसून, यजनासाठी उत्तम संकल्पाचा होता होतो.
2.5.910
अ꣣यं꣡ वां꣢ मित्रावरुणा सु꣣तः꣡ सोम꣢꣯ ऋतावृधा ।
म꣢꣫मेदि꣣ह꣡ श्रु꣢त꣣ꣳ ह꣡व꣢म् ॥ ९१० ॥
हे मित्र आणि वरुण, ऋताचे संवर्धक, तुमच्यासाठी हा सोम पिळून काढला आहे. येथे माझी हाक ऐका.
2.5.911
रा꣡जा꣢ना꣣व꣡न꣢भिद्रुहा ध्रु꣣वे꣡ सद꣢꣯स्युत्त꣣मे꣢ ।
स꣣ह꣡स्र꣢स्थूण आशाते ॥ ९११ ॥
द्रोह न करणारे दोन राजे, उच्च आणि स्थिर आसनावर, हजार खांबांच्या सभागृहात विराजमान होतात.
2.5.912
ता꣢ स꣣म्रा꣡जा꣢ घृ꣣ता꣡सु꣢ती आदि꣣त्या꣡ दानु꣢꣯न꣣स्प꣡ती꣢ ।
स꣡चे꣢ते꣣ अ꣡न꣢वह्वरम् ॥ ९१२ ॥
ते दोघे सम्राट, घृत देणारे आदित्य, दानाचे स्वामी, अविचल राहून एकत्र असतात.
2.5.913
इ꣡न्द्रो꣢ दधी꣣चो꣢ अ꣣स्थ꣡भि꣢र्वृ꣣त्रा꣡ण्यप्र꣢꣯तिष्कुतः ।
ज꣣घा꣡न꣢ नव꣣ती꣡र्नव꣢꣯ ॥ ९१३ ॥
इंद्राने दधीचीच्या अस्थींनी, अप्रतिहत होऊन, नव्याण्णव वृत्रांचा वध केला.
2.5.914
इ꣣च्छ꣡न्नश्व꣢꣯स्य꣣ य꣢꣫च्छिरः꣣ प꣡र्व꣢ते꣣ष्व꣡प꣢श्रितम् ।
त꣡द्वि꣢दच्छर्य꣣णा꣡व꣢ति ॥ ९१४ ॥
पर्वतांमध्ये लपवलेले घोड्याचे ते मस्तक शोधत, शर्यणावत येथे त्याला ते सापडले.
2.5.915
अ꣢꣫त्राह꣣ गो꣡र꣢मन्वत꣣ ना꣢म꣣ त्व꣡ष्टु꣢रपी꣣꣬च्य꣢꣯म् ।
इ꣣त्था꣢ च꣣न्द्र꣡म꣢सो गृ꣣हे꣢ ॥ ९१५ ॥
येथे त्यांनी त्वष्ट्याचे ते गुप्त गोनाम ओळखले; अशा प्रकारे चंद्राच्या गृहात.
2.5.916
इ꣣यं꣡ वा꣢म꣣स्य꣡ मन्म꣢꣯न꣣ इ꣡न्द्रा꣢ग्नी पू꣣र्व्य꣡स्तु꣢तिः ।
अ꣣भ्रा꣢द्वृ꣣ष्टि꣡रि꣢वाजनि ॥ ९१६ ॥
हे इंद्र व अग्नी, तुमच्यासाठीचे हे प्राचीन स्तोत्राचे मनन; ढगातून पाऊस जन्मावा तसे हे उद्भवते.
2.5.917
शृ꣣णुतं꣡ ज꣢रि꣣तु꣢उहव꣣मि꣡न्द्रा꣢ग्नी꣣ व꣡न꣢तं꣣ गिरः꣢ ।
ई꣣शाना꣡ पि꣢प्यतं꣣ धि꣡यः꣢ ॥ ९१७ ॥
हे इंद्र व अग्नी, स्तोत्रकर्त्याची हाक ऐका; आमच्या वाणीला अनुग्रह करा. ईशान होऊन आमची बुद्धी परिपूर्ण करा.
