భగవద్గీత · అధ్యాయం 18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
18.1
संन्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ।
त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन ॥ १८.१ ॥
అర్జునుడు పలికెను: మహాబాహో, హృషీకేశా, కేశినిషూదనా, సన్న్యాసం మరియు త్యాగం యొక్క తత్త్వాన్ని వేర్వేరుగా తెలుసుకోవాలని కోరుతున్నాను.
18.2
काम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुः ।
सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः ॥ १८.२ ॥
శ్రీ భగవానుడు పలికెను: కామ్య కర్మలను విడిచిపెట్టడాన్ని జ్ఞానులు సన్న్యాసమని తెలుసుకుంటారు; సర్వ కర్మల ఫలాన్ని త్యజించడాన్ని వివేకులు త్యాగమని చెబుతారు.
18.3
त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणः ।
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यमिति चापरे ॥ १८.३ ॥
కర్మ దోషంతో కూడినది కనుక త్యజించదగినదని కొందరు మనీషులు చెబుతారు; యజ్ఞ, దాన, తపో కర్మలను త్యజించకూడదని మరికొందరు చెబుతారు.
18.4
निश्चयं शृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम ।
त्यागो हि पुरुषव्याघ्र त्रिविधः संप्रकीर्तितः ॥ १८.४ ॥
భరతసత్తమా, ఆ త్యాగం విషయంలో నా నిశ్చయాన్ని విను; పురుషశ్రేష్ఠా, త్యాగం మూడు విధాలుగా చెప్పబడింది.
18.5
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत् ।
यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम् ॥ १८.५ ॥
యజ్ఞ, దాన, తపో కర్మలను త్యజించకూడదు; వాటిని తప్పక చేయాలి. యజ్ఞం, దానం, తపస్సు మనీషులను పవిత్రం చేస్తాయి.
18.6
एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानि च ।
कर्तव्यानीति मे पार्थ निश्चितं मतमुत्तमम् ॥ १८.६ ॥
కానీ పార్థా, ఈ కర్మలను కూడా ఆసక్తిని, ఫలాలను విడిచి చేయాలి; ఇదే నా నిశ్చితమైన ఉత్తమ అభిప్రాయం.
18.7
नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो नोपपद्यते ।
मोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः ॥ १८.७ ॥
నియత కర్మను సన్యసించడం తగదు. మోహంతో దానిని పరిత్యజించడం తామసమని చెప్పబడింది.
18.8
दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत् ।
स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत् ॥ १८.८ ॥
కర్మను దుఃఖమని మాత్రమే భావించి, శరీర క్లేశ భయంతో దానిని విడిచేవాడు రాజస త్యాగం చేసి, త్యాగఫలాన్ని ఏమాత్రం పొందడు.
18.9
कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुन ।
सङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः ॥ १८.९ ॥
అర్జునా, "చేయవలసినది" అనే భావంతో, ఆసక్తిని ఫలాన్ని విడిచి నియత కర్మ చేయబడినప్పుడు, ఆ త్యాగం సాత్త్వికమని భావించబడుతుంది.
18.10
न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले नानुषज्जते ।
त्यागी सत्त्वसमाविष्टो मेधावी छिन्नसंशयः ॥ १८.१० ॥
సత్త్వంతో నిండిన, మేధావి, సంశయాలు తొలగిన త్యాగి అకుశల కర్మను ద్వేషించడు, కుశల కర్మయందు ఆసక్తుడు కాడు.
18.11
न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः ।
यस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधीयते ॥ १८.११ ॥
దేహధారికి కర్మలను పూర్తిగా విడువడం సాధ్యం కాదు; కాని కర్మఫలాన్ని త్యజించినవాడే త్యాగి అని పిలువబడతాడు.
18.12
अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम् ।
भवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु संन्यासिनां क्वचित् ॥ १८.१२ ॥
అనిష్టం, ఇష్టం, మిశ్రమం అనే మూడు విధాల కర్మఫలం త్యాగం చేయనివారికి మరణానంతరం కలుగుతుంది; కానీ సన్యాసులకు ఎన్నడూ కలుగదు.
18.13
पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध मे ।
सांख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणाम् ॥ १८.१३ ॥
మహాబాహూ, సర్వకర్మల సిద్ధి కొరకు సాంఖ్య సిద్ధాంతంలో చెప్పబడిన ఈ ఐదు కారణాలను నా నుండి తెలుసుకో.
18.14
अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम् ।
विविधाश्च पृथक्चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम् ॥ १८.१४ ॥
అధిష్ఠానం, కర్త, వివిధ రకాల కరణాలు, వేర్వేరు అనేక చేష్టలు, ఐదవదిగా దైవం.
18.15
शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः ।
न्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः ॥ १८.१५ ॥
మనిషి శరీరం, వాక్కు, మనస్సులతో ఏ కర్మను ఆరంభించినా, అది న్యాయమైనదైనా విపరీతమైనదైనా, దానికి ఈ ఐదే కారణాలు.
18.16
तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यः ।
पश्यत्यकृतबुद्धित्वान्न स पश्यति दुर्मतिः ॥ १८.१६ ॥
ఇలా ఉండగా, సంస్కరింపబడని బుద్ధి వలన కేవలం ఆత్మనే కర్తగా చూసేవాడు, ఆ దుర్మతి నిజంగా చూడడు.
18.17
यस्य नाहंकृतो भावो बुद्धिर्यस्य न लिप्यते ।
हत्वापि स इमाँल्लोकान्न हन्ति न निबध्यते ॥ १८.१७ ॥
ఎవనికి అహంకార భావం లేదో, ఎవని బుద్ధి లిప్తం కాదో, అతడు ఈ లోకులను చంపినా చంపడు, బంధింపబడడు.
18.18
ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदना ।
करणं कर्म कर्तेति त्रिविधः कर्मसंग्रहः ॥ १८.१८ ॥
జ్ఞానం, జ్ఞేయం, జ్ఞాత అనేవి మూడు విధాల కర్మప్రేరణ; కరణం, కర్మ, కర్త అనేవి మూడు విధాల కర్మసంగ్రహం.
18.19
ज्ञानं कर्म च कर्ता च त्रिधैव गुणभेदतः ।
प्रोच्यते गुणसंख्याने यथावच्छृणु तान्यपि ॥ १८.१९ ॥
గుణసంఖ్యాన శాస్త్రంలో జ్ఞానం, కర్మ, కర్త గుణభేదం వల్ల మూడు విధాలుగానే చెప్పబడ్డాయి. వాటిని కూడా యథాతథంగా విను.
18.20
सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।
अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम् ॥ १८.२० ॥
ఏ జ్ఞానం వల్ల మనిషి సర్వభూతాలలో నాశరహితమైన ఒకే భావాన్ని, విభజింపబడిన వాటిలో అవిభక్తంగా చూస్తాడో, ఆ జ్ఞానాన్ని సాత్త్వికమని తెలుసుకో.
18.21
पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान्पृथग्विधान् ।
वेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विद्धि राजसम् ॥ १८.२१ ॥
కానీ ఏ జ్ఞానం సర్వభూతాలలో వేర్వేరు రకాల అనేక భావాలను వేరుగా భావించి తెలుసుకుంటుందో, ఆ జ్ఞానాన్ని రాజసమని తెలుసుకో.
18.22
यत्तु कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम् ।
अतत्त्वार्थवदल्पं च तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १८.२२ ॥
ఏదైతే ఒకే కార్యాన్ని అదే సమస్తమన్నట్లు పట్టుకొని, హేతురహితంగా, తత్త్వార్థం లేనిదిగా, అల్పంగా ఉంటుందో, అది తామసమని చెప్పబడింది.
18.23
नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम् ।
अफलप्रेप्सुना कर्म यत्तत्सात्त्विकमुच्यते ॥ १८.२३ ॥
నియతమైనదీ, సంగరహితమైనదీ, రాగద్వేషాలు లేకుండా చేయబడినదీ, ఫలాన్ని కోరనివానిచే చేయబడినదీ అయిన కర్మ సాత్త్వికమని చెప్పబడుతుంది.
18.24
यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः ।
क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम् ॥ १८.२४ ॥
కానీ కోరికలను ఆశించేవానిచే గానీ, అహంకారంతో గానీ, ఎంతో శ్రమతో చేయబడే కర్మ రాజసమని చెప్పబడింది.
18.25
अनुबन्धं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च पौरुषम् ।
मोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते ॥ १८.२५ ॥
పర్యవసానం, నష్టం, హింస, తన సామర్థ్యం — వీటిని లెక్కచేయకుండా మోహంతో ప్రారంభించబడే కర్మ తామసమని చెప్పబడుతుంది.
18.26
मुक्तसङ्गोऽनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः ।
सिद्ध्यसिद्ध्योर्निर्विकारः कर्ता सात्त्विक उच्यते ॥ १८.२६ ॥
ఆసక్తి లేనివాడు, అహంకారంతో మాట్లాడనివాడు, ధైర్యం ఉత్సాహం కలవాడు, సిద్ధి అసిద్ధులలో వికారం చెందనివాడు అయిన కర్త సాత్త్వికుడని చెప్పబడతాడు.
18.27
रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोऽशुचिः ।
हर्षशोकान्वितः कर्ता राजसः परिकीर्तितः ॥ १८.२७ ॥
రాగం కలవాడు, కర్మఫలాన్ని కోరువాడు, లోభి, హింసాస్వభావుడు, అశుచి, హర్షశోకాలకు లోనయ్యేవాడు అయిన కర్త రాజసుడని చెప్పబడ్డాడు.
18.28
अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैष्कृतिकोऽलसः ।
विषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते ॥ १८.२८ ॥
అయుక్తుడు, సంస్కారహీనుడు, మొండివాడు, వంచకుడు, ఇతరులకు కీడు చేసేవాడు, సోమరి, విషాదగ్రస్తుడు, కాలయాపన చేసేవాడు అయిన కర్త తామసుడని చెప్పబడతాడు.
18.29
बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं शृणु ।
प्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनञ्जय ॥ १८.२९ ॥
ధనంజయా, గుణాలను బట్టి బుద్ధి యొక్క, ధృతి యొక్క మూడు విధాల భేదాన్ని సంపూర్ణంగా, వేర్వేరుగా చెబుతాను, విను.
18.30
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये ।
बन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुद्धिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ १८.३० ॥
పార్థా, ప్రవృత్తిని నివృత్తిని, కర్తవ్యాన్ని అకర్తవ్యాన్ని, భయాన్ని అభయాన్ని, బంధాన్ని మోక్షాన్ని ఏ బుద్ధి తెలుసుకుంటుందో, ఆ బుద్ధి సాత్త్వికమైనది.
18.31
यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च ।
अयथावत्प्रजानाति बुद्धिः सा पार्थ राजसी ॥ १८.३१ ॥
పార్థా, ఏ బుద్ధి వల్ల మనిషి ధర్మాధర్మాలను, చేయదగినదీ చేయదగనిదీ సరిగా తెలుసుకోలేడో, ఆ బుద్ధి రాజసికమైనది.
18.32
अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसाऽऽवृता ।
सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसी ॥ १८.३२ ॥
పార్థా, తమస్సుతో కప్పబడి, అధర్మాన్ని ధర్మమని భావించి, అన్ని విషయాలనూ విపరీతంగా చూసే బుద్ధి తామసికమైనది.
18.33
धृत्या यया धारयते मनःप्राणेन्द्रियक्रियाः ।
योगेनाव्यभिचारिण्या धृतिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ १८.३३ ॥
పార్థా, యోగం ద్వారా మనస్సు, ప్రాణం, ఇంద్రియాల క్రియలను ఏ చలించని ధృతితో నిలుపుకుంటాడో, ఆ ధృతి సాత్త్వికమైనది.
18.34
यया तु धर्मकामार्थान् धृत्या धारयतेऽर्जुन ।
प्रसङ्गेन फलाकाङ्क्षी धृतिः सा पार्थ राजसी ॥ १८.३४ ॥
కానీ అర్జునా, ఏ ధృతితో మనిషి ఆసక్తితో ఫలాన్ని కోరుతూ ధర్మ, కామ, అర్థాలను పట్టుకుంటాడో, పార్థా, ఆ ధృతి రాజసికమైనది.
18.35
यया स्वप्नं भयं शोकं विषादं मदमेव च ।
न विमुञ्चति दुर्मेधा धृतिः सा पार्थ तामसी ॥ १८.३५ ॥
పార్థా, ఏ ధృతితో దుర్బుద్ధి నిద్ర, భయం, శోకం, విషాదం, మదం వీటిని విడిచిపెట్టడో, ఆ ధృతి తామసికమైనది.
18.36
सुखं त्विदानीं त्रिविधं शृणु मे भरतर्षभ ।
अभ्यासाद्रमते यत्र दुःखान्तं च निगच्छति ॥ १८.३६ ॥
భరతర్షభా, ఇప్పుడు మూడు విధాలైన సుఖం గురించి నా నుండి విను; అభ్యాసం వల్ల దానిలో రమిస్తూ మనిషి దుఃఖానికి అంతాన్ని పొందుతాడు.
18.37
यत्तदग्रे विषमिव परिणामेऽमृतोपमम् ।
तत्सुखं सात्त्विकं प्रोक्तमात्मबुद्धिप्रसादजम् ॥ १८.३७ ॥
ఏది మొదట విషం వలె ఉండి పరిణామంలో అమృతం వలె ఉంటుందో, తన బుద్ధి ప్రసన్నత వలన పుట్టే ఆ సుఖం సాత్త్వికమని చెప్పబడింది.
18.38
विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपमम् ।
परिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृतम् ॥ १८.३८ ॥
విషయేంద్రియ సంయోగం వలన కలిగి, మొదట అమృతం వలె ఉండి పరిణామంలో విషం వలె ఉండే ఆ సుఖం రాజసమని భావించబడుతుంది.
18.39
यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः ।
निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १८.३९ ॥
మొదట్లోనూ పరిణామంలోనూ ఆత్మను మోహింపజేసే, నిద్ర, సోమరితనం, ప్రమాదం వలన పుట్టే ఆ సుఖం తామసమని చెప్పబడింది.
18.40
न तदस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः ।
सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्ति्रभिर्गुणैः ॥ १८.४० ॥
భూమిపైన గానీ, స్వర్గంలో దేవతలలో గానీ ప్రకృతి నుండి పుట్టిన ఈ మూడు గుణాల నుండి విముక్తమైన ప్రాణి ఏదీ లేదు.
18.41
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परंतप ।
कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः ॥ १८.४१ ॥
పరంతపా, బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్రుల కర్మలు వారి స్వభావం నుండి పుట్టిన గుణాల ద్వారా విభజించబడ్డాయి.
18.42
शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव च ।
ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम् ॥ १८.४२ ॥
శమం, దమం, తపస్సు, శౌచం, క్షమ, ఆర్జవం, జ్ఞానం, విజ్ఞానం, ఆస్తిక్యం — ఇవి స్వభావం నుండి పుట్టిన బ్రాహ్మణ కర్మలు.
18.43
शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम् ।
दानमीश्वरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम् ॥ १८.४३ ॥
శౌర్యం, తేజస్సు, ధైర్యం, దక్షత, యుద్ధంలో పారిపోకపోవడం, దానం, ప్రభుభావం — ఇవి క్షత్రియుని స్వభావం నుండి పుట్టిన కర్మలు.
18.44
कृषिगौरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम् ।
परिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम् ॥ १८.४४ ॥
వ్యవసాయం, గోరక్షణ, వాణిజ్యం వైశ్యుని స్వభావజ కర్మలు; సేవారూపమైన కర్మ శూద్రునికి కూడా స్వభావజ కర్మ.
18.45
स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरः ।
स्वकर्मनिरतः सिद्धिं यथा विन्दति तच्छृणु ॥ १८.४५ ॥
తన తన కర్మలో నిమగ్నుడైన మనుష్యుడు సంపూర్ణ సిద్ధిని పొందుతాడు. స్వకర్మలో నిరతుడైనవాడు సిద్ధిని ఎలా పొందుతాడో అది విను.
18.46
यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।
स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः ॥ १८.४६ ॥
ఎవరి నుండి ప్రాణుల ప్రవృత్తి కలిగిందో, ఎవరిచేత ఈ సమస్తం వ్యాపించబడి ఉందో, ఆయనను తన కర్మ ద్వారా అర్చించి మానవుడు సిద్ధిని పొందుతాడు.
18.47
श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् ।
स्वभावनियतं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥ १८.४७ ॥
చక్కగా ఆచరించిన పరధర్మం కంటే, గుణహీనమైనా స్వధర్మమే శ్రేష్ఠం. స్వభావనియతమైన కర్మ చేసేవాడు పాపాన్ని పొందడు.
18.48
सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत् ।
सर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाग्निरिवावृताः ॥ १८.४८ ॥
కౌంతేయా, సహజమైన కర్మ దోషయుక్తమైనా దానిని విడువరాదు; ఎందుకంటే పొగచేత అగ్నిలా సమస్త ఆరంభాలు దోషంచేత కప్పబడి ఉంటాయి.
18.49
असक्तबुद्धिः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः ।
नैष्कर्म्यसिद्धिं परमां संन्यासेनाधिगच्छति ॥ १८.४९ ॥
అంతటా ఆసక్తి లేని బుద్ధి గలవాడు, తనను జయించినవాడు, కోరికలు తొలగినవాడు సన్న్యాసం ద్వారా నైష్కర్మ్యమనే పరమ సిద్ధిని పొందుతాడు.
18.50
सिद्धिं प्राप्तो यथा ब्रह्म तथाप्नोति निबोध मे ।
समासेनैव कौन्तेय निष्ठा ज्ञानस्य या परा ॥ १८.५० ॥
కౌంతేయా, సిద్ధిని పొందినవాడు జ్ఞానానికి పరమ నిష్ఠ అయిన బ్రహ్మాన్ని ఎలా పొందుతాడో సంక్షేపంగా నా నుండి తెలుసుకో.
18.51
बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्याऽऽत्मानं नियम्य च ।
शब्दादीन् विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च ॥ १८.५१ ॥
పరిశుద్ధమైన బుద్ధితో కూడి, ధైర్యంతో తనను నియమించుకొని, శబ్దం మొదలైన విషయాలను విడిచి, రాగద్వేషాలను తొలగించి,
18.52
विविक्तसेवी लघ्वाशी यतवाक्कायमानसः ।
ध्यानयोगपरो नित्यं वैराग्यं समुपाश्रितः ॥ १८.५२ ॥
ఏకాంతాన్ని సేవిస్తూ, మితంగా భుజిస్తూ, వాక్కు శరీరం మనస్సులను నియమించి, నిత్యం ధ్యానయోగపరుడై, వైరాగ్యాన్ని ఆశ్రయించి,
18.53
अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम् ।
विमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १८.५३ ॥
అహంకారం, బలం, దర్పం, కామం, క్రోధం, పరిగ్రహాలను విడిచి, మమకారం లేనివాడై, శాంతుడై అతడు బ్రహ్మభావానికి అర్హుడవుతాడు.
18.54
ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचति न काङ्क्षति ।
समः सर्वेषु भूतेषु मद्भक्तिं लभते पराम् ॥ १८.५४ ॥
బ్రహ్మభూతుడై, ప్రసన్నచిత్తుడైనవాడు శోకించడు, కోరడు. సర్వభూతాలలో సమభావంతో ఉండి అతడు నా పరమ భక్తిని పొందుతాడు.
18.55
भक्त्या मामभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतः ।
ततो मां तत्त्वतो ज्ञात्वा विशते तदनन्तरम् ॥ १८.५५ ॥
భక్తి చేత అతడు నేను ఎంతటివాడినో, ఎవరినో తత్త్వంగా తెలుసుకుంటాడు; ఆ తరువాత నన్ను తత్త్వంగా తెలిసి, వెంటనే నాలో ప్రవేశిస్తాడు.
18.56
सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मद्व्यपाश्रयः ।
मत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतं पदमव्ययम् ॥ १८.५६ ॥
నన్నే ఆశ్రయించి, ఎల్లప్పుడూ సమస్త కర్మలను చేస్తున్నప్పటికీ, నా అనుగ్రహం వల్ల అతడు శాశ్వతమైన, అవ్యయమైన పదాన్ని పొందుతాడు.
18.57
चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः ।
बुद्धियोगमुपाश्रित्य मच्चित्तः सततं भव ॥ १८.५७ ॥
మనస్సుతో సమస్త కర్మలను నాయందు సమర్పించి, నన్నే పరమంగా భావించి, బుద్ధియోగాన్ని ఆశ్రయించి, ఎల్లప్పుడూ నాయందు చిత్తం నిలిపినవాడివి కమ్ము.
18.58
मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि मत्प्रसादात्तरिष्यसि ।
अथ चेत्त्वमहङ्कारान्न श्रोष्यसि विनङ्क्ष्यसि ॥ १८.५८ ॥
నాయందు చిత్తం నిలిపి, నా అనుగ్రహంతో నీవు అన్ని కష్టాలను దాటుతావు; కానీ అహంకారంతో నీవు వినకపోతే, నశిస్తావు.
18.59
यदहङ्कारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसे ।
मिथ्यैष व्यवसायस्ते प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति ॥ १८.५९ ॥
అహంకారాన్ని ఆశ్రయించి “నేను యుద్ధం చేయను” అని నీవు భావిస్తే, నీ ఈ నిశ్చయం మిథ్య; నీ ప్రకృతే నిన్ను దానిలో నియోగిస్తుంది.
18.60
स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणा ।
कर्तुं नेच्छसि यन्मोहात्करिष्यस्यवशोऽपि तत् ॥ १८.६० ॥
కౌంతేయా, నీ స్వభావం నుండి పుట్టిన నీ కర్మచేత బద్ధుడవై, మోహం వల్ల నీవు చేయకూడదనుకున్నదాన్ని కూడా వివశుడవై చేస్తావు.
18.61
ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठति ।
भ्रामयन्सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया ॥ १८.६१ ॥
అర్జునా, ఈశ్వరుడు సర్వ భూతాల హృదయ ప్రదేశంలో ఉండి, యంత్రంపై ఎక్కించినట్లుగా ఉన్న సర్వ భూతాలను తన మాయచేత తిప్పుతున్నాడు.
18.62
तमेव शरणं गच्छ सर्वभावेन भारत ।
तत्प्रसादात्परां शान्तिं स्थानं प्राप्स्यसि शाश्वतम् ॥ १८.६२ ॥
భారతా, సర్వభావంతో ఆయననే శరణు పొందు. ఆయన అనుగ్రహం వల్ల నీవు పరమ శాంతిని, శాశ్వత స్థానాన్ని పొందుతావు.
18.63
इति ते ज्ञानमाख्यातं गुह्याद्गुह्यतरं मया ।
विमृश्यैतदशेषेण यथेच्छसि तथा कुरु ॥ १८.६३ ॥
ఈ విధంగా రహస్యం కంటే రహస్యమైన జ్ఞానం నాచేత నీకు చెప్పబడింది. దీనిని పూర్తిగా ఆలోచించి, నీవు కోరినట్లు చెయ్యి.
18.64
सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे परमं वचः ।
इष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम् ॥ १८.६४ ॥
అన్నిటికంటే అత్యంత రహస్యమైన నా పరమ వచనాన్ని మళ్ళీ విను. నీవు నాకు దృఢంగా ప్రియుడవు, అందుచేత నీ హితాన్ని చెబుతాను.
18.65
मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे ॥ १८.६५ ॥
నాయందే మనస్సు నిలుపు, నా భక్తుడవు కమ్ము, నన్ను ఆరాధించు, నాకు నమస్కరించు. నీవు నన్నే పొందుతావు; ఇది సత్యమని నీకు ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్నాను, నీవు నాకు ప్రియుడవు.
18.66
सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज ।
अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः ॥ १८.६६ ॥
సర్వ ధర్మాలను విడిచి, నన్నొక్కడినే శరణు పొందు. నేను నిన్ను సర్వ పాపాల నుండి విముక్తుని చేస్తాను; దుఃఖించకు.
18.67
इदं ते नातपस्काय नाभक्ताय कदाचन ।
न चाशुश्रूषवे वाच्यं न च मां योऽभ्यसूयति ॥ १८.६७ ॥
దీనిని నీవు ఎప్పుడూ తపస్సు లేనివానికి, భక్తి లేనివానికి, వినాలనే కోరిక లేనివానికి, నన్ను దూషించేవానికి చెప్పకూడదు.
18.68
य इमं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति ।
भक्तिं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः ॥ १८.६८ ॥
ఈ పరమ రహస్యాన్ని నా భక్తులకు ఎవడు వివరిస్తాడో, అతడు నాయందు పరమ భక్తి చేసి, సందేహం లేకుండా నన్నే పొందుతాడు.
18.69
न च तस्मान्मनुष्येषु कश्चिन्मे प्रियकृत्तमः ।
भविता न च मे तस्मादन्यः प्रियतरो भुवि ॥ १८.६९ ॥
మనుష్యులలో అతని కంటే నాకు ఎక్కువ ప్రియం చేసేవాడు ఎవడూ లేడు; భూమిపై అతని కంటే నాకు ప్రియమైనవాడు మరొకడు ఉండబోడు.
18.70
अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवादमावयोः ।
ज्ञानयज्ञेन तेनाहमिष्टः स्यामिति मे मतिः ॥ १८.७० ॥
మన ఇద్దరి ఈ ధర్మయుక్త సంవాదాన్ని ఎవడు అధ్యయనం చేస్తాడో, అతనిచేత నేను జ్ఞానయజ్ఞంతో పూజింపబడతాను అని నా అభిప్రాయం.
18.71
श्रद्धावाननसूयश्च शृणुयादपि यो नरः ।
सोऽपि मुक्तः शुभाँल्लोकान्प्राप्नुयात्पुण्यकर्मणाम् ॥ १८.७१ ॥
శ్రద్ధతో, అసూయ లేకుండా దీనిని వినే మనుష్యుడు కూడా ముక్తుడై, పుణ్యకర్ములు పొందే శుభలోకాలను పొందుతాడు.
18.72
कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा ।
कच्चिदज्ञानसंमोहः प्रनष्टस्ते धनञ्जय ॥ १८.७२ ॥
పార్థా, దీనిని నీవు ఏకాగ్రచిత్తంతో విన్నావా? ధనంజయా, అజ్ఞానం వల్ల కలిగిన నీ మోహం నశించిందా?
18.73
नष्टो मोहः स्मृतिर्लब्धा त्वत्प्रसादान्मयाच्युत ।
स्थितोऽस्मि गतसन्देहः करिष्ये वचनं तव ॥ १८.७३ ॥
అర్జునుడు పలికెను: అచ్యుతా, నీ అనుగ్రహం వల్ల నా మోహం నశించింది, స్మృతి లభించింది. సందేహం తొలగి స్థిరంగా ఉన్నాను; నీ మాట ప్రకారం చేస్తాను.
18.74
इत्यहं वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मनः ।
संवादमिममश्रौषमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ १८.७४ ॥
సంజయుడు పలికెను: ఈ విధంగా వాసుదేవునికి, మహాత్ముడైన పార్థునికి మధ్య జరిగిన, రోమాంచం కలిగించే ఈ అద్భుత సంవాదాన్ని నేను విన్నాను.
18.75
व्यासप्रसादाच्छ्रुतवानेतद्गुह्यमहं परम् ।
योगं योगेश्वरात्कृष्णात्साक्षात्कथयतः स्वयम् ॥ १८.७५ ॥
వ్యాసుని అనుగ్రహంతో, యోగేశ్వరుడైన కృష్ణుడు స్వయంగా ప్రత్యక్షంగా చెబుతుండగా, ఈ పరమ గుహ్యమైన యోగాన్ని నేను విన్నాను.
18.76
राजन्संस्मृत्य संस्मृत्य संवादमिममद्भुतम् ।
केशवार्जुनयोः पुण्यं हृष्यामि च मुहुर्मुहुः ॥ १८.७६ ॥
రాజా, కేశవార్జునుల ఈ అద్భుతమైన పవిత్ర సంవాదాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ స్మరించి, నేను మళ్ళీ మళ్ళీ ఆనందిస్తున్నాను.
18.77
तच्च संस्मृत्य संस्मृत्य रूपमत्यद्भुतं हरेः ।
विस्मयो मे महान् राजन् हृष्यामि च पुनः पुनः ॥ १८.७७ ॥
రాజా, హరి యొక్క ఆ అత్యద్భుత రూపాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ స్మరించి నాకు గొప్ప విస్మయం కలుగుతోంది; నేను మళ్ళీ మళ్ళీ ఆనందిస్తున్నాను.
18.78
यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः ।
तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम।।18.78 ॥ १८.७८ ॥
యోగేశ్వరుడైన కృష్ణుడు ఎక్కడ ఉన్నాడో, ధనుర్ధారి అయిన పార్థుడు ఎక్కడ ఉన్నాడో, అక్కడ శ్రీ, విజయం, వైభవం, స్థిరమైన నీతి ఉంటాయని నా అభిప్రాయం.