यजुर्वेद · अध्याय 34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
34.1
यज् जाग्रतो दूरम् उदैति दैवं तद् उ सुप्तस्य तथैवैति ।
दूरंगमं ज्योतिषां ज्योतिर् एकं तन् मे मनः शिवसंकल्पम् अस्तु ॥ ३४.१ ॥
जागृत असताना दूरवर जाणारे दैवी मन झोपलेल्याकडेही त्याच प्रकारे जाते; दूरवर जाणारे, प्रकाशांचा एकच प्रकाश असलेले ते मन माझे शुभसंकल्पयुक्त असो.
34.2
येन कर्माण्य् अपसो मनीषिणो यज्ञे कृण्वन्ति विदथेषु धीराः ।
यद् अपूर्वं यक्षम् अन्तः प्रजानां तन् मे मनः शिवसंकल्पम् अस्तु ॥ ३४.२ ॥
ज्याच्या योगे ज्ञानी आणि धीर लोक यज्ञात व सभांमध्ये कर्मे करतात, जे अपूर्व, अद्भुत आणि प्रजांच्या अंतरंगात असते, ते माझे मन शुभसंकल्पयुक्त असो.
34.3
यत् प्रज्ञानम् उत चेतो धृतिश् च यज् ज्योतिर् अन्तर् अमृतं प्रजासु ।
यस्मान् न ऽ ऋते किं चन कर्म क्रियते तन् मे मनः शिवसंकल्पम् अस्तु ॥ ३४.३ ॥
जे प्रज्ञान, चेतना आणि धृती आहे, जे प्रजांच्या अंतरंगातील अमृत ज्योती आहे, ज्याच्याविना कोणतेही कर्म केले जात नाही, ते माझे मन शुभसंकल्पयुक्त असो.
34.4
येनेदं भूतं भुवनं भविष्यत् परिगृहीतम् अमृतेन सर्वम् ।
येन यज्ञस् तायते सप्तहोता तन् मे मनः शिवसंकल्पम् अस्तु ॥ ३४.४ ॥
ज्याच्या योगे हे भूत, भुवन, भविष्य सर्व अमृताने वेढलेले आहे, ज्याच्या योगे सप्तहोता यज्ञ विस्तारला जातो, ते माझे मन शुभसंकल्पयुक्त असो.
34.5
यस्मिन्न् ऋचः साम यजूꣳषि यस्मिन् प्रतिष्ठिता रथनाभाव् इवाराः ।
यस्मिꣳश् चित्तꣳ सर्वम् ओतं प्रजानं तन् मे मनः शिवसंकल्पम् अस्तु ॥ ३४.५ ॥
ज्यात ऋचा, साम आणि यजुस् प्रतिष्ठित आहेत, रथाच्या नाभीत आऱ्यांप्रमाणे, ज्यात प्रजांचे सर्व चित्त ओवलेले आहे, ते माझे मन शुभसंकल्पयुक्त असो.
34.6
सुषारथिर् अश्वान् इव यन् मनुष्यान् नेनीयते ऽभीशुभिर् वाजिन ऽ इव ।
हृत्प्रतिष्ठं यद् अजिरं जविष्ठं तन् मे मनः शिवसंकल्पम् अस्तु ॥ ३४.६ ॥
जसा उत्तम सारथी घोड्यांना लगामांनी चालवतो, तसे जे मन माणसांना चालवते, जे हृदयात स्थिर, अजर आणि अतिशय वेगवान आहे, ते माझे मन शुभसंकल्पाचे असो.
34.7
पितुं नु स्तोषं महो धर्माणं तविषीम् ।
यस्य त्रितो व्य् ओजसा वृत्रं विपर्वम् अर्दयत् ॥ ३४.७ ॥
आता मी महान, धारण करणाऱ्या, बलवान अन्नाची स्तुती करतो; ज्याच्या बलाने त्रिताने वृत्राचे अवयव-अवयव चिरडले.
34.8
अन्व् इद् अनुमते त्वं मन्यासै शं च नस् कृधि ।
क्रत्वे दक्षाय नो हिनु प्र ण ऽ आयूꣳषि तारिषः ॥ ३४.८ ॥
हे अनुमती, तू संमत होऊन आम्हाला शांती दे; संकल्प आणि बलासाठी आम्हाला प्रेरित कर; आमचे आयुष्य वाढव.
34.9
अनु नो ऽद्यानुमतिर् यज्ञं देवेषु मन्यताम् ।
अग्निश् च हव्यवाहनो भवतं दाशुषे मयः ॥ ३४.९ ॥
आज अनुमती आमच्या यज्ञाला देवांमध्ये संमती देवो; आणि हविर्वाहक अग्नी यजमानासाठी सुख देणारा होवो.
34.10
सिनीवालि पृथुष्टुके या देवानाम् असि स्वसा ।
जुषस्व हव्यम् आहुतं प्रजां देवि दिदिड्ढि नः ॥ ३४.१० ॥
हे सिनीवाली, हे विस्तीर्ण-केशे, जी तू देवांची भगिनी आहेस, अर्पिलेले हविष्य स्वीकार कर; हे देवी, आम्हाला संतती दे.
34.11
पञ्च नद्यः सरस्वतीम् अपि यन्ति सस्रोतसः ।
सरस्वती तु पञ्चधा सो देशे ऽभवत् सरित् ॥ ३४.११ ॥
पाच नद्या आपल्या प्रवाहांसह सरस्वतीला मिळतात; सरस्वती पाच प्रकारे त्या देशात नदी झाली.
34.12
त्वम् अग्ने प्रथमो ऽ अङ्गिरा ऽ ऋषिर् देवो देवानाम् अभवः शिवः सखा ।
तव व्रते कवयो विद्मनापसो ऽजायन्त मरुतो भ्राजदृष्टयः ॥ ३४.१२ ॥
हे अग्ने, तू प्रथम अङ्गिरा ऋषी आहेस; देवांमध्ये देव, कल्याणकारी मित्र झालास. तुझ्या व्रतात कवी, कुशल कर्मकर्ते आणि तेजस्वी दृष्टीचे मरुत् उत्पन्न झाले.
34.13
त्वं नो ऽ अग्ने तव देव पायुभिर् मघोनो रक्ष तन्वश् च वन्द्य ।
त्राता तोकस्य तनये गवाम् अस्य् अनिमेषꣳ रक्षणस् तव व्रते ॥ ३४.१३ ॥
हे अग्ने, तुझ्या संरक्षणांनी आमच्या दानशूर लोकांच्या देहांचे रक्षण कर; हे वंद्य देवा, तू संततीचा व गायींच्या संततीचा रक्षक आहेस. तुझ्या व्रतात तुझे रक्षण अनिमेष आहे.
34.14
उत्तानायाम् अव भरा चिकित्वान्त् सद्यः प्रवीता वृषणं जजान ।
अरुषस्तूपो रुशद् अस्य पाज ऽ इडायास् पुत्रो वयुने ऽजनिष्ट ॥ ३४.१४ ॥
हे ज्ञानी, उत्तानेत खाली आण; प्रवीता तत्काळ वृषभाला जन्म देते. लाल ज्योत, तिचे तेजस्वी बल, इडेचा पुत्र ज्ञानात जन्मला.
34.15
इडायास् त्वा पदे वयं नाभा पृथिव्या ऽ अधि ।
जातवेदो नि धीमह्य् अग्ने हव्याय वोढवे ॥ ३४.१५ ॥
इडेच्या स्थानी, पृथ्वीच्या नाभीवर, आम्ही तुला स्थापित करतो. हे जातवेदा अग्ने, हविर्वहनासाठी आम्ही तुला ठेवतो.
34.16
प्र मन्महे शवसानाय शूषम् आङ्गूषं गिर्वणसे ऽ अङ्गिरस्वत् ।
सुवृक्तिभिः स्तुवत ऽ ऋग्मियायार्चामार्कं नरे विश्रुताय ॥ ३४.१६ ॥
बलवानाला बलवान स्तुती अर्पण करतो; स्तुतिप्रियाला अङ्गिरसांप्रमाणे उच्च स्तुती. सुंदर शब्दांनी स्तवन करत, ऋचांनी युक्त प्रसिद्ध नेत्याला मंत्र गाऊ.
34.17
प्र वो महे महि नमो भरध्वम् आङ्गूष्यꣳ शवसानाय साम ।
येना नः पूर्वे पितरः पदज्ञा ऽ अर्चन्तो ऽ अङ्गिरसो गा ऽ अविन्दन् ॥ ३४.१७ ॥
महानाला महान नमस्कार अर्पण करा; बलवानाला स्तुतिगीत आणि साम अर्पण करा. ज्याद्वारे आमचे पूर्वज पितर, मार्गज्ञ, अंगिरसांप्रमाणे स्तुती करत गायी मिळवत.
34.18
इच्छन्ति त्वा सोम्यासः सखायः सुन्वन्ति सोमं दधति प्रयाꣳसि ।
तितिक्षन्ते ऽ अभिशस्तिं जनानाम् इन्द्र त्वद् आ कश् चन हि प्रकेतः ॥ ३४.१८ ॥
हे इंद्रा, सोमसंबंधी मित्र तुला इच्छितात; सोम पिळून आहुती अर्पितात. लोकांची निंदा ते सहन करतात; तुझ्यापासून कोणतेही ज्ञान वेगळे नाही.
34.19
न ते दूरे परमा चिद् रजाꣳस्य् अस्या तु प्र याहि हरिवो हरिभ्याम् ।
स्थिराय वृष्णे सवना कृतेमा युक्ता ग्रावाणः समिधाने ऽ अग्नौ ॥ ३४.१९ ॥
हे हरिवान्, तुला परम लोकही दूर नाहीत; या यज्ञाकडे पुढे ये. स्थिर आणि वृष्णू अशा तुझ्यासाठी हे सवन तयार केले आहेत; पेटलेल्या अग्नीत ग्रावाणे जुंपली आहेत.
34.20
अषाढं युत्सु पृतनासु पप्रिꣳ स्वर्षाम् अप्सां वृजनस्य गोपाम् ।
भरेषुजाꣳ सुक्षितिꣳ सुश्रवसं जयन्तं त्वाम् अनु मदेम सोम ॥ ३४.२० ॥
हे सोमा, युद्धांत आणि सैन्यांत अजिंक्य, प्रकाश जिंकणारा, पाणी आणि किल्ल्याचा रक्षक, स्पर्धांत विजयी, उत्तम निवास असलेला, उत्तम कीर्तिमान, जयशील, तुझ्या मागोमाग आम्ही आनंदित होवो.
34.21
सोमो धेनुꣳ सोमो ऽ अर्वन्तम् आशुꣳ सोमो वीरं कर्मण्यं ददाति ।
सादन्यं विदथ्यꣳ सभेयं पितृश्रवणं यो ददाशद् अस्मै ॥ ३४.२१ ॥
सोम गाय देतो; सोम वेगवान घोडा देतो; सोम कर्तृत्ववान वीर देतो. जो त्याला अर्पण करतो त्याला सोम कुशल, सभायोग्य, सभेत बसण्यास योग्य, पितरांच्या कीर्तीने प्रसिद्ध असा पुत्र देतो.
34.22
त्वम् इमा ऽ ओषधीः सोम विश्वास् त्वम् अपो ऽ अजनयस् त्वं गाः ।
त्वम् आ ततन्थोर्व् अन्तरिक्षं त्वं ज्योतिषा वि तमो ववर्थ ॥ ३४.२२ ॥
हे सोमा, ह्या सर्व औषधी तूच निर्माण केल्या; पाणी व गाई तूच उत्पन्न केल्या. विशाल अंतरिक्ष तूच पसरवलेस; प्रकाशाने अंधार तूच दूर केलास.
34.23
देवेन नो मनसा देव सोम रायो भागꣳ सहसावन्न् अभि युध्य ।
मा त्वा तनद् ईशिषे वीर्यस्योभयेभ्यः प्र चिकित्सा गविष्टौ ॥ ३४.२३ ॥
हे देवा सोमा, आमच्या दैवी मनाने संपत्तीचा वाटा मिळवण्यासाठी लढ. हे सहस्वन्, तू वीर्याचा स्वामी आहेस; गविष्टीत दोघांसाठी बल प्रकट कर.
34.24
अष्टौ व्यख्यत् ककुभः पृथिव्यास् त्री धन्व योजना सप्त सिन्धून् ।
हिरण्याक्षः सविता देव ऽ आगाद् दधद् रत्ना दाशुषे वार्याणि ॥ ३४.२४ ॥
सुवर्णनेत्र सविता देवाने पृथ्वीच्या आठ दिशा प्रकाशित केल्या; तीन वाळवंटे आणि सात नद्याही. दात्यासाठी रत्ने व इष्ट वस्तू धारण करून तो आला.
34.25
हिरण्यपाणिः सविता विचर्षणिर् उभे द्यावापृथिवी ऽ अन्तर् ईयते ।
अपामीवां बाधते वेति सूर्यम् अभि कृष्णेन रजसा द्याम् ऋणोति ॥ ३४.२५ ॥
सुवर्णहस्त, सर्वद्रष्टा सविता द्यावा-पृथिवींच्या मध्ये संचार करतो. तो पाण्यांचे दुःख दूर करतो; सूर्याकडे जातो; काळ्या अंतरिक्षाने आकाश व्यापतो.
34.26
हिरण्यहस्तो ऽ असुरः सुनीथः सुमृडीकः स्ववाँ यात्व् अर्वाङ् ।
अपसेधन् रक्षसो यातुधानान् अस्थाद् देवः प्रतिदोषं गृणानः ॥ ३४.२६ ॥
सुवर्णहस्त, प्राणदाता, सुमार्गदर्शक, कृपाळू, धनसंपन्न सविता येथे येवो. राक्षस व यातुधानांना दूर सारत, प्रत्येक संध्याकाळी स्तुत झालेला देव उभा राहिला.
34.27
ये ते पन्थाः सवितः पूर्व्यासो ऽरेणवः सुकृता ऽ अन्तरिक्षे ।
तेभिर् नो ऽ अद्य पथिभिः सुगेभी रक्षा च नो ऽ अधि च ब्रूहि देव ॥ ३४.२७ ॥
हे सविता देवा, अंतरिक्षातील तुझे जे प्राचीन, धूळविरहित, सुनिर्मित मार्ग आहेत, त्या सुगम मार्गांनी आज आमचे रक्षण कर आणि आम्हाला (मार्गदर्शन) सांग.
34.28
उभा पिबतम् अश्विनोभा नः शर्म यच्छतम् ।
अविद्रियाभिर् ऊतिभिः ॥ ३४.२८ ॥
हे दोन्ही अश्विनांनो, तुम्ही दोघे प्या आणि आम्हाला आश्रय द्या, अक्षय संरक्षणांसह.
34.29
अप्नस्वतीम् अश्विना वाचम् अस्मे कृतं नो दस्रा वृषणा मनीषाम् ।
अद्यूत्ये ऽवसे नि ह्वये वां वृधे च नो भवतं वाजसातौ ॥ ३४.२९ ॥
हे अश्विनांनो, आमची वाणी धनसंपन्न करा; हे दस्रांनो, वर्षाव करणाऱ्यांनो, आमची प्रज्ञा (सफल करा). स्पर्धेत मदतीसाठी मी तुम्हा दोघांना बोलावतो; आमच्या वृद्धीसाठी आणि धनप्राप्तीच्या स्पर्धेत आमचे सहाय्यक व्हा.
34.30
द्युभिर् अक्तुभिः परि पातम् अस्मान् अरिष्टेभिर् अश्विना सौभगेभिः ।
तन् नो मित्रो वरुणो मामहन्ताम् अदितिः सिन्धुः पृथिवी ऽ उत द्यौः ॥ ३४.३० ॥
हे अश्विनांनो, दिवस आणि रात्रींनी आम्हाला संरक्षण द्या, अनिष्टरहित सौभाग्यांसह. ते मित्र आणि वरुण आमच्यासाठी मान्य करोत; अदिती, सिंधू, पृथ्वी आणि द्युलोकही (तसेच).
34.31
आ कृष्णेन रजसा वर्तमानो निवेशयन्न् अमृतं मर्त्यं च ।
हिरण्ययेन सविता रथेना देवो याति भुवनानि पश्यन् ॥ ३४.३१ ॥
काळ्या अंतरिक्षातून येत, अमृत आणि मर्त्य (आपापल्या स्थानी) स्थापित करत, सुवर्णरथातून सविता देव जगांकडे पाहत येतो.
34.32
आ रात्रि पर्थिवꣳ रजः पितुर् अप्रायि धामभिः ।
दिवः सदाꣳसि बृहती वि तिष्ठस ऽ आ त्वेषं वर्तते तमः ॥ ३४.३२ ॥
हे रात्री, पृथ्वीचे लोक पित्याच्या धामांनी भरले आहेत. तू आकाशाच्या विशाल आसनांवर उभी आहेस; तेजस्वी अंधार येथे येत आहे.
34.33
उषस् तच् चित्रम् आ भरास्मभ्यं वाजिनीवति ।
येन तोकं च तनयं च धामहे ॥ ३४.३३ ॥
हे उषे, ते अद्भुत धन आमच्यासाठी आण, हे अन्नवती! ज्याद्वारे आम्ही अपत्य व पुत्र मिळवू.
34.34
प्रातर् अग्निं प्रातर् इन्द्रꣳ हवामहे प्रातर् मित्रावरुणा प्रातर् अश्विना ।
प्रातर् भगं पूषणं ब्रह्मणस्पतिं प्रातः सोमम् उत रुद्रꣳ हुवेम ॥ ३४.३४ ॥
प्रभातकाळी अग्नीला, प्रभातकाळी इंद्राला आम्ही आवाहन करतो; प्रभातकाळी मित्र-वरुणांना आणि अश्विनांना. प्रभातकाळी भग, पूषन, ब्रह्मणस्पती यांना, प्रभातकाळी सोम आणि रुद्र यांना आम्ही आवाहन करू.
34.35
प्रातर्जितं भगम् उग्रꣳ हुवेम वयं पुत्रम् अदितेर् यो विधर्ता ।
आध्रश् चिद् यं मन्यमानस् तुरश् चिद् राजा चिद् यं भगं भक्षीत्य् आह ॥ ३४.३५ ॥
प्रभातकाळी जिंकलेल्या, उग्र भगाला आम्ही आवाहन करतो — अदितीचा पुत्र, जो सर्वांना धारण करतो. दुर्बलही ज्याला मानतो, वेगवान व राजाही ज्याला 'भग मला भोगो' म्हणतो.
34.36
भग प्रणेतर् भग सत्यराधो भगेमां धियम् उदवा ददन् नः ।
भग प्र णो जनय गोभिर् अश्वैर् भग प्र नृभिर् नृवन्तः स्याम ॥ ३४.३६ ॥
हे भगा, मार्गदर्शका, सत्यधन भगा! ही आमची बुद्धी व कर्म भगा, देऊन उन्नत कर. हे भगा, आमच्यासाठी गाई व घोड्यांद्वारे संतती निर्माण कर; हे भगा, माणसांसह आम्ही नरवान होऊ.
34.37
उतेदानीं भगवन्तः स्यामोत प्रपित्व ऽ उत मध्ये ऽ अह्नाम् ।
उतोदिता मघवन् सूर्यस्य वयं देवानाꣳ सुमतौ स्याम ॥ ३४.३७ ॥
आता आम्ही भाग्यवान होऊ, आणि दिवसाच्या आरंभी, मध्यभागी आणि सूर्योदयालाही. हे मघवन्, सूर्योदयाला आम्ही देवांच्या कृपेत राहो.
34.38
भग ऽ एव भगवाꣳ२ऽ अस्तु देवास् तेन वयं भगवन्तः स्याम ।
तं त्वा भग सर्व ऽ इज्जोहवीति स नो भग पुर ऽ एता भवेह ॥ ३४.३८ ॥
भगच भगवान देव होवो; त्याच्याद्वारे आम्ही भाग्यवान होवो. हे भग, सर्व तुलाच आवाहन करतात; तो येथे आमच्यापुढे चालणारा होवो.
34.39
सम् अध्वरायोषसो नमन्त दधिक्रावेव शुचये पदाय ।
अर्वाचीनं वसुविदं भगं नो रथम् इवाश्वा वाजिन ऽ आ वहन्तु ॥ ३४.३९ ॥
यज्ञासाठी उषा एकत्र नमोत्या, तेजाच्या पावलासाठी दधिक्रावाप्रमाणे. संपत्ती मिळवून देणाऱ्या भगाला वेगवान घोडे रथाप्रमाणे आमच्याकडे आणोत.
34.40
अश्वावतीर् गोमतीर् न ऽ उषासो वीरवतीः सदम् उच्छन्तु भद्राः ।
घृतं दुहाना विश्वतः प्रपीता यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥ ३४.४० ॥
घोड्यांनी, गाईंनी, वीर पुत्रांनी युक्त उषा आमच्यासाठी सदैव कल्याणकारी होऊन प्रकाशोत. तूप देणाऱ्या, सर्वत्र प्यालेल्या तुम्ही कल्याणांसह आम्हाला सदैव रक्षण करा.
34.41
पूषन् तव व्रते वयं न रिष्येम कदा चन ।
स्तोतारस् त ऽ इह स्मसि ॥ ३४.४१ ॥
हे पूषन्, तुझ्या व्रतात आम्ही कधीही नष्ट न होवो. आम्ही येथे तुझे स्तोते आहोत.
34.42
पथस्-पथः परिपतिं वचस्या कामेन कृतो ऽ अभ्यानड् अर्कम् ।
स नो रासच्छुरुधश् चन्द्राग्रा धियं-धियꣳ सीषधाति प्र पूषा ॥ ३४.४२ ॥
प्रत्येक मार्गाच्या अधिपती पूषनला, इच्छेने रचलेले स्तोत्र पोहोचले. तो आम्हाला लवकर देवो; तेजस्वी अग्रभागाचा पूषन प्रत्येक विचार सिद्ध करो.
34.43
त्रीणि पदा वि चक्रमे विष्णुर् गोपा ऽ अदाभ्यः ।
अतो धर्माणि धारयन् ॥ ३४.४३ ॥
विष्णूने तीन पावले टाकली; तो रक्षक आणि अजेय आहे. म्हणून तो धर्म धारण करतो.
34.44
तद् विप्रासो विपन्यवो जागृवाꣳसः सम् इन्धते ।
विष्णोर् यत् परमं पदम् ॥ ३४.४४ ॥
विष्णूचे ते परम पद जागृत विप्र आणि स्तोते प्रज्वलित करतात.
34.45
घृतवती भुवनानाम् अभिश्रियोर्वी पृथ्वी मधुदुघे सुपेशसा ।
द्यावापृथिवी वरुणस्य धर्मणा विष्कभिते ऽ अजरे भूरिरेतसा ॥ ३४.४५ ॥
तुपाने भरलेली, सर्व प्राण्यांनी शोभणारी विशाल पृथ्वी आणि मधु दुभणारी सुंदर रूपाची द्यावापृथिवी वरुणाच्या धर्माने धारण केलेली आहेत — जरारहित, विपुल बीजयुक्त.
34.46
ये नः सपत्ना ऽ अप ते भवन्त्व् इन्द्राग्निभ्याम् अव बाधामहे तान् ।
वसवो रुद्रा ऽ आदित्या ऽ उपरिस्पृशं मोग्रं चेत्तारम् अधिराजम् अक्रन् ॥ ३४.४६ ॥
आमचे शत्रू दूर होवोत; इंद्र-अग्नींनी आम्ही त्यांना खाली ढकलतो. वसू, रुद्र आणि आदित्यांनी वरून स्पर्श करणारा, उग्र, विवेकी अधिराज निर्माण केला.
34.47
आ नासत्या त्रिभिर् एकादशैर् इह देवेभिर् यातं मधुपेयम् अश्विना ।
प्रायुस् तारिष्टं नी रपाꣳसि मृक्षतꣳ सेधतं द्वेषो भवतꣳ सचाभुवा ॥ ३४.४७ ॥
नासत्य अश्विनींनो, तीन आणि अकरा देवतांसह इथे मधुपानासाठी या. आयुष्य वाढवा, डाग पुसून टाका, द्वेष दूर करा, सोबती व्हा.
34.48
एष व स्तोमो मरुत ऽ इयं गीर् मान्दार्यस्य मान्यस्य कारोः ।
एषा यासीष्ट तन्वे वयां विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ॥ ३४.४८ ॥
हे मरुतांनो, ही तुमची स्तुती आहे; हे गीत मान्दार्य आणि मान्य कारूचे आहे. ते आमच्या देहापर्यंत पोहोचो; पोषण, बल आणि दीर्घायुष्य आम्ही जाणो.
34.49
सहस्तोमाः सहच्छन्दस ऽ आवृतः सहप्रमा ऽ ऋषयः सप्त दैव्याः ।
पूर्वेषां पन्थाम् अनुदृश्य धीरा ऽ अन्वालेभिरे रथ्यो न रश्मीन् ॥ ३४.४९ ॥
एकच स्तोम, एकच छंद व एकच प्रमाण असलेले दैवी सात ऋषी; पूर्वजांचा मार्ग पाहून धीर पुरुष रथसारथी लगाम धरतो तसे त्यास धरते झाले.
34.50
आयुष्यं वर्चस्यꣳ रायस्पोषम् औद्भिदम् ।
इदꣳ हिरण्यं वर्चस्वज् जैत्राया विशताद् उ माम् ॥ ३४.५० ॥
हे आयुष्यदायी, तेजस्वी, धनपोषक, उद्भिजातून आलेले आहे. हे सुवर्ण तेजस्वी होऊन विजयासाठी माझ्यात प्रवेश करो.
34.51
न तद् रक्षाꣳसि न पिशाचास् तरन्ति देवानाम् ओजः प्रथमजꣳ ह्य् एतत् ।
यो बिभर्ति दाक्षायणꣳ हिरण्यꣳ स देवेषु कृणुते दीर्घम् आयुः स मनुष्येषु कृणुते दीर्घम् आयुः ॥ ३४.५१ ॥
याला राक्षस व पिशाच ओलांडू शकत नाहीत; हे देवांचे प्रथमजात ओज आहे. जो दाक्षायण सुवर्ण धारण करतो तो देवांमध्ये दीर्घायुष्य मिळवतो आणि मनुष्यांमध्येही दीर्घायुष्य मिळवतो.
34.52
यद् आबध्नन् दाक्षायणा हिरण्यꣳ शतानीकाय सुमनस्यमानाः ।
तन् म ऽ आ बध्नामि शतशारदायायुष्मान् जरदष्टिर् यथासम् ॥ ३४.५२ ॥
दाक्षायणांनी शतानीकासाठी प्रसन्न मनाने जे सुवर्ण बांधले, तेच मी स्वतःसाठी बांधतो; शंभर शरद् ऋतूंसाठी, दीर्घायुषी होऊन, वार्धक्यापर्यंत.
34.53
उत नो ऽहिर्बुध्न्यः शृणोत्व् अज ऽ एकपात् पृथिवी समुद्रः ।
विश्वे देवा ऽ ऋतावृधो हुवाना स्तुता मन्त्राः कविशस्ता ऽ अवन्तु ॥ ३४.५३ ॥
अहिर्बुध्न्य, अज एकपाद, पृथ्वी आणि समुद्र आमचे ऐकोत. ऋताची वृद्धी करणारे विश्वदेव आवाहन केलेले व स्तुत होऊन, कवींनी गौरवलेले मंत्र आमचे रक्षण करोत.
34.54
इमा गिर ऽ आदित्येभ्यो घृतस्नूः सनाद् राजभ्यो जुह्वा जुहोमि ।
शृणोतु मित्रो ऽ अर्यमा भगो नस् तुविजातो वरुणो दक्षो ऽअꣳशः ॥ ३४.५४ ॥
ही स्तुती घृत टपकणाऱ्या जुहूने आदित्य राजांना सनातन काळापासून अर्पण करतो. मित्र, अर्यमा, भग, तुविजात वरुण, दक्ष आणि अंश आमचे ऐकोत.
34.55
सप्त ऽ ऋषयः प्रतिहिताः शरीरे सप्त रक्षन्ति सदम् अप्रमादम् ।
सप्तापः स्वपतो लोकम् ईयुस् तत्र जागृतो ऽ अस्वप्नजौ सत्रसदौ च देवौ ॥ ३४.५५ ॥
शरीरात सात ऋषी स्थापित आहेत; ते सात होऊन सतत अप्रमादाने रक्षण करतात. झोपलेल्याचे सात जल लोकात गेले; तेथे जागे असणारे, स्वप्नरहित जन्मलेले, सत्रात बसणारे दोन देव आहेत.
34.56
उत् तिष्ठ ब्रह्मणस्पते देवयन्तस् त्वेमहे ।
उप प्र यन्तु मरुतः सुदानव ऽ इन्द्र प्राशूर् भवा सचा ॥ ३४.५६ ॥
हे ब्रह्मणस्पते, उठा! देवांची इच्छा करणारे आम्ही तुम्हाला बोलावतो. दानशील मरुत जवळ येवोत; हे इंद्रा, सोमपानाची इच्छा करून आमच्यासोबत राहा.
34.57
प्र नूनं ब्रह्मणस्पतिर् मन्त्रं वदत्य् उक्थ्यम् ।
यस्मिन्न् इन्द्रो वरुणो मित्रो ऽ अर्यमा देवा ऽ ओकाꣳसि चक्रिरे ॥ ३४.५७ ॥
आता ब्रह्मणस्पती उक्थ्य अशा त्या मंत्राचे उच्चारण करतो; ज्यात इंद्र, वरुण, मित्र, अर्यमा आणि देवांनी आपली निवासस्थाने केली.
34.58
ब्रह्मणस्पते त्वम् अस्य यन्ता सूक्तस्य बोधि तनयं च जिन्व ।
विश्वं तद् भद्रं यद् अवन्ति देवा बृहद् वदेम विदथे सुवीराः ॥ ३४.५८ ॥
हे ब्रह्मणस्पते, तू या सूक्ताचा नियंता आहेस; जागृत राहा आणि संततीला वृद्धिंगत कर. जे जे कल्याणकारी आहे ते सर्व देव रक्षोत; उत्तम वीर पुत्रांसह यज्ञसभेत आम्ही महान वचने बोलू.