2.5.918
मा꣡ पा꣢प꣣त्वा꣡य꣢ नो न꣣रे꣡न्द्रा꣢ग्नी꣣ मा꣡भिश꣢꣯स्तये ।
मा꣡ नो꣢ रीरधतं नि꣣दे꣢ ॥ ९१८ ॥
हे नेते इंद्र व अग्नी, आम्हाला पापाकडे नेऊ नका व निंदेसाठीही नको. आम्हाला निंदेचे पात्र करू नका.
2.5.919
प꣡व꣢स्व दक्ष꣣सा꣡ध꣢नो दे꣣वे꣡भ्यः꣢ पी꣣त꣡ये꣢ हरे ।
म꣣रु꣡द्भ्यो꣢ वा꣣य꣢वे꣣ म꣡दः꣢ ॥ ९१९ ॥
बल सिद्ध करणाऱ्या हरित सोमा, देवांच्या पानासाठी वाहा; मरुतांसाठी व वायूसाठी तुझा मद होवो.
2.5.920
सं꣢ दे꣣वैः꣡ शो꣢भते꣣ वृ꣡षा꣢ क꣣वि꣢उयो꣣नाव꣡धि꣢ प्रि꣣यः꣢ ।
प꣡व꣢मानो꣣ अ꣡दा꣢भ्यः ॥ ९२० ॥
देवांसह वृषभ, कवी, प्रिय सोम पात्रात शोभतो; स्वतः पवित्र होणारा अजेय सोम.
2.5.921
प꣡व꣢मान धि꣣या꣢ हि꣣तो꣡३ऽभि꣢꣫ योनिं꣣ क꣡नि꣢क्रदत् ।
ध꣡र्म꣢णा वा꣣यु꣢मारु꣢꣯हः ॥ ९२१ ॥
हे पवमान सोमा, बुद्धीने स्थापित होऊन, पात्राकडे गर्जत, धर्माने वायूवर आरूढ होतोस.
2.5.922
त꣢वा꣣ह꣡ꣳ सो꣢म रारण स꣣ख्य꣡ इ꣢न्दो दि꣣वे꣡दि꣢वे ।
पु꣣रूणि꣢ बभ्रो꣣ नि꣡ च꣢रन्ति꣣ मा꣡मव꣢꣯ प꣣रिधी꣢꣫ꣳरति꣣ ता꣡ꣳइ꣢हि ॥ ९२२ ॥
हे सोमा, मी दिवसेंदिवस तुझ्या मैत्रीत तुझी सेवा केली. हे इन्दो, हे पिंगट, अनेक वस्तू माझ्याभोवती फिरतात; मला कुंपणांच्या पलीकडे आण, इकडे ये.
2.5.923
त꣢वा꣣हं꣡ नक्त꣢꣯मु꣣त꣡ सो꣢म ते꣣ दि꣡वा꣢ दुहा꣣नो꣡ ब꣢भ्र꣣ ऊ꣡ध꣢नि ।
घृ꣣णा꣡ तप꣢꣯न्त꣣म꣢ति꣣ सू꣡र्यं꣢ प꣣रः꣡ श꣢कु꣣ना꣡ इ꣢व पप्तिम ॥ ९२३ ॥
हे सोमा, रात्री आणि दिवसा मी तुझे दूध काढतो; हे पिंगट, तुझ्या कासेत. तापणाऱ्या सूर्याच्या पलीकडे, पक्ष्यांप्रमाणे आपण दूर उडू.
2.5.924
पु꣣नानो꣡ अ꣢क्रमीद꣣भि꣢꣫ विश्वा꣣ मृ꣢धो꣣ वि꣡च꣢र्षणिः ।
शु꣣म्भ꣢न्ति꣣ वि꣡प्रं꣢ धी꣣ति꣡भिः꣢ ॥ ९२४ ॥
स्वतःला शुद्ध करत सर्वद्रष्टा सोम सर्व शत्रूंकडे पुढे सरला आहे; ते विप्राला आपल्या धींनी (विचारांनी) अलंकृत करतात.
