ਯਜੁਰਵੇਦ · ਅਧਿਆਇ 3

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

3.1

समिधाग्निं दुवस्यत घृतैर् बोधयतातिथिम् ।
आस्मिन् हव्या जुहोतन ॥ ३.१ ॥

ਸਮਿਧਾਂ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ; ਘਿਓ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਨ ਰੂਪ ਉਸਨੂੰ ਜਗਾਓ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਵਿ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ।

3.2

सुसमिद्धाय शोचिषे घृतं तीव्रं जुहोतन ।
अग्नये जातवेदसे ॥ ३.२ ॥

ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ, ਤੇਜਸਵੀ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਘਿਓ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਦਿਓ — ਜਾਤਵੇਦਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ।

3.3

तं त्वा समिद्भिर् अङ्गिरो घृतेन वर्धयामसि ।
बृहच्छोचा यविष्ठ्य ॥ ३.३ ॥

ਹੇ ਅੰਗਿਰਾ, ਸਮਿਧਾਂ ਅਤੇ ਘਿਓ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਯਵਿਸ਼ਠ, ਮਹਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਮਕ।

3.4

उप त्वाग्ने हविष्मतीर् घृताचीर् यन्तु हर्यत ।
जुषस्व समिधो मम ॥ ३.४ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹਵਿ ਵਾਲੀਆਂ, ਘਿਓ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ (ਆਹੂਤੀਆਂ) ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ। ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੇਰੀਆਂ ਸਮਿਧਾਂ ਕਬੂਲ ਕਰ।

3.5

भूर् भुवः स्वः ।
द्यौर् इव भूम्ना पृथिवीव वरिम्णा ।
तस्यास् ते पृथिवि देवयजनि पृष्ठेऽ ग्निम् अन्नादम् अन्नाद्याया दधे ॥ ३.५ ॥

ਭੂਃ, ਭੁਵਃ, ਸਵਃ। ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ, ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ। ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ, ਦੇਵਯਜਨੀ, ਤੇਰੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਅੰਨ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਅੰਨ ਭੋਗ ਲਈ ਮੈਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

3.6

आयं गौः पृश्निर् अक्रमीद् असदन् मातरं पुरः ।
पितरं च प्रयन्त्स्वः ॥ ३.६ ॥

ਇਹ ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਆਈ; ਅੱਗੇ ਮਾਤਾ (ਧਰਤੀ) ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਪਿਤਾ (ਦਿਊਲੋਕ) ਕੋਲ ਵੀ ਗਈ।

3.7

अन्तश् चरति रोचनास्य प्राणाद् अपानती ।
व्यख्यन् महिषो दिवम् ॥ ३.७ ॥

ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ ਅੰਦਰ ਉਹ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਾਣ ਤੋਂ ਅਪਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਹੋਇਆ। ਮਹਾਨ (ਦੇਵ) ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

3.8

त्रिꣳशद् धाम वि राजति वाक् पतङ्गाय धीयते ।
प्रति वस्तोर् अह द्युभिः ॥ ३.८ ॥

ਤੀਹ ਧਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪੰਛੀ (ਸੂਰਜ) ਲਈ ਵਾਕ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ਼ਾ ਵੱਲ, ਦਿਨਾਂ ਨਾਲ।

अग्निर् ज्योतिर् ज्योतिर् अग्निः स्वाहा ।
सूर्यो ज्योतिर् ज्योतिः सूर्यः स्वाहा ।
अग्निर् वर्चो ज्योतिर् वर्चः स्वाहा ।
सूर्यो वर्चो ज्योतिर् वर्चः स्वाहा ।
ज्योतिः सूर्यः सूर्यो ज्योतिः स्वाहा ॥ ३.९ ॥

ਅਗਨੀ ਜੋਤਿ, ਜੋਤਿ ਅਗਨੀ—ਸ੍ਵਾਹਾ। ਸੂਰਜ ਜੋਤਿ, ਜੋਤਿ ਸੂਰਜ—ਸ੍ਵਾਹਾ। ਅਗਨੀ ਵਰਚਸ, ਜੋਤਿ ਵਰਚਸ—ਸ੍ਵਾਹਾ। ਸੂਰਜ ਵਰਚਸ, ਜੋਤਿ ਵਰਚਸ—ਸ੍ਵਾਹਾ। ਜੋਤਿ ਸੂਰਜ, ਸੂਰਜ ਜੋਤਿ—ਸ੍ਵਾਹਾ।

