યજુર્વેદ · અધ્યાય 29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
29.1
समिद्धो ऽ अञ्जन् कृदरं मतीनां घृतम् अग्ने मधुमत् पिन्वमानः ।
वाजी वहन् वाजिनं जातवेदो देवानां वक्षि प्रियम् आ सधस्थम् ॥ २९.१ ॥
પ્રજ્વલિત અગ્નિ મંત્રોના બળથી ઘીનો અભિષેક કરે છે. હે અગ્નિ, મધુર ઘીથી ભરપૂર થઈ, બળવાન થઈ બળવાનને (અશ્વને) વહન કરીને, હે જાતવેદા, દેવોના પ્રિય સધસ્થ સુધી લઈ જા.
29.2
घृतेनाञ्जन्त् सं पथो देवयानान् प्रजानन् वाज्य् अप्य् एतु देवान् ।
अनु त्वा सप्ते प्रदिशः सचन्ताꣳ स्वधाम् अस्मै यजमानाय धेहि ॥ २९.२ ॥
ઘીથી અભિષિક્ત થઈ, દેવયાન માર્ગોને સારી રીતે જાણીને, બળવાન પણ દેવો સુધી જાય. હે સપ્તિ (અશ્વ), દિશાઓ તારી પાછળ લાગે; આ યજમાનને સ્વધા આપ.
29.3
ईड्यश् चासि वन्द्यश् च वाजिन्न् आशुश् चासि मेध्यश् च सप्ते ।
अग्निष् ट्वा देवैर् वसुभिः सजोषाः प्रीतं वह्निं वहतु जातवेदाः ॥ २९.३ ॥
તું સ્તુત્ય અને વંદનીય છે; હે વાજિન્, તું વેગવાન અને યજ્ઞયોગ્ય છે. હે સપ્તિ, દેવો અને વસુઓ સાથે સુમેળમાં રહેલો અગ્નિ તને પ્રેમથી, હવિર્વાહકને વહન કરે, જાતવેદા અગ્નિ.
29.4
स्तीर्णं बर्हिः सुष्टरीमा जुषाणोरु पृथु प्रथमानं पृथिव्याम् ।
देवेभिर् युक्तम् अदितिः सजोषाः स्योनं कृण्वान सुविते दधातु ॥ २९.४ ॥
પૃથ્વી પર પાથરેલું, સારી રીતે પથરાયેલું, વિસ્તૃત અને વિશાળ, પ્રથમ પાથરેલું આ બર્હિસ દેવો સાથે યુક્ત છે. અદિતિ સુખ આપીને તેને કલ્યાણમાં સ્થાપિત કરે.
29.5
एता ऽ उ वः सुभगा विश्वरूपा वि पक्षोभिः श्रयमाणा ऽ उदातैः ।
ऋष्वाः सतीः कवषः शुम्भमाना द्वारो देवीः सुप्रायणा भवन्तु ॥ २९.५ ॥
આ તમારા માટે શુભ, સર્વરૂપ છે; પાંખો સાથે વિસ્તરેલી, ઊંચકાયેલા બંધનો પર ટેકવાયેલી. ઊંચા, શણગારેલા, ચમકતા આ દિવ્ય દ્વાર સરળ માર્ગવાળા થાઓ.
29.6
अन्तरा मित्रावरुणा चरन्ती मुखं यज्ञानाम् अभि संविदाने ।
उषासा वाꣳ सुहिरण्ये सुशिल्पे ऽ ऋतस्य योनाव् इह सादयामि ॥ २९.६ ॥
મિત્ર અને વરુણની વચ્ચે વિચરતી, યજ્ઞોના મુખ તરફ એકમત, સુંદર સુવર્ણાભૂષણવાળી, સુંદર કારીગરીવાળી હે બે ઉષાઓ, હું તમને અહીં ઋતની યોનિમાં બેસાડું છું.
29.7
प्रथमा वाꣳ सरथिना सुवर्णा देवौ पश्यन्तौ भुवनानि विश्वा ।
अपिप्रयं चोदना वां मिमाना होतारा ज्योतिः प्रदिशा दिशन्ता ॥ २९.७ ॥
પ્રથમ તમે બંને, એક જ રથમાં સવાર, સુવર્ણવર્ણા, દેવતાઓ, સર્વ લોકોને જોનારા; તૃપ્તિકારક પ્રેરણા આપનારા તમે બંને હોતાઓ થઈ પ્રકાશનો માર્ગ બતાવો છો.
29.8
आदित्यैर् नो भारती वष्टु यज्ञꣳ सरस्वती सह रुद्रैर् न ऽ आवीत् ।
इडोपहूता वसुभिः सजोषा यज्ञं नो देवीर् अमृतेषु धत्त ॥ २९.८ ॥
આદિત્યો સાથે અમારી ભારતી યજ્ઞની ઇચ્છા કરે; સરસ્વતી રુદ્રો સાથે અમારું રક્ષણ કરે. વસુઓ સાથે આહૂત ઇડા, આનંદમાં જોડાયેલી, હે દેવીઓ, અમારો યજ્ઞ અમૃતોમાં સ્થાપો.
29.9
त्वष्टा वीरं देवकामं जजान त्वष्टुर् अर्वा जायत ऽ आशुर् अश्वः ।
त्वष्टेदं विश्वं भुवनं जजान बहोः कर्तारम् इह यक्षि होतः ॥ २९.९ ॥
ત્વષ્ટાએ દેવકામી વીરને જન્મ આપ્યો; ત્વષ્ટાનો અશ્વ જન્મ્યો, વેગવાન ઘોડો. ત્વષ્ટાએ આ સમસ્ત ભુવન રચ્યું. હે હોતા, અહીં અનેકના કર્તાનું યજન કર.
29.10
अश्वो घृतेन त्मन्या समक्त ऽ उप देवाꣳ२ऽ ऋतुशः पाथ ऽ एतु ।
वनस्पतिर् देवलोकं प्रजानन्न् अग्निना हव्या स्वदितानि वक्षत् ॥ २९.१० ॥
ઘીથી પોતાનું શરીર અભિષિક્ત અશ્વ ઋતુ પ્રમાણે દેવો પાસે માર્ગે જાય; વનસ્પતિ દેવલોકને જાણતો, અગ્નિ દ્વારા મધુર હવ્યો વહન કરે.
29.11
प्रजापतेस् तपसा वावृधानः सद्यो जातो दधिषे यज्ञम् अग्ने ।
स्वाहाकृतेन हविषा पुरोगा याहि साध्या हविर् अदन्तु देवाः ॥ २९.११ ॥
પ્રજાપતિના તપથી વધતા હે અગ્નિ, તું તરત જ જન્મીને યજ્ઞને ધારણ કરે છે. સ્વાહાકૃત હવિ સાથે આગળ આવ; સાધ્ય દેવો હવિ ભોગવે.
29.12
यद् अक्रन्दः प्रथमं जायमान ऽ उद्यन्त् समुद्राद् उत वा पुरीषात् ।
श्येनस्य पक्षा हरिणस्य बाहू ऽ उपस्तुत्यं महि जातं ते ऽ अर्वन् ॥ २९.१२ ॥
તું પહેલી વાર જન્મતી વખતે હણહણ્યો, સમુદ્રમાંથી કે જળપ્રવાહમાંથી ઊઠતાં, હે અશ્વ, બાજના પાંખ અને હરણના હાથવાળો તારો મહાન જન્મ સ્તુત્ય છે.
29.13
यमेन दत्तं त्रित ऽ एनम् आयुनग् इन्द्र ऽ एणं प्रथमो ऽ अध्य् अतिष्ठत् ।
गन्धर्वो ऽ अस्य रशनाम् अगृभ्णात् सूराद् अश्वं वसवो निर् अतष्ट ॥ २९.१३ ॥
યમે આપેલાને ત્રિતે જોડ્યો; ઇન્દ્રે પ્રથમ આ હરણ પર ચઢ્યો. ગંધર્વે તેની લગામ પકડી; વસુઓએ સૂર્યમાંથી અશ્વને બહાર કાઢ્યો.
29.14
असि यमो ऽ अस्य् आदित्यो ऽ अर्वन्न् असि त्रितो गुह्येन व्रतेन ।
असि सोमेन समया विपृक्त ऽ आहुस् ते त्रीणि दिवि बन्धनानि ॥ २९.१४ ॥
તું યમ છે, તું આદિત્ય છે, હે અશ્વ; ગુહ્ય વ્રતથી તું ત્રિત છે. સોમ સાથે જોડાયેલો હોવા છતાં તને વિયુક્ત કહે છે; તારા ત્રણ બંધન સ્વર્ગમાં છે.
29.15
त्रीणि त ऽ आहुर् दिवि बन्धनानि त्रीण्य् अप्सु त्रीण्य् अन्तः समुद्रे ।
उतेव मे वरुणश् छन्त्स्य् अर्वन् यत्रा त ऽ आहुः परमं जनित्रम् ॥ २९.१५ ॥
સ્વર્ગમાં તારાં ત્રણ બંધન, જળમાં ત્રણ, સમુદ્રની અંદર ત્રણ છે એમ કહેવાય છે. હે અર્વન્, વરુણ જાણે મને કહેશે કે તારું પરમ જન્મસ્થાન ક્યાં કહેવાયું છે.
29.16
इमा ते वाजिन्न् अवमार्जनानीमा शफानाꣳ सनितुर् निधाना ।
अत्रा ते भद्रा रशना ऽ अपश्यम् ऋतस्य या ऽ अभिरक्षन्ति गोपाः ॥ २९.१६ ॥
હે વાજિન્, આ તારાં સાફ કરવાનાં વસ્ત્રો છે; આ ખરીઓના દાતાનાં ભંડાર છે. અહીં મેં તારી શુભ લગામ જોઈ, જેને ઋતના રક્ષકો સાચવે છે.
29.17
आत्मानं ते मनसाराद् अजानाम् अवो दिवा पतयन्तं पतंगम् ।
शिरो ऽ अपश्यं पथिभिः सुगेभिर् अरेणुभिर् जेहमानं पतत्रि ॥ २९.१७ ॥
દૂરથી મનથી મેં તારો આત્મા જાણ્યો, આકાશથી નીચે ઉડતા પક્ષી જેવો. સરળ, ધૂળરહિત માર્ગો પર વેગથી જતું પાંખવાળું તારું માથું મેં જોયું.
29.18
अत्रा ते रूपम् उत्तमम् अपश्यं जिगीषमाणम् इष ऽ आ पदे गोः ।
यदा ते मर्तो ऽ अनु भोगम् आनड् आद् इद् ग्रसिष्ठ ऽ ओषधीर् अजीगः ॥ २९.१८ ॥
અહીં મેં તારું ઉત્તમ રૂપ જોયું; ગાયના સ્થાને અન્ન જીતવા ઇચ્છતું રૂપ. મર્ત્ય તારો ભોગ પામે ત્યારે તું અત્યંત ભક્ષક થઈને ઔષધિઓ ગળી જાય છે.
29.19
अनु त्वा रथो ऽ अनु मर्यो ऽ अर्वन्न् अनु गावो ऽनु भगः कनीनाम् ।
अनु व्रातासस् तव सख्यम् ईयुर् अनु देवा ममिरे वीर्यं ते ॥ २९.१९ ॥
તારી પાછળ રથ ગયો, હે અર્વન્, તારી પાછળ મર્ત્ય ગયો; તારી પાછળ ગાયો ગઈ, કન્યાઓનો ભગ ગયો. તારી મૈત્રીની પાછળ ટોળાં ગયાં; તારા વીર્યમાં દેવો હર્ષ્યા.
29.20
हिरण्यशृङ्गो ऽयो अस्य पादा मनोजवा ऽ अवर इन्द्र ऽ आसीत् ।
देवा ऽ इद् अस्य हविरद्यम् आयन् यो ऽ अर्वन्तं प्रथमो ऽ अध्यतिष्ठत् ॥ २९.२० ॥
સોનાના શિંગડાં, લોખંડના ખૂર, મનની જેમ ઝડપી; નીચે ઇન્દ્ર હતો. દેવો તેનું ખાવાયોગ્ય હવિ મેળવવા આવ્યા; જેણે ઘોડા પર પહેલો આરોહણ કર્યું તેણે તે મેળવ્યું.
29.21
ईर्मान्तासः सिलिकमध्यमासः सꣳ शूरणासो दिव्यासो ऽ अत्याः ।
हꣳसा ऽ इव श्रेणिशो यतन्ते यद् आक्षिषुर् दिव्यम् अज्मम् अश्वाः ॥ २९.२१ ॥
આગળ ધસનારા, મધ્યમાં ચમકતા, સાથે વીર, દિવ્ય, વેગવાન; દિવ્ય માર્ગે દોડતાં હંસોની જેમ હરોળમાં પ્રયત્ન કરે છે.
29.22
तव शरीरं पतयिष्ण्व् अर्वन् तव चित्तं वात ऽ इव ध्रजीमान् ।
तव शृङ्गाणि विष्ठिता पुरुत्रारण्येषु जर्भुराणा चरन्ति ॥ २९.२२ ॥
હે ઘોડા, તારું શરીર ઉડતું છે; તારું મન પવન જેવું વેગવાન છે. તારાં શિંગડાં અલગ ઊભાં છે; તે જંગલોમાં ઘણી જગ્યાએ ફરે છે.
29.23
उप प्रागाच् छसनं वाज्य् अर्वा देवद्रीचा मनसा दीध्यानः ।
अजः पुरो नीयते नाभिर् अस्यानु पश्चात् कवयो यन्ति रेभाः ॥ २९.२३ ॥
બળવાન ઘોડો સ્તોત્રપાઠ પાસે આવ્યો; મનથી દેવો તરફ ધ્યાન ધરતો. બકરી આગળ લઈ જવાય છે, આ નાભિ; પાછળથી જ્ઞાનીઓ અને ગાયકો ચાલે છે.
29.24
उप प्रागात् परमं यत् सधस्थम् अर्वाꣳ२ऽ अच्छा पितरं मातरं च ।
अद्या देवान् जुष्टतमो हि गम्या ऽ अथा शास्ते दाशुषे वार्याणि ॥ २९.२४ ॥
ઘોડો એ પરમ સભાસ્થાન પાસે આવ્યો; પિતા અને માતા તરફ. આજે તું દેવોને અત્યંત પ્રિય થઈ પહોંચવા યોગ્ય છે; પછી દાતા યજમાનને ઇચ્છિત વસ્તુઓ આપે છે.
29.25
समिद्धो ऽ अद्य मनुषो दुरोणे देवो देवान् यजसि जातवेदः ।
आ च वह मित्रमहश् चिकित्वान् त्वं दूतः कविर् असि प्रचेताः ॥ २९.२५ ॥
હે જાતવેદા, આજે મનુષ્યના ઘરમાં પ્રજ્વલિત થઈ, હે દેવ, તું દેવોનું યજન કરે છે. મિત્ર જેવો મહાન, વિવેકી તું દૂત છે, જ્ઞાની કવિ છે; દેવોને અહીં લાવ.
29.26
तनूनपात् पथ ऽ ऋतस्य यानान् मध्वा समञ्जन्त् स्वदया सुजिह्व ।
मन्मानि धीभिर् उत यज्ञम् ऋन्धन् देवत्रा च कृणुह्य् अध्वरं नः ॥ २९.२६ ॥
તનૂનપાત, ઋતના માર્ગો અને ગતિઓને મધથી અભિષિક્ત કરીને, હે સુજિહ્વ, વિચારો અને બુદ્ધિથી યજ્ઞને સમૃદ્ધ કરીને, દેવોની વચ્ચે અમારો યજ્ઞ સંપન્ન કર.
29.27
नराशꣳसस्य महिमानम् एषाम् उप स्तोषाम यजतस्य यज्ञैः ।
ये सुक्रतवः शुचयो धियंधाः स्वदन्ति देवा ऽ उभयानि हव्या ॥ २९.२७ ॥
નરાશંસની મહિમાને, એમાંના યજનીયની મહિમાને, યજ્ઞો વડે અમે સ્તુતિ કરીએ છીએ. સત્સંકલ્પી, શુચિ, બુદ્ધિ ધારણ કરનારા દેવો બંને પ્રકારના હવ્યનો આસ્વાદ લે છે.
29.28
आजुह्वान ऽ ईड्यो वन्द्यश् चा याह्य् अग्ने वसुभिः सजोषाः ।
त्वं देवानाम् असि यह्व होता स ऽ एनान् यक्षीषितो यजीयान् ॥ २९.२८ ॥
આહૂત થઈ, સ્તુત્ય અને વંદનીય હે અગ્નિ, વસુઓ સાથે આનંદપૂર્વક અહીં આવ. તું દેવોનો મહાન હોતા છે; તે તું પ્રેરિત થઈ, અત્યંત યજનીય બનીને આમનું યજન કર.
29.29
प्राचीनं बर्हिः प्रदिशा पृथिव्या वस्तोर् अस्या वृज्यते ऽ अग्रे ऽ अह्नाम् ।
व्य् उ प्रथते वितरं वरीयो देवेभ्यो ऽ अदितये स्योनम् ॥ २९.२९ ॥
પૃથ્વીની આ દિશામાં પૂર્વાભિમુખ બર્હિ, ઉષામાં, દિવસોના આરંભે કાપવામાં આવે છે. તે વિસ્તારથી ફેલાય છે, અત્યંત વિશાળ થઈને, દેવો અને અદિતિ માટે સુખકારી થઈને.
29.30
व्यचस्वतीर् उर्विया वि श्रयन्तां पतिभ्यो न जनयः शुम्भमानाः ।
देवीर् द्वारो बृहतीर् विश्वमिन्वा देवेभ्यो भवत सुप्रायणाः ॥ २९.३० ॥
વિશાળ રીતે પ્રસરતાં દ્વારો, પતિઓ માટે શણગારેલી પત્નીઓની જેમ પહોળાં ખૂલો. હે દિવ્ય, વિશાળ, સર્વપ્રેરક દ્વારો, દેવો માટે સુગમ માર્ગ બનો.
29.31
आ सुष्वयन्ती यजते ऽ उपाके ऽ उषासानक्ता सदतां नि योनौ ।
दिव्ये योषणे बृहती सुरुक्मे ऽ अधि श्रियꣳ शुक्रपिशं दधाने ॥ २९.३१ ॥
પૂજનીય ઉષા અને રાત્રિ નજીક આવીને પોતાના સ્થાને બેસો. દિવ્ય, મહાન, સુંદર સોનાના આભૂષણવાળી, ઉજ્જવળ શોભા ધારણ કરતી એ બે સ્ત્રીઓ.
29.32
दैव्या होतारा प्रथमा सुवाचा मिमाना यज्ञं मनुषो यजध्यै ।
प्रचोदयन्ता विदथेषु कारू प्राचीनं ज्योतिः प्रदिशा दिशन्ता ॥ २९.३२ ॥
દિવ્ય, પ્રથમ, સુવાણીવાળા બે હોતા, મનુષ્યોના યજ્ઞને માપીને પૂજવા માટે, સભાઓમાં પ્રેરણા આપતા, કુશળ કવિ બનીને, પ્રાચીન પ્રકાશને દિશા દ્વારા બતાવતા.
29.33
आ नो यज्ञं भारती तूयम् एत्व् इडा मनुष्वद् इह चेतयन्ती ।
तिस्रो देवीर् बर्हिर् एदꣳ स्योनꣳ सरस्वती स्वपसः सदन्तु ॥ २९.३३ ॥
અમારા યજ્ઞમાં ભારતી ઝડપથી આવો; મનુની જેમ અહીં ધ્યાન રાખતી ઇડા આવો. ત્રણ દેવીઓ, સરસ્વતી સહિત, આ સુખદ દર્ભાસન પર બેસો, કર્મકુશળ થઈને.
29.34
य ऽ इमे द्यावापृथिवी जनित्री रूपइर् अपिꣳशद् भुवनानि विश्वा ।
तम् अद्य होतर् इषितो यजीयान् देवं त्वष्टारम् इह यक्षि विद्वान् ॥ २९.३४ ॥
જેમણે આ જનની દ્યાવાપૃથિવી અને સર્વ લોકોને રૂપોથી શણગાર્યા, તે, હે હોતા, આજે પ્રેરિત થઈને, અત્યંત પૂજનીય દેવ ત્વષ્ટાને જાણનારા થઈને અહીં યજન કર.
29.35
उपाव सृज त्मन्या समञ्जन् देवानां पाथ ऽ ऋतुथा हवीꣳषि ।
वनस्पतिः शमिता देवो ऽ अग्निः स्वदन्तु हव्यं मधुना घृतेन ॥ २९.३५ ॥
સ્વેચ્છાએ દેવોના માર્ગોને અભિષિક્ત કરીને ઋતુ પ્રમાણે હવિઓ મોકલો. વનસ્પતિ, શમિતા, દેવ અગ્નિ — મધ અને ઘી સાથે હવ્યનો સ્વાદ લો.
29.36
सद्यो जातो व्यमिमीत यज्ञम् अग्निर् देवानाम् अभवत् पुरोगाः ।
अस्य होतुः प्रदिश्य् ऋतस्य वाचि स्वाहाकृतꣳ हविर् अदन्तु देवाः ॥ २९.३६ ॥
જન્મતાંજ અગ્નિએ યજ્ઞને માપ્યો; દેવોમાં અગ્રણી થયો. આ હોતાના આદેશથી, ઋતની વાણીમાં સ્વાહા સહિત અર્પિત હવિ દેવો ગ્રહણ કરે.
29.37
केतुं कृण्वन्न् अकेतवे पेशो मर्या ऽ अपेशसे ।
सम् उषद्भिर् अजायथाः ॥ २९.३७ ॥
હે મર્ત્યો, અજ્ઞાનીઓ માટે જ્ઞાનનું ચિહ્ન અને અરૂપ માટે રૂપ રચતા તમે ઉષાઓ સાથે જન્મ્યા.
29.38
जीमूतस्येव भवति प्रतीकं यद् वर्मी याति समदाम् उपस्थे ।
अनाविद्धया तन्वा जय त्वꣳ स त्वा वर्मणो महिमा पिपर्तु ॥ २९.३८ ॥
કવચધારી યુદ્ધસભાના ખોળામાં જાય ત્યારે તે મેઘ જેવો રૂપ ધારણ કરે છે. અવિદ્ધ શરીરથી તું જીત; કવચનો મહિમા તારું રક્ષણ કરે.
29.39
धन्वना गा धन्वनाजिं जयेम धन्वना तीव्राः समदो जयेम ।
धनुः शत्रोर् अपकामं कृणोति धन्वना सर्वाः प्रदिशो जयेम ॥ २९.३९ ॥
ધનુષ વડે ગાયો અને યુદ્ધભૂમિ જીતીએ; ધનુષ વડે પ્રચંડ યુદ્ધસભાઓ જીતીએ. ધનુષ શત્રુની ઇચ્છાને વ્યર્થ કરે છે; ધનુષ વડે બધી દિશાઓ જીતીએ.
29.40
वक्ष्यन्तीवेद् आ गनीगन्ति कर्णं प्रियꣳ सखायं परिषस्वजाना ।
योषेव शिङ्क्ते वितताधि धन्वन् ज्या इयꣳ समने पारयन्ती ॥ २९.४० ॥
બોલવાની તૈયારીમાં હોય તેમ, પ્રિય મિત્રના કાન તરફ ગણગણતી, તેને આલિંગન આપતી આવે છે. સ્ત્રીની જેમ, ધનુષ્ય પર ફેલાયેલી આ પ્રત્યંચા યુદ્ધમાં પાર લઈ જઈ વિજય આપતી ઝણઝણે છે.
29.41
ते ऽ आचरन्ती समनेव योषा मातेव पुत्रं बिभृताम् उपस्थे ।
अप शत्रून् विध्यताꣳ संविदाने ऽ आर्त्नी इमे विष्फुरन्ती ऽ अमित्रान् ॥ २९.४१ ॥
તેઓ યુદ્ધમાં ફરતી સ્ત્રીની જેમ, માતા પુત્રને ખોળામાં ધારણ કરે તેમ ધારણ કરે. એકમતે આ બંને પ્રત્યંચાઓ કંપીને શત્રુઓને દૂરથી વીંધે.
29.42
बह्वीनां पिता बहुर् अस्य पुत्रश् चिश्चा कृणोति समनावगत्य ।
इषुधिः सङ्काः पृतनाश् च सर्वाः पृष्ठे निनद्धो जयति प्रसूतः ॥ २९.४२ ॥
ઘણાનો પિતા; તેનો પુત્ર ઘણા. યુદ્ધમાં નજીક આવી બાણોને સજ્જ કરે છે. ભાથું, સંકાઓ, બધી સેનાઓ — પીઠ પર બાંધેલું, પ્રેરિત થઈ જીતે છે.
29.43
रथे तिष्ठन् नयति वाजिनः पुरो यत्र-यत्र कामयते सुषारथिः ।
अभीशूनां महिमानं पनायत मनः पश्चाद् अनु यच्छन्ति रश्मयः ॥ २९.४३ ॥
રથ પર ઊભો રહી સુસારથિ ઘોડાઓને જ્યાં જ્યાં ઇચ્છે ત્યાં આગળ લઈ જાય છે. લગામોની મહિમાને વખાણો; લગામો મનની પાછળ રહી તેને નિયંત્રિત કરે છે.
29.44
तीव्रान् घोषान् कृण्वते वृषपाणयो ऽश्वा रथेभिः सह वाजयन्तः ।
अवक्रामन्तः प्रपदैर् अमित्रान् क्षिणन्ति शत्रूꣳ१ऽ रनपव्ययन्तः ॥ २९.४४ ॥
બળદના હાથ જેવા ખરવાળા ઘોડા રથો સાથે વેગથી દોડીને તીવ્ર અવાજ કરે છે. આગળના પગથી આક્રમણ કરતા, યુદ્ધમાં ધકેલતા, શત્રુઓનો નાશ કરે છે.
29.45
रथवाहनꣳ हविर् अस्य नाम यत्रायुधं निहितम् अस्य वर्म ।
तत्रा रथम् उप शग्मꣳ सदेम विश्वाहा वयꣳ सुमनस्यमानाः ॥ २९.४५ ॥
રથ વહન કરતું આ હવિ છે, તેનું નામ છે; જ્યાં તેનું આયુધ અને કવચ મૂક્યાં છે, ત્યાં આપણે શુભ રથ પાસે સદા પ્રસન્ન મનથી બેસીએ.
29.46
स्वादुषꣳसदः पितरो वयोधाः कृच्छ्रेश्रितः शक्तीवन्तो गभीराः ।
चित्रसेना ऽ इषुबला ऽ अमृध्राः सतोवीरा ऽ उरवो व्रातसाहाः ॥ २९.४६ ॥
મધુર સ્થાને બેસનારા, આયુષ્ય આપનારા, કષ્ટમાં આશ્રય પામેલા, શક્તિશાળી, ગંભીર, વિચિત્ર સેનાવાળા, બાણબળવાળા, અક્ષય, વીરપુત્રવાળા, વિશાળ, સમૂહોને જીતનારા પિતૃઓ.
29.47
ब्राह्मणासः पितरः सोम्यासः शिवे नो द्यावापृथिवी ऽ अनेहसा ।
पूषा नः पातु दुरिताद् ऋतावृधो रक्षा माकिर् नो ऽ अघशꣳस ऽ ईशत ॥ २९.४७ ॥
બ્રાહ્મણ જેવા, સોમયુક્ત પિતૃઓ, નિષ્પાપ દ્યાવાપૃથિવી અમારા માટે શિવ થાઓ. ઋતને વધારનાર પૂષા દુરિતથી અમારું રક્ષણ કરે; અશુભ બોલનારા અમારા પર શાસન ન કરે.
29.48
सुपर्णं वस्ते मृगो ऽ अस्या दन्तो गोभिः संनद्धा पतति प्रसूता ।
यत्रा नरः सं च वि च द्रवन्ति तत्रास्मभ्यम् इषवः शर्म यꣳसन् ॥ २९.४८ ॥
પાંખવાળું બાણ હરણના દાંત જેવું પોતાને શણગારે છે; દોરીથી બાંધીને છોડાય ત્યારે ઊડે છે. જ્યાં માણસો ભેગા અને વિખરાઈને દોડે છે, ત્યાં બાણો અમને શરણ આપો.
29.49
ऋजीते परि वृङ्धि नो ऽश्मा भवतु नस् तनूः ।
सोमो ऽ अधि ब्रवीतु नो ऽदितिः शर्म यच्छतु ॥ २९.४९ ॥
ઋજીતિ, અમારું ચારે બાજુ રક્ષણ કરો; પથ્થર અમારા શરીરનું કવચ થાઓ. સોમ અમારા માટે બોલે; અદિતિ શરણ આપે.
29.50
आ जङ्घन्ति सान्व् एषां जघनाꣳ२ऽ उप जिघ्नते ।
अश्वाजनि प्रचेतसो ऽश्वान्त् समत्सु चोदय ॥ २९.५० ॥
તેઓ તેમની પીઠ અને જાંઘ પર પ્રહાર કરે છે. હે અશ્વોથી જન્મેલા પ્રજ્ઞાવાન, યુદ્ધોમાં અશ્વોને પ્રેરિત કરો.
29.51
अहिर् इव भोगैः पर्य् एति बाहुं ज्याया हेतिं परिबाधमानः ।
हस्तघ्नो विश्वा वयुनानि विद्वान् पुमान् पुमाꣳसं परि पातु विश्वतः ॥ २९.५१ ॥
સાપ જેમ પોતાના ગૂંચળાથી વીંટળાય છે, તેમ ધનુષ્યની દોરીમાંથી આવતા શસ્ત્રને રોકતો તે બાહુને વીંટે છે. હાથે પ્રહાર કરનાર, સર્વ જ્ઞાન જાણનાર પુરુષ, પુરુષનું સર્વ બાજુએથી રક્ષણ કરો.
29.52
वनस्पते वीड्वङ्गो हि भूया ऽ अस्मत्सखा प्रतरणः सुवीरः ।
गोभिः संनद्धो ऽ असि वीडयस्वास्थाता ते जयतु जेत्वानि ॥ २९.५२ ॥
હે વનસ્પતિ, તું દૃઢ અંગોવાળો થા; અમારો મિત્ર, પાર ઉતારનાર, ઉત્તમ વીરોવાળો થા. તું ગાયોના કિરણોથી કવચબદ્ધ છે; દૃઢ થા. તારો સ્થિર યોદ્ધા જય પામો.
29.53
दिवः पृथिव्याः पर्य् ओज ऽ उद्भृतं वनस्पतिभ्यः पर्य् आभृतꣳ सहः ।
अपाम् ओज्मानं परि गोभिर् आवृतम् इन्द्रस्य वज्रꣳ हविषा रथं यज ॥ २९.५३ ॥
દ્યુલોક અને પૃથ્વીથી ઉપાડેલું ઓજ; વનસ્પતિઓથી લાવેલું બળ. જળોનું ઓજ, કિરણોથી વીંટળાયેલું ઇન્દ્રનું વજ્ર. હવિ સાથે રથનું યજન કર.
29.54
इन्द्रस्य वज्रो मरुताम् अनीकं मित्रस्य गर्भो वरुणस्य नाभिः ।
सेमां नो हव्यदातिं जुषाणो देव रथ प्रति हव्या गृभाय ॥ २९.५४ ॥
ઇન્દ્રનું વજ્ર, મરુતોનું સૈન્ય, મિત્રનો ગર્ભ, વરુણની નાભિ. તે દેવ, હે રથ, અમારું આ હવ્યદાન પ્રસન્ન થઈને સ્વીકાર; હવ્યો ગ્રહણ કર.
29.55
उप श्वासय पृथिवीम् उत द्यां पुरुत्रा ते मनुतां विष्ठितं जगत् ।
स दुन्दुभे सजूर् इन्द्रेण देवैर् दूराद् दवीयो ऽ अप सेध शत्रून् ॥ २९.५५ ॥
હે દુંદુભિ, પૃથ્વી અને આકાશને ગજાવી દો; તારા અવાજથી સ્થિર સેના જાગે. હે દુંદુભિ, ઇન્દ્ર અને દેવો સાથે મળીને દૂરથી જ શત્રુઓને ભગાડ.
29.56
आ क्रन्दय बलम् ओजो न ऽ आ धा नि ष्टनिहि दुरिता बाधमानः ।
अप प्रोथ दुन्दुभे दुच्छुना ऽ इत ऽ इन्द्रस्य मुष्टिर् असि वीडयस्व ॥ २९.५६ ॥
બળ અને ઓજ જગાડી ગર્જના કર; સંકટોને હટાવીને ગાજવીજની જેમ ગાજ. હે દુંદુભિ, દુર્ભાગ્યને અહીંથી દૂર ધકેલી દે. તું ઇન્દ્રની મુઠ્ઠી છે; પોતાને દૃઢ કર.
29.57
आमूर् अज प्रत्या वर्तयेमाः केतुमद् दुन्दुभिर् वावदीति ।
सम् अश्वपर्णाश् चरन्ति नो नरो ऽस्माकम् इन्द्र रथिनो जयन्तु ॥ २९.५७ ॥
તેમને આગળ ચલાવી પાછા વાળ; ધ્વજસહિત દુંદુભિ જોરથી વાગે છે. અશ્વપર્ણ ધ્વજો સાથે ચાલે છે; અમારા વીરો અને રથી, હે ઇન્દ્ર, અમારા માટે જીતે.
29.58
आग्नेयः कृष्णग्रीवः सारस्वती मेषी बभ्रुः सौम्यः पौष्णः श्यामः शितिपृष्ठो बार्हस्पत्यः शिल्पो वैश्वदेव ऽ ऐन्द्रो ऽरुणो मारुतः कल्माष ऽ ऐन्द्राग्नः सꣳहितो ऽधोरामः सावित्रो वारुणः कृष्ण ऽ एकशितिपात् पेत्वः ॥ २९.५८ ॥
અગ્નિનો, કાળી ડોકવાળો; સરસ્વતીની ઘેટી; ભૂરો, સોમનો; પૂષનો, શ્યામ; સફેદ પીઠવાળો; બૃહસ્પતિનો; ટપકાંવાળો; વિશ્વદેવોનો; ઇન્દ્રનો; લાલ; મરુતોનો; ટપકાંવાળો; ઇન્દ્રાગ્નિનો; સંયુક્ત; નીચે વળેલી કૂખવાળો; સવિતાનો; વરુણનો; કાળો; એક સફેદ પગવાળો; ઝડપથી ઊડનારો.
29.59
अग्नये ऽनीकवते रोहिताञ्जिर् अनड्वान् अधोरामौ सावित्रौ पौष्णौ रजतनाभी वैश्वदेवौ पिशंगौ तूपरु मारुतः कल्माष ऽ आग्नेयः कृष्णो ऽजः सारस्वती मेषी वारुणः पेत्वः ॥ २९.५९ ॥
અગ્નિ અનીકવત્ માટે: લાલ નિશાનવાળો બળદ; નીચે વળેલા દંડવાળા બે; સવિતૃનું; પૂષણનું; રજત-નાભિ; વિશ્વદેવોનું; પિશંગ; તૂપરુ; મરુતોનું; ટપકાંવાળું; અગ્નિનું; કાળો બકરો; સરસ્વતીની ઘેટી; વરુણનું; પેત્વ.
29.60
अग्नये गायत्राय त्रिवृते राथन्तरायाष्टाकपाल ऽ इन्द्राय त्रैष्टुभाय पञ्चदशाय बर्हतायैकादशकपालो विश्वेभ्यो देवेभ्यो जागतेभ्यः सप्तदशेभ्यो वैरूपेभ्यो द्वादशकपालो मित्रावरुणाभ्याम् आनुष्टुभाभ्याम् एकविꣳशाभ्यां वैराजाभ्यां पयस्या बृहस्पतये पाङ्क्ताय त्रिणवाय शाक्वराय चरुः सवित्र ऽ औष्णिहाय त्रयस्त्रिꣳशाय रैवताय द्वादशकपालः प्राजापत्यश् चरुर् अदित्यै विष्णुपत्न्यै चरुर् अग्नये वैश्वानराय द्वादशकपालो ऽनुमत्या ऽ अष्टाकपालः ॥ २९.६० ॥
અગ્નિ માટે ગાયત્ર, ત્રિવૃત, રથંતર માટે અષ્ટાકપાલ; ઇન્દ્ર માટે ત્રૈષ્ટુભ, પંચદશ, બૃહત માટે એકાદશકપાલ; વિશ્વદેવો માટે જાગત, સપ્તદશ, વૈરૂપ માટે દ્વાદશકપાલ; મિત્રાવરુણ માટે આનુષ્ટુભ, એકવિંશ, વૈરાજ માટે પયસ્યા; બૃહસ્પતિ માટે પાંક્ત, ત્રિણવ, શાક્વર માટે ચરુ; સવિતૃ માટે ઔષ્ણિહ, ત્રયસ્ત્રિંશ, રૈવત માટે દ્વાદશકપાલ; પ્રજાપતિ માટે ચરુ; અદિતિ અને વિષ્ણુપત્ની માટે ચરુ; અગ્નિ વૈશ્વાનર માટે દ્વાદશકપાલ; અનુમતિ માટે અષ્ટાકપાલ.