2.5.925
आ꣡ योनि꣢꣯मरु꣣णो꣡ रु꣢ह꣣द्ग꣢म꣣दि꣢न्द्रो꣣ वृ꣡षा꣢ सु꣣त꣢म् ।
ध्रु꣣वे꣡ सद꣢꣯सि सीदतु ॥ ९२५ ॥
तांबडा (सोम) आपल्या स्थानावर चढो; वृषभ इंद्र अभिषुत रसाकडे येवो; स्थिर सभास्थानी तो बसो.
2.5.926
नू꣡ नो꣢ र꣣यिं꣢ म꣣हा꣡मि꣢न्दो꣣ऽस्म꣡भ्य꣢ꣳ सोम वि꣣श्व꣡तः꣢ ।
आ꣡ प꣢वस्व सह꣣स्रि꣡ण꣢म् ॥ ९२६ ॥
आता आमच्यासाठी, हे इन्दो सोमा, सर्व बाजूंनी महान धन वाहू दे; हजारपट धन आण.
2.5.927
पि꣢बा꣣ सो꣡म꣢मिन्द्र꣣ म꣡द꣢न्तु त्वा꣣ यं꣡ ते꣢ सु꣣षा꣡व꣢ हर्य꣣श्वा꣡द्रिः꣢ ।
सो꣣तु꣢र्बा꣣हु꣢भ्या꣣ꣳ सु꣡य꣢तो꣣ ना꣡र्वा꣢ ॥ ९२७ ॥
हे इंद्रा, सोम पी; हरि-अश्वांच्या धन्यासाठी दगडाने पिळलेला सोम तुला आनंदित करो; पिळणाऱ्याच्या बाहूंनी नीट धरलेला — घोड्याने नव्हे.
2.5.928
य꣢स्ते꣣ म꣢दो꣣ यु꣢ज्य꣣श्चा꣢रु꣣र꣢स्ति꣣ ये꣡न꣢ वृ꣣त्रा꣡णि꣢ हर्यश्व꣣ ह꣡ꣳसि꣢ ।
स꣡ त्वामि꣢꣯न्द्र प्रभूवसो ममत्तु ॥ ९२८ ॥
हर्यश्वा, तुझा जो आनंददायी व सुंदर सोम ज्याद्वारे तू शत्रूंचा नाश करतोस, तोच हे प्रभूवसो इंद्रा, तुला आनंदित करो.
2.5.929
बो꣢धा꣣ सु꣡ मे꣢ मघव꣣न्वा꣢च꣣मे꣢꣫मां यां ते꣣ व꣡सि꣢ष्ठो꣣ अ꣡र्च꣢ति꣣ प्र꣡श꣢स्तिम् ।
इ꣣मा꣡ ब्रह्म꣢꣯ सध꣣मा꣡दे꣢ जुषस्व ॥ ९२९ ॥
हे मघवन्, माझी ही वाणी नीट ऐक; वसिष्ठ तुझी ज्या प्रशस्तीने पूजा करतो ती. सहआनंद उत्सवात या ब्रह्ममंत्रांनी संतुष्ट हो.
2.5.930
वि꣢श्वाः꣣ पृ꣡त꣢ना अभि꣣भू꣡त꣢रं꣣ न꣡रः꣢ स꣣जू꣡स्त꣢तक्षु꣣रि꣡न्द्रं꣢ जज꣣नु꣡श्च꣢ रा꣣ज꣡से꣢ ।
क्र꣢त्वे꣣ व꣡रे꣢ स्थे꣣म꣢न्या꣣मु꣡री꣢मु꣣तो꣡ग्रमोजि꣢꣯ष्ठं त꣣र꣡सं꣢ तर꣣स्वि꣡न꣢म् ॥ ९३० ॥
सर्व सेनांना जिंकणाऱ्या इंद्राला माणसांनी एकत्र घडवले आणि राज्यासाठी जन्म दिला; शक्तीसाठी, श्रेष्ठ वरासाठी आणि स्थैर्यासाठी; उग्र, अत्यंत ओजस्वी, वेगवान व बलवान अशा त्याला.