3.10

सजूर् देवेन सवित्रा सजू रात्र्येन्द्रवत्या ।
जुषाणो ऽअग्निर् वेतु स्वाहा ।
सजूर् देवेन सवित्रा सजू उषसेन्द्रवत्या ।
जुषाणः सूर्यो वेतु स्वाहा ॥ ३.१० ॥

ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ ਨਾਲ, ਰਾਤ ਨਾਲ, ਇੰਦ੍ਰਵਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ; ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਅਗਨੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ—ਸ੍ਵਾਹਾ। ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ ਨਾਲ, ਉਸ਼ਾ ਨਾਲ, ਇੰਦ੍ਰਵਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ; ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ—ਸ੍ਵਾਹਾ।

3.11

उपप्रयन्तो ऽ अध्वरं मन्त्रं वोचेमाग्नये ।
आरे ऽ अस्मे च शृण्वते ॥ ३.११ ॥

ਯਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ, ਅਗਨੀ ਲਈ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰੀਏ—ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਲਈ।

3.12

अग्निर् मूर्धा दिवः ककुत् पतिः पृथिव्या ऽ अयम् ।
अपाᳬं रेताᳬंसि जिन्वति ॥ ३.१२ ॥

ਅਗਨੀ ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਸਿਰ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਿਖਰ ਅਤੇ ਸੁਆਮੀ ਹੈ—ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।

3.13

उभा वाम् इन्द्राग्नी ऽ आहुवध्या ऽ उभा राधसः सह मादयध्यै ।
उभा दाताराव् इषाꣳ रयीणाम् उभा वाजस्य सातये हुवे वाम् ॥ ३.१३ ॥

ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ, ਬੁਲਾਉਣ ਯੋਗ ਹੋ; ਦੋਵੇਂ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰੋ। ਦੋਵੇਂ ਅੰਨ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹੋ। ਬਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਦਾ ਹਾਂ।

3.14

अयं ते योनिर् ऋत्वियो यतो जातो ऽ अरोचथाः ।
तं जानन्न् अग्न ऽ आरोहाथा नो वर्धया रयिम् ॥ ३.१४ ॥

ਇਹ ਤੇਰਾ ਰਿਤੂ-ਸੰਬੰਧੀ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ ਹੈ; ਇੱਥੋਂ ਤੂੰ ਜੰਮਿਆ ਅਤੇ ਚਮਕਿਆ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਉਸਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ; ਸਾਡਾ ਧਨ ਵਧਾ।

3.15

अयम् इह प्रथमो धायि धातृभिर् होता यजिष्ठो ऽ अध्वरेष्व् ईड्यः ।
यम् अप्नवानो भृगवो विरुरुचुर् वनेषु चित्रं विभ्वं विशे-विशे ॥ ३.१५ ॥

ਇੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਥਾਪਤ ਇਹ ਹੋਤਾ, ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੂਜਨੀਕ ਅਤੇ ਸਲਾਹੁਣ ਯੋਗ ਹੈ; ਸਥਾਪਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਅਪਨਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਨੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਸਨੂੰ ਚਮਕਾਇਆ — ਅਦਭੁਤ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ, ਹਰ ਕਬੀਲੇ ਲਈ।

3.16

अस्य प्रत्नाम् अनु द्युतꣳ शुक्रं दुदुह्रे ऽ अह्रयः ।
पयः सहस्रसाम् ऋषिम् ॥ ३.१६ ॥

ਉਸਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਚਮਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਅਣਥੱਕਾਂ ਨੇ ਚਮਕਦਾ ਦੁੱਧ ਚੋਇਆ — ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਲਈ।

