ਯਜੁਰਵੇਦ · ਅਧਿਆਇ 16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.1
नमस् ते रुद्र मन्यव ऽ उतो त ऽ इषवे नमः ।
बाहुभ्याम् उत ते नमः ॥ १६.१ ॥
ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਤੇਰੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੇਰੇ ਬਾਣ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੇਰੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.2
या ते रुद्र शिवा तनूर् अघोरापापकाशिनी ।
तया नस् तन्वा शंतमया गिरिशन्ताभि चाकशीहि ॥ १६.२ ॥
ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਤੇਰਾ ਜੋ ਸ਼ਿਵ, ਭਿਆਨਕ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਪ ਨਾ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਅਤਿ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਵੇਖ, ਹੇ ਗਿਰੀਸ਼।
16.3
याम् इषुं गिरिशन्त हस्ते बिभर्ष्य् अस्तवे ।
शिवां गिरित्र तां कुरु मा हिꣳसीः पुरुषं जगत् ॥ १६.३ ॥
ਹੇ ਗਿਰਿਸ਼ੰਤ, ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੀਰ ਤੂੰ ਧਾਰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਗਿਰਿਤ੍ਰ, ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਿਵ (ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ) ਬਣਾ; ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਨਾ ਕਰ।
16.4
शिवेन वचसा त्वा गिरिशाच्छा वदामसि ।
यथा नः सर्वम् इज् जगद् अयक्ष्मꣳ सुमना ऽ असत् ॥ १६.४ ॥
ਹੇ ਗਿਰੀਸ਼, ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਬੋਲ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਦੇ ਹਾਂ; ਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ-ਮਨ ਹੋਵੇ।
16.5
अध्य् अवोचद् अधिवक्ता प्रथमो दैव्यो भिषक् ।
अहीꣳश् च सर्वान् जम्भयन्त् सर्वाश् च यातुधान्यो ऽधराचीः परा सुव ॥ १६.५ ॥
ਪਹਿਲੇ ਦੈਵੀ ਵੈਦ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਪਦੇਸ਼ਕ (ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ) ਬੋਲੇ: ਸਾਰੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦੇ; ਸਾਰੀਆਂ ਯਾਤੁਧਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦੇ।
16.6
असौ यस् ताम्रो ऽ अरुण ऽ उत बभ्रुः सुमङ्गलः ।
ये चैनꣳ रुद्रा ऽ अभितो दिक्षु श्रिताः सहस्रशो वैषाꣳ हेड ऽ ईमहे ॥ १६.६ ॥
ਤਾਂਬੇ ਵਰਗਾ ਲਾਲ, ਅਰੁਣ ਅਤੇ ਭੂਰਾ ਜੋ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਚੁਫੇਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਦਰ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅਸੀਂ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
16.7
असौ यो ऽवसर्पति नीलग्रीवो विलोहितः ।
उतैनं गोपा ऽ अदृश्रन्न् अदृश्रन्न् उदहार्यः स दृष्टो मृडयाति नः ॥ १६.७ ॥
ਨੀਲਕੰਠ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹਾ ਲਾਲ ਹੋ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਉੱਤਰਣ ਵਾਲਾ ਉਹ; ਉਸ ਨੂੰ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਵੇਖਿਆ; (ਉਹ) ਉਠਾਉਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ।
16.8
नमो ऽस्तु नीलग्रीवाय सहस्राक्षाय मीढुषे ।
अथो ये ऽ अस्य सत्वानो ऽहं तेभ्यो ऽकरं नमः ॥ १६.८ ॥
ਨੀਲਕੰਠ, ਸਹਸ੍ਰਾਕਸ਼, ਵਰਦਾਤੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ; ਉਸ ਦੇ ਜੋ ਸਾਥੀ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
16.9
प्र मुञ्च धन्वनस् त्वम् उभयोर् आर्त्न्योर् ज्याम् ।
याश् च ते हस्त ऽ इषवः ऽ परा ता भगवो वप ॥ १६.९ ॥
ਹੇ ਰੁਦਰ, ਤੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਬਾਹਾਂ ਤੋਂ ਤਾਰ ਢਿੱਲੀ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੀਰ ਹਨ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦੇ।
16.10
विज्यं धनुः कपर्दिनो विशल्यो वाणवाꣳ२ऽ उत ।
अनेशन्न् अस्य याऽइषव ऽआभुर् अस्य निषङ्गधिः ॥ १६.१० ॥
ਕਪਰਦੀ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਵੇ; ਤੀਰ ਬਿਨਾਂ ਨੋਕ ਦੇ ਹੋਣ। ਉਸ ਦੇ ਜੋ ਤੀਰ ਹਨ ਉਹ ਉਸ ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚਣ; ਉਸ ਦਾ ਤਰਕਸ਼ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਹੀ ਰਹੇ।
16.11
या ते हेतिर् मीढुष्टम हस्ते बभूव ते धनुः ।
तयास्मान् विश्वतस् त्वम् अयक्ष्मया परि भुज ॥ १६.११ ॥
ਹੇ ਅਤਿ ਦਾਨੀ, ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹਥਿਆਰ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਰੱਖ ਕੇ ਬਚਾ।
16.12
परि ते धन्वनो हेतिर् अस्मान् वृणक्तु विश्वतः ।
अथो य ऽइषुधिस् तवारे ऽ अस्मिन् नि धेहि तम् ॥ १६.१२ ॥
ਤੇਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਸਾਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖੇ। ਅਤੇ ਜੋ ਤੇਰਾ ਤਰਕਸ਼ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਏਥੋਂ ਦੂਰ, ਏਥੇ ਹੀ ਰੱਖ ਦੇ।
16.13
अवतत्य धनुष् ट्वꣳ सहस्राक्ष शतेषुधे ।
निशीर्य शल्यानां मुखा शिवो नः सुमना भव ॥ १६.१३ ॥
ਹੇ ਸਹਸ੍ਰਾਕਸ਼, ਹੇ ਸ਼ਤੇਸ਼ੁਧੀ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਘਸਾ ਕੇ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾ।
16.14
नमस् त ऽ आयुधायानातताय धृष्णवे ।
उभाभ्याम् उत ते नमो बाहुभ्यां तव धन्वने ॥ १६.१४ ॥
ਤਾਰ ਨਾ ਚੜ੍ਹਾਏ ਹੋਏ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦਲੇਰ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੇਰੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।
16.15
मा नो महान्तम् उत मा नो ऽ अर्भकं मा न ऽ उक्षन्तम् उत मा न ऽ उक्षितम् ।
मा नो वधीः पितरं मोत मातरं मा नः प्रियास् तन्वो रुद्र रीरिषः ॥ १६.१५ ॥
ਹੇ ਰੁਦਰ, ਸਾਡੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ, ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ, ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ, ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਲਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ। ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ; ਸਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ।
16.16
मा नस् तोके तनये मा न ऽ आयुषि मा नो गोषु मा नो ऽ अश्वेषु रीरिषः ।
मा नो वीरान् रुद्र भामिनो वधीर् हविष्मन्तः सदम् इत् त्वा हवामहे ॥ १६.१६ ॥
ਸਾਡੀ ਸੰਤਾਨ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਨੀ ਨਾ ਕਰ; ਸਾਡੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹਾਨੀ ਨਾ ਕਰ; ਸਾਡੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਨੀ ਨਾ ਕਰ। ਹੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਰੁਦਰ, ਸਾਡੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ; ਹਵਿ ਲੈ ਕੇ ਅਸੀਂ ਸਦਾ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।
16.17
नमो हिरण्यबाहवे सेनान्ये दिशां च पतये नमो नमो वृक्षेभ्यो हरिकेशेभ्यः पशूनां पतये नमो नमः शष्पिञ्जराय त्विषीमते पथीनां पतये नमो नमो हरिकेशायोपवीतिने पुष्टानां पतये नमः ॥ १६.१७ ॥
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹਰੇ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਘਾਹ ਵਰਗੇ ਪੀਲੇ, ਤੇਜਸਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਰਾਹਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹਰੇ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਨੇਊ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਪੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.18
नमो बभ्लुशाय व्याधिने ऽन्नानां पतये नमो नमो भवस्य हेत्यै जगतां पतये नमो नमो रुद्रायाततायिने क्षेत्राणां पतये नमो नमः सूतायाहन्त्यै वनानां पतये नमः ॥ १६.१८ ॥
ਬਭਲੁਸ਼ (ਪੀਲੇ-ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ) ਵਿਆਧ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅੰਨਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਭਵ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਖਿੱਚੇ ਹੋਏ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਾ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.19
नमो रोहिताय स्थपतये वृक्षाणां पतये नमो नमो भुवन्तये वारिवस्कृतायौषधीनां पतये नमो नमो मन्त्रिणे वाणिजाय कक्षाणां पतये नमो नम ऽ उच्चैर्घोषायाक्रन्दयते पत्तीनां पतये नमः ॥ १६.१९ ॥
ਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਥਪਤੀ ਨੂੰ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਭੁਵੰਤੀ ਨੂੰ, ਵਾਰਿਵਸਕ੍ਰਿਤ ਨੂੰ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ। ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ, ਵਾਣਿਜ ਨੂੰ, ਕਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ। ਉੱਚੇ ਘੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਆਕ੍ਰੰਦਯਿਤ ਨੂੰ, ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.20
नमः कृत्स्नायतया धावते सत्वनां पतये नमो नमः सहमानाय निव्याधिनऽ आव्याधिनीनां पतये नमो नमो निषङ्गिणे ककुभाय स्तेनानां पतये नमो नमो निचेरवे परिचरायारण्यानां पतये नमः ॥ १६.२० ॥
ਪੂਰੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ, ਸਹਮਾਨ ਨੂੰ, ਨਿਵਿਆਧੀ ਨੂੰ, ਆਵਿਆਧਿਨੀਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ, ਨਿਸ਼ੰਗੀ ਨੂੰ, ਕਕੁਭ ਨੂੰ, ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ, ਨਿਚੇਰੂ ਨੂੰ, ਪਰਿਚਰ ਨੂੰ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.21
नमो वञ्चते परिवञ्चते स्तायूनां पतये नमो नमो निषङ्गिण ऽ इषुधिमते तस्कराणां पतये नमो नमः सृकायिभ्यो जिघाꣳसद्भ्यो मुष्णतां पतये नमो नमो ऽसिमद्भ्यो नक्तं चरद्भ्यो विकृन्तानां पतये नमः ॥ १६.२१ ॥
ਠੱਗ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਪਰਿਵੰਚਕ ਨੂੰ, ਚੋਰਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਨਿਸ਼ੰਗੀ ਨੂੰ, ਇਸ਼ੁਧੀਮਾਨ ਨੂੰ, ਡਾਕੂਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਸ੍ਰਕਾਯੀਆਂ ਨੂੰ, ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਲੁੱਟਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ ਅਸਿਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਕੱਟਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.22
नम ऽ उष्णीषिणे गिरिचराय कुलुञ्चानां पतये नमो नम ऽ इषुमद्भ्यो धन्वायिभ्यश् च वो नमो नम ऽ आतन्वानेभ्यः प्रतिदधानेभ्यश् च वो नमो नम ऽ आयच्छद्भ्यो स्यद्भ्यश् च वो नमः ॥ १६.२२ ॥
ਪੱਗੜੀ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ, ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਕੁਲੁੰਚਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਧਨੁਰਧਰਾਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਨ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੀਰ ਖਿੱਚਣ ਤੇ ਛੱਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.23
नमो विसृजद्भ्यो विध्यद्भ्यश् च वो नमो नमः स्वपद्भ्यो जाग्रद्भ्यश् च वो नमो नमः शयानेभ्य ऽ आसीनेभ्यश् च वो नमो नमस् तिष्ठद्भ्यो धावद्भ्यश् च वो नमः ॥ १६.२३ ॥
ਛੱਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੌਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਜਾਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਲੇਟੇ ਹੋਇਆਂ ਤੇ ਬੈਠੇ ਹੋਇਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਇਆਂ ਤੇ ਦੌੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.24
नमः सभाभ्यः सभापतिभ्यश् च वो नमो नमो ऽश्वेभ्यो ऽश्वपतिभ्यश् च वो नमो नम ऽ आव्याधिनीभ्यो विविध्यन्तीभ्यश् च वो नमो नम ऽ उगणाभ्यस् तृꣳहतीभ्यश् च वो नमः ॥ १६.२४ ॥
ਸਭਾਵਾਂ ਤੇ ਸਭਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਅਸ਼ਵਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਗ੍ਰ ਗਣਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.25
नमो गणेभ्यो गणपतिभ्यश् च वो नमो नमो व्रातेभ्यो व्रातपतिभ्यश् च वो नमो नमो गृत्सेभ्यो गृत्सपतिभ्यश् च वो नमो नमो विरूपेभ्यो विश्वरूपेभ्यश् च वो नमः ॥ १६.२५ ॥
ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਗਣਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਵ੍ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਾਤਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਗ੍ਰਿਤਸਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਤਸਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਵਿਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.26
नमः सेनाभ्यः सेनानिभ्यश् च वो नमो नमो रथिभ्यो ऽ अरथेभ्यश् च वो नमो नमः क्षत्तृभ्यः संग्रहीतृभ्यश् च वो नमो नमो महद्भ्यो ऽ अर्भकेभ्यश् च वो नमः ॥ १६.२६ ॥
ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਅਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ; ਕ੍ਸ਼ੱਤ੍ਰੂਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹੀਤ੍ਰੂਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਮਹਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਅਰਭਕਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.27
नमस् तक्षभ्यो रथकारेभ्यश् च वो नमो नमः कुलालेभ्यः कर्मारेभ्यश् च वो नमो नमो निषादेभ्यः पुञ्जिष्ठेभ्यश् च वो नमो नमः श्वनिभ्यो मृगयुभ्यश् च वो नमः ॥ १६.२७ ॥
ਤਰਖਾਣਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਰਥਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਕੁਮ੍ਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਲੁਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਪੁੰਜਿਸ਼੍ਠਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਕੁੱਤੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.28
नमः श्वभ्यः श्वपतिभ्यश् च वो नमो नमो भवाय च रुद्राय च नमः शर्वाय च पशुपतये च नमो नीलग्रीवाय च शितिकण्ठाय च ॥ १६.२८ ॥
ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਵਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਭਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ; ਸ਼ਰਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਸਕਾਰ; ਨੀਲਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਤਿਕੰਠ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.29
नमः कपर्दिने च व्युप्तकेशाय च नमः सहस्राक्षाय च शतधन्वने च नमो गिरिशयाय च शिपिविष्टाय च नमो मीढुष्टमाय चेषुमते च ॥ १६.२९ ॥
ਜਟਾਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮੁੰਡਿਤ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਤਧਨਵਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਗਿਰਿਸ਼ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿਵਿਸ਼ਟ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਤਿ ਦਾਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਇਸ਼ੁਮਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.30
नमो ह्रस्वाय च वामनाय च नमो बृहते च वर्षीयसे च नमो वृद्धाय च सवृधे च नमो ऽग्र्याय च प्रथमाय च ॥ १६.३० ॥
ਹ੍ਰਸ੍ਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਬ੍ਰਹਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਵਰਸ਼ੀਯਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵ੍ਰਿੱਧ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸਵ੍ਰਿਧ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਗ੍ਰਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਥਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.31
नम ऽ आशवे चाजिराय च नमः शीघ्र्याय च शीभ्याय च नम ऽ ऊर्म्याय चावस्वन्याय च नमो नादेयाय च द्वीप्याय च ॥ १६.३१ ॥
ਆਸ਼ੁ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਅਜਿਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ੀਘ੍ਰ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ੀਭ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਊਰ੍ਮ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਅਵਸ੍ਵਨ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਾਦੇਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਦ੍ਵੀਪ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.32
नमो ज्येष्ठाय च कनिष्ठाय च नमः पूर्वजाय चापरजाय च नमो मध्यमाय चापगल्भाय च नमो जघन्याय च बुध्न्याय च ॥ १६.३२ ॥
ਜ੍ਯੇਸ਼੍ਠ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਕਨਿਸ਼੍ਠ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪੂਰ੍ਵਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਅਪਰਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮਧ੍ਯਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਅਪਗਲ੍ਭ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਘਨ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਬੁਧ੍ਨ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.33
नमः सोभ्याय च प्रतिसर्याय च नमो याम्याय च क्षेम्याय च नमः श्लोक्याय चावसान्याय च नम ऽ उर्वर्याय च खल्याय च ॥ १६.३३ ॥
ਸੋਭ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਯਾਮ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਕ੍ਸ਼ੇਮ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼੍ਲੋਕ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਅਵਸਾਨ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਊਰ੍ਵਰ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਖਲ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.34
नमो वन्याय च कक्ष्याय च नमः श्रवाय च प्रतिश्रवाय च नम ऽ आशुषेणाय चाशुरथाय च नमः शूराय चावभेदिने च ॥ १६.३४ ॥
ਬਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਝਾੜੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਯਸ਼ ਨੂੰ ਅਤੇ ਗੂੰਜਦੇ ਯਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੇਜ਼ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਥ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸੂਰਮੇ ਅਤੇ ਭੇਦਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ.
16.35
नमो बिल्मिने च कवचिने च नमो वर्मिणे च वरूथिने च नमः श्रुताय च श्रुतसेनाय च नमो दुन्दुभ्याय चाहनन्याय च ॥ १६.३५ ॥
ਟੋਪ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਵਚ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਕਵਚਧਾਰੀ ਅਤੇ ਰਖਿਆ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਨਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਦੁੰਦੁਭੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਵਧ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ.
16.36
नमो धृष्णवे च प्रमृशाय च नमो निषङ्गिणे चेषुधिमते च नमस् तीक्ष्णेषवे चायुधिने च नमः स्वायुधाय च सुधन्वने च ॥ १६.३६ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਨਿਸ਼ੰਗੀ ਅਤੇ ਇਸ਼ੁਧਿਮਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੀਖੇ ਬਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਆਯੁਧ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸੁਆਯੁਧ ਅਤੇ ਸੁਧੰਵਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ.
16.37
नमः स्रुत्याय च पथ्याय च नमः काट्याय च नीप्याय च नमः कुल्याय च सरस्याय च नमो नादेयाय च वैशन्ताय च ॥ १६.३७ ॥
ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਨਾਲੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ.
16.38
नमः कूप्याय चावट्याय च नमो वीध्र्याय चातप्याय च नमो मेध्याय च च विद्युत्याय नमो वर्ष्याय चावर्ष्याय च ॥ १६.३८ ॥
ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਦਲਦਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਤਪਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਯਗ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਅਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ.
16.39
नमो वात्याय च रेष्म्याय च नमो वास्तव्याय च वास्तुपाय च नमः सोमाय च रुद्राय च नमस् ताम्राय चारुणाय च ॥ १६.३९ ॥
ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਧੂੜ ਦੀ ਹਨੇਰੀ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਘਰ ਦੀ ਭੂਮੀ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੋਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਤਾਂਬੇ ਰੰਗੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਰੁਣ ਰੰਗੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।
16.40
नमः शंगवे च पशुपतये च नम ऽ उग्राय च भीमाय च नमोऽग्रेवधाय च दूरेवधाय च नमो हन्त्रे च हनीयसे च नमो वृक्षेभ्यो हरिकेशेभ्यो नमस् ताराय ॥ १६.४० ॥
ਸ਼ੰਗੂ-ਧੁਨੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਗਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਭੀਮ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਨੇੜਿਓਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਦੂਰੋਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੰਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹੋਰ ਘਾਤਕ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹਰਿਕੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.41
नमः शम्भवाय च मयोभवाय च नमः शंकराय च मयस्कराय च नमः शिवाय च शिवतराय च ॥ १६.४१ ॥
ਸ਼ੰਭਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਮਯੋਭਵ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਮਯਸਕਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸ਼ਿਵਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।
16.42
नमः पार्याय चावार्याय च नमः प्रतरणाय चोत्तरणाय च नमस् तीर्थ्याय च कूल्याय च नमः शष्प्याय च फेन्याय च ॥ १६.४२ ॥
ਪਾਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਰਾਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਪਾਰਲੇ ਕੰਢੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਘਾਟ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਕੰਢੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਘਾਹ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਝੱਗ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।
16.43
नमः सिकत्याय च प्रवाह्याय च नमः किꣳशिलाय च क्षयणाय च नमः कपर्दिने च पुलस्तये च नम ऽ इरिण्याय च प्रपथ्याय च ॥ १६.४३ ॥
ਰੇਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਹਿੰਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਕੰਕਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਜਟਾਧਾਰੀ ਕਪਰਦੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਪੁਲਸਤਯ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਸੁੱਕੇ ਦਲਦਲ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਰਾਹ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।
16.44
नमो व्रज्याय च गोष्ठ्याय च नमस् तल्प्याय च गेह्याय च नमो हृदय्याय च निवेष्याय च नमः काट्याय च गह्वरेष्ठाय च ॥ १६.४४ ॥
ਵਾੜੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਗਊਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਝਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.45
नमः शुष्क्याय च हरित्याय च नमः पाꣳसव्याय च रजस्याय च नमो लोप्याय चोलप्याय च नम ऽ ऊर्व्याय च सूर्व्याय च ॥ १६.४५ ॥
ਸੁੱਕੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਹਰਿਆਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਧੂੜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਧੂੜ-ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਲੋਪ੍ਯ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਲਪ੍ਯ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਊਰਮੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.46
नमः पर्णाय च पर्णशदाय च नम ऽ उद्गुरमाणाय चाभिघ्नते च नम ऽ आखिदते च प्रखिदते च नम ऽ इषुकृद्भ्यो धनुष्कृद्भ्यस् च वो नमो नमो वः किरिकेभ्यो देवानाꣳ हृदयेभ्यो नमो विचिन्वत्केभ्यो नमो विक्षिणत्केभ्यो नम ऽ आनिर्हतेभ्यः ॥ १६.४६ ॥
ਪੱਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਚਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਤੀਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹਿਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਖੋਜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
16.47
द्रापे ऽ अन्धसस् पते दरिद्र नीललोहित ।
आसां प्रजानाम् एषां पशूनां मा भेर् मा रोङ् मो च नः किं चनाममत् ॥ १६.४७ ॥
ਅੰਨ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਚਾਦਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਹੇ ਦਰਿੱਦਰ, ਹੇ ਨੀਲਲੋਹਿਤ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਤੂੰ ਨਾ ਡਰ, ਰੋਗੀ ਨਾ ਹੋ; ਸਾਡਾ ਕੁਝ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਵਿਗਾੜ।
16.48
इमा रुद्राय तवसे कपर्दिने क्षयद्वीराय प्र भरामहे मतीः ।
यथा शम् असद् द्विपदे चतुष्पदे विश्वं पुष्टं ग्रामे ऽ अस्मिन्न् अनातुरम् ॥ १६.४८ ॥
ਬਲਵਾਨ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਤੁਤੀਆਂ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਦੋਪਾਏ ਅਤੇ ਚੌਪਾਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇ; ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਪੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਰਹੇ।
16.49
या ते रुद्र शिवा तनूः शिवा विश्वाहा भेषजी ।
शिवा रुतस्य भेषजी तया नो मृड जीवसे ॥ १६.४९ ॥
ਹੇ ਰੁਦਰ, ਤੇਰਾ ਜੋ ਸ਼ਿਵ (ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ) ਰੂਪ ਸਦਾ ਔਸ਼ਧ ਹੈ, ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਜੋ ਔਸ਼ਧ ਹੈ, ਉਸ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਜੀਵੀਏ।
16.50
परि नो रुद्रस्य हेतिर् वृणक्तु परि त्वेषस्य दुर्मतिर् अघायोः ।
अव स्थिरा मघवद्भ्यस् तनुष्व मीढ्वस् तोकाय तनयाय मृड ॥ १६.५० ॥
ਰੁਦਰ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ; ਉਗਰ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਦੀ ਕੁਬੁੱਧੀ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ। ਹੇ ਮੀਢ੍ਵਾਨ, ਦਾਤਿਆਂ ਲਈ ਸਥਿਰ ਕਿਰਪਾ ਫੈਲਾ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ।
16.51
मीढुष्टम शिवतम शिवो नः सुमना भव ।
परमे वृक्ष ऽ आयुधं निधाय कृत्तिं वसान ऽ आ चर पिनाकं बिभ्रद् आ गहि ॥ १६.५१ ॥
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦਾਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ। ਉੱਚੇ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਖੱਲ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਪਿਨਾਕ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਆ।
16.52
विकिरिद्र विलोहित नमस् ते ऽ अस्तु भगवः ।
यास् ते सहस्रꣳ हेतयो ऽन्यम् अस्मन् नि वपन्तु ताः ॥ १६.५२ ॥
ਹੇ ਵਿਕਿਰਿਦ੍ਰ, ਹੇ ਵਿਲੋਹਿਤ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ। ਤੇਰੇ ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਹਥਿਆਰ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਹੋਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਣ।
16.53
सहस्राणि सहस्रशो बाह्वोस् तव हेतयः ।
तासाम् ईशानो भगवः पराचीना मुखा कृधि ॥ १६.५३ ॥
ਤੇਰੇ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ-ਹਜ਼ਾਰ ਹਨ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੂਰ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦੇ।
16.54
असंख्याता सहस्राणि ये रुद्रा ऽ अधि भूम्याम् ।
तेषाꣳ सहस्रयोजनेऽव धन्वानि तन्मसि ॥ १६.५४ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੁਦਰ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਅਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਉਤਾਰਦੇ ਹਾਂ।
16.55
अस्मिन् महत्य् अर्णवे ऽन्तरिक्षे भवा ऽ अधि ।
तेषाꣳ सहस्रयोजनेऽव धन्वानि तन्मसि ॥ १६.५५ ॥
ਇਸ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਭਵ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਉਤਾਰਦੇ ਹਾਂ।
16.56
नीलग्रीवाः शितिकण्ठा दिवꣳ रुद्रा ऽ उपश्रिताः ।
तेषाꣳ सहस्रयोजनेऽव धन्वानि तन्मसि ॥ १६.५६ ॥
ਨੀਲੀ ਗਰਦਨ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ, ਦਿਓਲੋਕ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਉਤਾਰਦੇ ਹਾਂ।
16.57
नीलग्रीवाः शितिकण्ठाः शर्वा ऽ अधः क्षमाचराः ।
तेषाꣳ सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥ १६.५७ ॥
ਨੀਲੀ ਗਰਦਨ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ, ਹੇਠਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਵ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਉਤਾਰਦੇ ਹਾਂ।
16.58
ये वृक्षेषु शष्पिञ्जरा नीलग्रीवा विलोहिताः ।
तेषाꣳ सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥ १६.५८ ॥
ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਘਾਹ ਵਰਗੇ ਪੀਲੇ-ਭੂਰੇ, ਨੀਲੀ ਗਰਦਨ ਅਤੇ ਲਾਲੀ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਉਤਾਰਦੇ ਹਾਂ।
16.59
ये भूतानाम् अधिपतयो विशिखासः कपर्दिनः ।
तेषाꣳ सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥ १६.५९ ॥
ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਹਨ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਚੋਟੀ ਅਤੇ ਜਟਾਜੂਟ ਵਾਲੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਉਤਾਰਦੇ ਹਾਂ।
16.60
ये पथां पथिरक्षस ऽ ऐलबृदा ऽ आयुर्युधः ।
तेषाꣳ सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥ १६.६० ॥
ਰਾਹਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਐਲਬ੍ਰਿਦ ਅਤੇ ਉਮਰ ਲਈ ਲੜਨ ਵਾਲੇ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਅਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਉਤਾਰਦੇ ਹਾਂ।
16.61
ये तीर्थानि प्रचरन्ति सृकाहस्ता निषङ्गिणः ।
तेषाꣳ सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥ १६.६१ ॥
ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਫਿਰਨ ਵਾਲੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬਰਛਾ ਅਤੇ ਮੋਢੇ ਤਰਕਸ਼ ਵਾਲੇ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਅਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਉਤਾਰਦੇ ਹਾਂ।
16.62
ये ऽन्नेषु विविध्यन्ति पात्रेषु पिबतो जनान् ।
तेषाꣳ सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥ १६.६२ ॥
ਅੰਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਵਿੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਅਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਉਤਾਰਦੇ ਹਾਂ।
16.63
ये एतावन्तश् च भूयाꣳसश् च दिशो रुद्रा वितस्थिरे ।
तेषाꣳ सहस्रयोजने ऽव धन्वानि तन्मसि ॥ १६.६३ ॥
ਇੰਨੀਆਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਰੁਦਰ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਅਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਉਤਾਰਦੇ ਹਾਂ।
16.64
नमो ऽस्तु रुद्रेभ्यो ये दिवि येषां वर्षम् इषवः ।
तेभ्यो दश प्राचीर् दश दक्षिणा दश प्रतीचीर् दशोदीचीर् दशोर्ध्वाः ।
तेभ्यो नमो ऽ अस्तु ते नो ऽवन्तु ते नो मृडयन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मः ॥ १६.६४ ॥
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰੁਦਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰ ਫੈਲੇ ਹਨ ਉਹ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਦਸ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਦਸ, ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਦਸ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਦਸ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਦਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਦਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਬਾੜੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ।
16.65
नमो ऽस्तु रुद्रेभ्यो ये ऽन्तरिक्षे येषां वात ऽ इषवः ।
तेभ्यो दश प्राचीर् दश दक्षिणा दश प्रतीचीर् दशोदीचीर् दशोर्ध्वाः ।
तेभ्यो नमो ऽ अस्तु ते नो ऽवन्तु ते नो मृडयन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मः ॥ १६.६५ ॥
ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰ ਹਵਾ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੂਰਬ ਦੀਆਂ ਦਸ, ਦੱਖਣ ਦੀਆਂ ਦਸ, ਪੱਛਮ ਦੀਆਂ ਦਸ, ਉੱਤਰ ਦੀਆਂ ਦਸ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਦੀਆਂ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਦਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਦਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਬਾੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ।
16.66
नमो ऽस्तु रुद्रेभ्यो ये पृथिव्यां येषाम् अन्नम् इषवः ।
तेभ्यो दश प्राचीर् दश दक्षिणा दश प्रतीचीर् दशोदीचीर् दशोर्ध्वाः ।
तेभ्यो नमो ऽ अस्तु ते नो ऽवन्तु ते नो मृडयन्तु ते यं द्विष्मो यश् च नो द्वेष्टि तम् एषां जम्भे दध्मः ॥ १६.६६ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰ ਅੰਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੂਰਬ ਦੀਆਂ ਦਸ, ਦੱਖਣ ਦੀਆਂ ਦਸ, ਪੱਛਮ ਦੀਆਂ ਦਸ, ਉੱਤਰ ਦੀਆਂ ਦਸ ਅਤੇ ਉੱਪਰ ਦੀਆਂ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਦਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਦਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਬਾੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ।