यजुर्वेद · अध्याय 8

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

8.1

उपयामगृहीतो ऽसि ।
आदित्येभ्यस् त्वा ।
विष्ण ऽ उरुगायैष ते सोमस् तꣳ रक्षस्व मा त्वा दभन् ॥ ८.१ ॥

तू उपयाम पात्रात गृहीत आहेस. आदित्यांसाठी तुला. हे विष्णो, विशाल पावले टाकणाऱ्या, हा तुझा सोम आहे; त्याचे रक्षण कर, कोणी तुला हानी पोहोचवू नये.

8.2

कदा चन स्तरीर् असि नेन्द्र सश्चसि दाशुषे ।
उपोपेन् नु मघवन् भूय ऽ इन् नु ते दानं देवस्य पृच्यते ऽ ।
आदित्येभ्यस् त्वा ॥ ८.२ ॥

तू कधीही बंधनरहित नाहीस; हे इंद्रा, तू दात्याकडे येतोस. हे धनवान, अधिक जवळ ये; तुझे दान देवाकडून दिले जाते. आदित्यांसाठी तुला.

8.3

कदा चन प्र युच्छस्य् उभे नि पासि जन्मनी ।
तुरीयादित्य सवनं त ऽ इन्द्रियम् आ तस्थाव् अमृतं दिवि ।
आदित्येभ्यस् त्वा ॥ ८.३ ॥

तू कधीही निघून जात नाहीस; दोन्ही जन्मांचे तू रक्षण करतोस. हे आदित्या, चौथे सवन तुझे आहे; तुझे सामर्थ्य स्वर्गात अमृत म्हणून स्थिर आहे. आदित्यांसाठी तुला.

8.4

यज्ञो देवानां प्रत्य् एति सुम्नम् आदित्यासो भवता मृडयन्तः ।
आ वोऽर्वाची सुमतिर् ववृत्याद् अꣳहोश् चिद् या वरिवोवित्तरासत् ।
आदित्येभ्यस् त्वा ॥ ८.४ ॥

यज्ञ देवांकडे, कृपेकडे जातो. हे आदित्यांनो, दयाळू व्हा. तुमच्याकडे येणारी सुमती परत फिरो; ती संकटातूनही धन देणारी होवो. आदित्यांसाठी तुला.

8.5

विवस्वन्न् आदित्यैष ते सोमपीथस् तस्मिन् मत्स्व ।
श्रद् अस्मै नरो वचसे दधातन यद् आशीर्दा दम्पती वामम् अश्नुतः ।
पुमान् पुत्रो जायते विन्दते वस्व् अधा विश्वाहार् अप ऽ एधते गृहे ॥ ८.५ ॥

हे विवस्वानाचा पुत्र आदित्या, हे तुझे सोमपानाचे स्थान आहे; तिथे आनंदित हो. हे लोकांनो, यांच्यामध्ये वचनावर श्रद्धा ठेवा; आशीर्वाद देणारे पती-पत्नी इच्छित धन मिळवोत. पुरुषाला पुत्र होतो, धन प्राप्त होते, आणि घरात सदैव समृद्धी वाढते.

8.6

वामम् अद्य सवितर् वामम् उ श्वो दिवे-दिवे वामम् अस्मभ्यꣳ सावीः ।
वामस्य हि क्षयस्य देव भूरेर् अया धिया वामभाजः स्याम ॥ ८.६ ॥

हे सविता, आज कल्याण दे, आणि उद्याही; दिवसेंदिवस आम्हाला कल्याण पाठव. हे देवा, या विपुल आश्रयाच्या कल्याणाने, या बुद्धीने, आम्ही कल्याणाचे भागीदार होवो.

8.7

उपयामगृहीतोऽसि सावित्रोऽसि चनोधाश् चनोधा ऽ असि चनो मयि धेहि ।
जिन्व यज्ञं जिन्व यज्ञपतिं भगाय देवाय त्वा सवित्रे ॥ ८.७ ॥

तू उपयाम पात्राने गृहीत आहेस; तू सवितृचा आहेस. तू पोषण देणारा आहेस, पोषण देणारा आहेस; तू पोषण आहेस, माझ्यात पोषण ठेव. यज्ञाला प्रेरणा दे, यज्ञपतीला प्रेरणा दे; समृद्धीसाठी, देव सवितृसाठी तुला (अर्पण).

8.8

उपयामगृहीतोऽसि सुशर्मासि सुप्रतिष्ठानो बृहदुक्षाय नमः ।
विश्वेभ्यस् त्वा देवेभ्यः ऽ ।
एष ते योनिर् विश्वेभ्यस् त्वा देवेभ्यः ॥ ८.८ ॥

तू उपयाम पात्राने गृहीत आहेस; तू उत्तम आश्रय आहेस, उत्तम पाया आहेस; महान वृषभाला नमस्कार. विश्वदेवांसाठी तुला (अर्पण). हे तुझे स्थान आहे; विश्वदेवांसाठी तुला (अर्पण).

8.9

उपयामगृहीतो ऽसि बृहस्पतिसुतस्य देव सोम त ऽ इन्दोर् इन्द्रियावतं पत्नीवतो ग्रहाँ२ ऽ ऋध्यासम् ।
अहं परस्ताद् अहम् अवस्ताद् यद् अन्तरिक्षं तद् उ मे पिताभूत् ।
अहꣳ सूर्यम् उभयतो ददर्शाहं देवानां परमं गुहा यत् ॥ ८.९ ॥

तू उपयाम पात्राने गृहीत आहेस. हे देव सोमा, बृहस्पतीसाठी पिळलेल्या, बिंदूच्या इंद्रियशक्तीने भरलेल्या, पत्नींसह असलेल्या ग्रहांना मी साधावे. मी वर, मी खाली; जे अंतरिक्ष ते माझा पिता झाले. मी सूर्याला दोन्ही बाजूंनी पाहिले; गुहेत असलेल्या देवांचे परम स्थान मी पाहिले.

8.10

अग्ना३इ पत्नीवन्त् सजूर् देवेन त्वष्ट्रा सोमं पिब स्वाहा ।
प्रजापतिर् वृषासि रेतोधा रेतो मयि धेहि प्रजापतेस् त वृष्णो रेतोधसो रेतोधाम् अशीय ॥ ८.१० ॥

हे अग्नी, पत्नीसह, देव त्वष्ट्याबरोबर एकत्र होऊन सोम पी, स्वाहा. प्रजापती वृषभ आहेस, वीर्यदाता आहेस; माझ्यात वीर्य ठेव. प्रजापती त्या वृषभाचे, वीर्यदात्याचे वीर्यदानाचे स्थान मी प्राप्त करो.

8.11

उपयामगृहीतो ऽसि हरिर् असि हारियोजनो हरिभ्यां त्वा ।
हर्योर् धाना स्थ सहसोमा ऽ इन्द्राय ॥ ८.११ ॥

तू उपयाम पात्राने गृहीत आहेस. तू हरि आहेस, हारियोजन आहेस; दोन हरींसह तुला (जोडतो). तुम्ही दोन हरींचे धान्य आहात, सोमासह; इंद्रासाठी.

8.12

यस् ते ऽ अश्वसनिर् भक्षो यो गोसनिस् तस्य त ऽ इष्टयजुष स्तुतसोमस्य शस्तोक्थस्योपहूतस्योपहूतो भक्षयामि ॥ ८.१२ ॥

तुझा जो अश्व देणारा भक्ष आहे आणि जो गाई देणारा भक्ष आहे, त्या तुझ्या इष्टयजुस, स्तुत सोम, शस्त उक्थ, आहूत (देवाचा) आहूत भक्ष मी भक्षण करतो.

8.13

देवकृतस्यैनसो ऽवयजनम् असि ।
मनुष्यकृतस्यैनसो ऽवयजनम् असि ।
पितृकृतस्यैनसो ऽवयजनम् असि ।
आत्मकृतस्यैनसो ऽवयजनम् असि ।
एनसऽ-एनसो ऽवयजनम् असि ।
यच् चाहम् एनो विद्वाꣳश् चकार यच् चाविद्वाꣳस् तस्य सर्वस्यैनसो ऽवयजनम् असि ॥ ८.१३ ॥

तू देवांनी केलेल्या पापाचे प्रायश्चित्त आहेस. तू मनुष्यांनी केलेल्या पापाचे प्रायश्चित्त आहेस. तू पितरांनी केलेल्या पापाचे प्रायश्चित्त आहेस. तू स्वतः केलेल्या पापाचे प्रायश्चित्त आहेस. तू प्रत्येक पापाचे प्रायश्चित्त आहेस. मी जाणूनबुजून जे पाप केले आणि नकळत जे केले, त्या सर्व पापांचे तू प्रायश्चित्त आहेस.

8.14

सं वर्चसा पयसा सं तनूभिर् अगन्महि मनसा सꣳ शिवेन ।
त्वष्टा सुदत्रो वि दधातु रायो ऽनु मार्ष्टु तन्वो यद् विलिष्टम् ॥ ८.१४ ॥

आम्ही वर्चस व पयसासह, शरीरांसह एकत्र येवो; मन व कल्याणासह एकत्र येवो. उदार दाता त्वष्टा संपत्ती वाटून देवो; शरीरातील जे दोषयुक्त आहे ते पुसून शुद्ध करो.

8.15

सम् इन्द्र णो मनसा नेषि गोभिः सꣳ सूरिभिर् मघवन्त् सꣳ स्वस्त्या ।
सं ब्रह्मणा देवकृतं यद् अस्ति सं देवाना सुमतौ यज्ञियाना स्वाहा ॥ ८.१५ ॥

हे इंद्रा, तू आम्हांला मनाने पुढे ने; गाईंसह, ज्ञानी आश्रयदात्यांसह एकत्र कर; हे मघवन्, कल्याणासह एकत्र कर. ब्रह्माने, देवांनी केलेल्या जे आहे त्यासह एकत्र कर; यज्ञार्ह देवांच्या कृपेत एकत्र कर. स्वाहा.

8.16

सं वर्चसा पयसा सं तनूभिर् अगन्महि मनसा सꣳ शिवेन ।
त्वष्टा सुदत्रो विदधातु रायो ऽनु मार्ष्टु तन्वो यद् विलिष्टम् ॥ ८.१६ ॥

आम्ही वर्चस व पयसासह, शरीरांसह एकत्र येवो; मन व कल्याणासह एकत्र येवो. उदार दाता त्वष्टा संपत्तीची व्यवस्था करो; शरीरातील जे दोषयुक्त आहे ते पुसून शुद्ध करो.

8.17

धाता रातिः सवितेदं जुषन्तां प्रजापतिर् निधिपा देवो ऽ अग्निः ।
त्वष्टा विष्णुः प्रजया सꣳरराणा यजमानाय द्रविणं दधात स्वाहा ॥ ८.१७ ॥

धाता, राती, सविता — हे (यज्ञ) स्वीकारोत. प्रजापती, निधींचे रक्षक देव अग्नी, त्वष्टा आणि विष्णू — संततीसह एकत्र दान देऊन यजमानाला धन देवोत. स्वाहा.

8.18

सुगा वो देवाः सदना ऽ अकर्म य ऽ आजग्मेदꣳ सवनं जुषाणाः ।
भरमाणा वहमाना हवीꣳष्य् अस्मे धत्त वसवो वसूनि स्वाहा ॥ ८.१८ ॥

हे देवांनो, आम्ही तुमच्यासाठी सहज पोहोचण्याजोगी आसने तयार केली. हे सवन स्वीकारत आलेले तुम्ही, हविष्ये वाहून आणत, हे वसूंनो, आम्हाला वसू (धन) द्या. स्वाहा.

8.19

याँ२ ऽ आवह ऽ उशतो देव देवाँस् तान् प्रेरय स्वे ऽ अग्ने सधस्थे ।
जक्षिवासः पपिवासश् च विश्वे ऽसुं घर्मꣳ स्वरातिष्ठतानु स्वाहा ॥ ८.१९ ॥

हे अग्नि देवा, तू आणणाऱ्या इच्छुक देवांना तुझ्याच स्थानी पाठव. खाऊन-पिऊन असलेले सर्व देव प्राणासह घर्मावर अनुकूलपणे स्वर्गात स्थित होवोत. स्वाहा.

8.20

वयꣳ हि त्वा प्रयति ऽ यज्ञे अस्मिन्न् अग्ने होतारम् अवृणीमहीह ।
ऋधग् अया ऽ ऋधग् उताशमिष्ठाः प्रजानन् यज्ञम् उप याहि विद्वान्त् स्वाहा ॥ ८.२० ॥

हे अग्नी, या प्रयत्नशील यज्ञात आम्ही तुलाच येथे होता म्हणून निवडले आहे. वेगळेपणाने आणि अत्यंत लवकर पोहोचणाऱ्या, यज्ञ जाणणाऱ्या विद्वानाप्रमाणे यज्ञाजवळ ये. स्वाहा.

8.21

देवा गातुविदो गातुं वित्त्वा गातुम् इत ।
मनसस्पत ऽ इमं देव यज्ञꣳ स्वाहा वाते धाः ॥ ८.२१ ॥

हे देवांनो, मार्ग जाणणाऱ्यांनो, मार्ग मिळवून मार्गाने या. हे मनाचे स्वामी देवा, हा यज्ञ स्वाहासह वायूत स्थापन कर.

8.22

यज्ञ यज्ञं गच्छ यज्ञपतिं गच्छ स्वां योनिं गच्छ स्वाहा ।
एष ते यज्ञो यज्ञपते सहसूक्तवाकः सर्ववीरस् तज् जुषस्व स्वाहा ॥ ८.२२ ॥

यज्ञा, यज्ञाकडे जा; यज्ञपतीकडे जा; आपल्या स्वतःच्या योनीकडे जा. स्वाहा. हे यज्ञपते, हा तुझा यज्ञ आहे, सूक्तवाकासह, सर्ववीरांसह; त्याचा प्रसन्नतेने स्वीकार कर. स्वाहा.

8.23

माहिर् भूर् मा पृदाकुः ।
उरुꣳ हि राजा वरुणश् चकार सूर्याय पन्थाम् अन्वेतवा ऽ उ ।
अपदे पादा प्रतिधातवे ऽकर् उतापवक्ता हृदयाविधश् चित् ।
नमो वरुणायाभिष्ठितो वरुणस्य पाशः ॥ ८.२३ ॥

सर्प मी होऊ नये, पृदाकूही होऊ नये. राजा वरुणाने सूर्यासाठी विस्तीर्ण मार्ग केला, जाण्यासाठी. पाय नसलेल्याला पाय दिले, परत जाण्यासाठी; खोटे बोलणाऱ्याला आणि हृदय भेदणाऱ्यालाही. वरुणाला नमस्कार; वरुणाचा पाश माझ्यावर स्थिर राहो.

8.24

अग्नेर् अनीकम् अप ऽ आ विवेशापां नपात् प्रतिरक्षन्न् असुर्यम् ।
दमे-दमे समिधं यक्ष्य् अग्ने प्रति ते जिह्वा घृतम् उच् चरण्यत् स्वाहा ॥ ८.२४ ॥

अग्नीची सेना पाण्यात शिरली; पाण्यांच्या पुत्राने असुरशक्तीपासून रक्षण करत. प्रत्येक घरी समिधांनी यजन कर, हे अग्नी; तुझ्या जिभेकडे तूप वर उठो. स्वाहा.

8.25

समुद्रे ते हृदयम् अप्स्व् अन्तः सं त्वा विशन्त्व् ओषधीर् उतापः ।
यज्ञस्य त्वा यज्ञपते सूक्तोक्तौ नमोवाके विधेम यत् स्वाहा ॥ ८.२५ ॥

समुद्रात तुझे हृदय आहे; पाण्यांच्या आत. औषधी आणि पाणी तुला आपल्यात सामावून घेवोत. यज्ञाच्या, हे यज्ञपते, तुला सूक्तोक्तीत आणि नमोवाकात आम्ही सेवतो, जे काही आहे ते. स्वाहा.

8.26

देवीर् आप ऽ एष वो गर्भस् तꣳ सुप्रीतꣳ सुभृतं बिभृत ।
देव सोमैष ते लोकस् तस्मिञ् छं च वक्ष्व परि च वक्ष्व ॥ ८.२६ ॥

हे दिव्य जलांनो, हा तुमचा गर्भ आहे; याला प्रसन्नपणे व्यवस्थित धारण करा. हे देव सोमा, हा तुझा लोक आहे; त्यात कल्याण वाहू दे आणि सभोवतीही वाहू दे.

8.27

अवभृथ निचुम्पुण निचेरुर् असि निचुम्पुणः ।
अव देवैर् देवकृतम् एनो ऽयासिषम् अव मर्त्यैर् मर्त्यकृतं पुरुराव्णो देव रिषस् पाहि ।
देवाना समिद् असि ॥ ८.२७ ॥

हे अवभृथा, तू निचुम्पुण आहेस; तू निचुम्पुण म्हणून खाली आलास. देवांनी केलेल्या पापापासून मी दूर गेलो आहे; मानवांनी केलेल्या पापापासूनही दूर गेलो आहे. हे बहुप्रशंसित देवा, हानीपासून रक्षण कर. तू देवांची समिधा आहेस.

8.28

एजतु दशमास्यो गर्भो जरायुणा सह ।
यथायं वायुर् एजति यथा समुद्र ऽ एजति ।
एवायं दशमास्यो ऽ अस्रज् जरायुणा सह ॥ ८.२८ ॥

दहाव्या महिन्याचा गर्भ जरायूसह हलू दे. जसा हा वारा हलतो, जसा समुद्र हलतो, तसाच हा दहाव्या महिन्याचा गर्भ जरायूसह बाहेर येवो.

8.29

यस्यै ते यज्ञियो गर्भो यस्यै योनिर् हिरण्ययी ।
अङ्गान्य् अह्रुता यस्य तं मात्रा सम् अजीगमꣳ स्वाहा ॥ ८.२९ ॥

तुझा यज्ञयोग्य गर्भ, सुवर्णमय योनी आणि अक्षत अवयव ज्याचे आहेत, त्याला मी मातेशी एकत्र केले. स्वाहा.

8.30

पुरुदस्मो विषुरूप ऽ इन्दुर् अन्तर् महिमानम् आनञ्ज धीरः ।
एकपदीं द्विपदीं त्रिपदीं चतुष्पदीम् अष्टापदीं भुवनानु प्रथन्ता स्वाहा ॥ ८.३० ॥

अत्यंत अद्भुत, विविध रूपाचा इंदू (सोम) धीर होऊन आपल्या महिम्याला आतून अलंकृत करतो. एकपदी, द्विपदी, त्रिपदी, चतुष्पदी, अष्टापदी (छंद) लोकांमध्ये पसरोत. स्वाहा.

8.31

मरुतो यस्य हि क्षये पाथा दिवो विमहसः ।
स सुगोपातमो जनः ॥ ८.३१ ॥

हे मरुतांनो, ज्याच्या निवासात तुम्ही दिव्य महातेजापासून रक्षण करता, तोच मनुष्य उत्तम प्रकारे संरक्षित आहे.

8.32

मही द्यौः पृथिवी च न ऽ इमं यज्ञं मिमिक्षताम् ।
पिपृतां नो भरीमभिः ॥ ८.३२ ॥

महान द्युलोक आणि पृथ्वी आमच्या या यज्ञाला सिंचो; आपल्या पोषक धनांनी आम्हाला पूर्ण करोत.

8.33

आ तिष्ठ वृत्रहन् रथं युक्ता ते ब्रह्मणा हरी ।
अर्वाचीनꣳ सु ते मनो ग्रावा कृणोतु वग्नुना ।
उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा षोडशिने ।
ऽ एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा षोडशिने ॥ ८.३३ ॥

वृत्रहंता, तुझ्या रथावर आरूढ हो; ब्रह्माने तुझे दोन घोडे जुंपलेले आहेत. तुझे मन आमच्याकडे वळो; ग्रावा आपल्या ध्वनीने ते करो. तू उपयाम पात्राने गृहीत आहेस; इंद्रासाठी, षोडशीसाठी तुला ग्रहण करतो. हे तुझे स्थान आहे; इंद्रासाठी, षोडशीसाठी तुला ग्रहण करतो.

8.34

युक्ष्वा हि केशिना हरी वृषणा कक्ष्यप्रा ।
अथा न ऽ इन्द्र सोमपा गिराम् उपश्रुतिं चर ।
उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा षोडशिने ।
ऽ एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा षोडशिने ॥ ८.३४ ॥

होय, लांबकेसांचे, बलवान, कक्ष्येला भरणारे दोन घोडे जुंप. सोमपायी इंद्रा, आमची स्तुती ऐकून आमच्याकडे ये. तू उपयाम पात्राने गृहीत आहेस; इंद्रासाठी, षोडशीसाठी तुला ग्रहण करतो. हे तुझे स्थान आहे; इंद्रासाठी, षोडशीसाठी तुला ग्रहण करतो.

8.35

इन्द्रम् इद् धरी वहतो ऽप्रतिधृष्टशवसम् ।
ऋषीणां च स्तुतीर् उप यज्ञं च मानुषाणाम् ।
उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा षोडशिने ।
ऽ एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा षोडशिने ॥ ८.३५ ॥

दोन घोडे अजिंक्य बलाच्या इंद्राला वाहून नेतात—ऋषींच्या स्तुतींकडे आणि मानवांच्या यज्ञाकडे. तू उपयाम पात्राने गृहीत आहेस; इंद्रासाठी, षोडशीसाठी तुला ग्रहण करतो. हे तुझे स्थान आहे; इंद्रासाठी, षोडशीसाठी तुला ग्रहण करतो.

8.36

यस्मान् न जातः परो ऽ अन्यो ऽ अस्ति य ऽ आविवेश भुवनानि विश्वा ।
प्रजापतिः प्रजया सꣳरराणस् त्रीणि ज्योतीषि सचते स षोडशी ॥ ८.३६ ॥

त्याच्याहून दुसरा कोणी जन्माला आला नाही; सर्व भुवनांत प्रविष्ट झालेला तोच. प्रजापती प्रजेसह आनंदित होऊन तीन ज्योतींशी संलग्न होतो; तोच षोडशी.

8.37

इन्द्रश् च सम्राड् वरुणश् च राजा तौ ते भक्षं चक्रतुर् अग्र् ऽ एतम् ।
तयोर् अहम् अनु भक्षं भक्षयामि वाग् देवी जुषाणा सोमस्य तृप्यतु ।
सह प्राणेन स्वाहा ॥ ८.३७ ॥

सम्राट इंद्र आणि राजा वरुण यांनी प्रथम तुझ्यासाठी हा भाग केला. त्या दोघांच्या भागानंतर मी भाग खातो. सोमाने संतुष्ट झालेली देवी वाक् तृप्त होवो. प्राणासह, स्वाहा.

8.38

अग्ने पवस्व स्वपा ऽ अस्मे वर्चः सुवीर्यम् ।
दधद् रयिं मयि पोषम् ।
उपयामगृहीतो ऽस्य् अग्नये त्वा वर्चसे ।
ऽ एष ते योनिर् अग्नये त्वा वर्चसे ।
अग्ने वर्चस्विन् वर्चस्वाꣳस् त्वं देवेष्व् असि वर्चस्वान् अहं मनुष्येषु भूयासम् ॥ ८.३८ ॥

हे अग्नी, पवित्र हो, सत्कर्मी. आम्हाला तेज व वीर्य दे; माझ्यामध्ये धन व पोषण ठेवून. तू उपयाम-पात्राने गृहीत आहेस; तेजासाठी अग्नीला तुला अर्पण करतो. हे तुझे स्थान आहे; तेजासाठी अग्नीला तुला अर्पण करतो. हे तेजस्वी अग्नी, तू देवांमध्ये तेजस्वी आहेस; मी मनुष्यांमध्ये तेजस्वी होवो.

8.39

उत्तिष्ठन्न् ओजसा सह पीत्वी शिप्रे ऽ अवेपयः ।
सोमम् इन्द्र चमू सुतम् ।
उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वौजसे ।
ऽ एष ते योनिर् इन्द्राय त्वौजसे ।
इन्द्रौजिष्ठौजिष्ठस् त्वं देवेष्व् अस्य् ओजिष्ठो ऽहं मनुष्येषु भूयासम् ॥ ८.३९ ॥

उठून, ओजाने, पिऊन तू तुझे दोन्ही जबडे हलवलेस. हे इंद्रा, दोन्ही पात्रांत पिळलेल्या सोमाला. तू उपयाम पात्राने गृहीत आहेस; इंद्रासाठी, ओजासाठी, तुला. हे तुझे स्थान आहे; इंद्रासाठी, ओजासाठी, तुला. इंद्रा, ओजस्व्यांमध्ये तू अत्यंत ओजस्वी आहेस; देवांमध्ये तू अत्यंत ओजस्वी आहेस; मनुष्यांमध्ये मी अत्यंत ओजस्वी होवो.

8.40

अदृश्रम् अस्य केतवो वि रश्मयो जनाꣳ ऽ अनु ।
भ्राजन्तो अग्नयो यथा ।
उपयामगृहीतो ऽसि सूर्याय त्वा भ्राजाय ।
एष ते योनिः सूर्याय त्वा भ्राजाय ।
सूर्य भ्राजिष्ठ भ्राजिष्ठस् त्वं देवेष्व् असि भ्राजिष्ठो ऽहं मनुष्येषु भूयासम् ॥ ८.४० ॥

त्याची किरणे दिसली, त्याच्या रश्मी लोकांच्या मागोमाग पसरल्या, तेजस्वी अग्नींसारख्या. तू उपयाम पात्राने गृहीत आहेस; सूर्यासाठी, तेजासाठी, तुला. हे तुझे स्थान आहे; सूर्यासाठी, तेजासाठी, तुला. हे सूर्या, अत्यंत तेजस्वी, तू देवांमध्ये अत्यंत तेजस्वी आहेस; मनुष्यांमध्ये मी अत्यंत तेजस्वी होवो.

8.41

उद् उ त्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः ।
दृशे विश्वाय सूर्यम् ।
उपयामगृहीतो ऽसि सूर्याय त्वा भ्राजाय ।
एष ते योनिः सूर्याय त्वा भ्राजाय ॥ ८.४१ ॥

त्या जातवेदस देव सूर्याला किरणे वर उचलून नेतात, सर्वांच्या दर्शनासाठी. तू उपयाम पात्राने गृहीत आहेस; सूर्यासाठी, तेजासाठी, तुला. हे तुझे स्थान आहे; सूर्यासाठी, तेजासाठी, तुला.

8.42

आजिघ्रकलशं मह्यात्वाविशन्त्विन्दवः ।
पुनरूर्जा निवर्त्तस्व सा नः सहस्रं धुक्ष्वोरुधारा पयस्वती पुनर् माविशताद् रयिः ॥ ८.४२ ॥

हा कलश हुंग. सोमबिंदू तुझ्यात प्रवेश करोत. शक्तीसह परत ये; ती आमच्यासाठी हजारपट दूध देवो, विशाल धारांची, दुधाळ. संपत्ती पुन्हा माझ्यात प्रवेश करो.

8.43

इडे रन्ते हव्ये काम्ये चन्द्रे ज्योते ऽदिते सरस्वति महि विश्रुति ।
एता ते ऽ अघ्न्ये नामानि देवेभ्यो मा सुकृतं ब्रूतात् ॥ ८.४३ ॥

इडे, रन्ते, हव्ये, काम्ये, चन्द्रे, ज्योते, अदिते, सरस्वती, महि, विश्रुती — ही तुझी नावे आहेत, हे अघ्न्ये. देवांना माझे सत्कर्म सांग.

8.44

वि न इन्द्र मृधो जहि नीचा यच्छ पृतन्यतः ।
यो ऽ अस्माँ२ ऽ अभिदासत्य् अधरं गमया तमः ।
उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा विमृधे ।
ऽ एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा विमृधे ॥ ८.४४ ॥

इंद्रा, आमच्यापासून शत्रूंना दूर कर; आक्रमकांना खाली पाड. जो आम्हाला हानी इच्छितो त्याला अंधारात पाठव. तू उपयाम-ग्रह आहेस; इंद्रासाठी, शत्रुनाशासाठी तुला (घेतो). हे तुझे स्थान आहे; इंद्रासाठी, शत्रुनाशासाठी तुझ्यासाठी.

8.45

वाचस् पतिं विश्वकर्माणमूतये मनोजुवं वाजे ऽ अद्या हुवेम ।
स नो विश्वानि हवनानि जोषद् विश्वशम्भूर् अवसे साधुकर्मा ।
उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा विश्वकर्मणे ।
ऽ एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा विश्वकर्मणे ॥ ८.४५ ॥

वाणीचा स्वामी, विश्वकर्मा, मनासारखा वेगवान, संरक्षणासाठी आज संग्रामात आम्ही आवाहन करतो. त्याने आमची सर्व आवाहने स्वीकारावीत; सर्वांना कल्याण देणारा, सत्कर्मी, साहाय्यासाठी. तू उपयाम-ग्रह आहेस; इंद्र विश्वकर्म्यासाठी तुला (घेतो). हे तुझे स्थान आहे; इंद्र विश्वकर्म्यासाठी तुझ्यासाठी.

8.46

विश्वकर्मन् हविषा वर्धनेन त्रातारम् इन्द्रम् अकृणोर् अवध्यम् ।
तस्मै विशः समनमन्त पूर्वीर् अयम् उग्रो विहव्यो यथासत् ।
उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा विश्वकर्मणे ।
ऽ एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा विश्वकर्मणे ॥ ८.४६ ॥

हे विश्वकर्मन्! हविर्द्रव्य आणि वर्धनाने तू इंद्राला त्राता व अवध्य केलेस. त्याच्यापुढे पूर्वीच्या प्रजा नमल्या; हा उग्र व आवाहनयोग्य व्हावा. तू उपयामगृहीत आहेस; इंद्र व विश्वकर्मा यांच्यासाठी तुला घेतो. हे तुझे स्थान; इंद्र व विश्वकर्मा यांच्यासाठी तुला.

8.47

उपयामगृहीतो ऽस्य् अग्नये त्वा गायत्रच्छन्दसं गृह्णामि ।
इन्द्राय त्वा त्रिष्टुप्छन्दसं गृह्णामि ।
विश्वेभ्यस् त्वा देवेभ्यो जगच्छन्दसं गृह्णामि ।
अनुष्टुप् ते ऽभिगरः ॥ ८.४७ ॥

तू उपयामगृहीत आहेस; अग्नीसाठी गायत्री छंदाचा तुला घेतो. इंद्रासाठी त्रिष्टुभ् छंदाचा तुला घेतो. सर्व देवांसाठी जगती छंदाचा तुला घेतो. अनुष्टुभ् हे तुझे सहगान.

8.48

व्रेशीनां त्वा पत्मन्न् आ धूनोमि कुकूननानां त्वा पत्मन्न् आ धूनोमि भन्दनानां त्वा पत्मन्न् आ धूनोमि मदिन्तमानां त्वा पत्मन्न् आ धूनोमि मधुन्तमानां त्वा पत्मन्न् आ धूनोमि शुक्रं त्वा शुक्र ऽ आ धूनोम्य् अह्नो रूपे सूर्यस्य रश्मिषु ॥ ८.४८ ॥

व्रेशी (देठ) पात्रात तुला हलवतो; कुकूनान पात्रात हलवतो; भंदन पात्रात हलवतो; अत्यंत मदकारी पात्रात हलवतो; अत्यंत मधुर पात्रात हलवतो. तेजस्वी तुला, तेजस्वी मी हलवतो, दिवसाच्या रूपात, सूर्याच्या किरणांत.

8.49

ककुभꣳ रूपं वृषभस्य रोचते बृहच् छुक्रः शुक्रस्य पुरोगाः सोमः सोमस्य पुरोगाः ।
यत् ते सोमादाभ्यं नाम जागृवि तस्मै त्वा गृह्णामि तस्मै ते सोम सोमाय स्वाहा ॥ ८.४९ ॥

वृषभाचे रूप ककुदासारखे तेजाने चमकते; बृहत्, शुक्र, शुक्राचा अग्रगामी सोम, सोमाचा अग्रगामी. तुझे सोमादाभ्य नाम जे सदा जागृत आहे, त्यासाठी मी तुला ग्रहण करतो. हे सोमा, त्या सोमासाठी, स्वाहा.

8.50

उशिक् त्वं देव सोमाग्नेः प्रियं पाथो ऽपीहि ।
वशी त्वं देव सोमेन्द्रस्य प्रियं पाथो ऽपीहि ।
अस्मत्सखा त्वं देव सोम विश्वेषां देवानां प्रियं पाथो ऽपीहि ॥ ८.५० ॥

हे देवा सोमा, तू उशिक् आहेस; अग्नीच्या प्रिय पेयाजवळ ये. हे देवा सोमा, तू वशी आहेस; इंद्राच्या प्रिय पेयाजवळ ये. हे देवा सोमा, तू आमचा सखा आहेस; सर्व देवांच्या प्रिय पेयाजवळ ये.

8.51

इह रतिर् इह रमध्वम् इह धृतिर् इह स्वधृतिः स्वाहा ।
उपसृजन् धरुणं मात्रे धरुणो मातरं धयन् ।
रायस्पोषम् अस्मासु दीधरत् स्वाहा ॥ ८.५१ ॥

येथे आनंद, येथे रमा, येथे धृती, येथे स्वधृती, स्वाहा. मातेसाठी धारकाला पाठवताना, धारक मातेला पाजताना; आमच्यात संपत्तीचे पोषण धारण करो, स्वाहा.

8.52

सत्रस्य ऽ ऋद्धिर् अस्य् अगन्म ज्योतिर् अमृता ऽ अभूम दिवं पृथिव्या ऽ अध्य् आरुहामाविदाम देवान्त् स्वर् ज्योतिः ॥ ८.५२ ॥

तू सत्राची समृद्धी आहेस. आम्ही प्रकाशापर्यंत गेलो, अमर झालो. पृथ्वीवरून स्वर्गावर चढलो, देवांना प्राप्त केले; स्वर्ग, प्रकाश.

8.53

युवं तम् इन्द्रापर्वता पुरोयुधा यो नः पृतन्याद् अप तं-तम् इद् धतं वज्रेण तं-तम् इद् धतम् ।
दूरे चत्ताय छन्त्सद् गहनं यद् इनक्षत् ।
अस्माकꣳ शत्रून् परि शूर विश्वतो दर्मा दर्षीष्ट विश्वतः ।
भूर् भुवः स्वः सुप्रजाः प्रजाभिः स्याम सुवीरा वीरैः सुपोषाः पोषैः ॥ ८.५३ ॥

तुम्ही दोघे, हे इंद्र आणि पर्वतांनो, जे पुढे लढणारे आहात, जो आमच्यावर सेनेसह आक्रमण करतो त्याला दूर पळवा; वज्रानेच त्याला मारा, वज्रानेच मारा. खोल दरीत पडलेला दूर पडू दे, जिथपर्यंत तो पोहोचेल. आमच्या शत्रूंना, हे शूरा, सर्व बाजूंनी विखरून टाका, सर्व बाजूंनी फोडून टाका. भूः, भुवः, स्वः; उत्तम संततीसह, संततींसह, उत्तम वीरांसह, वीरांसह, उत्तम पोषणासह, पोषणासह आम्ही असू.