3.17

तनूपा ऽ अग्ने ऽसि तन्वं मे पाहि ।
आयुर्दा ऽ अग्नेऽ स्य् आयुर् मे देहि ।
वर्चोदा ऽ अग्ने ऽसि वर्चो मे देहि ।
अग्ने यन् मे तन्वा ऽ ऊनं तन् मऽ आ पृण ॥ ३.१७ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਉਮਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਮੈਨੂੰ ਉਮਰ ਦੇ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਤੇਜ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਮੈਨੂੰ ਤੇਜ ਦੇ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਘਾਟ ਹੈ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਫਿਰ ਭਰ ਦੇ।

3.18

इन्धानास् त्वा शतꣳ हिमा द्युमन्तꣳ सम् इधीमहि ।
वयस्वन्तो वयस्कृतꣳ सहस्वन्तः सहस्कृतम् ।
अग्ने सपत्नदम्भनम् अदब्धासो ऽ अदाभ्यम् ।
चित्रावसो स्वस्ति ते पारम् अशीय ॥ ३.१८ ॥

ਸੌ ਸਿਆਲਾਂ ਤੱਕ ਤੈਨੂੰ ਬਾਲਦੇ ਹੋਏ, ਚਮਕਦੇ ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਬਾਲਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਉਮਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਟੁੱਟ, ਅਜਿੱਤ। ਹੇ ਅਨੋਖੇ ਧਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ; ਅਸੀਂ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚੀਏ।

3.19

सं त्वम् अग्ने सूर्यस्य वर्चसागथाः सम् ऋषीणाᳬं स्तुतेन ।
सं प्रियेण धाम्ना सम् अहम् आयुषा सं वर्चसा सं प्रजया सꣳ रायस् पोषेण ग्मिषीय ॥ ३.१९ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਜੁੜ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜ। ਪਿਆਰੇ ਧਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜ; ਮੈਂ ਉਮਰ, ਤੇਜ, ਸੰਤਾਨ, ਧਨ ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਜੁੜਾਂ।

3.20

अन्ध स्थान्धो वो भक्षीय मह स्थ महो वो भक्षीयोर्ज स्थोर्जं वो भक्षीय रायस् पोष स्थ रायस् पोषं वो भक्षीय ॥ ३.२० ॥

ਤੁਸੀਂ ਅੰਨ ਹੋ; ਤੁਹਾਡਾ ਅੰਨ ਮੈਂ ਖਾਵਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨਤਾ ਹੋ; ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਮੈਂ ਖਾਵਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਓਜ ਹੋ; ਤੁਹਾਡਾ ਓਜ ਮੈਂ ਖਾਵਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਧਨ ਦਾ ਪੋਸ਼ਣ ਹੋ; ਤੁਹਾਡਾ ਧਨ-ਪੋਸ਼ਣ ਮੈਂ ਖਾਵਾਂ।

3.21

रेवती रमध्वम् अस्मिन् योनाव् अस्मिन् गोष्ठे ऽस्मिंल् लोके स्मिन् क्षये ।
इहैव स्त मापगात ॥ ३.२१ ॥

ਹੇ ਗੋਧਨ ਵਾਲੀਓ ਗਊਆਂ, ਇਸ ਥਾਂ, ਇਸ ਗਊਸ਼ਾਲਾ, ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਇਸ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਮਾਣੋ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੋ; ਦੂਰ ਨਾ ਜਾਓ।

3.22

सꣳहितासि विश्वरूप्य् ऊर्जा माविश गौपत्येन ।
उप त्वाग्ने दिवे-दिवे दोषावस्तर् धिया वयम् ।
नमो भरन्त ऽएमसि ॥ ३.२२ ॥

ਤੂੰ ਸੰਯੁਕਤ, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਹੈਂ; ਓਜ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ, ਗੋਪਤਿਤਵ ਨਾਲ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਦਿਨੋ-ਦਿਨ, ਰਾਤ ਤੇ ਸਵੇਰ ਨੂੰ, ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਨਮਸਕਾਰ ਲਿਆ ਕੇ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ।

3.23

राजन्तम् अध्वराणां गोपाम् ऋतस्य दीदिविम् ।
वर्धमाणꣳ स्वे दमे ॥ ३.२३ ॥

ਯੱਗਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਰਿਤ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਦੀਪਤੀਮਾਨ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ।

3.24

स नः पितेव सूनवे ऽग्ने सूपायनो भव ।
सचस्वा नः स्वस्तये ॥ ३.२४ ॥

ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੋ; ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸੌਖਾ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਯੋਗ ਹੋ; ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਹਿ।

3.25

अग्ने त्वं नोऽ अन्तमऽ उत त्राता शिवो भवा वरूथ्यः ।
वसुर् अग्निर् वसुश्रवाऽ अच्छानक्षि द्युमत्तमꣳ रयिं दाः ॥ ३.२५ ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਅਕ ਹੋ, ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪਨਾਹ ਹੋ; ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਧਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਗਨੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾ ਧਨ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇ।

3.26

तं त्वा शोचिष्ठ दीदिवः सुम्नाय नूनम् ईमहे सखिभ्यः ।
स नो बोधि श्रुधी हवम् उरुष्या णोऽ अघायतः समस्मात् ॥ ३.२६ ॥

ਹੇ ਅਤਿ ਚਮਕਦਾਰ, ਦੀਪਤੀਮਾਨ, ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਲਈ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਪੁਕਾਰ ਜਾਣ ਕੇ ਸੁਣ, ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ।

3.27

इडऽ एह्य् अदित ऽ एहि ।
काम्या ऽ एत ।
मयि वः कामधरणं भूयात् ॥ ३.२७ ॥

ਹੇ ਇਡਾ, ਇੱਥੇ ਆ; ਹੇ ਅਦਿਤੀ, ਇੱਥੇ ਆ; ਇਸ਼ਟ ਦੇਵੀਓ, ਆਓ; ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਹੋਵੇ।

3.28

सोमानꣳ स्वरणं कृणुहि ब्रह्मणस्पते ।
कक्षीवन्तं य ऽ औशिजः ॥ ३.२८ ॥

ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ, ਸੋਮ ਦਾ ਸਵਰਣ (ਬੁਲਾਵਾ) ਕਰ; ਉਸ਼ਿਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਕਸ਼ੀਵਾਨ ਵਾਂਗ।

3.29

यो रेवान् यो ऽअमीवहा वसुवित् पुष्टिवर्धनः ।
स नः सिषक्तु यस् तुरः ॥ ३.२९ ॥

ਜੋ ਧਨਵਾਨ ਹੈ, ਰੋਗ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਧਨ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ੇ, ਜੋ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

3.30

मा नः शꣳसोऽ अररुषो धूर्तिः प्र णङ् मर्त्यस्य ।
रक्षा णो ब्रह्मणस्पते ॥ ३.३० ॥

ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਅਤੇ ਧੋਖਾ ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ; ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਉਹ ਨਾਸ਼ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।

3.31

महि त्रीणाम् अवो ऽस्तु द्युक्षं मित्रस्यार्यम्णः ।
दुराधर्षं वरुणस्य ॥ ३.३१ ॥

ਤਿੰਨਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ; ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਅਰਯਮਾ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰੱਖਿਆ। ਵਰੁਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਜਿੱਤ ਹੋਵੇ।

3.32

नहि तेषाम् अमा चन नाध्वसु वारणेषु ।
ईशे रिपुर् अघशꣳसः ॥ ३.३२ ॥

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਰਾਹਾਂ ਜਾਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀ ਜਾਂ ਬੁਰੇ ਬੋਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ।

3.33

ते हि पुत्रासो ऽ अदितेः प्र जीवसे मर्त्याय ।
ज्योतिर् यच्छन्त्य् अजस्रम् ॥ ३.३३ ॥

ਉਹੀ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ; ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਚਾਨਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

3.34

कदा चन स्तरीर् असि नेन्द्र सश्चसि दाशुषे ।
उपोपेन् नु मघवन् भूय ऽ इन् नु ते दानं देवस्य पृच्यते ॥ ३.३४ ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੰਜੂਸ ਨਹੀਂ; ਦਾਤੇ ਕੋਲ ਤੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਮਘਵਨ, ਹੁਣ ਤੇਰਾ ਦਾਨ ਦੇਵਤੇ ਵੱਲੋਂ ਹੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।

3.35

तत् सवितुर् वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि ।
धियो यो नः प्रचोदयत् ॥ ३.३५ ॥

ਸਵਿਤਾ ਦੇਵ ਦੇ ਉਸ ਵਰੇਣ੍ਯ ਤੇਜ ਦਾ ਅਸੀਂ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਬੁੱਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇ।

3.36

परि ते दूडभो रथोऽस्माꣳ अश्नोतु विश्वतः ।
येन रक्षसि दाशुषः ॥ ३.३६ ॥

ਤੇਰਾ ਅਜੇਯ ਰਥ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰੇ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦਾਤੇ ਦੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।

3.37

भूर् भुवः स्वः सुप्रजाः प्रजाभि स्याꣳ सुवीरो वीरैः सुपोषः पोषैः ।
नर्य प्रजां मे पाहि ।
शꣳस्य पशून् मे पाहि ।
अथर्य पितुं मे पाहि ॥ ३.३७ ॥

ਭੂਃ, ਭੁਵਃ, ਸ੍ਵਃ — ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਔਲਾਦ ਵਾਲਾ ਹੋਵਾਂ, ਸੰਤਾਨਾਂ ਸਮੇਤ; ਚੰਗੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਸਮੇਤ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋਵਾਂ। ਹੇ ਨਰਯ, ਮੇਰੀ ਔਲਾਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਹੇ ਸ਼ੰਸਯ, ਮੇਰੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਹੇ ਅਥਰਯ, ਮੇਰੇ ਅੰਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।

3.38

आगन्म विश्ववेदसम् अस्मभ्यं वसुवित्तमम् ।
अग्ने सम्राड् अभि द्युम्नम् अभि सह ऽ आ यच्छस्व ॥ ३.३८ ॥

ਅਸੀਂ ਸਰਬ-ਧਨ ਦਾਤੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ; ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਨ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਅਗਨੀ ਸਮ੍ਰਾਟ, ਸਾਨੂੰ ਤੇਜ ਅਤੇ ਬਲ ਦੇ।

3.39

अयम् अग्निर् गृहपतिर् गार्हपत्यः प्रजाया वसुवित्तमः ।
अग्ने गृहपते ऽभि द्युम्नम् अभि सह ऽ आ यच्छस्व ॥ ३.३९ ॥

ਇਹ ਅਗਨੀ ਘਰ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਗਾਰਹਪਤਯ ਹੈ; ਔਲਾਦ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਨ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹੇ ਗ੍ਰਹਿਪਤੀ, ਸਾਨੂੰ ਤੇਜ ਅਤੇ ਬਲ ਦੇ।

3.40

अयम् अग्निः पुरीष्यो रयिमान् पुष्टिवर्धनः ।
अग्ने पुरीष्याभि द्युम्नम् अभि सह ऽ आ यच्छस्व ॥ ३.४० ॥

ਇਹ ਅਗਨੀ ਪੁਰੀਸ਼ਯ ਹੈ; ਧਨਵਾਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ। ਹੇ ਪੁਰੀਸ਼ਯ ਅਗਨੀ, ਸਾਨੂੰ ਤੇਜ ਅਤੇ ਬਲ ਦੇ।

3.41

गृहा मा बिभीत मा वेपध्वमूर्जं बिभ्रत ऽ एमसि ।
ऊर्जं बिभ्रद् वः सुमनाः सुमेधा गृहान् ऐमि मनसा मोदमानः ॥ ३.४१ ॥

ਹੇ ਘਰੋ, ਨਾ ਡਰੋ, ਨਾ ਕੰਬੋ; ਊਰਜਾ (ਬਲ ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ) ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਆਏ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਊਰਜਾ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਮਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ।

3.42

येषाम् अध्येति प्रवसन् येषु सौमनसो बहुः ।
गृहान् उप ह्वयामहे ते नो जानन्तु जानतः ॥ ३.४२ ॥

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਪ੍ਰਵਾਸ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸੌਮਨਸ੍ਯ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਛਾਣਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ।

3.43

उपहूताऽ इह गावऽ उपहूताऽ अजावयः ।
अथो ऽअन्नस्य कीलाल ऽउपहूतो गृहेषु नः ।
क्षेमाय वः शान्त्यै प्र पद्ये शिवꣳ शग्मꣳ शंयोः शंयोः ॥ ३.४३ ॥

ਇੱਥੇ ਗਾਵਾਂ ਬੁਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਬੱਕਰੀਆਂ-ਭੇਡਾਂ ਬੁਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅੰਨ ਦਾ ਰਸ ਵੀ ਸਾਡੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹਾਂ — ਸ਼ੁਭ, ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੋਵੇ।

3.44

प्रघासिनो हवामहे मरुतश् च रिशादसः ।
करम्भेण सजोषसः ॥ ३.४४ ॥

ਪ੍ਰਘਾਸੀ (ਭੋਜਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ) ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਕਰੰਭ ਸਮੇਤ, ਇਕੱਠੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ।

3.45

यद् ग्रामे यद् अरण्ये यत् सभायां यद् इन्द्रिये ।
यद् एनश् चकृमा वयम् इदं तद् अव यजामहे स्वाहा ॥ ३.४५ ॥

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰੀ ਵਿੱਚ — ਅਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਆਹੁਤੀ ਰਾਹੀਂ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਵਾਹਾ।

3.46

मो षू ण ऽ इन्द्रात्र पृत्सु देवैर् अस्ति हि ष्मा ते शुष्मिन्न् अवयाः ।
महश् चिद् यस्य मीढुषो यव्या हविष्मतो मरुतो वन्दते गीः ॥ ३.४६ ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦੂਰ ਨਾ ਰਹੀਂ। ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਜਿਸ ਲਈ, ਹਵਿਸ਼ਮਾਨ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਗੀਤ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

3.47

अक्रन् कर्म कर्मकृतः सह वाचा मयोभुवा ।
देवेभ्यः कर्म कृत्वास्तं प्रेत सचाभुवः ॥ ३.४७ ॥

ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਘਰ ਵੱਲ ਮੁੜੋ, ਸਾਥੀਓ।

3.48

अवभृथ निचुम्पुण निचेरुर् असि निचुम्पुणः ।
अव देवैर् देवकृतम् एनो यासिषम् अव मर्त्यैर् मर्त्यकृतम् ।
पुरुराव्णो देव रिषस् पाहि ॥ ३.४८ ॥

ਹੇ ਅਵਭ੍ਰਿਥ, ਤੂੰ ਨਿਚੁਮ੍ਪੁਣ ਹੈਂ; ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਿਆ ਹੈਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਮੈਂ ਦੂਰ ਕਰਾਂ। ਹੇ ਦੇਵ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਲਾਹਿਆ ਗਿਆ, ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾ।

3.49

पूर्णा दर्वि परा पत सुपूर्णा पुनर् आ पत ।
वस्नेव वि क्रीणावहाऽ इषमूर्जꣳ शतक्रतो ॥ ३.४९ ॥

ਭਰੀ ਹੋਈ ਦਰਵੀ, ਭਰੀ ਹੋਈ ਜਾ; ਫਿਰ ਭਰੀ ਹੋਈ ਮੁੜ ਆ। ਮੁੱਲ ਦੇ ਕੇ ਲੈਣ ਵਾਂਗ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਅੰਨ ਤੇ ਰਸ ਖਰੀਦੀਏ, ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ।

3.50

देहि मे ददामि ते नि मे धेहि नि ते दधे ।
निहारं च हरासि मे निहारं निहराणि ते स्वाहा ॥ ३.५० ॥

ਮੈਨੂੰ ਦੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਰੱਖ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਭੇਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਭੇਟ ਵਾਪਸ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਸ੍ਵਾਹਾ।

3.51

अक्षन्न् अमीमदन्त ह्य् अव प्रियाऽ अधूषत ।
अस्तोषत स्वभानवो विप्रा निविष्ठया मती योजा न्विन्द्र ते हरी ॥ ३.५१ ॥

ਉਹਨਾਂ ਖਾਧਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋਏ; ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੇ ਝਾੜਿਆ। ਸਵੈ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਨੇ ਸਥਿਰ ਮਨ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਦੋ ਹਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ।

