सामवेद · विभाग 2.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.6.955
गो꣣वि꣡त्प꣢वस्व वसु꣣वि꣡द्धि꣢रण्य꣣वि꣡द्रे꣢तो꣣धा꣡ इ꣢न्दो꣣ भु꣡व꣢ने꣣ष्व꣡र्पि꣢तः ।
त्व꣢ꣳ सु꣣वी꣡रो꣢ असि सोम विश्व꣣वि꣢꣫त्तं त्वा꣣ न꣢र꣣ उ꣡प꣢ गि꣣रे꣡म आ꣢꣯सते ॥ ९५५ ॥
गायी मिळवणाऱ्या, धन व सुवर्ण मिळवणाऱ्या, वीर्यधारी इंदू सोमा, वाहत शुद्ध हो; लोकांमध्ये स्थापित तू उत्तम वीरांनी युक्त आणि सर्वज्ञ आहेस; मनुष्य तुझ्या जवळ बसून तुझी स्तुती करतात.
2.6.956
त्वं꣢ नृ꣣च꣡क्षा꣢ असि सोम वि꣣श्व꣢तः꣣ प꣡व꣢मान वृषभ꣣ ता꣡ वि धा꣢꣯वसि ।
स꣡ नः꣢ पवस्व꣣ व꣡सु꣢म꣣द्धि꣡र꣢ण्यवद्व꣣य꣡ꣳ स्या꣢म꣣ भु꣡व꣢ने꣢षु जी꣣व꣡से꣢ ॥ ९५६ ॥
तू मनुष्यांचा द्रष्टा आहेस, हे सोमा; हे पवमाना, वृषभा, तू सर्व बाजूंनी त्या मार्गांवरून धावतोस. तो तू आमच्यासाठी धन व सुवर्णयुक्त होऊन वाहत शुद्ध हो, जेणेकरून आम्ही लोकांमध्ये जगावे.
2.6.957
ई꣣शान꣢ इ꣣मा꣡ भुव꣢꣯नानि꣣ ई꣡य꣢से युजा꣣न꣡ इ꣢न्दो ह꣣रि꣡तः꣢ सुप꣣कण्यः꣢꣯ ।
ता꣡स्ते꣢ क्षरन्तु꣣ म꣡धु꣢मद्घृ꣣तं꣢꣫ पय꣣स्त꣡व꣢ व्र꣣ते꣡ सो꣢म तिष्ठन्तु कृ꣣ष्ट꣡यः꣢ ॥ ९५७ ॥
शासक होऊन तू या लोकांमध्ये जातोस, इंदू, हिरव्या पंखांचे (घोडे) जुंपून; ते तुझ्यासाठी मधुर तूप व दूध पाझरोत; हे सोमा, तुझ्या नियमात प्रजा स्थिर राहोत.
2.6.958
प꣡व꣢मानस्य विश्ववि꣣त्प्र꣢ ते꣣ स꣡र्गा꣢ असृक्षत ।
सू꣡र्य꣢स्येव꣣ न꣢ र꣣श्म꣡यः꣢ ॥ ९५८ ॥
हे पवमाना, सर्वज्ञ, तुझे प्रवाह सूर्याच्या किरणांप्रमाणे पुढे सोडले गेले आहेत.
2.6.959
के꣣तुं꣢ कृ꣣ण्वं꣢ दि꣣व꣢꣫स्परि꣣ वि꣡श्वा꣢ रू꣣पा꣡भ्य꣢र्षसि ।
स꣣मुद्रः꣡ सो꣢म पिन्वसे ॥ ९५९ ॥
आकाशातून प्रकाशध्वज निर्माण करत, सर्व रूपांवर तू वाहतोस; हे सोमा, तू समुद्रासारखा उसळतोस.
2.6.960
ज꣣ज्ञानो꣡ वाच꣢꣯मिष्यसि꣣ प꣡व꣢मान꣣ वि꣡ध꣢र्मणि ।
क्र꣡न्दं꣢ दे꣣वो꣡ न सूर्यः꣢꣯ ॥ ९६० ॥
प्रकट होऊन तू हे पवमाना, विशेष धर्मात वाणी पाठवतोस, देव सूर्यासारखा गर्जतोस.
2.6.961
प्र꣡ सोमा꣢꣯सो अधन्विषुः प꣡व꣢मानास꣣ इ꣡न्द꣢वः ।
श्री꣣णाना꣢ अ꣣प्सु꣡ वृ꣢ञ्जते ॥ ९६१ ॥
शुद्ध होणारे सोमबिंदू पुढे धावले; पाण्यात मिसळून ते स्वतःला ओततात.
2.6.962
॥ अ꣣भि꣡ गावो꣢꣯ अधन्विषु꣣रा꣢पो꣣ न꣢ प्र꣣व꣡ता꣢ य꣣तीः꣢ ।
पु꣣नाना꣡ इन्द्र꣢꣯माशत ॥ ९६२ ॥
प्रवाह इंद्राच्या दिशेने धावले, उतारावरून वाहणाऱ्या पाण्याप्रमाणे; स्वतःला शुद्ध करत ते इंद्रापर्यंत पोहोचले.
2.6.963
प्र꣡ प꣢वमान धन्वसि꣣ सो꣡मेन्द्रा꣢꣯य꣣ मा꣡द꣢नः ।
नृ꣡भि꣢र्य꣣तो꣡ वि नी꣢꣯यसे ॥ ९६३ ॥
हे पवमान सोमा, इंद्रासाठी आनंददायक होऊन तू वाहतोस; माणसांनी पिळला जाऊन तू दूर नेला जातोस.
2.6.964
इ꣢न्दो꣣ य꣡दद्रि꣢꣯भिः सु꣣तः꣢ प꣣वि꣡त्रं꣢ परि꣣दी꣡य꣢से ।
अ꣢र꣣मि꣡न्द्र꣢स्य꣣ धा꣡म्ने꣢ ॥ ९६४ ॥
हे सोमबिंदो, दगडांनी पिळला जाऊन तू गाळणीभोवती वाहतोस तेव्हा इंद्राच्या धामासाठी तू पुरेसा होतोस.
2.6.965
त्व꣡ꣳ सो꣢म नृ꣣मा꣡द꣢नः꣣ प꣡व꣢स्व चर्षणी꣣धृ꣡तिः꣢ ।
स꣢स्नि꣣र्यो꣡ अ꣢नु꣣मा꣡द्यः꣢ ॥ ९६५ ॥
हे सोमा, तू माणसांना आनंद देणारा आहेस; प्रजांचा धारक, तू वाहून शुद्ध हो. शुद्ध करणाऱ्या, आनंदास योग्य असलेल्या.
2.6.966
प꣡व꣢स्व वृत्र꣣ह꣡न्त꣢म उ꣣क्थे꣡भि꣢रनु꣣मा꣡द्यः꣢ ।
शु꣡चिः꣢ पाव꣣को꣡ अद्भु꣢꣯तः ॥ ९६६ ॥
वृत्राचा अत्यंत संहारक असलेल्या, स्तोत्रांसह वाहून शुद्ध हो. आनंदास योग्य, शुचि, पावक, अद्भुत.
2.6.967
शु꣡चिः꣢ पाव꣣क꣡ उ꣢च्यते꣣ सो꣡मः꣢ सु꣣तः꣡ स मधु꣢꣯मान् ।
दे꣣वावी꣡र꣢घशꣳस꣣हा꣢ ॥ ९६७ ॥
शुद्ध व पावन करणारा सोम पिळून काढलेला म्हणून गायिला जातो; तो मधुर, देवांचा रक्षक आणि अपशब्द बोलणाऱ्यांचा नाशक आहे.
2.6.968
प्र꣢ क꣣वि꣢र्दे꣣व꣡वी꣢त꣣ये꣢ऽव्या꣣ वा꣡रे꣢भिरव्यत ।
सा꣣ह्वा꣡न्विश्वा꣢꣯ अ꣣भि꣡ स्पृधः꣢꣯ ॥ ९६८ ॥
कवी सोम देवांच्या उपभोगासाठी लोकरीच्या गाळणीतून गाळला जातो; तो सर्व शत्रूंवर विजय मिळवणारा आहे.
2.6.969
स꣡ हि ष्मा꣢꣯ जरि꣣तृ꣢भ्य꣣ आ꣢꣫ वाजं꣣ गो꣡म꣢न्त꣣मि꣡न्व꣢ति ।
प꣡व꣢मानः सह꣣स्रि꣡ण꣢म् ॥ ९६९ ॥
तोच स्तोत्र्यांसाठी गोधनयुक्त बल (धन) आणतो; वाहणारा पावन सोम हजारपट धन देतो.
2.6.970
प꣡रि꣢ वि꣡श्वा꣢नि꣣ चे꣡त꣢सा मृ꣣ज्य꣢से꣣ प꣡व꣢से म꣣ती꣢ ।
स꣡ नः꣢ सोम꣣ श्र꣡वो꣢ विदः ॥ ९७० ॥
तू सर्वत्र आपल्या चेतनेने शुद्ध होतोस; बुद्धीने वाहतोस; हे सोमा, तू आम्हाला कीर्ती मिळवून दे.
2.6.971
अ꣣꣬भ्य꣢꣯र्ष बृ꣣ह꣡द्यशो꣢꣯ म꣣घ꣡व꣢द्भ्यो ध्रु꣣व꣡ꣳ र꣣यि꣢म् ।
इ꣡ष꣢ꣳ स्तो꣣तृ꣢भ्य꣣ आ꣡ भ꣢र ॥ ९७१ ॥
महान कीर्तीच्या दानशूरांकडे वाहा; स्थिर धन आणा, स्तोत्र्यांसाठी अन्न आणा.
2.6.972
त्व꣡ꣳ राजे꣢꣯व सुव्र꣣तो꣡ गिरः꣢꣯ सो꣣मा꣡वि꣢वेशिथ ।
पु꣣नानो꣡ व꣢ह्ने अद्भुत ॥ ९७२ ॥
तू राजासारखा सुव्रत आहेस; हे सोमा, तू स्तोत्रांमध्ये प्रवेश केलास. पावन करणाऱ्या, हे अद्भुत वाहका!
2.6.973
स꣡ व꣢꣯ह्नि꣣रप्सु꣣ दु꣣ष्ट꣡रो꣢ मृ꣣ज्य꣡मा꣢नो꣣ ग꣡भ꣢स्त्योः ।
सो꣡म꣢श्च꣣मू꣡षु꣢ सीदति ॥ ९७३ ॥
तो पाण्यात दुर्गम वह्नी आहे; दोन हातांत शुद्ध केला जातो. सोम पात्रांमध्ये बसतो.
2.6.974
क्री꣣डु꣢र्म꣣खो꣡ न म꣢꣯ꣳह꣣युः꣢ प꣣वि꣡त्र꣢ꣳ सोम गच्छसि ।
द꣡ध꣢त्स्तो꣣त्रे꣢ सु꣣वी꣡र्य꣢म् ॥ ९७४ ॥
हे सोमा, तू खेळकर आणि उदार यज्ञासारखा पवित्रात जातोस; स्तोत्रकर्त्याला उत्तम वीर्य देतोस.
2.6.975
य꣡वं꣢यवं नो꣣ अ꣡न्ध꣢सा पु꣣ष्टं꣡पु꣢ष्टं꣣ प꣡रि꣢ स्रव ।
वि꣡श्वा꣢ च सोम꣣ सौ꣡भ꣢गा ॥ ९७५ ॥
हे सोमा, आमच्यासाठी सोमरसासह यव-यव आणि पुष्ट-पुष्ट चोहोकडे वाहा; हे सोमा, सर्व सौभाग्ये (दे).
2.6.976
इ꣢न्दो꣣ य꣢था꣣ त꣢व꣣ स्त꣢वो꣣ य꣡था꣢ ते जा꣣त꣡मन्ध꣢꣯सः ।
नि꣢ ब꣣र्हि꣡षि꣢ प्रि꣣ये꣡ स꣢दः ॥ ९७६ ॥
हे इन्दो (सोमा), तुझी स्तुती जशी, सोमरसापासून तू जन्मलास तसाच, प्रिय दर्भासनावर बस.
2.6.977
उ꣣त꣡ नो꣢ गो꣣वि꣡द꣢श्व꣣वि꣡त्पव꣢꣯स्व सो꣣मा꣡न्ध꣢सा ।
म꣣क्षू꣡त꣢मेभि꣣र꣡ह꣢भिः ॥ ९७७ ॥
आणि आमच्यासाठी, हे सोमा, गायी आणि घोडे मिळवणारा होऊन सोमरसासह शुद्ध होऊन वाहा; या दिवसांत लवकर (आमच्याकडे ये).
2.6.978
यो꣢ जि꣣ना꣢ति꣣ न꣡ जीय꣢꣯ते꣣ ह꣢न्ति꣣ श꣡त्रु꣢म꣣भी꣡त्य꣢ ।
स꣡ प꣢वस्व सहस्रजित् ॥ ९७८ ॥
जो जिंकतो, पराभूत होत नाही, शत्रूवर हल्ला करून त्याला ठार करतो — तो तू; हे सहस्रजित्, शुद्ध होऊन वाहा.
2.6.979
या꣢स्ते꣣ धा꣡रा꣢ मधु꣣श्चु꣡तोऽसृ꣢꣯ग्रमिन्द ऊ꣣त꣡ये꣢ ।
ता꣡भिः꣢ प꣣वि꣢त्र꣣मा꣡स꣢दः ॥ ९७९ ॥
हे सोमा, तुझ्या मधु गळणाऱ्या ज्या धारा साहाय्यासाठी सोडल्या आहेत, त्यांच्याद्वारेच तू पवित्रात बसतोस.
2.6.980
सो꣢ अ꣣र्षे꣡न्द्रा꣢य पी꣣त꣡ये꣢ ति꣣रो꣡ वारा꣢꣯ण्य꣣व्य꣡या꣢ ।
सी꣡द꣢न्नृ꣣त꣢स्य꣣ यो꣢नि꣣मा꣢ ॥ ९८० ॥
तो वाहो, इंद्राच्या पिण्यासाठी, अक्षय अडथळ्यांना पार करत; ऋताच्या स्थानी बसत.
2.6.981
त्व꣡ꣳ सो꣢म꣣ प꣡रि꣢ स्रव꣣ स्वा꣡दि꣢ष्ठो꣣ अ꣡ङ्गि꣢रोभ्यः ।
व꣣रिवोवि꣢द्धृ꣣तं꣡ पयः꣢꣯ ॥ ९८१ ॥
हे सोमा, तू अंगिरसांसाठी अत्यंत मधुर होऊन सर्वत्र वाहा; धन देणाऱ्या, स्थिर दुधासह.
2.6.982
त꣢व꣣ श्रि꣡यो꣢ व꣣कष्य꣢꣯स्येव वि꣣द्यु꣢तो꣣ऽग्ने꣡श्चि꣢कित्र उ꣣ष꣡सा꣢मि꣣वे꣡त꣢यः ।
य꣡दोष꣢꣯धीर꣣भि꣡सृ꣢ष्टो꣣ व꣡ना꣢नि च꣣ प꣡रि꣢ स्व꣣यं꣡ चि꣢नु꣣षे꣡ अन्न꣢꣯मा꣣स꣡नि꣢ ॥ ९८२ ॥
तुझी तेजस्विता, अत्यंत श्रेष्ठ विजेप्रमाणे व अग्नीप्रमाणे, उषांच्या किरणांप्रमाणे प्रकट झाली; औषधी व वनांकडे पाठवला जातोस तेव्हा तूच तोंडात अन्न गोळा करतोस.
2.6.983
वा꣡तो꣢पजूत इषि꣣तो꣢꣫ वशा꣣ꣳअ꣡नु꣢ तृ꣣षु꣢꣫ यदन्ना꣣ वे꣡वि꣢षद्वि꣣ति꣡ष्ठ꣢से ।
आ꣡ ते꣢ यतन्ते र꣣थ्यो꣢꣣ऽ.य꣢था꣣ पृ꣢थ꣣क्श꣡र्धा꣢ꣳस्यग्ने अ꣣ज꣡र꣢स्य꣣ ध꣡क्ष꣢तः ॥ ९८३ ॥
वायूने प्रेरित, चालवलेला, तू झपाट्याने अन्नाकडे धावतोस, तू पसरताना; रथी तुझ्याकडे प्रयत्न करतात, वेगवेगळ्या सैन्याप्रमाणे; हे अग्नी, अजराला जाळणाऱ्या.
2.6.984
मे꣣धाकारं꣢ वि꣣द꣡थ꣢स्य प्र꣣सा꣡ध꣢नम꣣ग्नि꣡ꣳहोता꣢꣯रं परि꣣भू꣡त꣢रं म꣣ति꣢म् ।
त्वा꣡मर्भ꣢꣯स्य ह꣣वि꣡षः꣢ समा꣣न꣢꣫मित्वां म꣣हो꣡ वृ꣢णते꣣ ना꣢न्यं त्वत् ॥ ९८४ ॥
बुद्धी निर्माण करणारा, यज्ञ सिद्धीस नेणारा, अग्नी होत्याला, अत्यंत प्रभावी विचाराला; लहान हविर्भागासाठी व महानासाठी तुलाच समान म्हणून ते निवडतात; तुझ्याशिवाय दुसऱ्या कोणाला नव्हे.
2.6.985
(वु)॥ पु꣣रूरु꣡णा꣢ चि꣣द्ध्य꣡स्त्यवो꣢꣯ नू꣣नं꣡ वां꣢ वरुण ।
मि꣢त्र꣣ व꣡ꣳसि꣢ वाꣳसुम꣣ति꣢म् ॥ ९८५ ॥
हे वरुणा, हे मित्रा, तुम्हा दोघांची मदत निश्चितच अनेक प्रकारची आहे. मी तुमच्याकडून चांगली कृपा (सुमती) इच्छितो.
2.6.986
ता꣡ वा꣢ꣳस꣣म्य꣡ग꣢द्रुह्वा꣣णे꣡ष꣢मश्याम꣣ धा꣡म꣢ च ।
व꣣यं꣡ वां꣢ मित्रा स्याम ॥ ९८६ ॥
तुम्ही दोघे, योग्य रीतीने द्रोहरहित — तुमच्याद्वारे आम्हाला अन्न आणि निवास प्राप्त होवो. हे मित्रांनो, आम्ही तुमचे मित्र होऊ.
2.6.987
पा꣣तं꣡ नो꣢ मित्रा पा꣣यु꣡भि꣢रु꣣त꣡ त्रा꣢येथाꣳसुत्रा꣣त्रा꣢ सा꣣ह्या꣢म꣣ द꣡स्यूं꣢ त꣣नू꣡भिः꣢ ॥ ९८७ ॥
हे मित्रा, तुमच्या संरक्षणांनी आमचे रक्षण करा; चांगल्या प्रकारे आम्हाला वाचवा. आमच्या देहांनी दस्युंवर विजय मिळवू.
2.6.988
उ꣣त्ति꣢ष्ठ꣣न्नो꣡ज꣢सा स꣣ह꣢ पी꣣त्वा꣡ शिप्रे꣢꣯ अवेपयः ।
सो꣡म꣢मिन्द्र च꣣मू꣢ सु꣣त꣢म् ॥ ९८८ ॥
हे इंद्रा, तू शक्तीने उठून, चमूमध्ये पिळलेला सोम पिऊन, आपले दोन जबडे (शिप्रे) हलवलेस.
2.6.989
अ꣡नु꣢ त्वा꣣ रो꣡द꣢सी उ꣣भे꣡ स्पर्ध꣢꣯मानमददेताम् ।
इ꣢न्द्र꣣ य꣡द्द꣢स्यु꣣हा꣡भ꣢वः ॥ ९८९ ॥
हे इंद्रा, तू दस्युहंता झालास तेव्हा, तुझ्याशी स्पर्धा करणारे दोन्ही लोक (द्यावापृथिवी) तुझ्यासमोर नमले.
2.6.990
वा꣡च꣢म꣣ष्टा꣡प꣢दीम꣣हं꣡ नव꣢꣯स्रक्तिमृता꣣वृ꣡ध꣢म् ।
इ꣢न्द्रा꣣त्प꣡रि꣢त꣣꣬न्वं꣢꣯ ममे ॥ ९९० ॥
मी अष्टपदी, नवस्रक्ती, ऋताची वृद्धी करणारी वाणी इंद्रापासून (प्रेरित होऊन) विस्तारून रचतो.
2.6.991
इ꣡न्द्रा꣢ग्नी यु꣣वा꣢मि꣣मे꣢३ऽभि꣡ स्तोमा꣢꣯ अनूषत ।
पि꣡ब꣢तꣳशम्भुवा सु꣣त꣢म् ॥ ९९१ ॥
हे इंद्र आणि अग्नी, तुम्हा दोघांकडे ही स्तोत्रे गायली गेली आहेत. कल्याणकारी होऊन अभिषुत सोमाचे पान करा.
2.6.992
या꣢ वा꣣ꣳस꣡न्ति꣢ पुरु꣣स्पृ꣡हो꣢ नि꣣यु꣡तो꣢ दा꣣शु꣡षे꣣ नरा ।
इ꣡न्द्रा꣢ग्नी꣣ ता꣢भि꣣रा꣡ ग꣢तम् ॥ ९९२ ॥
हे नेत्यांनो इंद्र आणि अग्नी, दानशील यजमानासाठी तुमच्याकडे असलेल्या अनेकांना हव्या असलेल्या नियुतांसह येथे या.
2.6.993
ता꣢भि꣣रा꣡ ग꣢च्छतं न꣣रो꣢पे꣣द꣡ꣳसव꣢꣯नꣳसु꣣त꣢म् ।
इ꣡न्द्रा꣢ग्नी꣣ सो꣡म꣢पीतये ॥ ९९३ ॥
हे नेत्यांनो, त्यांच्यासह या. या अभिषव-यज्ञाजवळ व अभिषुत सोमाजवळ या. हे इंद्र आणि अग्नी, सोमपानासाठी या.
2.6.994
अ꣡र्षा꣢ सोम द्यु꣣म꣡त्त꣢मो꣣ऽभि꣡ द्रोणा꣢꣯नि रो꣡रु꣢वत् ।
सी꣢द꣣न्यो꣢नौ꣣ व꣢ने꣣ष्वा꣢ ॥ ९९४ ॥
हे सोमा, अत्यंत तेजस्वी होऊन वाहा; द्रोणकलशांकडे गर्जना करीत वाहा. अरण्यांत आपल्या स्थानी बसून येथे या.
2.6.995
अ꣣प्सा꣡ इन्द्रा꣢꣯य वा꣣य꣢वे꣣ व꣡रु꣢णाय म꣣रु꣡द्भ्यः꣢ ।
सो꣡मा꣢ अर्षन्तु꣣ वि꣡ष्ण꣢वे ॥ ९९५ ॥
जलरूप सोम इंद्र, वायू, वरुण आणि मरुतांसाठी वाहोत. सोमरस विष्णूसाठी वाहोत.
2.6.996
इ꣡षं꣢ तो꣣का꣡य꣢ नो꣣ द꣡ध꣢द꣣स्म꣡भ्य꣢ꣳ सोम वि꣣श्व꣡तः꣢ ।
आ꣡ प꣢वस्व सह꣣स्रि꣡ण꣢म् ॥ ९९६ ॥
हे सोमा, आमच्या संततीसाठी आणि आम्हांला सर्व बाजूंनी अन्न देत हजारपट धनाकडे वाहा.
2.6.997
सो꣡म꣢ उ ष्वा꣣णः꣢ सो꣣तृ꣢भि꣣र꣢धि꣣ ष्णु꣢भि꣣र꣡वी꣢नाम् ।
अ꣡श्व꣢येव ह꣣रि꣡ता꣢ याति꣣ धा꣡र꣢या म꣣न्द्र꣡या꣢ याति꣣ धा꣡र꣢या ॥ ९९७ ॥
सोम खरोखर पिळला जाऊन वाहत आहे; पिळणाऱ्यांकडून, मेंढीच्या लोकरीच्या गाळण्यांवर, दगडांवर पिळला जात आहे; घोड्यासारखा सोनेरी-हिरवा तो आपल्या धारेत चालतो, मधुर धारेत चालतो.
2.6.998
अ꣣नूपे꣢꣫ गोमा꣣न्गो꣡भि꣢रक्षाः꣣ सो꣡मो꣢ दु꣣ग्धा꣡भि꣢रक्षाः ।
स꣣मुद्रं꣢꣫ न सं꣣व꣡र꣢णान्यग्मन्म꣣न्दी꣡ मदा꣢꣯य तोशते ॥ ९९८ ॥
जलमय मैदानात, गायी असलेला सोम गायींसह (दुधासह) पोहोचला; दुधासह सोम व्याप्त झाला; समुद्र आपल्या पात्रांपर्यंत पोहोचतो तसा मधुर सोम आनंदासाठी धावतो.
2.6.999
य꣡त्सो꣢म चि꣣त्र꣢मु꣣꣬क्थ्यं꣢꣯ दि꣣व्यं꣡ पार्थि꣢꣯वं꣣ व꣡सु꣢ ।
त꣡न्नः꣢ पुना꣣न꣡ आ भ꣢꣯र ॥ ९९९ ॥
हे सोमा, जे अद्भुत, प्रशंसनीय, दिव्य आणि पार्थिव धन आहे, ते स्वतःला पवित्र करत आम्हासाठी आण.
2.6.1000
वृ꣡षा꣢ पुना꣣न꣡ आयू꣢꣯ꣳषि स्त꣣न꣢य꣣न्न꣡धि꣢ ब꣣र्हि꣡षि꣢ ।
ह꣢रिः꣣ स꣢꣫न्योनि꣣मा꣡स꣢दः ॥ १००० ॥
वर्षाव करणारा, स्वतःला पवित्र करणारा, आयुष्य देणारा, गर्जना करणारा, दर्भावर; हे हरी, तू आपल्या निश्चित स्थानी बसतोस.
2.6.1001
यु꣣व꣡ꣳ हि स्थः स्वः꣢꣯पती꣣ इ꣡न्द्र꣢श्च सोम꣣ गो꣡प꣢ती ।
ई꣣शाना꣡ पि꣢प्यतं꣣ धि꣡यः꣢ ॥ १००१ ॥
तुम्ही दोघे खरोखर स्वर्गाचे स्वामी आहात — इंद्र आणि सोम, गायींचे स्वामी; शासन करणारे तुम्ही दोघे आमच्या धियांना (प्रार्थनांना) पुष्ट करा.
2.6.1002
इ꣢न्द्रो꣣ म꣡दा꣢य वावृघे꣣ श꣡व꣢से वृत्र꣣हा꣡ नृभिः꣢꣯ ।
त꣢꣫मिन्म꣣ह꣢त्स्वा꣣जि꣢षू꣣ति꣡मर्भे꣢꣯ हवामहे꣣ स꣡ वाजे꣢꣯षु꣣ प्र꣡ नो꣡ऽविषत् ॥ १००२ ॥
इंद्र आनंदासाठी, बलासाठी वाढला आहे — वृत्राचा वध करणारा, मनुष्यांसह; त्यालाच मोठ्या युद्धांत आणि लहान स्पर्धांत साहाय्यासाठी आम्ही बोलावतो; तो बलस्पर्धांमध्ये आमचे रक्षण करो.
2.6.1003
अ꣢सि꣣ हि꣡ वी꣢र꣣ से꣢꣫न्योऽसि꣣ भू꣡रि꣢ पराद꣣दिः꣢ ।
अ꣡सि꣢ द꣣भ्र꣡स्य꣢ चिद्वृ꣣धो꣡ यज꣢꣯मानाय शिक्षसि सुन्व꣣ते꣡ भूरि꣢꣯ ते꣣ व꣡सु꣢ ॥ १००३ ॥
तू खरोखर वीर आहेस; सेनेत बलवान आहेस, पुष्कळ देणारा आहेस. लहानांनाही तू वाढवतोस; सोम पिळणाऱ्या यजमानाला तू विपुल धन देतोस, तुझे धन अपार आहे.
2.6.1004
य꣢दु꣣दी꣡र꣢त आ꣣ज꣡योः꣢ (धृष्णवे धीयते धनाम् ।
॥ युङ्क्ष्वा मदच्युता हरी कं हनः कं वसौ दधोऽस्मां इन्द्र वसौ दधः ।
) ॥ १००४ ॥
युद्धे उभी राहिली आणि शूर पुरुषासाठी धन ठेवले जाते तेव्हा, मद पाझरणारे दोन घोडे जोड. हे इंद्रा, तू कोणाला मारतोस आणि कोणाला धनात स्थापतोस? आम्हाला धनात स्थापित कर.
2.6.1005
स्वा꣣दो꣢रि꣣त्था꣡ वि꣢षू꣣व꣢तो꣣ (मध्वः पिबन्ति गौर्यः ।
या इन्द्रेण सयावरीर्वृष्णा मदन्ति शोभसे वस्वीरनु स्वराज्यम् ॥) ॥ १००५ ॥
गोड, सर्वत्र पसरणारे मध (सोम) अशा प्रकारे गौर्य (नद्या) पितात. इंद्राच्या सहचरी होऊन, वृषासह आनंदित करीत, शोभेसाठी, धनवान होऊन, आपल्या स्वराज्यानुसार.
2.6.1006
ता꣡ अ꣢स्य पृशना꣣यु꣢वः꣣ सो꣡म꣢ꣳ श्रीणन्ति꣣ पृ꣡श्न꣢यः ।
प्रि꣣या꣡ इन्द्र꣢꣯स्य धे꣣न꣢वो꣣ व꣡ज्र꣢ꣳ हिन्वन्ति꣣ सा꣡य꣢कं꣣ व꣢स्वी꣣र꣡नु꣢ स्व꣣रा꣡ज्य꣢म् ॥ १००६ ॥
त्या याच्या (सोमाच्या) पृश्नि-युक्त (नद्या); सोम मिसळतात. इंद्राच्या प्रिय धेनू वज्र आणि बाणाला प्रेरित करतात, धनवान होऊन, आपल्या स्वराज्यानुसार.
2.6.1007
ता꣡ अ꣢स्य꣣ न꣡म꣢सा꣣ स꣡हः꣢ सप꣣र्य꣢न्ति꣣ प्र꣡चे꣢तसः ।
व्र꣣ता꣡न्य꣢स्य सश्चिरे पु꣣रू꣡णि꣢ पू꣣र्व꣡चि꣢त्तये꣣ व꣢स्वी꣣र꣡नु꣢ स्व꣣रा꣡ज्य꣢म् ॥ १००७ ॥
त्या याच्या (सोमाच्या) प्रचेतस (जाणत्या); नमस्काराने त्याच्या बलाची सेवा करतात. त्याची अनेक व्रते पाळतात, पूर्वचेतनेसाठी, धनवान होऊन, आपल्या स्वराज्यानुसार.
2.6.1008
अ꣡सा꣢व्य꣣ꣳशु꣡र्मदा꣢꣯या꣣प्सु꣡ दक्षो꣢꣯ गिरि꣣ष्ठाः꣢ ।
श्ये꣣नो꣢꣫ न योनि꣣मा꣡स꣢दत् ॥ १००८ ॥
हा अंशु (सोम) मदासाठी पाण्यात पिळला गेला; बलवान, पर्वतावर स्थित, गरुड आपल्या घरट्यात बसावा तसा बसला.
2.6.1009
शु꣣भ्र꣡मन्धो꣢꣯ दे꣣व꣡वा꣢तम꣣प्सु꣢ धौ꣣तं꣡ नृभिः꣢꣯ सु꣣त꣢म् ।
स्व꣡द꣢न्ति꣣ गा꣢वः꣣ प꣡यो꣢भिः ॥ १००९ ॥
तेजस्वी सोमरस, देवांना प्रिय, पाण्यात शुद्ध केलेला, माणसांनी पिळलेला. गाई दुधासह त्याचा आस्वाद घेतात.
2.6.1010
आ꣢दी꣣म꣢श्वं꣣ न꣡ हेता꣢꣯र꣣म꣡शू꣢शुभन्न꣣मृ꣡ता꣢य ।
म꣢धो꣣ र꣡स꣢ꣳ सध꣣मा꣡दे꣢ ॥ १०१० ॥
तेव्हा घोड्याला प्रेरक (सारथी) सजवावे तसे, अमरत्वासाठी मधुर रसाला सधमादात सजवले.
2.6.1011
अ꣣भि꣢ द्यु꣣भ्नं꣢ बृ꣣ह꣢꣫द्यश꣣ इ꣡ष꣢स्पते दीदि꣣हि꣡ दे꣢व देव꣣यु꣢म् ।
वि꣡ कोशं꣢꣯ मध्य꣣मं꣡ यु꣢व ॥ १०११ ॥
हे इषस्पती, महायशस्वी, देवांची इच्छा करणाऱ्या देवा, तुझ्या तेजाने प्रकाश दे; मधला कोश उघड, हे तरुणा.
2.6.1012
आ꣡ व꣢च्यस्व सुदक्ष च꣣꣬म्वोः꣢꣯ सु꣣तो꣢ वि꣣शां꣢꣫ वह्नि꣣र्न꣢ वि꣣श्प꣡तिः꣢ ।
वृ꣣ष्टिं꣢ दि꣣वः꣡ प꣢वस्व री꣣ति꣢म꣣पो꣢꣫ जिन्व꣣न्ग꣡वि꣢ष्टये꣣ धि꣡यः꣢ ॥ १०१२ ॥
हे सुदक्षा, दोन पात्रांत पिळलेल्या, लोकांचा वाहक आणि स्वामी असल्याप्रमाणे वाहा; आकाशातून वृष्टी होऊन वाहा, पाण्याच्या प्रवाहाला प्रेरित करत, गाईंच्या (प्रकाशाच्या) इच्छेसाठी, प्रार्थनांना प्रेरित करत वाहा.
2.6.1013
प्रा꣣णा꣡ शिशु꣢उम꣣ही꣡ना꣢ꣳ हि꣣न्व꣢न्नृ꣣त꣢स्य꣣ दी꣡धि꣢तिम् ।
वि꣢श्वा꣣ प꣡रि꣢ प्रि꣣या꣡ भु꣢व꣣द꣡ध꣢ द्वि꣣ता꣢ ॥ १०१३ ॥
महतांचा (जल/आकाशांचा) शिशू, प्राणदाता, ऋताची दीप्ती प्रेरित करत, सर्व प्रिय वस्तूंभोवती झाला; तेव्हा तो दोन प्रकारे (प्रकट झाला).
2.6.1014
उ꣡प꣢ त्रि꣣त꣡स्य꣢ पा꣣ष्यो꣢ऽ꣡भ꣢क्त꣣ य꣡द्गुहा꣢꣯ प꣣द꣢म् ।
य꣣ज्ञ꣡स्य꣢ स꣣प्त꣡ धाम꣢꣯भि꣣र꣡ध꣢ प्रि꣣य꣢म् ॥ १०१४ ॥
त्रिताच्या जवळ, त्याचा वाटा वाटला गेला, गुहेत स्थान असताना; यज्ञाच्या सात धामांनी; मग प्रिय (तो).
2.6.1015
त्री꣡णि꣢ त्रि꣣त꣢स्य꣣ धा꣡र꣢या पृ꣣ष्ठे꣡ष्वैर꣢꣯यद्र꣣यि꣢म् ।
मि꣡मी꣢ते अस्य꣣ यो꣡ज꣢ना꣣ वि꣢ सु꣣क्र꣡तुः꣢ ॥ १०१५ ॥
त्रिताच्या तीन धारांनी तो पृष्ठांवर धन प्रेरित करतो. सुक्रतू त्याच्या योजना विस्ताराने मोजतो.
2.6.1016
प꣡व꣢स्व꣣ वा꣡ज꣢सातये प꣣वि꣢त्रे꣣ धा꣡र꣢या सु꣣तः꣢ ।
इ꣡न्द्रा꣢य सोम꣣ वि꣡ष्ण꣢वे दे꣣वे꣢भ्यो꣣ म꣡धु꣢मत्तरः ॥ १०१६ ॥
हे सोमा, बल मिळवण्यासाठी पवित्रात धारेने पिळला जाऊन वाहा. इंद्र, विष्णू आणि देवांसाठी अतिशय मधुर हो.
2.6.1017
त्वा꣡ꣳ रि꣢꣯हन्ति धी꣣त꣢यो꣣ ह꣡रिं꣢ प꣣वि꣡त्रे꣢ अ꣣द्रु꣡हः꣢ ।
व꣣त्सं꣢ जा꣣तं꣢꣫ न मा꣣त꣢रः꣣ प꣡व꣢मान꣣ वि꣡ध꣢र्मणि ॥ १०१७ ॥
पवित्रात निष्कपट विचार तुला चाटतात, जन्मलेल्या वासराला माता चाटतात तसे. हे पवमाना, विधानाच्या स्थानी.
2.6.1018
त्वं꣡ द्यां च꣢꣯ महिव्रत पृथि꣣वीं꣡ चाति꣢꣯ जभ्रिषे ।
प्र꣡ति꣢ द्रा꣣पि꣡म꣢मुञ्चथाः꣣ प꣡व꣢मान महित्व꣣ना꣢ ॥ १०१८ ॥
तू द्युलोक आणि पृथ्वी दोन्ही ओलांडून भरतोस. हे महाव्रता, हे पवमाना, तुझ्या महत्त्वाने तू वस्त्र धारण करतोस.
2.6.1019
इ꣡न्दु꣢र्वा꣣जी꣡ प꣢वते꣣ गो꣡न्यो꣢घा꣣ इ꣢न्द्रे꣣ सो꣢मः꣣ स꣢ह꣣ इ꣢न्व꣣न्म꣡दा꣢य ।
ह꣢न्ति꣣ र꣢क्षो꣣ बा꣡ध꣢ते꣣ प꣡र्यरा꣢꣯तिं꣣ व꣡रि꣢वस्कृ꣣ण्व꣢न्वृ꣣ज꣡न꣢स्य꣣ रा꣡जा꣢ ॥ १०१९ ॥
बलवान इंदू गायींच्या शोधात वाहतो. इंद्रासाठी सोम आनंदासाठी एकत्र प्रेरणा देतो. तो राक्षसाला मारतो, शत्रुत्वाला दूर घालवतो, कुंपणातील राजासाठी जागा करतो.
2.6.1020
अ꣢ध꣣ धा꣡र꣢या꣣ म꣡ध्वा꣢ पृचा꣣न꣢स्ति꣣रो꣡ रोम꣢꣯ पवते꣣ अ꣡द्रि꣢दुग्धः ।
इ꣢न्दु꣣रि꣡न्द्र꣢स्य स꣣ख्यं꣡ जु꣢षा꣣णो꣢ दे꣣वो꣢ दे꣣व꣡स्य꣢ मत्स꣣रो꣡ मदा꣢꣯य ॥ १०२० ॥
तेव्हा धारेने, मधात मिसळून, केसांच्या आडवा वाहतो; दगडांनी दुधावलेला इंदू. इंद्राच्या मैत्रीचा उपभोग घेत, देवाचा देव, आनंदासाठी उल्हासक.
2.6.1021
अ꣣भि꣢ व्र꣣ता꣡नि꣢ पवते पुना꣣नो꣢ दे꣣वो꣢ दे꣣वा꣢꣫न्त्स्वेन꣣ र꣡से꣢न पृ꣣ञ्च꣢न् ।
इ꣢न्दु꣣र्ध꣡र्मा꣢ण्यृतु꣣था꣡ वसा꣢꣯नो꣣ द꣢श꣣ क्षि꣡पो꣢ अव्यत꣣ सा꣢नो꣣ अ꣡व्ये꣢ ॥ १०२१ ॥
शुद्ध होत असलेला हा सोम आपल्या व्रतांकडे वाहतो; देवांना आपल्याच रसाने भिजवतो. इन्दु ऋतूनुसार धर्म धारण करून दहा बोटांनी लोकरीच्या गाळणीवर बसवला जातो.
2.6.1022
आ꣡ ते꣢ अग्न इधीमहि द्यु꣣म꣡न्तं꣢ देवा꣣ज꣡र꣢म् ।
य꣢द्ध꣣ स्या꣢ ते꣣ प꣡नी꣢यसी स꣣मि꣢द्दी꣣द꣡य꣢ति꣣ द्य꣡वीष꣢꣯ꣳ स्तो꣣तृ꣢भ्य꣣ आ꣡ भ꣢र ॥ १०२२ ॥
हे अग्नी, तेजस्वी आणि देवांमध्ये जरारहित अशा तुला आम्ही प्रज्वलित करतो. तुझी ती अत्यंत प्रशंसनीय समिधा तेजाने चमकते; स्तोत्रकर्त्यांसाठी तेजाचे धन आण.
2.6.1023
आ꣡ ते꣢ अग्न ऋ꣣चा꣢ ह꣣विः꣢ शु꣣क्र꣡स्य꣢ ज्योतिषस्पते ।
सु꣡श्च꣢न्द्र꣣ द꣢स्म꣣ वि꣡श्प꣢ते꣣ ह꣡व्य꣢वा꣣ट् तु꣡भ्य꣢ꣳ हूयत꣣ इ꣡ष꣢ꣳ स्तो꣣तृ꣢भ्य꣣ आ꣡ भ꣢र ॥ १०२३ ॥
हे अग्नी, शुक्र ज्योतीचा स्वामी, सुंदर तेजस्वी, अद्भुत, विशांचा पती; हव्यवाहना, तुझ्यासाठी ऋचेसह हविर्द्रव्य अर्पिले जाते. स्तोत्रकर्त्यांसाठी अन्न आण.
2.6.1024
ओ꣡भे सु꣢꣯श्चन्द्र विश्पते꣣ द꣡र्वी꣢ श्रीणीष आ꣣स꣡नि꣢ ।
उ꣣तो꣢ न꣣ उ꣡त्पु꣢पूर्या उ꣣क्थे꣡षु꣢ शवसस्पत꣣ इ꣡ष꣢ꣳ स्तो꣣तृ꣢भ्य꣣ आ꣡ भ꣢र ॥ १०२४ ॥
हे सुंदर तेजस्वी, विशांचा पती, दोन्ही दर्वी तू आपल्या मुखात तापवितोस. आमच्यासाठी उक्थांमध्ये परिपूर्णता आण; बलाच्या स्वामी, स्तोत्रकर्त्यांसाठी अन्न आण.
2.6.1025
इ꣡न्द्रा꣢य꣣ सा꣡म꣢ गायत꣣ वि꣡प्रा꣢य बृह꣣ते꣢ बृ꣣ह꣢त् ।
ब्र꣣ह्मकृ꣡ते꣢ विप꣣श्चि꣡ते꣢ पन꣣स्य꣡वे꣢ ॥ १०२५ ॥
इंद्रासाठी साम गा; विप्रासाठी आणि महान बृहतासाठी बृहत् (गान). ब्रह्म करणाऱ्यासाठी, विपश्चितासाठी, प्रशंसनीयासाठी.
2.6.1026
त्व꣡मि꣢न्द्राभि꣣भू꣡र꣢सि꣣ त्व꣡ꣳ सूर्य꣢꣯मरोचयः ।
वि꣣श्व꣡क꣢र्मा वि꣣श्व꣡दे꣢वो म꣣हा꣡ꣳ अ꣢सि ॥ १०२६ ॥
तू, हे इंद्रा, अभिभू आहेस; तू सूर्याला प्रकाशित केलेस. तू विश्वकर्मा, विश्वदेव, महान आहेस.
2.6.1027
वि꣣भ्रा꣢जं꣣ ज्यो꣡ति꣢षा꣣ स्व꣣꣣ऽ꣡ग꣢च्छो रोच꣣नं꣢ दि꣣वः꣢ ।
दे꣣वा꣡स्त꣢ इन्द्र स꣣ख्या꣡य꣢ येमिरे ॥ १०२७ ॥
हे इंद्रा, प्रकाशाने झळकत तू द्युलोकाच्या तेजोमय लोकात पोहोचलास; देव तुझ्या मैत्रीसाठी तुला नमले.
2.6.1028
अ꣡सा꣢वि꣣ सो꣡म꣢ इन्द्र ते꣣ श꣡वि꣢ष्ठ धृष्ण꣣वा꣡ ग꣢हि ।
आ꣡ त्वा꣢ पृणक्त्विन्द्रि꣣य꣢꣫ꣳ रजः꣣ सू꣢र्यो꣣ न꣢ र꣣श्मि꣡भिः꣢ ॥ १०२८ ॥
अत्यंत बलवान इंद्रा, तुझ्यासाठी सोम पिळला गेला आहे; हे निर्भय, इकडे ये. सूर्य आपल्या किरणांनी अंतरिक्ष भरतो, तसा हा सोम तुला बलाने भरो.
2.6.1029
आ꣡ ति꣢ष्ठ वृत्रह꣣न्र꣡थं꣢ यु꣣क्ता꣢ ते꣣ ब्र꣡ह्म꣢णा꣣ ह꣡री꣢ ।
अ꣣र्वाची꣢न꣣ꣳ सु꣢ ते꣣ म꣢नो꣣ ग्रा꣡वा꣢ कृणोतु व꣣ग्नु꣡ना꣢ ॥ १०२९ ॥
वृत्राला मारणाऱ्या इंद्रा, रथावर आरूढ हो; तुझे दोन घोडे ब्रह्म (मंत्र) ने जुंपलेले आहेत. तुझे मन आमच्याकडे चांगले वळो; सोम पिळणारा दगड मधुर गानाने ते घडवो.
2.6.1030
इ꣢न्द्र꣣मि꣡द्धरी꣢꣯ वह꣣तो꣡ऽप्र꣢तिधृष्टशवसम् ।
ऋ꣡षी꣢णाꣳ सुष्टु꣣ती꣡रुप꣢꣯ य꣣ज्ञं꣢ च꣣ मा꣡नु꣢षाणाम् ॥ १०३० ॥
अप्रतिहत बल असलेल्या इंद्रालाच त्याचे दोन घोडे वाहून नेतात; ऋषींची सुंदर स्तुती आणि मानवांचा यज्ञ त्याच्याजवळ जातात.