सामवेद · विभाग 2.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.7.1031
ज्यो꣡ति꣢र्य꣣ज्ञ꣡स्य꣢ पवते꣣ म꣡धु꣢ प्रि꣣यं꣢ पि꣣ता꣢ दे꣣वा꣡नां꣢ जनि꣣ता꣢ वि꣣भू꣡व꣢सु ।
द꣡धा꣢ति꣣ र꣡त्न꣢ꣳ स्व꣣ध꣡यो꣢रपी꣣꣬च्यं꣢꣯ म꣣दि꣡न्त꣢मो मत्स꣣र꣡ इ꣢न्द्रि꣣यो꣡ रसः꣢꣯ ॥ १०३१ ॥
यज्ञाचा प्रकाश असा सोम मधुर आणि प्रिय रूपाने वाहतो; देवांचा पिता आणि जनिता, वैभवाने परिपूर्ण. आपल्या स्वधेने लपलेले रत्न तो देतो; अत्यंत आनंददायी, उत्तेजक, सामर्थ्यवान रस.
2.7.1032
अ꣣भिक्र꣡न्द꣢न्क꣣ल꣡शं꣢ वा꣣꣬ज्य꣢꣯र्षति꣣ प꣡ति꣢र्दि꣣वः꣢ श꣣त꣡धा꣢रो विचक्ष꣣णः꣢ ।
ह꣡रि꣢र्मि꣣त्र꣢स्य꣣ स꣡द꣢नेषु सीदति मर्मृजा꣣नो꣡ऽवि꣢भिः꣣ सि꣡न्धु꣢भि꣣र्वृ꣡षा꣢ ॥ १०३२ ॥
कलशावर गर्जना करीत बलवान धावतो; स्वर्गाचा स्वामी, शंभर धारा असलेला, सर्वदर्शी. मित्राच्या आसनांवर हिरव्या रंगाने बसतो; लोकरीच्या गाळण्यांनी व पाण्यांनी शुद्ध होणारा वृषभ.
2.7.1033
अ꣢ग्रे꣣ सि꣡न्धू꣢नां꣣ प꣡व꣢मानो अर्ष꣣त्य꣡ग्रे꣢ वा꣣चो꣡ अ꣢ग्रि꣣यो꣡ गोषु꣢꣯ गच्छसि ।
॥ अ꣢ग्रे꣣ वा꣡ज꣢स्य भजसे म꣣ह꣡द्धन꣢꣯ꣳ स्वायु꣣धः꣢ सो꣣तृ꣡भिः꣢ सोम सूयसे ॥ १०३३ ॥
नद्यांच्या अग्रभागी पवमान सोम धावतो; वाणीच्या अग्रभागी श्रेष्ठ असा तू गायींकडे जातोस. बलाच्या अग्रभागी महान धनाचा वाटा तू घेतोस; हे सोमा, उत्तम आयुधे असलेल्या, सोम पिळणाऱ्यांकडून तू पिळला जातोस.
2.7.1034
अ꣡सृ꣢क्षत꣣ प्र꣢ वा꣣जि꣡नो꣢ ग꣣व्या꣡ सोमा꣢꣯सो अश्व꣣या꣢ ।
शु꣣क्रा꣡सो꣢ वीर꣣या꣡शवः꣢꣯ ॥ १०३४ ॥
बलवान सोमरस वाहिले—गायींसाठी, घोड्यांसाठी; तेजस्वी, वीरांसाठी वेगवान.
2.7.1035
शु꣣म्भ꣡मा꣢ना ऋता꣣यु꣡भि꣢र्मृ꣣ज्य꣡मा꣢ना꣣ ग꣡भ꣢स्त्योः ।
प꣡व꣢न्ते꣣ वा꣡रे꣢ अ꣣व्य꣡ये꣢ ॥ १०३५ ॥
ऋताची इच्छा करणाऱ्यांनी सजवलेले, हातांनी शुद्ध केलेले; ते अव्यय लोकरीच्या गाळणीत वाहतात.
2.7.1036
ते꣡ विश्वा꣢꣯ दा꣣शु꣢षे꣣ व꣢सु꣣ सो꣡मा꣢ दि꣣व्या꣢नि꣣ पा꣡र्थि꣢वा ।
प꣡व꣢न्ता꣣मा꣡न्तरि꣢꣯क्ष्या ॥ १०३६ ॥
ते सोमरस दात्यासाठी सर्व धन—दिव्य आणि पार्थिव—वाहू देत; अंतरिक्षातील धनही वाहू दे.
2.7.1037
प꣡व꣢स्व देव꣣वी꣡रति꣣ प꣣वि꣡त्र꣢ꣳ सोम꣣ र꣡ꣳह्या꣢ ।
इ꣡न्द्र꣢मिन्दो꣣ वृ꣡षा वि꣢꣯श ॥ १०३७ ॥
हे सोमा, देवांच्या वीरत्वासाठी वेगाने पवित्र गाळणीतून वाहा. हे इन्दो, वृषभाप्रमाणे इंद्रात प्रवेश कर.
2.7.1038
आ꣡ व꣢च्यस्व꣣ म꣢हि꣣ प्स꣢रो꣣ वृ꣡षे꣢न्दो द्यु꣣म्न꣡व꣢त्तमः ।
आ꣡ योनिं꣢꣯ धर्ण꣣सिः꣡ स꣢दः ॥ १०३८ ॥
हे इन्दो, वृषभा, महान अन्नासाठी वाहा, अत्यंत तेजस्वी होऊन. दृढपणे आपल्या स्थानी, आसनावर ये.
2.7.1039
अ꣡धु꣢क्षत प्रि꣣यं꣢꣫ मधु꣣ धा꣡रा꣢ सु꣣त꣡स्य꣢ वे꣣ध꣡सः꣢ ।
अ꣣पो꣡ व꣢सिष्ट सु꣣क्र꣡तुः꣢ ॥ १०३९ ॥
वेधसाच्या पिळलेल्या सोमाच्या प्रिय मधुधारा दोहन केल्या. सुक्रतूने पाण्यांना आच्छादले.
2.7.1040
म꣣हा꣡न्तं꣢ त्वा म꣣ही꣡रन्वापो꣢꣯ अर्षन्ति꣣ सि꣡न्ध꣢वः ।
य꣡द्गोभि꣢꣯र्वासयि꣣ष्य꣡से꣢ ॥ १०४० ॥
महान तुझ्या मागे महान पाणी आणि नद्या वाहतात, जेव्हा तू गाईंच्या (दुधाने) आच्छादित होशील.
2.7.1041
स꣣मुद्रो꣢ अ꣣प्सु꣡ मा꣢मृजे विष्ट꣣म्भो꣢ ध꣣रु꣡णो꣢ दि꣣वः꣢ ।
सो꣡मः꣢ प꣣वि꣡त्रे꣢ अस्म꣣युः꣢ ॥ १०४१ ॥
समुद्र पाण्यांत मला शुद्ध करतो; आकाशाचा आधार व धारक. सोम गाळणीत आम्हाला इच्छित असता.
2.7.1042
अ꣡चि꣢क्रद꣣द्वृ꣢षा꣣ ह꣡रि꣢र्म꣣हा꣢न्मि꣣त्रो꣡ न द꣢꣯र्श꣣तः꣢ ।
स꣡ꣳ सूर्ये꣢꣯ण दिद्युते ॥ १०४२ ॥
वृषभ, हरी, महान, मित्रासारखा दर्शनीय गर्जला. तो सूर्यासह एकत्र होऊन तळपतो.
2.7.1043
गि꣡र꣢स्त इन्द꣣ ओ꣡ज꣢सा मर्मृ꣣ज्य꣡न्ते꣢ अप꣣स्यु꣡वः꣢ ।
या꣢भि꣣र्म꣡दा꣢य꣣ शु꣡म्भ꣢से ॥ १०४३ ॥
हे इन्दो (सोमा), तुझ्यासाठी ही स्तुती आपल्या बलाने शुद्ध केली जाते; उद्योगी स्तोते त्यांनी तुला अलंकृत करतात, ज्यांनी तू आनंदासाठी तेजस्वी होतोस.
2.7.1044
तं꣢ त्वा꣣ म꣡दा꣢य꣣ घृ꣡ष्व꣢य उ लोककृ꣣त्नु꣡मी꣢महे ।
त꣢व꣣ प्र꣡श꣢स्तये म꣣हे꣢ ॥ १०४४ ॥
आनंदासाठी व उत्साहीसाठी लोक घडवणाऱ्या तुला आम्ही याचना करतो; तुझ्या महान स्तुतीसाठी.
2.7.1045
गो꣣षा꣡ इ꣢न्दो नृ꣣षा꣡ अ꣢स्यश्व꣣सा꣡ वा꣢ज꣣सा꣢ उ꣣त꣢ ।
आ꣣त्मा꣢ य꣣ज्ञ꣡स्य꣢ पू꣣र्व्यः꣢ ॥ १०४५ ॥
हे इन्दो (सोमा), तू गोदाता, नरदाता, अश्वदाता, बल-अन्नदाता आहेस; तू यज्ञाचा आत्मा, प्रथम आहेस.
2.7.1046
अ꣣स्म꣡भ्य꣢मिन्दविन्द्रि꣣यं꣡ मधोः꣢꣯ पवस्व꣣ धा꣡र꣢या ।
प꣣र्ज꣡न्यो꣢ वृष्टि꣣मा꣡ꣳइ꣢व ॥ १०४६ ॥
हे इन्दो, आमच्यासाठी मधाच्या धारेत इंद्रियबल वाहू दे; पावसाने भरलेल्या पर्जन्यासारखे.
2.7.1047
स꣡ना꣢ च सोम꣣ जे꣡षि꣢ च꣣ प꣡व꣢मान꣣ म꣢हि꣣ श्र꣡वः꣢ ।
अ꣡था꣢ नो꣣ व꣡स्य꣢सस्कृधि ॥ १०४७ ॥
हे सोमा, तू नेहमी जिंकतोस, हे पवमाना, महान कीर्ती जिंकतोस; मग आम्हांला अधिक श्रेष्ठ कर.
2.7.1048
स꣢ना꣣ ज्यो꣢तिः꣣ स꣢ना꣣ स्वा꣢꣣ऽवि꣡श्वा꣢ च सोम꣣ सौ꣡भ꣢गा ।
अ꣡था꣢ नो꣣ व꣡स्य꣢सस्कृधि ॥ १०४८ ॥
सदा प्रकाश, सदा स्वर्ग, हे सोमा, सर्व सौभाग्येही तूच; मग आम्हांला अधिक श्रेष्ठ कर.
2.7.1049
स꣢ना꣣ द꣡क्ष꣢मु꣣त꣢꣫ क्रतु꣣म꣡प꣢ सोम꣣ मृ꣡धो꣢ जहि ।
अ꣡था꣢ नो꣣ व꣡स्य꣢सस्कृधि ॥ १०४९ ॥
हे सोमा, सदैव आमचे बल आणि संकल्प वाढव; हानिकारक शत्रूंना दूर घालव; मग आम्हांस अधिक कल्याणमय कर.
2.7.1050
प꣡वी꣢तारः पुनी꣣त꣢न꣣ सो꣢म꣣मि꣡न्द्रा꣢य꣣ पा꣡त꣢वे ।
अ꣡था꣢ नो꣣ व꣡स्य꣢सस्कृधि ॥ १०५० ॥
हे पवित्र करणाऱ्यांनो, इंद्राने पिण्यासाठी सोम शुद्ध करा; मग आम्हांस अधिक कल्याणमय करा.
2.7.1051
त्व꣡ꣳसूर्ये꣢꣯ न꣣ आ꣡ भ꣢ज꣣ त꣢व꣣ क्र꣢त्वा꣣ त꣢वो꣣ति꣡भिः꣢ ।
अ꣡था꣢ नो꣣ व꣡स्य꣢सस्कृधि ॥ १०५१ ॥
तुझ्या सामर्थ्याने आणि तुझ्या रक्षणांनी सूर्यात आम्हांस वाटा दे; मग आम्हांस अधिक कल्याणमय कर.
2.7.1052
त꣢व꣣ क्र꣢त्वा꣣ त꣢वो꣣ति꣢भि꣣र्ज्यो꣡क्प꣢श्येम꣣ सू꣡र्य꣢म् ।
अ꣡था꣢ नो꣣ व꣡स्य꣢सस्कृधि ॥ १०५२ ॥
तुझ्या सामर्थ्याने आणि तुझ्या रक्षणांनी आम्ही दीर्घकाळ सूर्य पाहू; मग आम्हांस अधिक कल्याणमय कर.
2.7.1053
अ꣣꣬भ्य꣢꣯र्ष स्वायुध꣣ सो꣡म꣢ द्वि꣣ब꣡र्ह꣢सꣳर꣣यि꣢म् ।
अ꣡था꣢ नो꣣ व꣡स्य꣢सस्कृधि ॥ १०५३ ॥
हे उत्तम आयुधे असलेल्या सोमा, दुप्पट मोठे धन आमच्याकडे वाहू दे; मग आम्हांस अधिक कल्याणमय कर.
2.7.1054
अ꣣भ्य꣢३र्षा꣡न꣢पच्युतो꣣ वा꣡जि꣢न्त्स꣣म꣡त्सु꣢ सा꣣स꣢हिः ।
अ꣡था꣢ नो꣣ व꣡स्य꣢सस्कृधि ॥ १०५४ ॥
हे अढळ, बलवान सोमा, संघर्षांत विजयी होऊन आमच्याकडे वाहा; मग आम्हांस अधिक कल्याणमय कर.
2.7.1055
त्वां꣢ य꣣ज्ञै꣡र꣢वीवृध꣣न्प꣡व꣢मान꣣ वि꣡ध꣢र्मणि ।
अ꣡था꣢ नो꣣ व꣡स्य꣢सस्कृधि ॥ १०५५ ॥
हे पवमान सोमा, विधिपूर्वक यज्ञांनी तुला वाढवले आहे; म्हणून आम्हाला अधिक धनवान कर.
2.7.1056
र꣣यिं꣡ न꣢श्चि꣣त्र꣢म꣣श्वि꣢न꣣मि꣡न्दो꣢ वि꣣श्वा꣢यु꣣मा꣡ भ꣢र ।
अ꣡था꣢ नो꣣ व꣡स्य꣢सस्कृधि ॥ १०५६ ॥
हे इंदो सोमा, आमच्यासाठी तेजस्वी, अश्वयुक्त, पूर्ण आयुष्य देणारे धन आण; म्हणून आम्हाला अधिक धनवान कर.
2.7.1057
त꣢र꣣त्स꣢ म꣣न्दी꣡ धा꣢वति꣣ धा꣡रा꣢ सु꣣त꣡स्यान्ध꣢꣯सः ।
त꣢र꣣त्स꣢ म꣣न्दी꣡ धा꣢वति ॥ १०५७ ॥
पिळलेल्या सोमरसाची धारा आनंददायकपणे वेगाने वाहते.
2.7.1058
उ꣣स्रा꣡ वे꣢द꣣ व꣡सू꣢नां꣣ म꣡र्त्त꣢स्य दे꣣व्य꣡व꣢सः ।
त꣢र꣣त्स꣢ म꣣न्दी꣡ धा꣢वति ॥ १०५८ ॥
दिव्य किरणांना वसूंचे आणि मानवाच्या साहाय्याचे ज्ञान आहे; पिळलेल्या सोमाचा आनंददायी प्रवाह वेगाने धावतो.
2.7.1059
ध्व꣣स्र꣡योः꣢ पुरु꣣ष꣢न्त्यो꣣रा꣢ स꣣ह꣡स्रा꣢णि दद्महे ।
त꣢र꣣त्स꣢ म꣣न्दी꣡ धा꣢वति ॥ १०५९ ॥
ध्वस्र व पुरुषन्ती या दोघांकडून आम्ही हजारो (धन) देतो; पिळलेल्या सोमाचा आनंददायी प्रवाह वेगाने धावतो.
2.7.1060
आ꣡ ययो꣢꣯स्त्रि꣣ꣳश꣢तं꣣ त꣡ना꣢ स꣣ह꣡स्रा꣢णि च꣣ द꣡द्म꣢हे ।
त꣢र꣣त्स꣢ म꣣न्दी꣡ धा꣢वति ॥ १०६० ॥
ज्यांच्याकडून आम्ही तीस आणि हजारो (धन) देतो; पिळलेल्या सोमाचा आनंददायी प्रवाह वेगाने धावतो.
2.7.1061
ए꣣ते꣡ सोमा꣢꣯ असृक्षत गृणा꣣नाः꣡ शव꣢꣯से म꣣हे꣢ ।
म꣣दि꣡न्त꣢मस्य꣣ धा꣡र꣢या ॥ १०६१ ॥
हे सोम, स्तुती केले जात असताना, महान बलासाठी वाहिले गेले; अत्यंत आनंददायी धारेसह.
2.7.1062
अ꣣भि꣡ गव्या꣢꣯नि वी꣣त꣡ये꣢ नृ꣣म्णा꣡ पु꣢ना꣣नो꣡ अ꣢र्षसि ।
स꣣न꣡द्वा꣢जः꣣ प꣡रि꣢ स्रव ॥ १०६२ ॥
गो-संबंधी धनांकडे, उपभोगासाठी, मानवी धनांकडे, शुद्ध होत तू वाहतोस; बल जिंकून सर्वत्र वाहा.
2.7.1063
उ꣣त꣢ नो꣣ गो꣡म꣢ती꣣रि꣢षो꣣ वि꣡श्वा꣢ अर्ष परि꣣ष्टु꣡भः꣢ ।
गृ꣣णानो꣢ ज꣣म꣡द꣢ग्निना ॥ १०६३ ॥
आणि आमच्यासाठी गो-समृद्ध सर्व अन्नरस वाहव; जमदग्नीसह स्तुती केले जात असताना.
2.7.1064
इ꣣म꣢꣫ꣳ स्तोम꣣म꣡र्ह꣢ते जा꣣त꣡वे꣢दसे꣣ र꣡थ꣢मिव꣣ सं꣡ म꣢हेमा मनी꣣ष꣡या꣢ ।
भ꣣द्रा꣢꣫ हि नः꣣ प्र꣡म꣢तिरस्य स꣣ꣳस꣡द्यग्ने꣢꣯ स꣣ख्ये꣡ मा रि꣢꣯षामा व꣣यं꣡ तव꣢꣯ ॥ १०६४ ॥
योग्य जातवेदसासाठी हे स्तोत्र रथाप्रमाणे बुद्धीने आम्ही एकत्र रचतो; त्यांच्या सभेत आमची मती कल्याणकारी आहे. हे अग्नी, तुझ्या मैत्रीत आम्ही नष्ट न होवो.
2.7.1065
भ꣡रा꣢मे꣣ध्मं꣢ कृ꣣ण꣡वा꣢मा ह꣣वी꣡ꣳषि꣢ ते चि꣣त꣡य꣢न्तः꣣ प꣡र्व꣢णापर्वणा व꣣य꣢म् ।
जी꣣वा꣡त꣢वे प्रत꣣रा꣡ꣳ सा꣢धया꣣ धि꣡योऽग्ने꣢꣯ स꣣ख्ये꣡ मा रि꣢꣯षामा व꣣यं꣡ तव꣢꣯ ॥ १०६५ ॥
तुझ्यासाठी समिधा आणतो, हवी तयार करतो; प्रत्येक प्रसंगी लक्ष ठेवून, जीवनासाठी आमच्या धिया सिद्ध कर. हे अग्नी, तुझ्या मैत्रीत आम्ही नष्ट न होवो.
2.7.1066
श꣣के꣡म꣢ त्वा स꣣मि꣡ध꣢ꣳ सा꣣ध꣢या꣣ धि꣢य꣣स्त्वे दे꣣वा꣢ ह꣣वि꣡र꣢द꣣न्त्या꣡हु꣢तम् ।
त्व꣡मा꣢दि꣣त्या꣡ꣳ आ व꣢꣯ह꣣ तान्ह्यू꣢꣣ऽ.श्म꣡स्यग्ने꣢꣯ स꣣ख्ये꣡ मा रि꣢꣯षामाव꣣यं꣡ तव꣢꣯ ॥ १०६६ ॥
समिधेने तुला संतुष्ट करू शकू; आमच्या धिया सिद्ध कर. तुझ्यात अर्पिलेले हविष्य देव खातात. आदित्यांना येथे आण, कारण आम्ही त्यांची इच्छा करतो. हे अग्नी, तुझ्या मैत्रीत आम्ही नष्ट न होवो.
2.7.1067
प्र꣡ति꣢ वा꣣ꣳसू꣢र꣣ उ꣡दि꣢ते मि꣣त्रं꣡ गृ꣢णीषे꣣ व꣡रु꣢णम् ।
अ꣣र्यम꣡ण꣢ꣳ रि꣣शा꣡द꣢सम् ॥ १०६७ ॥
सूर्य उगवताना मी तुम्हा दोघांची स्तुती करतो — मित्र आणि वरुण यांची, तसेच शत्रुनाशक अर्यमनाची.
2.7.1068
रा꣣या꣡ हि꣢रण्य꣣या꣢ म꣣ति꣢रि꣣य꣡म꣢वृ꣣का꣢य꣣ श꣡व꣢से ।
इ꣣यं꣡ विप्रा꣢꣯ मे꣣ध꣡सा꣢तये ॥ १०६८ ॥
ही प्रार्थना सोन्यासारख्या धनासह असो — हिंसारहित बलासाठी; ही प्रार्थना विप्रासाठी, बुद्धी मिळवण्यासाठी.
2.7.1069
ते꣡ स्या꣢म देव वरुण꣣ ते꣡ मि꣢त्र सू꣣रि꣡भिः꣢ स꣣ह꣢ ।
इ꣢ष꣣꣬ꣳस्व꣢꣯श्च धीमहि ॥ १०६९ ॥
हे देव वरुणा, आम्ही तुझे होऊ; हे मित्रा, ज्ञानी आश्रयदात्यांसह आम्ही तुझे होऊ. आम्ही अन्न आणि प्रकाश धारण करू.
2.7.1070
भि꣣न्धि꣢꣫ विश्वा꣣ अ꣢प꣣ द्वि꣢षः꣣ प꣢रि꣣ बा꣡धो꣢ ज꣣ही꣡ मृधः꣢꣯ ।
व꣡सु꣢ स्पा꣣र्हं꣡ तदा भ꣢꣯र ॥ १०७० ॥
सर्व शत्रूंना फोडून दूर कर; सभोवतालच्या पीडकांना आणि आक्रमकांना पाडून टाक. ते इष्ट धन आमच्यासाठी आण.
2.7.1071
य꣡स्य꣢ ते꣣ वि꣡श्व꣢मानु꣣ष꣡ग्भूरे꣢꣯र्द꣣त्त꣢स्य꣣ वे꣡द꣢ति ।
व꣡सु꣢ स्पा꣣र्हं꣡ तदा भ꣢꣯र ॥ १०७१ ॥
तुझे सर्व धन क्रमाक्रमाने दात्याने दिलेले दान जाणते व उपभोगते — ते इष्ट धन आमच्यासाठी आण.
2.7.1072
य꣢द्वी꣣डा꣡वि꣢न्द्र꣣ य꣢त्स्थि꣣रे꣡ यत्पर्शा꣢꣯ने꣣ प꣡रा꣢भृतम् ।
व꣡सु꣢ स्पा꣣र्हं꣡ तदा भ꣢꣯र ॥ १०७२ ॥
हे इंद्रा, दृढ जागी, स्थिर जागी, दगडाळ जागी जे धन हरण केले गेले आहे — ते इष्ट धन आमच्यासाठी आण.
2.7.1073
य꣣ज्ञ꣢स्य꣣ हि꣢꣫ स्थ ऋ꣣त्वि꣢जा꣣ स꣢स्नी꣣ वा꣡जे꣢षु꣣ क꣡र्म꣢सु ।
इ꣡न्द्रा꣢ग्नी꣣ त꣡स्य꣢ बोधतम् ॥ १०७३ ॥
तुम्ही दोघे यज्ञाचे ऋत्विज आहात, बलकर्मांमध्ये शुद्ध करणारे. हे इन्द्राग्नी, ते जाणा आणि लक्ष द्या.
2.7.1074
तो꣣शा꣡सा꣢ रथ꣣या꣡वा꣢ना वृत्र꣣ह꣡णाप꣢꣯राजिता ।
इ꣡न्द्रा꣢ग्नी꣣ त꣡स्य꣢ बोधतम् ॥ १०७४ ॥
वेगाने प्रेरणा देणारे, रथांवर चालणारे, वृत्राचे संहारक, अपराजित. हे इन्द्राग्नी, ते जाणा आणि लक्ष द्या.
2.7.1075
इ꣣दं꣡ वां꣢ मदि꣣रं꣡ मध्वधु꣢꣯क्ष꣣न्न꣡द्रि꣢भि꣣र्न꣡रः꣢ ।
इ꣡न्द्रा꣢ग्नी꣣ त꣡स्य꣢ बोधतम् ॥ १०७५ ॥
हे तुम्हा दोघांसाठी आनंददायक मधुर रस आहे; माणसांनी दगडांनी तो पिळला आहे. हे इन्द्राग्नी, ते जाणा आणि लक्ष द्या.
2.7.1076
इ꣡न्द्रा꣢येन्दो म꣣रु꣡त्व꣢ते꣣ प꣡व꣢स्व꣣ म꣡धु꣢मत्तमः ।
अ꣣र्क꣢स्य꣣ यो꣡नि꣢मा꣣स꣡द꣢म् ॥ १०७६ ॥
हे सोमा, इन्द्रासाठी, मरुतांसह, अत्यंत मधुर होऊन वाहा. मंत्राच्या स्थानी स्थिर हो.
2.7.1077
तं꣢ त्वा꣣ वि꣡प्रा꣢ वचो꣣वि꣢दः꣣ प꣡रि꣢ष्कृण्वन्ति धर्ण꣣सि꣢म् ।
सं꣡ त्वा꣢ मृजन्त्या꣣य꣡वः꣢ ॥ १०७७ ॥
त्या तुला विप्र, वाणी जाणणारे सजवतात, हे धाडसी. तुला माणसे एकत्र शुद्ध करतात.
2.7.1078
र꣡सं꣢ ते मि꣣त्रो꣡ अ꣢र्य꣣मा꣡ पिब꣢꣯न्तु꣣ व꣡रु꣢णः कवे ।
प꣡व꣢मानस्य म꣣रु꣡तः꣢ ॥ १०७८ ॥
तुझा रस मित्र व अर्यमा पितात, हे कवी, वरुणही पिओ. वाहत्या सोमाचा रस मरुत पितात.
2.7.1079
मृ꣣ज्य꣡मा꣢नः सुहस्त्य समु꣣द्रे꣡ वाच꣢꣯मिन्वसि ।
र꣣यिं꣢ पि꣣श꣡ङ्गं꣢ बहु꣣लं꣡ पु꣢रु꣣स्पृ꣢हं꣣ प꣡व꣢माना꣣꣬भ्य꣢꣯र्षसि ॥ १०७९ ॥
हे सुहस्त्य, शुद्ध होत असताना तू समुद्रात वाणीला प्रेरित करतोस. हे पवमाना, सोनेरी, विपुल, अत्यंत इच्छित धनाकडे तू वाहतोस.
2.7.1080
पु꣣नानो꣢꣫ वारे꣣ प꣡व꣢मानो अ꣣व्य꣢ये꣣ वृ꣡षो꣢ अचिक्रद꣣द्व꣡ने꣢ ।
दे꣣वा꣡ना꣢ꣳसोम पवमान निष्कृ꣣तं꣡ गोभि꣢꣯रञ्जा꣣नो꣡ अ꣢र्षसि ॥ १०८० ॥
स्वतःला शुद्ध करत, पवमान, वृषभाप्रमाणे, अव्यय गाळणीत आणि अरण्यात गर्जला. हे देवांच्या सोमा, हे पवमाना, गायींच्या (दुधाने) अभिषिक्त होऊन तयार केलेल्या पेयाकडे तू वाहतोस.
2.7.1081
ए꣣त꣢मु꣣ त्यं꣢꣫ दश꣣ क्षि꣡पो꣢ मृ꣣ज꣢न्ति꣣ सि꣡न्धु꣢मातरम् ।
स꣡मा꣢दि꣣त्ये꣡भि꣢रख्यत ॥ १०८१ ॥
यालाच, त्या दहा बोटांनी जलमातेत (गाळणीत) शुद्ध केले. तो आदित्यांसह प्रकाशला.
2.7.1082
स꣡मिन्द्रे꣢꣯णो꣣त꣢ वा꣣यु꣡ना꣢ सु꣣त꣡ ए꣢ति प꣣वि꣢त्र꣣ आ꣢ ।
स꣡ꣳ सूर्य꣢꣯स्य र꣣श्मि꣡भिः꣢ ॥ १०८२ ॥
इंद्र आणि वायूसह एकत्र होऊन, पिळलेला सोम गाळणीकडे जातो. सूर्याच्या किरणांसह (तो येतो).
2.7.1083
स꣢ नो꣣ भ꣡गा꣢य वा꣣य꣡वे꣢ पू꣣ष्णे꣡ प꣢वस्व꣣ म꣡धु꣢मान् ।
चा꣡रु꣢र्मि꣣त्रे꣡ वरु꣢꣯णे च ॥ १०८३ ॥
तो आमच्यासाठी, भगासाठी, वायूसाठी, पूषासाठी वाहो. मधुर व प्रिय होऊन मित्र आणि वरुणासाठी (वाहो).
2.7.1084
रे꣣व꣡ती꣢र्नः सध꣣मा꣢द꣣ इ꣡न्द्रे꣢ सन्तु तु꣣वि꣡वा꣢जाः ।
क्षु꣣म꣢न्तो꣣ या꣢भि꣣र्म꣡दे꣢म ॥ १०८४ ॥
सधमादात इंद्राजवळ आमच्यासाठी ही धनवती, अत्यंत बलवती, अन्नाने परिपूर्ण होवोत. ज्यांनी आम्ही आनंदित होऊ.
2.7.1085
आ꣢ घ꣣ त्वा꣢वा꣣न् त्म꣡ना꣢ यु꣣क्तः꣢ स्तो꣣तृ꣡भ्यो꣢ धृष्णवीया꣣नः꣢ ।
ऋ꣣णो꣢उक्षं꣣ न꣢ च꣣꣬क्रयोः꣢꣯ ॥ १०८५ ॥
तुझ्यासारखा तो स्वतः जुंपलेला, स्तोत्रकर्त्यांसाठी धैर्याने येवो; चाकांमध्ये आस फिरवावी तसा.
2.7.1086
आ꣡ यद्दुवः꣢꣯ शतक्रत꣣वा꣡ कामं꣢꣯ जरितृ़꣣णा꣢म् ।
ऋ꣣णो꣢उक्षं꣣ न꣡ शची꣢꣯भिः ॥ १०८६ ॥
हे शतक्रतो, स्तोत्रकर्त्यांची इच्छा पूर्ण करण्यासाठी जेव्हा तू आवाहनाला येतोस, तेव्हा शक्तीने आस फिरवावी तसा तू चालवतोस.
2.7.1087
सु꣣रूपकृत्नु꣢मू꣣त꣡ये सु꣣दु꣡घा꣢मिव गो꣣दु꣡हे꣢ ।
जु꣣हूम꣢सि꣣ द्य꣡वि꣢द्यवि ॥ १०८७ ॥
सुंदर रूप देणाऱ्याला संरक्षणासाठी आम्ही बोलावतो; दूध काढणाऱ्यासाठी सहज दूध देणाऱ्या गाईप्रमाणे, दिवसेंदिवस.
2.7.1088
उ꣡प꣢ नः꣣ स꣢व꣣ना꣡ ग꣢हि꣣ सो꣡म꣢स्य सोमपाः पिब ।
गो꣣दा꣢꣫ इद्रे꣣व꣢तो꣣ म꣡दः꣢ ॥ १०८८ ॥
आमच्या सवनांजवळ ये, हे सोमपायी, सोम पी; गोदाता, धनवान आणि आनंददायी तू.
2.7.1089
अ꣡था꣢ ते꣣ अ꣡न्त꣢मानां वि꣣द्या꣡म꣢ सुमती꣣ना꣢म् ।
मा꣢ नो꣣ अ꣡ति꣢ ख्य꣣ आ꣡ ग꣢हि ॥ १०८९ ॥
म्हणून तुझ्या अत्यंत जवळच्या सद्भावना आम्ही मिळवू; आम्हाला दुर्लक्षित न करता ये.
2.7.1090
उ꣣भे꣡ यदि꣢꣯न्द्र꣣ रो꣡द꣢सी आप꣣प्रा꣢थो꣣षा꣡ इ꣢व ।
म꣣हा꣡न्तं꣢ त्वा म꣣ही꣡ना꣢ꣳ स꣣म्रा꣡जं꣢ चर्षणी꣣ना꣢म् ।
दे꣣वी꣡ जनि꣢꣯त्र्यजीजनद्भ꣣द्रा꣡ जनि꣢꣯त्र्यजीजनत् ॥ १०९० ॥
हे इंद्रा, तू द्युलोक आणि पृथ्वी दोन्ही उषेप्रमाणे भरून टाकलेस तेव्हा, महान्यांचा आणि लोकांचा सम्राट अशा तुला दिव्य माता जन्मली; कल्याणी माता जन्मली.
2.7.1091
दी꣣र्घ꣡ꣳ ह्य꣢ङ्कु꣣शं꣡ य꣢था꣣ श꣢क्तिं꣣ बि꣡भ꣢र्षि मन्तुमः ।
पू꣡र्वे꣢ण मघवन्प꣣दा꣢ व꣣या꣢म꣣जो꣡ यथा꣢꣯ यमः ।
दे꣣वी꣡ जनि꣢꣯त्र्यजीजनद्भ꣣द्रा꣡ जनि꣢꣯त्र्यजीजनत् ॥ १०९१ ॥
हे इंद्रा, तू लांब अंकुशाप्रमाणे शक्ती धारण करतोस; मन्तूमध्ये तू सर्वश्रेष्ठ आहेस. हे मघवन्, तुझ्या पूर्व पदाने आम्हाला, अजन्मा यमाप्रमाणे, सांभाळ. दिव्य माता जन्मली; कल्याणी माता जन्मली.
2.7.1092
अ꣣व꣢ स्म दुर्हृणाय꣣तो꣡ मर्त्त꣢꣯स्य तनुहि स्थि꣣र꣢म् ।
अ꣣धस्पदं꣡ तमीं꣢꣯ कृधि꣣ यो꣢ अ꣣स्मा꣡ꣳ अ꣢भि꣣दा꣡स꣢ति ।
दे꣣वी꣡ जनि꣢꣯त्र्यजीजनद्भ꣣द्रा꣡ जनि꣢꣯त्र्यजीजनत् ॥ १०९२ ॥
दुष्ट मनुष्याचे स्थिर बळ खरोखर वाकव. जो आम्हांस हानी करू इच्छितो त्याला अंधारात खाली ठेव. दिव्य माता जन्मली; कल्याणी माता जन्मली.
2.7.1093
प꣡रि꣢ स्वा꣣नो꣡ गि꣢रि꣣ष्ठाः꣢ प꣣वि꣢त्रे꣣ सो꣡मो꣢ अक्षरत् ।
म꣡दे꣢षु सर्व꣣धा꣡ अ꣢सि ॥ १०९३ ॥
डोंगरावर राहणाऱ्या सोमाचा नाद पवित्र गाळणीभोवती वाहिला. मदांमध्ये तू सर्व प्रकारे आहेस.
2.7.1094
त्वं꣢꣫ विप्र꣣स्त्वं꣢꣫ क꣣वि꣢उमधु꣣ प्र꣢ जा꣣त꣡मन्ध꣢꣯सः ।
म꣡दे꣢षु सर्व꣣धा꣡ अ꣢सि ॥ १०९४ ॥
तू विप्र आहेस, तू कवी आहेस; सोमरसाचे माधुर्य प्रकट झाले. मदांमध्ये तू सर्व प्रकारे आहेस.
2.7.1095
त्वे꣡ विश्वे꣢꣯ स꣣जो꣡ष꣢सो दे꣣वा꣡सः꣢ पी꣣ति꣡मा꣢शत ।
म꣡दे꣢षु सर्व꣣धा꣡ अ꣢सि ॥ १०९५ ॥
तुझ्यामध्ये सर्व देव एकत्र आनंदाने पानाला पोहोचले. मदांमध्ये तू सर्व प्रकारे आहेस.
2.7.1096
स꣡ सु꣢न्वे꣣ यो꣡ वसू꣢꣯नां꣣ यो꣢ रा꣣या꣡मा꣢ने꣣ता꣡ य इडा꣢꣯नाम् ।
सो꣢मो꣣ यः꣡ सु꣢क्षिती꣣ना꣢म् ॥ १०९६ ॥
वसूंचा, धनांचा नेता असलेला तो सोम पिळला जातो; इडांचा सोम, सुक्षितींचा सोम तो आहे.
2.7.1097
य꣡स्य꣢ त꣣ इ꣢न्द्रः꣣ पि꣢बा꣣द्य꣡स्य꣢ म꣣रु꣢तो꣣ य꣡स्य꣢ वार्य꣣म꣢णा꣣ भ꣡गः꣢ ।
आ꣡ येन꣢꣯ मि꣣त्रा꣡वरु꣢꣯णा꣣ क꣡रा꣢मह꣣ ए꣢न्द्र꣣म꣡व꣢से म꣣हे꣢ ॥ १०९७ ॥
ज्याला इंद्र पितो, ज्याला मरुत् आणि अर्यमा व भग पितात, ज्याच्या योगे आम्ही मित्र-वरुणांना बोलावतो, त्या इंद्राला महान संरक्षणासाठी (आम्ही बोलावतो).
2.7.1098
तं꣡ वः꣢ सखायो꣣ म꣡दा꣢य पुना꣣न꣢म꣣भि꣡ गा꣢यत ।
शि꣢शुं꣣ न꣢ ह꣣व्यैः꣡ स्व꣡दयन्त गू꣣र्ति꣡भिः꣢ ॥ १०९८ ॥
हे मित्रांनो, त्या पवित्र केलेल्या सोमासाठी, आनंदासाठी, त्याच्याकडे गा. मुलाला हव्यांनी (कुरवाळावे तसे), स्तुतींनी त्याला गोड करा.
2.7.1099
सं꣢ व꣣त्स꣡ इ꣢व मा꣣तृ꣢भि꣣रि꣡न्दु꣢र्हिन्वा꣣नो꣡ अ꣢ज्यते ।
दे꣣वावी꣡र्मदो꣢꣯ म꣣ति꣢भिः꣣ प꣡रि꣢ष्कृतः ॥ १०९९ ॥
वासरू जसे मातांसोबत मिळते, तसा प्रेरित सोमबिंदू अभिषिक्त होतो. देवांचा रक्षक, आनंददायक, स्तुतींनी अलंकृत.
2.7.1100
अ꣣यं꣡ दक्षा꣢꣯य꣣ सा꣡ध꣢नो꣣ऽय꣡म꣡दे꣢षु सर्व꣣धा꣡ अ꣢सि शर्धा꣢꣯य वी꣣त꣡ये꣢ ।
अ꣣यं꣢ दे꣣वे꣢भ्यो꣣ म꣡धु꣢मत्तरः सु꣣तः꣢ ॥ ११०० ॥
हा (सोम) बलासाठी सिद्धिदायक आहे, हा शक्ती आणि भोगासाठी. हा देवांसाठी अत्यंत मधुर पिळलेला सोम आहे.
2.7.1101
सो꣡माः꣢ पवन्त꣣ इ꣡न्द꣢वो꣣ऽस्म꣡भ्यं꣢ गातु꣣वि꣡त्त꣢माः ।
मि꣣त्राः꣢ स्वा꣣ना꣡ अ꣢रे꣣प꣡सः꣢ स्वा꣣꣬ध्यः꣢꣯ स्व꣣र्वि꣡दः꣢ ॥ ११०१ ॥
सोमबिंदू आमच्यासाठी वाहतात, मार्ग शोधणारे उत्तम. मित्र, पिळले जाणारे, निर्दोष, सुपाठ्य, प्रकाश शोधणारे.
2.7.1102
ते꣢ पू꣣ता꣡सो꣢ विप꣣श्चि꣢तः꣣ सो꣡मा꣢सो꣣ द꣡ध्या꣢शिरः ।
सू꣡रा꣢सो꣣ न꣡ द꣢र्श꣣ता꣡सो꣢ जिग꣣त्न꣡वो꣢ ध्रु꣣वा꣢ घृ꣣ते꣢ ॥ ११०२ ॥
ते पवित्र केलेले, ज्ञानी सोम, दह्यात मिसळलेले. सूर्यांसारखे दिसणारे, वेगवान, तुपात स्थिर.
2.7.1103
सु꣣ष्वाणा꣢सो꣣ व्य꣡द्रि꣢भि꣣श्चि꣡ता꣢ना꣣ गो꣡रधि꣢꣯ त्व꣣चि꣢ ।
इ꣡ष꣢म꣣स्म꣡भ्य꣢म꣣भि꣢तः꣣ स꣡म꣢स्वरन्वसु꣣वि꣡दः꣢ ॥ ११०३ ॥
दगडांनी पिळलेले, गाईच्या कातडीवर गाळलेले हे सोम आमच्यासाठी सर्वत्र अन्नाचा स्वर एकत्र निनादतात; ते धन मिळवणारे आहेत.
2.7.1104
अ꣣या꣢ प꣣वा꣡ प꣢वस्वै꣣ना꣡ वसू꣢꣯नि माꣳश्च꣣त्व꣡ इ꣢न्दो꣣ स꣡र꣢सि꣣ प्र꣡ ध꣢न्व ।
ब्र꣣घ्न꣢श्चि꣣द्य꣢स्य꣣ वा꣢तो꣣ न꣢ जू꣣तिं꣡ पु꣢रु꣣मे꣡धा꣢श्चि꣣त्त꣡क꣢वे꣣ न꣡रं꣢ धात् ॥ ११०४ ॥
अशा प्रकारे शुद्ध होऊन वाहा, हे सोमा; ही धने आण. प्रवाहाच्या मार्गात पुढे वाहा. ज्याचा वेग वार्यासारखा महान आहे, तो बहुबुद्धी सोम वेगवान साधकाला आणि नेत्याला (बल) धारण करवो.
2.7.1105
उ꣣त꣡ न꣢ ए꣣ना꣡ प꣢व꣣या꣡ प꣢व꣣स्वा꣡धि꣢ श्रु꣣ते꣢ श्र꣣वा꣡य्य꣢स्य ती꣣र्थे꣢ ।
ष꣣ष्टि꣢ꣳ स꣣ह꣡स्रा꣢ नैगु꣣तो꣡ वसू꣢꣯नि वृ꣣क्षं꣢꣫ न प꣣क्वं꣡ धू꣢नव꣣द्र꣡णा꣢य ॥ ११०५ ॥
आणि आमच्यासाठी यांच्याद्वारे शुद्ध प्रवाहाने वाहा, प्रसिद्ध पवित्र तीर्थावर. साठ हजार नैगुत धने आण; पिकलेल्या झाडाला हलवावे तसे आनंदासाठी (धन) हलवून दाखव.
2.7.1106
म꣢ही꣣मे꣡ अ꣢स्य꣣ वृ꣢ष꣣ ना꣡म꣢ शू꣣षे꣡ माꣳश्च꣢꣯त्वे वा꣣ पृ꣡श꣢ने वा꣣ व꣡ध꣢त्रे ।
अ꣡स्वा꣢पयन्नि꣣गु꣡तः꣢ स्ने꣣ह꣢य꣣च्चा꣢पा꣣मि꣢त्रा꣣ꣳ अ꣢पा꣣चि꣡तो꣢ अचे꣣तः꣢ ॥ ११०६ ॥
हे महान नाव, हे वृषभा (सोमा), बलासाठी, धनदात्यासाठी, चित्रवर्णासाठी किंवा वज्रासाठी (गा). शत्रूंना झोपवत, गुप्त घातकांना वितळवत, वैर्यांना नमवत, (सोम) बेसावधांवर प्रहार करतो.
2.7.1107
अ꣢ग्ने꣣ त्वं꣢ नो꣣ अ꣡न्त꣢म उ꣣त꣢ त्रा꣣ता꣢ शि꣣वो꣡ भु꣢वो वरू꣣꣬थ्यः꣢꣯ ॥ ११०७ ॥
हे अग्नी, तू आमच्यासाठी सर्वात जवळचा आणि रक्षक आहेस. कल्याणकारी हो; आमचा आश्रय हो.
2.7.1108
व꣡सु꣢र꣣ग्नि꣡र्वसु꣢꣯श्रवा꣣ अ꣡च्छा꣢ नक्षि द्यु꣣म꣡त्त꣢मो र꣣यिं꣡ दाः꣢ ॥ ११०८ ॥
वसु अग्नी, धनाने कीर्तिमान, अत्यंत तेजस्वी अग्नी आमच्यापर्यंत पोहोचो. हे अग्नी, धन दे.
2.7.1109
तं꣡ त्वा꣢ शोचिष्ठ दीदिवः सु꣣म्ना꣡य꣢ नू꣣न꣡मी꣢महे꣣ स꣡खि꣢भ्यः ॥ ११०९ ॥
हे सर्वात तेजस्वी, दीप्तिमान, आता आम्ही मित्रांसाठी तुझी कृपा याचतो.
2.7.1110
इ꣣मा꣢꣫ नु कं꣣ भु꣡व꣢ना सीषधे꣣मे꣡न्द्र꣢श्च꣣ वि꣡श्वे꣢ च दे꣣वाः꣢ ॥ १११० ॥
आता ही लोक आपण पूर्ण करू; इंद्र आणि सर्व देव (आमच्यासोबत असोत).
2.7.1111
य꣣ज्ञं꣡ च꣢ नस्त꣣꣬न्वं꣢꣯ च प्र꣣जां꣡ चा꣢दि꣣त्यै꣡रिन्द्रः꣢꣯ स꣣ह꣡ सी꣢षधातु ॥ ११११ ॥
इंद्र आदित्यांसह आमचा यज्ञ, शरीर आणि संतती सिद्ध करो.
2.7.1112
आ꣣दित्यै꣢उिन्द्रः꣣ स꣡ग꣢णो म꣣रु꣡द्भि꣢र꣣स्म꣡भ्यं꣢ भेष꣣जा꣡ क꣢रत् ॥ १११२ ॥
आदित्य आणि मरुतांसह इंद्र आपल्या गणांसह आमच्यासाठी औषधे निर्माण करो.
2.7.1113
प्र꣡वोऽर्चो꣢꣯प (प्र व इन्द्राय वृत्रहन्तमाय विप्राय गाथं गायत यं जुजोषते ॥) ॥ १११३ ॥
वृत्राचा सर्वाधिक संहारक, प्रेरित ज्ञानी इंद्राप्रीत्यर्थ त्याला आवडणारी गाथा गा.
2.7.1114
प्र꣡वोऽर्चो꣢꣯प (अर्चन्त्यर्कं मरुतः स्वर्का आ स्तोभति श्रुतो युवा स इन्द्रः ॥) ॥ १११४ ॥
सुस्वर मरुत् मंत्राने पूजतात; प्रसिद्ध, तरुण त्या इंद्राची ते स्तुती करतात.
2.7.1115
प्र꣡वोऽर्चो꣢꣯प (उप प्रक्षे मधुमति क्षियन्तः पुष्येम रयिं धीमहे त इन्द्र ॥) ॥ १११५ ॥
हे इंद्रा, मधुर सोमाने भरलेल्या निवासाजवळ राहून, तुझे ध्यान करून, आम्ही संपत्तीत समृद्ध होऊ.