3.52

सुसंदृशं त्वा वयं मघवन् वन्दिषीमहि ।
प्र नूनं पूर्णबन्धुर स्तुतो यासि वशाꣳ२ऽ अनु योजा न्विन्द्र ते हरी ॥ ३.५२ ॥

ਹੇ ਮਘਵਨ, ਸੁੰਦਰ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਪੂਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਤੁਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਗਾਂਵਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਦੋ ਹਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ।

3.53

मनो न्व् आह्वामहे नाराशꣳसेन स्तोमेन ।
पितॄणां च मन्मभिः ॥ ३.५३ ॥

ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਮਨ ਨਾਲ, ਨਾਰਾਸ਼ੰਸ ਸਤੋਤਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ।

3.54

आ न ऽएतु मनः पुनः क्रत्वे दक्षाय हविषे ।
ज्योक् च सूर्यं दृशे ॥ ३.५४ ॥

ਮਨ ਫਿਰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ; ਗਿਆਨ, ਬਲ ਅਤੇ ਹਵਿ ਲਈ, ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਵੇਖਣ ਲਈ।

3.55

पुनर् नः पितरो मनो ददातु दैव्यो जनः ।
जीवं व्रातꣳ सचेमहि ॥ ३.५५ ॥

ਪਿਤਰ ਫਿਰ ਸਾਨੂੰ ਮਨ ਦੇਣ; ਦੈਵੀ ਲੋਕ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਦੇਣ; ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੀਏ।

3.56

वयꣳ सोम व्रते तव मनस् तनूषु बिभ्रतः ।
प्रजावन्तः सचेमहि ॥ ३.५६ ॥

ਹੇ ਸੋਮ, ਤੇਰੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ, ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਸੰਤਾਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਜੁੜੇ ਰਹੀਏ।

3.57

एष ते रुद्र भागः सह स्वस्राम्बिकया तं जुषस्व स्वाहा ।
एष ते रुद्र भागऽ आखुस् ते पशुः ॥ ३.५७ ॥

ਹੇ ਰੁਦਰ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਭੈਣ ਅੰਬਿਕਾ ਨਾਲ; ਇਸਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ। ਸਵਾਹਾ। ਹੇ ਰੁਦਰ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ; ਚੂਹਾ ਤੇਰਾ ਪਸ਼ੂ ਹੈ।

3.58

अव रुद्रमद् ईमह्य् अव देवं त्र्यम्बकम् ।
यथा नो वस्यसस् करद् यद् यथा नः श्रेयसस् करद् यद् यथा नो व्यवसाययात् ॥ ३.५८ ॥

ਉਸ ਰੁਦਰ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੇਵ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਹੋਰ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਬਣਾਵੇ, ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਕਰੇ।

3.59

भेषजम् असि भेषजं गवेऽश्वाय पुरुषाय भेषजम् ।
सुखं मेषाय मेष्यै ॥ ३.५९ ॥

ਤੂੰ ਔਸ਼ਧ ਹੈਂ। ਗਾਂ ਲਈ ਔਸ਼ਧ, ਘੋੜੇ ਲਈ ਔਸ਼ਧ, ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਔਸ਼ਧ। ਭੇਡੂ ਲਈ ਸੁੱਖ, ਭੇਡ ਲਈ ਸੁੱਖ।

3.60

त्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पुष्टिवर्धनम् ।
उर्वारुकम् इव बन्धनान् मृत्योर् मुक्षीय माऽमृतात् ।
त्र्यम्बकं यजामहे सुगन्धिं पतिवेदनम् ।
उर्वारुकम् इव बन्धनाद् इतो मुक्षीय मामुतः ॥ ३.६० ॥

ਸੁਗੰਧਿਤ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੀ ਅਸੀਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਖੀਰਾ ਜਿਵੇਂ ਡੰਡੀ ਤੋਂ ਛੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਈਏ; ਅਮਰਤਾ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਦੂਰ ਨਾ ਹੋਈਏ। ਸੁਗੰਧਿਤ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੀ ਅਸੀਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਖੀਰਾ ਜਿਵੇਂ ਡੰਡੀ ਤੋਂ ਛੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇੱਥੋਂ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਮੈਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵਾਂ।