સામવેદ · વિભાગ 2.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.9.1175
शि꣡शुं꣢ जज्ञा꣣न꣡ꣳ ह꣢र्य꣣तं꣡ मृ꣢जन्ति शु꣣म्भ꣢न्ति꣣ वि꣡प्रं꣢ म꣣रु꣡तो꣢ ग꣣णे꣡न꣢ ।
क꣣वि꣢र्गी꣣र्भिः꣡ काव्ये꣢꣯ना क꣣विः꣡ सन्त्सोमः꣢꣯ प꣣वि꣢त्र꣣म꣡त्ये꣢ति꣣ रे꣡भ꣢न् ॥ ११७५ ॥
બાળકની જેમ જન્મેલા, મનોહર સોમને મરુતો પોતાના ગણ સાથે શુદ્ધ કરે છે; વિપ્રને અલંકૃત કરે છે. કવિ સોમ ગીતો અને કાવ્યકૌશલથી કવિ બનીને, ગાતા ગાતા પવિત્રમાંથી આગળ વધે છે.
2.9.1176
ऋ꣣षि꣢मना꣣ य꣡ ऋ꣢षि꣣कृ꣢त्स्व꣣र्षाः꣢ स꣣ह꣡स्र꣢नीथः पद꣣वीः꣡ क꣢वी꣣ना꣢म् ।
तृ꣣ती꣢यं꣣ धा꣡म꣢ महि꣣षः꣡ सिषा꣢꣯स꣣न्त्सो꣡मो꣢ वि꣣रा꣢ज꣣म꣡नु꣢ राजति꣣ ष्टु꣢प् ॥ ११७६ ॥
ઋષિ-મનવાળો, ઋષિઓને સર્જનાર, સ્વર્ગ જીતનાર, હજાર માર્ગદર્શનવાળો, કવિઓના માર્ગોનો સ્વામી સોમ, ત્રીજું ધામ મેળવવાની ઇચ્છાથી વિરાજની પાછળ ચમકે છે.
2.9.1177
च꣣मूष꣢च्छ्ये꣣नः꣡ श꣢कु꣣नो꣢ वि꣣भृ꣡त्वा꣢ गोवि꣣न्दु꣢र्द्र꣣प्स꣡ आयु꣢꣯धानि꣣ बि꣡भ्र꣢त् ।
अ꣣पा꣢मू꣣र्मि꣡ꣳ सच꣢꣯मानः समु꣣द्रं꣢ तु꣣री꣢यं꣣ धा꣡म꣢ महि꣣षो꣡ वि꣢वक्ति ॥ ११७७ ॥
ચમસમાં બેઠેલો, શ્યેન જેવો, પક્ષીની જેમ વહન થયેલો, ગાયો શોધનાર સોમબિંદુ, શસ્ત્રો ધારણ કરીને, જળતરંગ સાથે ભળીને સમુદ્રને પામે છે; મહાન સોમ ચોથા ધામની ઘોષણા કરે છે.
2.9.1178
ए꣣ते꣡ सोमा꣢꣯ अ꣣भि꣢ प्रि꣣य꣡मिन्द्र꣢꣯स्य꣣ का꣡म꣢मक्षरन् ।
व꣡र्ध꣢न्तो अस्य वी꣣कय꣢꣯म् ॥ ११७८ ॥
આ સોમરસો ઇન્દ્રની પ્રિય ઇચ્છા તરફ વહ્યા; તેના વીર્યને વધારતા.
2.9.1179
पु꣣नाना꣡स꣢श्चमू꣣ष꣢दो꣣ ग꣡च्छ꣢न्तो वा꣣यु꣢म꣣श्वि꣡ना꣢ ।
ते꣡ नो꣢ धत्त सु꣣वी꣡र्य꣢म् ॥ ११७९ ॥
ચમસોમાં બેસીને, શુદ્ધ થતા, વાયુ અને અશ્વિનો તરફ જતા — તેઓ અમને સારું વીર્ય આપો.
2.9.1180
इ꣡न्द्र꣢स्य सोम꣣ रा꣡ध꣢से पुना꣣नो꣡ हार्दि꣢꣯ चोदय ।
दे꣣वा꣢नां꣣ यो꣡नि꣢मा꣣स꣡द꣢म् ॥ ११८० ॥
હે સોમ, ઇન્દ્રના ધનલાભ માટે શુદ્ધ થઈને હૃદયને પ્રેરણા આપ; દેવોના સ્થાને બેસ.
2.9.1181
मृ꣣ज꣡न्ति꣢ त्वा꣣ द꣢श꣣ क्षि꣡पो꣢ हि꣣न्व꣡न्ति꣢ स꣣प्त꣢ धी꣣त꣡यः꣢ ।
अ꣢नु꣣ वि꣡प्रा꣢ अमादिषुः ॥ ११८१ ॥
સાત ધીતિઓ તને શુદ્ધ કરે છે, આંગળીઓ તને શુદ્ધ કરે છે, સાત ધીતિઓ તને પ્રેરે છે; પછી વિપ્રો તને આનંદિત કરે છે.
2.9.1182
दे꣣वे꣡भ्य꣢स्त्वा꣣ म꣡दा꣢य꣣ क꣡ꣳ सृ꣢जा꣣न꣡मति꣢꣯ मे꣣꣬ष्यः꣢꣯ ।
सं꣡ गोभि꣢꣯र्वासयामसि ॥ ११८२ ॥
દેવો માટે, આનંદ માટે, ગાળણીના ઊન ઉપરથી વહેતા તને; તેને અમે ગાયોથી શણગારીએ છીએ.
2.9.1183
पु꣣नानः꣢ क꣣ल꣢शे꣣ष्वा꣡ वस्त्रा꣢꣯ण्यरु꣣षो꣡ हरिः꣢꣯ ।
प꣢रि꣣ ग꣡व्या꣢न्यव्यत ॥ ११८३ ॥
કળશોમાં પોતાને શુદ્ધ કરતો, લાલ-સોનેરી સોમ વસ્ત્રો અને ગાયોથી મળતી વસ્તુઓને ચારે તરફ ધારણ કરે છે.
2.9.1184
म꣣घो꣢न꣣ आ꣡ प꣢वस्व नो ज꣣हि꣢꣫ विश्वा꣣ अ꣢प꣣ द्वि꣡षः꣢ ।
इ꣢न्दो꣣ स꣡खा꣢य꣣मा꣡ वि꣢श ॥ ११८४ ॥
હે દાનશીલ સોમ, અહીં અમારા માટે વહે; સર્વ શત્રુઓને દૂર કર. હે ઇંદુ, મિત્રમાં પ્રવેશ કર.
2.9.1185
नृ꣣च꣡क्ष꣢सं त्वा व꣣य꣡मिन्द्र꣢꣯पीतꣳ स्व꣣र्वि꣡द꣢म् ।
भ꣣क्षीम꣡हि꣢ प्र꣣जा꣡मिष꣢꣯म् ॥ ११८५ ॥
મનુષ્યોને જોનાર, ઇન્દ્રે પીધેલા, સ્વર્ગપ્રકાશ મેળવનાર તને અમે ભોગવીએ; સંતાન અને અન્ન મેળવીએ.
2.9.1186
वृ꣣ष्टिं꣢ दि꣣वः꣡ परि꣢꣯ स्रव द्यु꣣म्नं꣡ पृ꣢थि꣣व्या꣡ अधि꣢꣯ ।
स꣡हो꣢ नः सोम पृ꣣त्सु꣡ धाः꣢ ॥ ११८६ ॥
દ્યુલોકમાંથી વરસાદ વહાવ; પૃથ્વી પરથી તેજ પ્રવાહિત કર. હે સોમ, યુદ્ધોમાં અમને બળ આપ.
2.9.1187
सो꣡मः꣢ पुना꣣नो꣡ अ꣢र्षति स꣣ह꣡स्र꣢धारो꣣ अ꣡त्य꣢विः ।
वा꣣यो꣡रिन्द्र꣢꣯स्य निष्कृ꣣त꣢म् ॥ ११८७ ॥
સોમ પોતાને શુદ્ધ કરતો વહે છે, હજાર ધારાવાળો, ઊનની ગાળણી પાર કરતો; વાયુ અને ઇન્દ્ર માટે શુદ્ધ કરાયેલો.
2.9.1188
प꣡व꣢मानमवस्यवो꣣ वि꣡प्र꣢म꣣भि꣡ प्र गा꣢꣯यत ।
सु꣣ष्वाणं꣢ दे꣣व꣡वी꣢तये ॥ ११८८ ॥
સહાય માંગનારાઓ, પોતાને શુદ્ધ કરતા, પ્રેરિત ઋષિ સોમની સ્તુતિ ગાઓ — નિચોવાયેલો, દેવોના ભોગ માટે.
2.9.1189
प꣡व꣢न्ते꣣ वा꣡ज꣢सातये꣣ सो꣡माः꣢ स꣣ह꣡स्र꣢पाजसः ।
गृ꣣णाना꣢ दे꣣व꣡वी꣢तये ॥ ११८९ ॥
બળ અને ઇનામ મેળવવા સોમરસ શુદ્ધ થઈને વહે છે, હજારગણા બળવાળા, સ્તુતિ કરતા — દેવોના ભોગ માટે.
2.9.1190
उ꣣त꣢ नो꣣ वा꣡ज꣢सातये꣣ प꣡व꣢स्व बृह꣣ती꣡रिषः꣢꣯ ।
द्यु꣣म꣡दि꣢न्दो सु꣣वी꣡र्य꣢म् ॥ ११९० ॥
અને અમારા માટે, બળ અને ઇનામ મેળવવા, હે ઇન્દુ (સોમ), શુદ્ધ થઈને વહે — મહાન પોષણ, તેજસ્વી, વીર્યભરેલી સંપત્તિ.
2.9.1191
अ꣡त्या꣢ हिया꣣ना꣢꣫ न हे꣣तृ꣢भि꣣र꣡सृ꣢ग्रं꣣ वा꣡ज꣢सातये ।
वि꣢꣫ वार꣣म꣡व्य꣢मा꣣श꣡वः꣢ ॥ ११९१ ॥
ઝડપી ઘોડાઓની જેમ, સારથીઓના ચાબુકથી પ્રેરિત થઈને, બળ અને ઇનામ મેળવવા તેઓ દોડ્યા; ઊનની ગાળણી ભેદીને, હે વેગવાનો.
2.9.1192
ते꣡ नः꣢ सह꣣स्रि꣡ण꣢ꣳ र꣣यिं꣡ पव꣢꣯न्ता꣣मा꣢ सु꣣वी꣡र्य꣢म् ।
स्वा꣣ना꣢ दे꣣वा꣢स꣣ इ꣡न्द꣢वः ॥ ११९२ ॥
તેઓ અમારા માટે હજારગણા ધન, વીર્યભરેલી સંપત્તિ તરફ શુદ્ધ થઈને વહે — નિચોવાયેલા દેવો, ઇન્દુ-બિંદુઓ.
2.9.1193
वा꣣श्रा꣡ अ꣢र्ष꣣न्ती꣡न्द꣢वो꣣ऽभि꣢ व꣣त्सं꣢꣫ न मा꣣त꣡रः꣢ ।
द꣣धन्विरे꣡ गभ꣢꣯स्त्योः ॥ ११९३ ॥
વાછરડા તરફ ભાંભરતી માતા ગાયોની જેમ સોમબિંદુઓ વહે છે; તે બે હાથો તરફ દોડે છે.
2.9.1194
जु꣢ष्ट꣣ इ꣡न्द्रा꣢य मत्स꣣रः꣡ पव꣢꣯मानः꣣ क꣡नि꣢क्रदत् ।
वि꣢श्वा꣣ अ꣢प꣣ द्वि꣡षो꣢ जहि ॥ ११९४ ॥
ઇન્દ્રને પ્રિય, હર્ષદાયક સોમ, હે પવમાન, ગર્જના કરતાં સર્વ શત્રુઓને દૂર હાંકી કાઢ.
2.9.1195
अ꣣पघ्न꣢न्तो꣣ अ꣡रा꣢व्णः꣣ प꣡व꣢मानाः स्व꣣र्दृ꣡शः꣢ ।
यो꣡ना꣢वृ꣣त꣡स्य꣢ सीदत ॥ ११९५ ॥
લોભીઓ (શત્રુઓ) ને દૂર હાંકતા, પ્રકાશ જોનારા પવમાનો, તમે ઋતના સ્થાનમાં બેસો.
2.9.1196
सो꣡मा꣢ असृग्र꣣मि꣡न्द꣢वः सु꣣ता꣢ ऋ꣣त꣢स्य꣣ धा꣡र꣢या ।
इ꣡न्द्रा꣢य꣣ म꣡धु꣢मत्तमाः ॥ ११९६ ॥
સોમબિંદુઓ નિચોવાઈને ઋતની ધારા સાથે વહી નીકળ્યા; ઇન્દ્ર માટે તે અતિ મધુર છે.
2.9.1197
अ꣣भि꣡ विप्रा꣢꣯ अनूषत꣣ गा꣡वो꣢ व꣣त्सं꣢꣫ न धे꣣न꣡वः꣢ ।
इ꣢न्द्र꣣ꣳ सो꣡म꣢स्य पी꣣त꣡ये꣢ ॥ ११९७ ॥
વાછરડા તરફ દૂધ આપતી ગાયોની જેમ, વિપ્રોએ સોમપાન માટે ઇન્દ્રની સ્તુતિ કરી.
2.9.1198
म꣣दच्यु꣡त्क्षे꣢ति꣣ सा꣡द꣢ने꣣ सि꣡न्धो꣢रू꣣र्मा꣡ वि꣢प꣣श्चि꣢त् ।
सो꣡मो꣢ गौ꣣री꣡ अधि꣢꣯ श्रि꣣तः꣢ ॥ ११९८ ॥
આનંદ ઝરાવતો, નદીના મોજા પર રહેલો જ્ઞાની સોમ — ગૌરી (તેજસ્વી) સોમ પોતાના આસન પર બેઠો છે.
2.9.1199
दि꣣वो꣡ नाभा꣢꣯ विचक्ष꣣णो꣢ऽव्या꣣ वा꣡रे꣢ महीयते ।
सो꣢मो꣣ यः꣢ सु꣣क्र꣡तुः꣢ क꣣विः꣢ ॥ ११९९ ॥
સ્વર્ગની નાભિમાં સર્વદર્શી સોમ ઊનની ગાળણીમાં મહિમાવંત થાય છે — તે જ સુકર્મા કવિ સોમ.
2.9.1200
यः꣡ सोमः꣢꣯ क꣣ल꣢शे꣣ष्वा꣢ अ꣣न्तः꣢ प꣣वि꣢त्र꣣ आ꣡हि꣢तः ।
त꣢꣫मिन्दुः꣣ प꣡रि꣢ षस्वजे ॥ १२०० ॥
કળશોમાં, પવિત્ર ગાળણીમાં મૂકાયેલા સોમને સોમબિંદુ ચારે બાજુથી આલિંગન આપે છે.
2.9.1201
प्र꣢꣫ वाच꣣मि꣡न्दु꣢रिष्यति समु꣣द्र꣡स्याधि꣢꣯ वि꣣ष्ट꣡पि꣢ ।
जि꣢न्व꣣न्को꣡शं꣢ मधु꣣श्चु꣡त꣢म् ॥ १२०१ ॥
સોમબિંદુ વાણીને આગળ મોકલે છે; સમુદ્રના આસન પર, મધ ટપકાવતા પાત્રને પ્રેરીને.
2.9.1202
नि꣡त्य꣢स्तोत्रो꣣ व꣢न꣣स्प꣡ति꣢र्धे꣣ना꣢म꣣न्तः꣡ स꣢ब꣣र्दु꣡घा꣢म् ।
हि꣣न्वानो꣡ मानु꣢꣯षा यु꣣जा꣢ ॥ १२०२ ॥
નિત્ય સ્તુત વનસ્પતિ સોમ, દૂધ આપતી ગાયની અંદર, માણસોએ જોડેલા યોગથી પ્રેરાય છે.
2.9.1203
आ꣡ प꣢वमान धारय र꣣यि꣢ꣳ स꣣ह꣡स्र꣢वर्चसम् ।
अ꣣स्मे꣡ इ꣢न्दो स्वा꣣भु꣡व꣢म् ॥ १२०३ ॥
હે પવમાન, હજાર તેજવાળી સંપત્તિ અમારા માટે લાવ; હે ઇન્દુ સોમ, સ્વયં ઉદ્ભવતી સંપત્તિ.
2.9.1204
अ꣣भि꣢ प्रि꣣या꣢ दि꣣वः꣢ क꣣वि꣢उविप्रः꣣ स꣡ धार꣢꣯या सु꣣तः꣢ ।
सो꣡मो꣢ हिन्वे परा꣣व꣡ति꣢ ॥ १२०४ ॥
સ્વર્ગના પ્રિય લોકો તરફ કવિ અને વિપ્ર તે સોમ, ધારાથી નિચોવાઈને, દૂર સુધી પ્રેરાય છે.
2.9.1205
उ꣢त्ते꣣ शु꣡ष्मा꣢स ईरते꣣ सि꣡न्धो꣢रू꣣र्मे꣡रि꣢व स्व꣣नः꣢ ।
वा꣣ण꣡स्य꣢ चोदया प꣣वि꣢म् ॥ १२०५ ॥
હે સોમ, તારા માટે બળવાન પ્રવાહો ઊઠે છે, નદીના મોજાના ગર્જન જેવા; ગાળણીની ધારને પ્રેરિત કર, ધારદાર કિનારીને આગળ ધપાવ.
2.9.1206
प्र꣣सवे꣢ त꣣ उ꣡दी꣢रते ति꣣स्रो꣡ वाचो꣢꣯ मख꣣स्यु꣡वः꣢ ।
य꣢꣫दव्य꣣ ए꣢षि꣣ सा꣡न꣢वि ॥ १२०६ ॥
તારા પ્રવાહમાં તારા માટે યજ્ઞને ઝંખતી ત્રણ વાણીઓ ઊઠે છે; જ્યારે તું ઊનના ગાળણમાં, ઊંચા શિખર પર જાય છે.
2.9.1207
अ꣢व्या꣣ वा꣢रैः꣣ प꣡रि꣢ प्रि꣣य꣡ꣳ हरि꣢꣯ꣳ हिन्व꣣न्त्य꣡द्रि꣢भिः ।
प꣡व꣢मानं मधु꣣श्चु꣡त꣢म् ॥ १२०७ ॥
ઊનની ગાળણીની છિદ્રોથી પ્રિય, પીળા સોમને પથ્થરોથી ચારે બાજુ પ્રેરે છે; પવિત્ર થતાં મધ ટપકાવનારને.
2.9.1208
आ꣡ प꣢वस्व मदिन्तम प꣣वि꣢त्रं꣣ धा꣡र꣢या कवे ।
अ꣣र्क꣢स्य꣣ यो꣡नि꣢मा꣣स꣡द꣢म् ॥ १२०८ ॥
અત્યંત આનંદદાયક, આવ, ધારા સાથે પવિત્ર થઈને વહે; હે કવિ, ગાનના આસન પર બેસવા.
2.9.1209
स꣡ प꣢वस्व मदिन्तम꣣ गो꣡भि꣢रञ्जा꣣नो꣢ अ꣣क्तु꣡भिः꣢ ।
ए꣡न्द्र꣢स्य ज꣣ठ꣡रं꣢ विश ॥ १२०९ ॥
તે તું વહે, અત્યંત આનંદદાયક; કિરણો અને રાતોથી પોતાને શણગારતો; ઇન્દ્રના ઉદરમાં પ્રવેશ કર.
2.9.1210
अ꣣या꣢ वी꣣ती꣡ परि꣢꣯ स्रव꣣ य꣡स्त꣢ इन्दो꣣ म꣢दे꣣ष्वा꣢ ।
अ꣣वा꣡ह꣢न्नव꣣ती꣡र्नव꣢꣯ ॥ १२१० ॥
આ ગતિથી ચારે બાજુ વહે; તારા આનંદોમાં રહેલા બિંદુ, નવ્વાણું (ધારાઓ) નીચે લાવ્યો.
2.9.1211
पु꣡रः꣢ स꣣द्य꣢ इ꣣त्था꣡धि꣢ये꣣ दि꣡वो꣢दासाय꣣ शं꣡ब꣢रम् ।
अ꣢ध꣣ त्यं꣢ तु꣣र्व꣢शं꣣ य꣡दु꣢म् ॥ १२११ ॥
દિવોદાસ માટે શંબરના કિલ્લા તરત તોડ્યા; પછી તે તુર્વશ અને યદુને પણ.
2.9.1212
प꣡रि꣢ नो꣣ अ꣡श्व꣢मश्व꣣वि꣡द्गोम꣢꣯दिन्दो꣣ हि꣡र꣢ण्यवत् ।
क्ष꣡रा꣢ सह꣣स्रि꣢णी꣣रि꣡षः꣢ ॥ १२१२ ॥
હે ઇન્દુ! અમારા માટે ઘોડા, ગાયો, સોનું લઈ ચારે તરફ વહે; હજારો અન્નરસ વરસાવ.
2.9.1213
अ꣣पघ्न꣡न्प꣢वते꣣ मृ꣢꣫धोऽप꣣ सो꣢मो꣣ अ꣡रा꣢व्णः ।
ग꣢च्छ꣣न्नि꣡न्द्र꣢स्य निष्कृ꣣त꣢म् ॥ १२१३ ॥
શત્રુઓને દૂર હટાવતો સોમ વહે છે; કૃપણોને પણ દૂર કરે; ઇન્દ્રના શુદ્ધ માર્ગે જતો.
2.9.1214
म꣣हो꣡ नो꣢ रा꣣य꣡ आ भ꣢꣯र꣣ प꣡व꣢मान ज꣣ही꣡ मृधः꣢꣯ ।
रा꣡स्वे꣢न्दो वी꣣र꣢व꣣द्य꣡शः꣢ ॥ १२१४ ॥
હે પવમાન! અમારા માટે મહાન ધન લાવ, શત્રુઓનો નાશ કર; હે ઇન્દુ! વીરો સહિત યશ આપ.
2.9.1215
न꣡ त्वा꣢ श꣣तं꣢ च꣣ न꣢꣫ ह्रुतो꣣ रा꣢धो꣣ दि꣡त्स꣢न्त꣣मा꣡ मि꣢नन् ।
य꣡त्पु꣢ना꣣नो꣡ म꣢ख꣣स्य꣡से꣢ ॥ १२१५ ॥
સો પણ નહીં, કપટીઓ પણ નહીં, દાન આપનાર તને રોકી શકતા નથી; શુદ્ધ થઈ યજ્ઞમાં તું આનંદે છે.
2.9.1216
अ꣣या꣡ प꣢वस्व꣣ धा꣡र꣢या꣣ य꣢या꣣ सू꣢र्य꣣म꣡रो꣢चयः ।
हि꣣न्वानो꣡ मानु꣢꣯षीर꣣पः꣢ ॥ १२१६ ॥
જે ધારાથી સૂર્યને ઝળહળાવ્યો, તે જ ધારાથી વહી શુદ્ધ થા; માનવ જળોને પ્રેરિત કરતો.
2.9.1217
अ꣡यु꣢क्त꣣ सू꣢र꣣ ए꣡त꣢शं꣣ प꣡व꣢मानो म꣣ना꣡वधि꣢꣯ ।
अ꣣न्त꣡रि꣢क्षेण꣣ या꣡त꣢वे ॥ १२१७ ॥
સૂર્ય જેવો તેજસ્વી પવમાન સોમ મન ઉપર વેગવાન અશ્વ જોડે છે, અંતરિક્ષ માર્ગે જવા માટે.
2.9.1218
उ꣣त꣢꣫ त्या ह꣣रि꣢तो꣣ र꣢थे꣣ सू꣡रो꣢ अयुक्त꣣ या꣡त꣢वे ।
इ꣢न्दु꣣रि꣢न्द्र꣣ इ꣡ति꣢ ब्रु꣣व꣢न् ॥ १२१८ ॥
અને સૂર્યે રથમાં તે સોનેરી અશ્વો જોડ્યા, ચાલવા માટે; ઇંદુ 'આ ઇન્દ્ર છે' એમ કહેતો.
2.9.1219
अ꣣ग्निं꣡ वो꣢ दे꣣व꣢म꣣ग्नि꣡भिः꣢ स꣣जो꣢षा꣣ य꣡जि꣢ष्ठं दू꣣त꣡म꣢ध्व꣣रे꣡ कृ꣢णुध्वम् ।
यो꣡ मर्त्ये꣢꣯षु꣣ नि꣡ध्रु꣢विर्ऋ꣣ता꣢वा꣣ त꣡पु꣢र्मूर्धा घृ꣣ता꣡न्नः꣢ पाव꣣कः꣢ ॥ १२१९ ॥
હે ઋત્વિજો, અગ્નિઓ સાથે એકચિત્તે તમે યજ્ઞમાં દેવ અગ્નિને સૌથી પૂજ્ય દૂત બનાવો; જે મનુષ્યોમાં સ્થિર છે, ઋતનું પાલન કરે છે, તપ્ત મસ્તકવાળો, ઘી જેનું અન્ન છે તે અને પાવન કરનાર છે.
2.9.1220
प्रो꣢थ꣣द꣢श्वो꣣ न꣡ यव꣢꣯सेऽवि꣣ष्य꣢न्य꣣दा꣢ म꣣हः꣢ सं꣣व꣡र꣢णा꣣द्व्य꣡स्था꣢त् ।
आ꣡द꣢स्य꣣ वा꣢तो꣣ अ꣡नु꣢ वाति शो꣣चि꣡रध꣢꣯ स्म ते꣣ व्र꣡ज꣢नं कृ꣣ष्ण꣡म꣢स्ति ॥ १२२० ॥
ઘાસ માટે ઘોડો હણહણે તેમ, તે મોટા આવરણમાંથી બહાર આવ્યો ત્યારે, પવન તેની જ્વાળાની પાછળ વાય છે; અને તારો માર્ગ કાળો છે.
2.9.1221
उ꣡द्यस्य꣢꣯ ते꣣ न꣡व꣢जातस्य꣣ वृ꣢꣫ष्णोऽग्ने꣣ च꣡र꣢न्त्य꣣ज꣡रा꣢ इधा꣣नाः꣢ ।
अ꣡च्छा꣣ द्या꣡म꣢रु꣣षो꣢ धू꣣म꣡ ए꣢षि꣣ सं꣢ दू꣣तो꣡ अ꣢ग्न꣣ ई꣡य꣢से꣣ हि꣢ दे꣣वा꣢न् ॥ १२२१ ॥
હે અગ્નિ, તારા નવજાત, બળવાન રૂપની જ્વાળાઓ ઊઠે છે, અજર થઈને પ્રજ્વલિત થતાં; લાલ ધુમાડા રૂપે તું આકાશ તરફ જાય છે; હે અગ્નિ, દૂત બનીને તું ખરેખર દેવો પાસે જાય છે.
2.9.1222
त꣡मिन्द्रं꣢꣯ वाजयामसि म꣣हे꣢ वृ꣣त्रा꣢य꣣ ह꣡न्त꣢वे ।
स꣡ वृषा꣢꣯ वृष꣣भो꣡ भु꣢वत् ॥ १२२२ ॥
તે ઇન્દ્રને અમે મહાન વૃત્રના વધ માટે બળથી ભરીએ છીએ; તે બળવાન, વૃષભ બન્યો છે.
2.9.1223
इ꣢न्द्रः꣣ स꣡ दाम꣢꣯ने कृ꣣त꣡ ओजि꣢꣯ष्ठः꣣ स꣡ बले꣢꣯ हि꣣तः꣢ ।
द्यु꣣म्नी꣢ श्लो꣣की꣢꣫ स सो꣣म्यः꣢ ॥ १२२३ ॥
તે ઇન્દ્ર યજ્ઞબંધન માટે નિયુક્ત છે; બળમાં સૌથી ઓજસ્વી અને શક્તિમાં સ્થિર છે. તે તેજસ્વી, કીર્તિમાન અને સોમસંબંધી છે.
2.9.1224
गि꣣रा꣣उ वज्रो꣣ न꣡ सम्भृ꣢꣯तः꣣ स꣡ब꣢लो꣣ अ꣡न꣢पच्युतः ।
व꣣वक्ष꣣ उ꣣ग्रो꣡ अस्तृ꣢꣯तः ॥ १२२४ ॥
ગીતથી તે વજ્ર સમાન સંચિત છે; બળયુક્ત અને અચળ. તે ઉગ્ર થઈને વિસ્તરે છે, અજેય છે.
2.9.1225
अ꣡ध्व꣢र्यो꣣ अ꣡द्रि꣢भिः सु꣣त꣡ꣳ सोमं꣢꣯ प꣣वि꣢त्र꣣ आ꣡ न꣢य ।
पु꣣नाही꣡न्द्रा꣢य꣣ पा꣡त꣢वे ॥ १२२५ ॥
હે અધ્વર્યુ, પથ્થરોથી નિચોવેલા સોમને પવિત્રમાં લાવ. ઇન્દ્રના પાન માટે તેને શુદ્ધ કર.
2.9.1226
त꣢व꣣ त्य꣡ इ꣢न्दो꣣ अ꣡न्ध꣢सो दे꣣वा꣢꣫ मधो꣣कव्या꣢꣯शत ।
प꣡व꣢मानस्य म꣣रु꣡तः꣢ ॥ १२२६ ॥
હે ઇન્દુ, તારો તે મધુર સોમરસ દેવોએ આસ્વાદ્યો; પવમાન સોમનું મધ મરુતોએ પણ.
2.9.1227
दि꣣वः꣢ पी꣣यू꣡ष꣢मुत्त꣣म꣢꣫ सोम꣣मि꣡न्द्रा꣢य व꣣ज्रि꣡णे꣢ ।
सु꣣नो꣢ता꣣ म꣡धु꣢मत्तमम् ॥ १२२७ ॥
સ્વર્ગમાંથી આવેલો ઉત્તમ અમૃત સોમ વજ્રધારી ઇન્દ્ર માટે નિચોવો — અતિ મધુર.
2.9.1228
ध꣣र्त्ता꣢ दि꣣वः꣡ प꣢वते꣣ कृ꣢त्व्यो꣣ र꣢सो꣣ द꣡क्षो꣢ दे꣣वा꣡ना꣢मनु꣣मा꣢द्यो꣣ नृ꣡भिः꣢ ।
ह꣡रिः꣢ सृजा꣣नो꣢꣫ अत्यो꣣ न꣡ सत्व꣢꣯भि꣣र्वृ꣢था꣣ पा꣡जा꣢ꣳसि कृणुषे न꣣दी꣢ष्वा ॥ १२२८ ॥
વૈરૂપ (સામ). આકાશને ધારણ કરનાર, કર્મઠ રસ શુદ્ધ થઈ વહે છે — દેવોને આનંદ આપનાર, મનુષ્યોને પ્રિય. લીલા વર્ણનો તે દોડતા ઘોડાની જેમ શક્તિઓ સાથે વહી નદીઓમાં પોતાનું બળ વેરે છે.
2.9.1229
शू꣢रो꣣ न꣡ ध꣢त्त꣣ आ꣡??यु꣢??धा꣣ गभस्त्योः꣣ स्व꣢ऽðऔः(स्वाः) सि꣡षा꣢सन्रथि꣣रो꣡ गवि꣢꣯ष्टिषु ।
इ꣣न्द्र꣢??स्य꣣ शु꣡ष्म꣢मी꣣र??य??न्नप??स्यु꣢भि꣣रि꣡न्दु꣢र्हिन्वा꣣नो꣡ अ꣢ज्यते मनी꣣षि꣡भिः꣢ ॥ १२२९ ॥
વીર જેમ બન્ને હાથમાં આયુધો ધારણ કરે, તેમ વિજયની ઇચ્છાથી, ગોયુદ્ધોમાં રથી બનીને, ઇન્દ્રનું બળ પ્રેરીને, કર્મઠ અને મનીષીઓ દ્વારા પ્રેરાયેલ સોમબિંદુ અભિષિક્ત થાય છે.
2.9.1230
इ꣡न्द्र꣢स्य सोम꣣ प꣡व꣢मान ऊ꣣र्मि꣡णा꣢ तवि꣣ष्य꣡मा꣢णो ज꣣ठ꣢रे꣣ष्वा꣡ वि꣢श ।
प्र꣡ नः꣢ पिन्व वि꣣द्यु꣢द꣣भ्रे꣢व꣣ रो꣡द꣢सी धि꣣या꣢ नो꣣ वा꣢जा꣣ꣳ उ꣡प꣢ माहि꣣ श꣡श्व꣢तः ॥ १२३० ॥
હે સોમ પવમાન, ઇન્દ્ર માટે તરંગ સાથે વધીને જઠરોમાં પ્રવેશ કર. વીજળી મેઘને ભરે તેમ દ્યાવાપૃથિવીને અમારા માટે ભર; બુદ્ધિથી અમને શાશ્વત બળ આપ.
2.9.1231
य꣡दि꣢न्द्र꣣ प्रा꣢꣫गपा꣣गु꣢द꣣꣬ङ्न्य꣢꣯ग्वा हू꣣य꣢से꣣ नृ꣡भिः꣢ ।
सि꣡मा꣢ पु꣣रू꣡ नृषू꣢꣯तो अ꣣स्या꣢न꣣वे꣡ऽस्रिं꣢ प्रशर्ध तु꣣र्व꣡शे꣢ ॥ १२३१ ॥
હે ઇન્દ્ર, પૂર્વ, પશ્ચિમ, ઉત્તર કે નીચેથી મનુષ્યો તને બોલાવે ત્યારે, અનેક મનુષ્યો દ્વારા પ્રેરિત થઈ તું અનુ માટે અને હે બળવાન, તુર્વશ માટે હોય છે.
2.9.1232
य꣢द्वा꣣ रु꣢मे꣣ रु꣡श꣢मे꣣ श्या꣡व꣢के꣣ कृ꣢प꣣ इ꣡न्द्र꣢ मा꣣द꣡य꣢से꣣ स꣡चा꣢ ।
क꣡ण्वा꣢सस्त्वा꣣ स्तो꣡मे꣢भि꣣र्ब्र꣡ह्म꣢वाहस꣣ इ꣡न्द्रा य꣢꣯च्छ꣣न्त्या꣡ ग꣢हि ॥ १२३२ ॥
હે ઇન્દ્ર, રુમ, રુશમ, શ્યાવક, કૃપ પાસે તું સાથે આનંદિત થાય છે ત્યારે, બ્રહ્મ વહન કરનારા કણ્વો સ્તોત્રોથી તને બોલાવે છે. હે ઇન્દ્ર, અહીં આવ.
2.9.1233
उ꣣भ꣡य꣢ꣳ शृ꣣ण꣡व꣢च्च न꣣ इ꣡न्द्रो꣢ अ꣣र्वा꣢गि꣣दं꣡ वचः꣢꣯ ।
स꣣त्रा꣡च्या꣢ म꣣घ꣢वा꣣न्त्सो꣡म꣢पीतये धि꣣या꣡ शवि꣢꣯ष्ठ꣣ आ꣡ गम꣢त् ॥ १२३३ ॥
ઇન્દ્ર અમારા આ બન્ને (સ્તોત્ર અને સોમ-અર્પણ) વચનો અહીં સાંભળે. ધનવાન, અતિ બળવાન ઇન્દ્ર સોમપાન માટે બુદ્ધિ સાથે સાથે આવે.
2.9.1234
त꣢꣫ꣳ हि स्व꣣रा꣡जं꣢ वृष꣣भं꣡ तमोज꣢꣯सा धि꣣ष꣡णे꣢ निष्टत꣣क्ष꣡तुः꣢ ।
उ꣣तो꣢प꣣मा꣡नां꣢ प्रथ꣣मो꣡ नि षी꣢꣯दसि꣣ सो꣡म꣢काम꣣ꣳ हि꣢ ते꣣ म꣡नः꣢ ॥ १२३४ ॥
તે સ્વરાજ્યવાન વૃષભને, તે ઓજથી બે પેષણ-પથ્થરોએ ઘડ્યો. ઉપમાઓમાં પ્રથમ તું બેસે છે; કારણ કે તારું મન સોમની કામના કરે છે.
2.9.1235
प꣡व꣢स्व दे꣣व꣡ आ꣢यु꣣ष꣡गिन्द्रं꣢꣯ गच्छतु ते꣣ म꣡दः꣢ ।
वा꣣यु꣡मा रो꣢꣯ह꣣ ध꣡र्म꣢णा ॥ १२३५ ॥
હે દેવ, પવિત્ર થઈને વહે; તારો મદ ઇન્દ્રને પહોંચે. તારા ધર્મથી વાયુ પર આરોહણ કર.
2.9.1236
प꣡व꣢मान꣣ नि꣡ तो꣢शसे र꣣यि꣡ꣳ सो꣢म श्र꣣वा꣡य्य꣢म् ।
इ꣡न्दो꣢ समु꣣द्र꣡मा वि꣢꣯श ॥ १२३६ ॥
હે પવમાન, તું વેગથી દોડે છે; હે સોમ, કીર્તિને યોગ્ય ધન લાવ. હે ઇન્દુ, સમુદ્રમાં પ્રવેશ કર.
2.9.1237
अ꣣पघ्न꣡न्प꣢वसे꣣ मृ꣡धः꣢ (क्रतुवित्सोम मत्सरः ।
नुदस्वादेवयुं जनम् ॥) ॥ १२३७ ॥
શત્રુઓને દૂર હડસેલતો તું વહે છે; હે સોમ, કર્મજ્ઞ, ઉલ્લાસ આપનાર, દેવોને ન ઇચ્છનારા જનને હાંકી કાઢ.
2.9.1238
अ꣣भी꣡ नो꣢ वाज꣣सा꣡त꣢मम् (रयिमर्ष शतस्पृहम् ।
इन्दो सहस्रभर्णसं तुविद्युम्नं विभासहम् ॥) ॥ १२३८ ॥
અમારી તરફ વિજય સૌથી વધુ આપનાર, સોથી ઇચ્છાતું ધન વહાવ. હે ઇન્દુ, હજારોને પોષનારું, મહાતેજસ્વી, શત્રુને જીતનારું ધન લાવ.
2.9.1239
व꣣यं꣡ ते꣢ अ꣣स्य꣡ राध꣢꣯सो꣣ व꣡सो꣢र्वसो पुरु꣣स्पृ꣡हः꣢ ।
नि꣡ नेदि꣢꣯ष्ठतमा इ꣣षः꣡ स्याम꣢꣯ सु꣣म्ने꣡ ते꣢ अध्रिगो ॥ १२३९ ॥
તારા આ દાનથી, હે વસુ, હે વસુ, બહુજનોના ઇચ્છિત સોમ, અમે અતિ નજીકના અન્નવાળા થઈએ; તારી કૃપામાં રહીએ.
2.9.1240
प꣢रि꣣ स्य꣢ स्वा꣣नो꣡ अ꣢क्षर꣣दि꣢न्दु꣣र꣢व्ये꣣ म꣡द꣢च्युतः ।
धा꣢रा꣣ य꣢ ऊ꣣र्ध्वो꣡ अ꣢ध्व꣣रे꣢ भ्रा꣣जा꣡ न याति꣢꣯ गव्य꣣युः꣢ ॥ १२४० ॥
તે સોમ અવાજ કરતો ઊનની ગાળણીમાં ચારે તરફ વહે છે; આનંદથી ટપકતું તે બિંદુ, યજ્ઞમાં ઊંચે ઊઠતી ધારા બનીને તેજથી આગળ વધે છે, ગાયોની ઇચ્છા રાખતું.
2.9.1241
प꣡व꣢स्व सोम म꣣हा꣡न्त्स꣢मु꣣द्रः꣢ पि꣣ता꣢ दे꣣वा꣢नां꣣ वि꣢श्वा꣣भि꣡ धाम꣢꣯ ॥ १२४१ ॥
હે સોમ, વહે; તું મહાન સમુદ્ર, દેવોનો પિતા, બધા ધામોમાં.
2.9.1242
शु꣣क्रः꣡ प꣢वस्व दे꣣वे꣡भ्यः꣢ सोम दि꣣वे꣡ पृ꣢थि꣣व्यै꣡ शं च꣢꣯ प्र꣣जा꣡भ्यः꣢ ॥ १२४२ ॥
હે શુભ્ર સોમ, દેવો માટે વહે; દ્યુલોક, પૃથ્વી અને પ્રજાઓ માટે કલ્યાણ થાઓ.
2.9.1243
दि꣣वो꣢ ध꣣र्त्ता꣡सि꣢ शु꣣क्रः꣢ पी꣣यू꣡षः꣢ स꣣त्ये꣡ विध꣢꣯र्मन्वा꣣जी꣡ प꣢वस्व ॥ १२४३ ॥
તું દ્યુલોકનો ધારક છે, શુભ્ર અમૃત; સત્યમાં, વિશાળ ધર્મમાં, બળવાન થઈને વહે.
2.9.1244
प्रे꣡ष्ठं꣢ वो꣣ अ꣡ति꣢र्थिꣳ स्तु꣣षे꣢ मि꣣त्र꣡मि꣢व प्रि꣣य꣢म् ।
अ꣢ग्ने꣣ र꣢थं꣣ न꣡ वेद्य꣢꣯म् ॥ १२४४ ॥
તમારા સૌથી પ્રિય અતિથિની હું સ્તુતિ કરું છું, મિત્રની જેમ પ્રિયની; હે અગ્નિ, રથની જેમ જાણવા યોગ્ય.
2.9.1245
क꣣वि꣡मि꣢व प्र꣣श꣢ꣳस्यं꣣ यं꣢ दे꣣वा꣢स꣣ इ꣡ति꣢ द्वि꣣ता꣢ ।
नि꣡ मर्त्ये꣢꣯ष्वाद꣣धुः꣢ ॥ १२४५ ॥
કવિની જેમ પ્રશંસનીય, જેને દેવોએ આ રીતે બે પ્રકારે મર્ત્યો વચ્ચે સ્થાપ્યો.
2.9.1246
त्वं꣡ य꣢विष्ठ दा꣣शु꣢षो꣣ नॄ꣡ꣳ पा꣢हि शृणु꣣ही꣡ गिरः꣢꣯ ।
र꣡क्षा꣡ तो꣣क꣢मु꣣त꣡ त्मना꣢꣯ ॥ १२४६ ॥
હે યવિષ્ઠ, દાન આપનારા મનુષ્યોનું તું રક્ષણ કર; અમારાં સ્તોત્રો સાંભળ; તારા પોતાના બળથી સંતાનનું રક્ષણ કર.
2.9.1247
ए꣡न्द्र꣢ नो गधि प्रिय꣣ स꣡त्रा꣢जिदगोह्य ।
गि꣣रि꣢उन वि꣣श्व꣡तः꣢ पृ꣣थुः꣡ पति꣢꣯र्दि꣣वः꣡ ॥ १२४७ ॥
હે ઇન્દ્ર, અમારી પાસે આવ; હે પ્રિય, સ્પર્ધાઓના વિજેતા, અગોપ્ય; પર્વતની જેમ સર્વત્ર વિશાળ, તું દ્યુલોકનો સ્વામી છે.
2.9.1248
अ꣣भि꣡ हि स꣢꣯त्य सोमपा उ꣣भे꣢ ब꣣भू꣢थ꣣ रो꣡द꣢सी ।
इ꣡न्द्रासि꣢꣯ सुन्व꣣तो꣢ वृ꣣धः꣡ पति꣢꣯र्दि꣣वः꣡ ॥ १२४८ ॥
હે સત્ય, સોમપાયી, તું બંને લોકોને વટી ગયો છે; હે ઇન્દ્ર, સોમ નિચોવનારનો તું વર્ધક છે; તું દ્યુલોકનો સ્વામી છે.
2.9.1249
त्व꣡ꣳ हि शश्व꣢꣯तीना꣣मि꣡न्द्र꣢ ध꣣र्त्ता꣢ पु꣣रा꣡मसि꣢꣯ ।
ह꣣न्ता꣢꣫ दस्यो꣣र्म꣡नो꣢र्वृ꣣धः꣡ पति꣢꣯र्दि꣣वः꣢ ॥ १२४९ ॥
હે ઇન્દ્ર, તું જ શાશ્વત પુરોનો ધારક છે; દસ્યુનો હંતા છે; મનુનો વર્ધક છે; તું દ્યુલોકનો સ્વામી છે.
2.9.1250
पु꣣रां꣢ भि꣣न्दु꣡र्युवा꣢꣯ क꣣वि꣡रमि꣢꣯तौजा अजायत ।
इ꣢न्द्रो꣣ वि꣡श्व꣢स्य꣣ क꣡र्म꣢णो ध꣣र्त्ता꣢ व꣣ज्री꣡ पु꣢रुष्टु꣣तः꣢ ॥ १२५० ॥
પુરોનો ભેદક, યુવાન, કવિ, અમાપ બળવાળો ઇન્દ્ર જન્મ્યો; તે સર્વ કર્મોનો ધારક, વજ્રધારી, ઘણો સ્તુત છે.
2.9.1251
त्वं꣢ व꣣ल꣢स्य꣣ गो꣢म꣣तो꣡ऽपा꣢वरद्रिवो꣣ बि꣡ल꣢म् ।
त्वां꣢ दे꣣वा꣡ अबि꣢꣯भ्युषस्तु꣣ज्य꣡मा꣢नास आविषुः ॥ १२५१ ॥
હે અદ્રિવાન, તેં ગોધનથી ભરેલી વલની ગુફા ખોલી; નિર્ભય દેવો તારાથી પ્રેરાઈને તારી પાછળ આવ્યા.
2.9.1252
इ꣢न्द्र꣣मी꣡शा꣢न꣣मो꣡ज꣢सा꣣भि꣡ स्तोमै꣢꣯रनूषत ।
स꣣ह꣢स्रं꣣ य꣡स्य꣢ रा꣣त꣡य꣢ उ꣣त꣢ वा꣣ स꣢न्ति꣣ भू꣡य꣢सीः ॥ १२५२ ॥
ઓજસથી શાસન કરનાર ઇન્દ્રની સ્તોત્રોથી સ્તુતિ કરવામાં આવી. તેમનાં દાન હજારો છે; હજી ઘણાં છે.