بهاغافاد غيتا · الفصل 18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
18.1
संन्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ।
त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन ॥ १८.१ ॥
قال أرجونا: يا قويّ الساعدين، يا هريشيكيشا، يا قاتل كيشي، أودّ أن أعرف حقيقة السنياسا وحقيقة التياغا، كلًّا على حدة.
18.2
काम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुः ।
सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः ॥ १८.२ ॥
قال الربّ: يعرف الحكماء السنياسا بأنها ترك الأعمال الصادرة عن الرغبة، ويسمّي ذوو البصيرة ترك ثمار جميع الأعمال تياغا.
18.3
त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणः ।
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यमिति चापरे ॥ १८.३ ॥
يقول بعض المفكّرين إن العمل ينبغي تركه لأنه مشوب بالعيب، ويقول آخرون إن أعمال القربان والعطاء والتقشّف لا ينبغي تركها.
18.4
निश्चयं शृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम ।
त्यागो हि पुरुषव्याघ्र त्रिविधः संप्रकीर्तितः ॥ १८.४ ॥
اسمع حكمي في ذلك الترك يا أفضل البهاراتيين؛ فإن الترك، يا أفضل الرجال، قد أُعلن أنه ثلاثة أنواع.
18.5
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत् ।
यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम् ॥ १८.५ ॥
أعمال القربان والعطاء والتقشّف لا ينبغي تركها، بل يجب أداؤها حقًّا؛ فالقربان والعطاء والتقشّف مطهِّرات للحكماء.
18.6
एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानि च ।
कर्तव्यानीति मे पार्थ निश्चितं मतमुत्तमम् ॥ १८.६ ॥
ولكن حتى هذه الأعمال ينبغي أداؤها مع ترك التعلّق والثمار؛ هذا يا بارثا رأيي القاطع والأسمى.
18.7
नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो नोपपद्यते ।
मोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः ॥ १८.७ ॥
لا يليق التخلّي عن العمل المفروض؛ وتركه بدافع الوهم يُعدّ تاماسيًّا.
18.8
दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत् ।
स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत् ॥ १८.८ ॥
من يترك العمل لمجرد أنه مؤلم، خوفًا من مشقة الجسد، فقد قام بتخلٍّ راجاسي، ولا ينال ثمرة التخلّي أبدًا.
18.9
कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुन ।
सङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः ॥ १८.९ ॥
يا أرجونا، حين يُؤدّى العمل المفروض لمجرد أنه واجب، مع ترك التعلّق والثمرة أيضًا، فذلك التخلّي يُعدّ ساتفيًّا.
18.10
न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले नानुषज्जते ।
त्यागी सत्त्वसमाविष्टो मेधावी छिन्नसंशयः ॥ १८.१० ॥
المتخلّي المملوء بالساتفا، الحكيم، المقطوعة شكوكه، لا يكره العمل غير المرغوب، ولا يتعلّق بالعمل المرغوب.
18.11
न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः ।
यस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधीयते ॥ १८.११ ॥
حقًّا لا يستطيع ذو الجسد أن يترك الأعمال تركًا تامًّا؛ أمّا من يتخلّى عن ثمرة العمل فهو الذي يُدعى متخلّيًا.
18.12
अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम् ।
भवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु संन्यासिनां क्वचित् ॥ १८.१२ ॥
ثمرة العمل ثلاثية: غير مرغوبة ومرغوبة ومختلطة، وهي تأتي بعد الموت لمن لم يتخلَّ، ولكنها لا تأتي أبدًا للزاهدين.
18.13
पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध मे ।
सांख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणाम् ॥ १८.१३ ॥
يا قويَّ الساعدين، تعلَّم مني هذه الأسباب الخمسة لإتمام جميع الأعمال، كما بُيِّنت في مذهب السانكيا.
18.14
अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम् ।
विविधाश्च पृथक्चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम् ॥ १८.१४ ॥
المستقَرّ، وكذلك الفاعل، والأدوات المتنوعة، والمساعي المختلفة المتعددة، والقدر الإلهي خامسًا.
18.15
शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः ।
न्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः ॥ १८.१५ ॥
أيُّ عمل يشرع فيه الإنسان بالجسد أو القول أو العقل، صوابًا كان أو خلافه، فهذه الخمسة أسبابه.
18.16
तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यः ।
पश्यत्यकृतबुद्धित्वान्न स पश्यति दुर्मतिः ॥ १८.१६ ॥
والأمر كذلك، فمن يرى الذاتَ وحدها فاعلةً لقصور فهمه، فذلك السقيم الرأي لا يرى حقًّا.
18.17
यस्य नाहंकृतो भावो बुद्धिर्यस्य न लिप्यते ।
हत्वापि स इमाँल्लोकान्न हन्ति न निबध्यते ॥ १८.१७ ॥
مَن لم يكن حالُه مشوبًا بالأنانية، ولم يتلوّث عقله، فإنه وإن قتل هؤلاء الناس لا يقتل ولا يُقيَّد.
18.18
ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदना ।
करणं कर्म कर्तेति त्रिविधः कर्मसंग्रहः ॥ १८.१८ ॥
المعرفة والمعلوم والعارف هي الدافع الثلاثي إلى العمل؛ والأداة والفعل والفاعل هي القوام الثلاثي للعمل.
18.19
ज्ञानं कर्म च कर्ता च त्रिधैव गुणभेदतः ।
प्रोच्यते गुणसंख्याने यथावच्छृणु तान्यपि ॥ १८.१९ ॥
في التعليم الذي يعدّد الغونات، يُقال إن المعرفة والعمل والفاعل ثلاثة أنواع فقط بحسب اختلاف الغونات. فاسمع عنها أيضًا كما هي.
18.20
सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।
अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम् ॥ १८.२० ॥
المعرفة التي يرى بها المرء في جميع الكائنات حقيقةً واحدةً لا تفنى، غير منقسمة في المنقسمات، اعلم أنها معرفة ساتفية.
18.21
पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान्पृथग्विधान् ।
वेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विद्धि राजसम् ॥ १८.२१ ॥
أما المعرفة التي ترى بالانفصال في جميع الكائنات كيانات كثيرة من أنواع مختلفة، فاعلم أنها معرفة راجسية.
18.22
यत्तु कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम् ।
अतत्त्वार्थवदल्पं च तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १८.२२ ॥
أما تلك التي تتعلّق بأثرٍ واحدٍ كأنه الكلّ، بلا سبب، ولا إدراك للحقيقة، وضيّقة، فتُسمّى تاماسية.
18.23
नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम् ।
अफलप्रेप्सुना कर्म यत्तत्सात्त्विकमुच्यते ॥ १८.२३ ॥
العمل المفروض، الخالي من التعلّق، المؤدّى بلا ميلٍ ولا نفور، ممن لا يطمع في ثمرته، يُسمّى ساتفيًّا.
18.24
यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः ।
क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम् ॥ १८.२४ ॥
أما العمل الذي يؤدّيه من يطلب تحقيق رغباته، أو يؤدّى بأنانية، وبجهدٍ شاق، فيُسمّى راجسيًّا.
18.25
अनुबन्धं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च पौरुषम् ।
मोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते ॥ १८.२५ ॥
العمل الذي يُشرَع فيه عن وهمٍ، دون اعتبارٍ للعواقب والخسارة والأذى وقدرة المرء نفسه، يُسمّى تامسيًّا.
18.26
मुक्तसङ्गोऽनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः ।
सिद्ध्यसिद्ध्योर्निर्विकारः कर्ता सात्त्विक उच्यते ॥ १८.२६ ॥
الفاعل المتحرّر من التعلّق، الذي لا يتحدّث عن نفسه، المتحلّي بالثبات والهمّة، والذي لا يتبدّل في النجاح والإخفاق، يُسمّى ساتفيًّا.
18.27
रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोऽशुचिः ।
हर्षशोकान्वितः कर्ता राजसः परिकीर्तितः ॥ १८.२७ ॥
الفاعل المتعلّق بالرغبة، الطامع في ثمار العمل، الجشِع، المؤذي بطبعه، غير الطاهر، المتقلّب بين الفرح والحزن، يُعلَن راجسيًّا.
18.28
अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैष्कृतिकोऽलसः ।
विषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते ॥ १८.२८ ॥
الفاعل غير المنضبط، الفظّ، العنيد، المخادع، الحاقد، الكسول، الكئيب، المماطل، يُسمّى تامسيًّا.
18.29
बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं शृणु ।
प्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनञ्जय ॥ १८.२९ ॥
اسمع يا دانانجايا التمييزَ الثلاثي للعقل وللثبات أيضًا بحسب الغونات، كما أبيّنه كاملًا وكلًّا على حدة.
18.30
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये ।
बन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुद्धिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ १८.३० ॥
يا بارثا، العقل الذي يعرف الإقدام والإحجام، وما ينبغي فعله وما لا ينبغي، والخوف وانعدام الخوف، والقيد والتحرّر، ذلك عقلٌ ساتفي.
18.31
यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च ।
अयथावत्प्रजानाति बुद्धिः सा पार्थ राजसी ॥ १८.३१ ॥
يا بارثا، العقل الذي يُدرِك به المرء الدارما واللادارما، وما ينبغي فعله وما لا ينبغي، إدراكًا غير صحيح، هو عقل راجسي.
18.32
अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसाऽऽवृता ।
सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसी ॥ १८.३२ ॥
يا بارثا، العقل الذي يحسب اللادارما دارما وهو مغطّى بالظلمة، ويرى الأمور كلّها مقلوبة، هو عقل تامسي.
18.33
धृत्या यया धारयते मनःप्राणेन्द्रियक्रियाः ।
योगेनाव्यभिचारिण्या धृतिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ १८.३३ ॥
يا بارثا، الثبات الراسخ الذي يضبط به المرء، بواسطة اليوغا، أفعال العقل والنَّفَس والحواس، هو ثبات ساتفي.
18.34
यया तु धर्मकामार्थान् धृत्या धारयतेऽर्जुन ।
प्रसङ्गेन फलाकाङ्क्षी धृतिः सा पार्थ राजसी ॥ १८.३४ ॥
أمّا الثبات يا أرجونا الذي يتمسّك به المرء بالدارما واللذة والثروة، مشتهيًا الثمار بدافع التعلّق، فهو يا بارثا ثبات راجسي.
18.35
यया स्वप्नं भयं शोकं विषादं मदमेव च ।
न विमुञ्चति दुर्मेधा धृतिः सा पार्थ तामसी ॥ १८.३५ ॥
يا بارثا، الثبات الذي لا يتخلّى به الأحمق عن النوم والخوف والحزن واليأس والغرور، هو ثبات تامسي.
18.36
सुखं त्विदानीं त्रिविधं शृणु मे भरतर्षभ ।
अभ्यासाद्रमते यत्र दुःखान्तं च निगच्छति ॥ १८.३६ ॥
والآن اسمع منّي يا خيرَ البهاراتا عن السعادة الثلاثية، التي يبتهج فيها المرء بالممارسة ويبلغ نهاية الألم.
18.37
यत्तदग्रे विषमिव परिणामेऽमृतोपमम् ।
तत्सुखं सात्त्विकं प्रोक्तमात्मबुद्धिप्रसादजम् ॥ १८.३७ ॥
السعادة التي تكون في البدء كالسمّ وفي العاقبة كالرحيق، والمولودة من صفاء عقل المرء، تُسمّى ساتفيكية.
18.38
विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपमम् ।
परिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृतम् ॥ १८.३८ ॥
السعادة الناشئة من اتصال الحواس بموضوعاتها، والتي تكون في البدء كالرحيق وفي العاقبة كالسمّ، تُعدّ راجاسية.
18.39
यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः ।
निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १८.३९ ॥
السعادة التي تُضلّ النفس في البدء وفي العاقبة معًا، والناشئة من النوم والكسل والغفلة، تُسمّى تاماسية.
18.40
न तदस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः ।
सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्ति्रभिर्गुणैः ॥ १८.४० ॥
ليس على الأرض، ولا في السماء بين الآلهة، كائنٌ متحرّر من هذه الغونات الثلاث المولودة من الطبيعة.
18.41
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परंतप ।
कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः ॥ १८.४१ ॥
يا بارانتابا، إنّ واجبات البراهمة والكشاتريا والفايشيا، وكذلك الشودرا، مقسّمة وفق الصفات النابعة من طبيعتهم الخاصة.
18.42
शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव च ।
ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम् ॥ १८.४२ ॥
السكينة وضبط النفس والتقشّف والطهارة والصبر والاستقامة والمعرفة والحكمة المتحقَّقة والإيمان، هي واجبات البراهمي النابعة من طبيعته.
18.43
शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम् ।
दानमीश्वरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम् ॥ १८.४३ ॥
الشجاعة والهيبة والثبات والمهارة وعدم الفرار في القتال والسخاء وروح السيادة، هذه هي واجبات الكشاتريا النابعة من طبيعته.
18.44
कृषिगौरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम् ।
परिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम् ॥ १८.४४ ॥
الزراعة ورعاية الماشية والتجارة هي واجبات الفايشيا النابعة من طبيعته، والعمل القائم على الخدمة هو كذلك واجب الشودرا النابع من طبيعته.
18.45
स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरः ।
स्वकर्मनिरतः सिद्धिं यथा विन्दति तच्छृणु ॥ १८.४५ ॥
بانصراف كلٍّ إلى واجبه الخاص يبلغ الإنسان الكمال. فاسمع كيف يجد الكمالَ من كان منصرفًا إلى واجبه.
18.46
यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।
स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः ॥ १८.४६ ॥
بعبادة مَن منه تصدر الكائنات وبه يتخلّل هذا الكلّ، عبر أداء واجبه الخاص، يبلغ الإنسان الكمال.
18.47
श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् ।
स्वभावनियतं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥ १८.४७ ॥
خيرٌ للمرء دارماه الخاص وإن كان ناقصًا، من دارما غيره وإن أُحسن أداؤه. ومن أدّى العمل الذي تفرضه طبيعته لا يلحقه إثم.
18.48
सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत् ।
सर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाग्निरिवावृताः ॥ १८.४८ ॥
يا كاونتيا، لا ينبغي للمرء أن يترك العمل الذي وُلد له وإن كان فيه عيب، فكلّ المساعي مغشّاة بالعيب كما تُغشّى النار بالدخان.
18.49
असक्तबुद्धिः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः ।
नैष्कर्म्यसिद्धिं परमां संन्यासेनाधिगच्छति ॥ १८.४९ ॥
مَن كان عقله غير متعلّق بشيء في كل مكان، وقد غلب نفسه، وتحرّر من الرغبة، يبلغ بالزهد الكمالَ الأسمى للتحرّر من العمل.
18.50
सिद्धिं प्राप्तो यथा ब्रह्म तथाप्नोति निबोध मे ।
समासेनैव कौन्तेय निष्ठा ज्ञानस्य या परा ॥ १८.५० ॥
تعلّم مني باختصار يا كاونتيا كيف يبلغ مَن نال الكمالَ البراهمانَ، الذي هو الغاية العليا للمعرفة.
18.51
बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्याऽऽत्मानं नियम्य च ।
शब्दादीन् विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च ॥ १८.५१ ॥
متحلّيًا بعقل مطهَّر، ضابطًا نفسه بالثبات، تاركًا الصوت وسائر موضوعات الحواس، ونابذًا الميل والنفور،
18.52
विविक्तसेवी लघ्वाशी यतवाक्कायमानसः ।
ध्यानयोगपरो नित्यं वैराग्यं समुपाश्रितः ॥ १८.५२ ॥
ملازمًا للعزلة، مقلًّا في الطعام، ضابطًا لسانه وجسده وعقله، منصرفًا دائمًا إلى يوغا التأمل، ملتجئًا إلى الزهد،
18.53
अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम् ।
विमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १८.५३ ॥
ونابذًا الأنانيةَ والقوةَ والغرورَ والشهوةَ والغضبَ والتملّك، متحرّرًا من الشعور بـ"ما هو لي"، ساكنًا، يصبح أهلًا لأن يصير براهمان.
18.54
ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचति न काङ्क्षति ।
समः सर्वेषु भूतेषु मद्भक्तिं लभते पराम् ॥ १८.५४ ॥
مَن صار براهمان، صافيَ النفس، لا يحزن ولا يشتهي؛ متساويًا تجاه جميع الكائنات، ينال أسمى التعبّد لي.
18.55
भक्त्या मामभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतः ।
ततो मां तत्त्वतो ज्ञात्वा विशते तदनन्तरम् ॥ १८.५५ ॥
بالتعبّد يعرفني على الحقيقة، قدرَ عظمتي ومن أكون؛ ثم إذ عرفني على الحقيقة يدخل فيّ في الحال.
18.56
सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मद्व्यपाश्रयः ।
मत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतं पदमव्ययम् ॥ १८.५६ ॥
حتى وهو يؤدّي جميع الأعمال دائمًا، متّخذًا إيّاي ملاذًا، يبلغ بفضلي المقامَ الأبديّ الذي لا يفنى.
18.57
चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः ।
बुद्धियोगमुपाश्रित्य मच्चित्तः सततं भव ॥ १८.५७ ॥
متخلّيًا في قلبك عن جميع الأعمال لي، جاعلًا إيّاي الغاية العليا، معتصمًا بيوغا الفهم، كن دائمًا وذهنك مثبّت عليّ.
18.58
मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि मत्प्रसादात्तरिष्यसि ।
अथ चेत्त्वमहङ्कारान्न श्रोष्यसि विनङ्क्ष्यसि ॥ १८.५८ ॥
وذهنك مثبّت عليّ ستجتاز بفضلي كلّ الصعاب؛ أمّا إن لم تُصغِ بدافع الأنانية فستهلك.
18.59
यदहङ्कारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसे ।
मिथ्यैष व्यवसायस्ते प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति ॥ १८.५९ ॥
إن كنت، متّكئًا على الأنا، تظنّ «لن أقاتل»، فعزمك هذا باطل؛ فطبيعتك ستسوقك إليه.
18.60
स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणा ।
कर्तुं नेच्छसि यन्मोहात्करिष्यस्यवशोऽपि तत् ॥ १८.६० ॥
يا كاونتيا، مقيّدًا بعملك النابع من طبيعتك، ما لا تريد فعله بسبب الوهم ستفعله ولو رغمًا عنك.
18.61
ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठति ।
भ्रामयन्सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया ॥ १८.६१ ॥
يا أرجونا، إنّ الربّ يسكن في قلب جميع الكائنات، يُديرها جميعًا بمايا خاصته كأنها مركّبة على آلة.
18.62
तमेव शरणं गच्छ सर्वभावेन भारत ।
तत्प्रसादात्परां शान्तिं स्थानं प्राप्स्यसि शाश्वतम् ॥ १८.६२ ॥
يا بهاراتا، الجأ إليه وحده بكلّ كيانك. بفضله ستنال السلام الأسمى والمقام الأبدي.
18.63
इति ते ज्ञानमाख्यातं गुह्याद्गुह्यतरं मया ।
विमृश्यैतदशेषेण यथेच्छसि तथा कुरु ॥ १८.६३ ॥
هكذا أعلنتُ لك معرفةً أسرَّ من كلّ سرّ. تأمّلها تأمّلًا تامًّا، ثم افعل ما تشاء.
18.64
सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे परमं वचः ।
इष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम् ॥ १८.६४ ॥
اسمع مرّةً أخرى كلمتي العليا، وهي أسرّ الأسرار جميعًا. أنت محبوبٌ لديّ حبًّا راسخًا، لذلك سأقول لك ما فيه خيرك.
18.65
मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे ॥ १८.६५ ॥
اجعل فكرك فيّ، وكن مخلصًا لي، واعبدني، وانحنِ لي. إليّ وحدي ستأتي؛ أعدك بهذا صدقًا، فأنت عزيزٌ عليّ.
18.66
सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज ।
अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः ॥ १८.६६ ॥
اترك جميع الدارمات، والجأ إليّ وحدي. سأحرّرك من جميع الآثام؛ فلا تحزن.
18.67
इदं ते नातपस्काय नाभक्ताय कदाचन ।
न चाशुश्रूषवे वाच्यं न च मां योऽभ्यसूयति ॥ १८.६७ ॥
لا تقل هذا أبدًا لمن لا تقشّف له، ولا لمن لا تعبّد له، ولا لمن لا يرغب في السماع، ولا لمن يعيبني.
18.68
य इमं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति ।
भक्तिं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः ॥ १८.६८ ॥
مَن يُبيّن هذا السرّ الأسمى بين عُبّادي، مقدّمًا لي أسمى التعبّد، فإنه يأتي إليّ وحدي بلا ريب.
18.69
न च तस्मान्मनुष्येषु कश्चिन्मे प्रियकृत्तमः ।
भविता न च मे तस्मादन्यः प्रियतरो भुवि ॥ १८.६९ ॥
وليس بين البشر مَن يصنع ما يُرضيني أكثر منه، ولن يكون على الأرض أحدٌ أحبّ إليّ منه.
18.70
अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवादमावयोः ।
ज्ञानयज्ञेन तेनाहमिष्टः स्यामिति मे मतिः ॥ १८.७० ॥
ومَن يدرس هذا الحوار المقدّس بيننا، فإنه يعبدني بقربان المعرفة؛ هذا هو رأيي.
18.71
श्रद्धावाननसूयश्च शृणुयादपि यो नरः ।
सोऽपि मुक्तः शुभाँल्लोकान्प्राप्नुयात्पुण्यकर्मणाम् ॥ १८.७१ ॥
وحتى الإنسان الذي يستمع إليه فحسب بإيمان ومن غير حسد، فإنه هو أيضًا، متحرّرًا، يبلغ العوالم المباركة لأصحاب الأعمال الصالحة.
18.72
कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा ।
कच्चिदज्ञानसंमोहः प्रनष्टस्ते धनञ्जय ॥ १८.७२ ॥
هل سمعتَ هذا يا بارثا بعقلٍ مُركَّز؟ وهل زال وهمك الناشئ عن الجهل يا دانانجايا؟
18.73
नष्टो मोहः स्मृतिर्लब्धा त्वत्प्रसादान्मयाच्युत ।
स्थितोऽस्मि गतसन्देहः करिष्ये वचनं तव ॥ १८.७३ ॥
قال أرجونا: لقد زال وهمي، واستعدتُ ذاكرتي بفضلك يا أتشيوتا. أنا ثابت وقد زال شكّي؛ سأعمل بكلمتك.
18.74
इत्यहं वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मनः ।
संवादमिममश्रौषमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ १८.७४ ॥
قال سانجايا: هكذا سمعتُ هذا الحوار العجيب الذي يقشعرّ له البدن بين فاسوديفا وبارثا عظيم النفس.
18.75
व्यासप्रसादाच्छ्रुतवानेतद्गुह्यमहं परम् ।
योगं योगेश्वरात्कृष्णात्साक्षात्कथयतः स्वयम् ॥ १८.७५ ॥
بفضل فياسا سمعتُ هذا السرّ الأسمى، هذه اليوغا، من كريشنا سيّد اليوغا وهو يرويها بنفسه مباشرةً.
18.76
राजन्संस्मृत्य संस्मृत्य संवादमिममद्भुतम् ।
केशवार्जुनयोः पुण्यं हृष्यामि च मुहुर्मुहुः ॥ १८.७६ ॥
أيها الملك، كلما تذكّرتُ مرارًا هذا الحوار العجيب المقدّس بين كيشافا وأرجونا، ابتهجتُ مرةً بعد مرة.
18.77
तच्च संस्मृत्य संस्मृत्य रूपमत्यद्भुतं हरेः ।
विस्मयो मे महान् राजन् हृष्यामि च पुनः पुनः ॥ १८.७७ ॥
وكلما تذكّرتُ مرارًا تلك الهيئة البالغة العجب لهاري، عظُم دهشي أيها الملك، وابتهجتُ مرةً بعد مرة.
18.78
यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः ।
तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम।।18.78 ॥ १८.७८ ॥
حيثما كان كريشنا سيّد اليوغا، وحيثما كان بارثا حامل القوس، فهناك الحظّ والنصر والرخاء والسلوك الراسخ؛ هذا هو يقيني.