2.5.931
ने꣣मिं꣡ न꣢मन्ति꣣ च꣡क्ष꣢सा मे꣣षं꣡ विप्रा꣢꣯ अभिस्व꣣रे꣢ ।
सु꣣दीत꣡यो꣢ वो अ꣣द्रु꣢꣫होऽपि꣣ क꣡र्णे꣢ तर꣣स्वि꣢नः꣣ स꣡मृक्व꣢꣯भिः ॥ ९३१ ॥
विप्र डोळ्यांनी चक्राच्या कडेला नमन करतात; आवाहनाच्या स्वरात मेषालाही. हे सुदीप्त, अद्रोही, वेगवान, तुमच्या कानांपर्यंत ऋचांसह.
2.5.932
स꣡मु꣢ रे꣣भा꣡सो꣢ अस्वर꣣न्नि꣢न्द्र꣣ꣳ सो꣡म꣢स्य पी꣣त꣡ये꣢ ।
स्वः꣢꣯पति꣣र्य꣡दी꣢ वृ꣣धे꣢ धृ꣣त꣡व्र꣢तो꣣ ह्यो꣡ज꣢सा꣣ स꣢मू꣣ति꣡भिः꣢ ॥ ९३२ ॥
स्तोते सोमपानासाठी इंद्राकरिता एकत्र गाऊ लागले. स्वर्गपती, दृढव्रत जेव्हा वाढीसाठी आपल्या ओजाने आणि साहाय्याने प्रकट होतो तेव्हा.
2.5.933
यो꣡ राजा꣢꣯ चर्षणी꣣नां꣢꣫ याता꣣ र꣡थे꣢भि꣣र꣡ध्रि꣢गुः ।
वि꣡श्वा꣢सां तरु꣣ता꣡ पृत꣢꣯नानां꣣ ज्ये꣢ष्ठं꣣ यो꣡ वृ꣢त्र꣣हा꣢ गृ꣣णे꣢ ॥ ९३३ ॥
जो मानवांचा राजा, रथांतून अविचल गतीने जाणारा, सर्व सेनांना पार करणारा, श्रेष्ठ आणि वृत्राचा हंता आहे, त्याची स्तुती केली जाते.
2.5.934
इ꣢न्द्रं꣣ त꣡ꣳशु꣢म्भ पुरुहन्म꣣न्न꣡व꣢से꣣ य꣡स्य꣢ द्वि꣣ता꣡ वि꣢ध꣣र्त꣡रि꣢ ।
ह꣡स्ते꣢न꣣ व꣢ज्रः꣣ प्र꣡ति꣢ धायि दर्श꣣तो꣢ म꣣हां꣢ दे꣣वो꣡ न सूर्यः꣢꣯ ॥ ९३४ ॥
अनेक प्रहार करणाऱ्या त्या इंद्राला अलंकृत करून स्तुती करा, संरक्षणासाठी; ज्याच्या दोन्ही धारक हातांमध्ये दर्शनीय वज्र ठेवले आहे, महान देव सूर्याप्रमाणे.
2.5.935
प꣡रि꣢ प्रि꣣या꣢ दि꣣वः꣢ क꣣वि꣡र्वया꣢꣯ꣳसि न꣣꣬प्त्यो꣢꣯र्हि꣣तः꣢ ।
स्वा꣣नै꣡र्या꣢ति क꣣वि꣡क्र꣢तुः ॥ ९३५ ॥
स्वर्गाचा प्रिय, कवी, नप्तींमध्ये ठेवलेला, कवी-संकल्प (सोम) आपल्या ध्वनींसह चहूकडे जातो.
2.5.936
स꣢ सू꣣नु꣢र्मा꣣त꣢रा꣣ शु꣡चि꣢र्जा꣣तो꣢ जा꣣ते꣡ अ꣢रोचयत् ।
म꣣हा꣢न्म꣣ही꣡ ऋ꣢ता꣣वृ꣡धा꣢ ॥ ९३६ ॥
तो पुत्र, दोन्ही मातांचा, शुद्ध, जन्मून, जन्मलेल्यांमध्ये प्रकाश पसरवला; महान, मही, ऋताला वाढविणाऱ्या (द्यावापृथिवी).
2.5.937
प्र꣢प्र꣣ क्ष꣡या꣢य꣣ प꣡न्य꣢से꣣ ज꣡ना꣢य꣣ जु꣡ष्टो꣢ अ꣣द्रु꣡हः꣢ ।
वी꣣꣬त्य꣢꣯र्ष꣣ प꣡नि꣢ष्टये ॥ ९३७ ॥
स्थिरांसाठी, स्तुत्यांसाठी, लोकांसाठी पुढे पुढे, प्रिय, द्रोहरहित, वाहत जा, स्तुतीसाठी.
2.5.938
त्व꣢ꣳ ह्याðŽ꣣ऽꣳङ्ग꣡ दै꣢व्य꣣ प꣡व꣢मान꣣ ज꣡नि꣢मानि द्यु꣣म꣡त्त꣢मः ।
अ꣣मृतत्वा꣡य꣢ घो꣣ष꣡य꣢न् ॥ ९३८ ॥
तूच, हे पवमाना, दैवी जन्मांमध्ये अत्यंत तेजस्वी, अमरत्वासाठी घोषणा करीत.
2.5.939
ये꣢ना꣣ न꣡व꣢ग्वा द꣣ध्य꣡ङ्ङ꣢पोर्णु꣣ते꣢꣫ येन꣣ वि꣡प्रा꣢स आपि꣣रे꣢ ।
दे꣣वा꣡ना꣢ꣳ सु꣣म्ने꣢ अ꣣मृ꣡त꣢स्य꣣ चा꣡रु꣢णो꣣ ये꣢न꣣ श्र꣢वा꣣ꣳस्या꣡श꣢त ॥ ९३९ ॥
ज्याद्वारे नवग्व आणि दध्यङ् उघडतात, ज्याद्वारे प्रेरित विप्र पोहोचले; देवांच्या कृपेत, अमृताच्या मधुर (सोमाने), ज्याद्वारे कीर्ती प्राप्त झाल्या.
2.5.940
सो꣡मः꣢ पुना꣣न꣢ ऊ꣣र्मि꣢꣫णाव्यं꣣ वा꣢रं꣣ वि꣡ धा꣢वति ।
अ꣡ग्रे꣢ वा꣣चः꣡ प꣢꣯वमानः꣣ क꣡नि꣢क्रदत् ॥ ९४० ॥
सोम लाटेसह लोकरीच्या गाळणीतून शुद्ध होत वाहतो; वाणीच्या पुढे, पवमान गर्जत.
2.5.941
धी꣣भि꣡र्मृ꣢जन्ति वा꣣जि꣢नं꣣ व꣢ने꣣ क्री꣡ड꣢न्त꣣म꣡त्य꣢विम् ।
अ꣣भि꣡ त्रि꣢पृ꣣ष्ठं꣢ म꣣त꣢यः꣣ स꣡म꣢स्वरन् ॥ ९४१ ॥
विचारांनी ते वाजीला शुद्ध करतात; अरण्यात खेळणाऱ्या अत्यवीला; त्रिपृष्ठाकडे स्तुती एकत्र घुमल्या.
2.5.942
अ꣡स꣢र्जि क꣣ल꣡शा꣢ꣳ अ꣣भि꣢ मी꣣ढ्वां꣢꣫त्सप्ति꣣र्न꣡ वा꣢ज꣣युः꣢ ।
पु꣣नानो꣡ वाचं꣢꣯ ज꣣न꣡य꣢न्नसिष्यदत् ॥ ९४२ ॥
कलशांकडे तो उदार सोडला गेला, विजय इच्छिणाऱ्या घोड्यासारखा; शुद्ध होत, वाणी निर्माण करत तो वाहिला.
2.5.943
सो꣡मः꣢ पवते जनि꣣ता꣡ म꣢ती꣣नां꣡ ज꣢नि꣣ता꣢ दि꣣वो꣡ ज꣢नि꣣ता꣡ पृ꣢थि꣣व्याः꣢ ।
ज꣣निता꣡ग्नेर्ज꣢꣯नि꣣ता꣡ सूर्य꣢꣯स्य जनि꣣ते꣡न्द्र꣢स्य जनि꣣तो꣡त विष्णोः꣢꣯ ॥ ९४३ ॥
सोम वाहतो — विचारांचा जनक, द्युलोकाचा जनक, पृथ्वीचा जनक; अग्नीचा जनक, सूर्याचा जनक, इंद्राचा जनक आणि विष्णूचाही जनक.
2.5.944
ब्र꣣ह्मा꣢ दे꣣वा꣡नां꣢ पद꣣वीः꣡ क꣢वी꣣ना꣢꣫मृषि꣣र्वि꣡प्रा꣢णां महि꣣षो꣢ मृ꣣गा꣡णा꣢म् ।
श्ये꣣नो꣡ गृध्रा꣢꣯णा꣣ꣳ स्व꣡धि꣢ति꣣र्व꣡ना꣢ना꣣ꣳ सो꣡मः꣢ प꣣वि꣢त्र꣣म꣡त्ये꣢ति꣣ रे꣡भ꣢न् ॥ ९४४ ॥
देवांचा ब्रह्मा, कवींचे पद, विप्रांचा ऋषी, मृगांचा महिष; गृध्रांचा श्येन, अरण्यांची कुऱ्हाड — सोम गर्जत पवित्राच्या पलीकडे जातो.
2.5.945
प्रा꣡वी꣢विपद्वा꣣च꣢ ऊ꣣र्मिं꣢꣫ न सिन्धु꣣र्गि꣢र꣣ स्तो꣢मा꣣न्प꣡व꣢मानो मनी꣣षाः꣢ ।
अ꣣न्तः꣡ पश्य꣢꣯न्वृ꣣ज꣢ने꣣मा꣡व꣢रा꣣ण्या꣡ ति꣢ष्ठति वृष꣣भो꣡ गोषु꣢꣯ जा꣡न꣢न् ॥ ९४५ ॥
नदी लाट जशी पाठवते, तशी पवमानाने वाणीची लाट पुढे सोडली; गीते, स्तोम, मनीषा — आत पाहत या खालच्या रणभूमींना; वृषभ गायींमध्ये उभा आहे, जाणत.
2.5.946
अ꣣ग्निं꣡ वो꣢ वृ꣣ध꣡न्त꣢मध्व꣣रा꣡णां꣢ पुरू꣣त꣡म꣢म् ।
अ꣢च्छा꣣ न꣢प्त्रे꣣ स꣡ह꣢स्वते ॥ ९४६ ॥
यज्ञांची वृद्धी करणाऱ्या, अत्यंत उपकारी अग्नीला तुमच्यासाठी, बलवान नप्त्राकडे (स्तुती करतो).
2.5.947
अ꣣यं꣡ यथा꣢꣯ न आ꣣भु꣢व꣣त्त्व꣡ष्टा꣢ रू꣣पे꣢व꣣ त꣡क्ष्या꣢ ।
अ꣣स्य꣢꣫ क्रत्वा꣣ य꣡श꣢स्वतः ॥ ९४७ ॥
हा आमच्यासाठी जसा प्रकट झाला, रूप घडवणाऱ्या त्वष्ट्यासारखा; या यशस्वीच्या संकल्पाने (आम्ही धन्य).
2.5.948
अ꣣यं꣡ विश्वा꣢꣯ अ꣣भि꣢꣫ श्रियो꣣ऽग्नि꣢र्दे꣣वे꣡षु꣢ पत्यते ।
आ꣢꣫ वाजै꣣रु꣡प꣢ नो गमत् ॥ ९४८ ॥
हा अग्नी देवांमध्ये सर्व श्रींचा (ऐश्वर्यांचा) स्वामी आहे. तो बलांसह आणि धनांसह आमच्याजवळ येवो.
2.5.949
इ꣣म꣡मि꣢न्द्र सु꣣तं꣡ पि꣢ब꣣ ज्येष्ठ꣢म꣣म꣡र्त्यं꣢ म꣡द꣢म् ।
शु꣣क्र꣡स्य꣢ त्वा꣣꣬भ्य꣢꣯क्षर꣣न्धा꣡रा꣢ ऋ꣣त꣢स्य꣣ सा꣡द꣢ने ॥ ९४९ ॥
हे इंद्रा, हा पिळलेला सोम पी — श्रेष्ठ, अमर्त्य आनंद. शुक्राच्या (सोमाच्या) धारा ऋताच्या आसनात तुझ्यासाठी वाहिल्या.
2.5.950
न꣢ कि꣣ष्ट्व꣢द्र꣣थी꣡त꣢रो꣣ ह꣢री꣣ य꣡दि꣢न्द्र꣣ य꣡च्छ꣢से ।
न꣢ कि꣣ष्ट्वा꣡नु꣢ म꣣ज्म꣢ना꣣ न꣢ किः꣣ स्व꣡श्व꣢ आनशे ॥ ९५० ॥
हे इंद्रा, तू दोन हरी (घोडे) आवरतोस तेव्हा तुझ्यापेक्षा श्रेष्ठ रथी कोणी नाही. बलात तुला कोणी गाठत नाही; उत्तम घोडे असलेलाही तुला गाठत नाही.
2.5.951
इ꣡न्द्रा꣢य नू꣣न꣡म꣢र्चतो꣣क्था꣡नि꣢ च ब्रवीतन ।
सु꣣ता꣡ अ꣢मत्सु꣣रि꣡न्द꣢वो꣣ ज्ये꣡ष्ठं꣢ नमस्यता꣣ स꣡हः꣢ ॥ ९५१ ॥
आता इंद्रासाठी स्तुती गा, उक्थे उच्चारा. पिळलेल्या सोमबिंदूंनी त्याला आनंदित केले आहे; श्रेष्ठ बलाला नमस्कार करा.
2.5.952
इ꣡न्द्र꣢ जु꣣ष꣢स्व꣣ प्र꣢ व꣣हा꣡ या꣢हि शूर꣣ ह꣡रि꣢ह ।
पि꣡बा꣢ सु꣣त꣡स्य꣢ म꣣ति꣡र्न मधो꣢꣯श्चका꣣न꣢꣫श्चारु꣣र्म꣡दा꣢य ॥ ९५२ ॥
हे इंद्रा, प्रसन्न हो; आमच्याकडे ये, हे शूरा, हरिवर्णा. पिळलेला सोम पी; मधासाठी मन जसे आतुर असते तसा तू मनोहर आहेस, आनंदासाठी.
2.5.953
इ꣡न्द्र꣢ ज꣣ठ꣢रं꣣ न꣢व्यं꣣ न꣢ पृ꣣ण꣢स्व꣣ म꣡धो꣢र्दि꣣वो꣢ न ।
अ꣣स्य꣢ सु꣣त꣢स्य꣣ स्वा꣢उ꣣र्नो꣡प꣢ त्वा꣣ म꣡दाः꣢ सु꣣वा꣡चो꣢ अस्थुः ॥ ९५३ ॥
हे इंद्रा, तुझे नवे उदर मध आणि दिव्य मधुने भर. या पिळलेल्या सोमाचे आनंद उत्तम स्तोत्रांसह तुझ्याजवळ येऊन उभे राहिले आहेत.
2.5.954
इ꣡न्द्र꣢स्तुरा꣣षा꣢ण्मि꣣त्रो꣢꣫ न ज꣣घा꣡न꣢ वृ꣣त्रं꣢꣫ यति꣣र्न꣢ ।
बि꣣भे꣡द꣢ व꣣लं꣢꣫ भृगु꣣र्न꣡ स꣢सा꣣हे꣢꣫ शत्रू꣣न्म꣢दे꣣ सो꣡म꣢स्य ॥ ९५४ ॥
वेगाने जिंकणारा इंद्र मित्राप्रमाणे वृत्राला ठार करतो; माणसाप्रमाणे वलाला फोडतो; भृगूप्रमाणे शत्रूंना जिंकतो — सोमाच्या मदात.