ಭಗವದ್ಗೀತೆ · ಅಧ್ಯಾಯ 18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
18.1
संन्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ।
त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन ॥ १८.१ ॥
ಅರ್ಜುನ ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಹೃಷೀಕೇಶ, ಕೇಶಿನಿಷೂದನ, ಸಂನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
18.2
काम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुः ।
सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः ॥ १८.२ ॥
ಶ್ರೀ ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಕಾಮ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತೊರೆಯುವುದನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಂನ್ಯಾಸವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದನ್ನು ವಿವೇಕಿಗಳು ತ್ಯಾಗವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.
18.3
त्याज्यं दोषवदित्येके कर्म प्राहुर्मनीषिणः ।
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यमिति चापरे ॥ १८.३ ॥
ಕರ್ಮವು ದೋಷಯುಕ್ತವಾದ್ದರಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೆಲವು ಮನೀಷಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸುಗಳ ಕರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಇತರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
18.4
निश्चयं शृणु मे तत्र त्यागे भरतसत्तम ।
त्यागो हि पुरुषव्याघ्र त्रिविधः संप्रकीर्तितः ॥ १८.४ ॥
ಭರತಸತ್ತಮ, ಆ ತ್ಯಾಗದ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಕೇಳು; ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ, ತ್ಯಾಗವು ಮೂರು ವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
18.5
यज्ञदानतपःकर्म न त्याज्यं कार्यमेव तत् ।
यज्ञो दानं तपश्चैव पावनानि मनीषिणाम् ॥ १८.५ ॥
ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸುಗಳ ಕರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು; ಅದನ್ನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸುಗಳು ಮನೀಷಿಗಳನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
18.6
एतान्यपि तु कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा फलानि च ।
कर्तव्यानीति मे पार्थ निश्चितं मतमुत्तमम् ॥ १८.६ ॥
ಆದರೆ ಪಾರ್ಥ, ಈ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಫಲಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಮಾಡಬೇಕು; ಇದು ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಉತ್ತಮ ಮತ.
18.7
नियतस्य तु संन्यासः कर्मणो नोपपद्यते ।
मोहात्तस्य परित्यागस्तामसः परिकीर्तितः ॥ १८.७ ॥
ನಿಯತ ಕರ್ಮದ ಸಂನ್ಯಾಸ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಮೋಹದಿಂದ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ತಾಮಸವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
18.8
दुःखमित्येव यत्कर्म कायक्लेशभयात्त्यजेत् ।
स कृत्वा राजसं त्यागं नैव त्यागफलं लभेत् ॥ १८.८ ॥
ಕರ್ಮವನ್ನು ದುಃಖವೆಂದೇ ಭಾವಿಸಿ ದೇಹಕ್ಲೇಶದ ಭಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವನು ರಾಜಸ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಿ ತ್ಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
18.9
कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं क्रियतेऽर्जुन ।
सङ्गं त्यक्त्वा फलं चैव स त्यागः सात्त्विको मतः ॥ १८.९ ॥
ಅರ್ಜುನ, "ಮಾಡಬೇಕಾದುದು" ಎಂದೇ ಭಾವಿಸಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಫಲವನ್ನೂ ತೊರೆದು ನಿಯತ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ, ಆ ತ್ಯಾಗವು ಸಾತ್ತ್ವಿಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
18.10
न द्वेष्ट्यकुशलं कर्म कुशले नानुषज्जते ।
त्यागी सत्त्वसमाविष्टो मेधावी छिन्नसंशयः ॥ १८.१० ॥
ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಮೇಧಾವಿಯಾದ, ಸಂಶಯ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ತ್ಯಾಗಿಯು ಅಕುಶಲ ಕರ್ಮವನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಕುಶಲ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
18.11
न हि देहभृता शक्यं त्यक्तुं कर्माण्यशेषतः ।
यस्तु कर्मफलत्यागी स त्यागीत्यभिधीयते ॥ १८.११ ॥
ದೇಹಧಾರಿಗೆ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನೇ ತ್ಯಾಗಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
18.12
अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम् ।
भवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु संन्यासिनां क्वचित् ॥ १८.१२ ॥
ಅನಿಷ್ಟ, ಇಷ್ಟ, ಮಿಶ್ರ ಎಂಬ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಕರ್ಮಫಲವು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡದವರಿಗೆ ಮರಣದ ನಂತರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲ.
18.13
पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध मे ।
सांख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणाम् ॥ १८.१३ ॥
ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಾಂಖ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾದ ಈ ಐದು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ತಿಳಿದುಕೋ.
18.14
अधिष्ठानं तथा कर्ता करणं च पृथग्विधम् ।
विविधाश्च पृथक्चेष्टा दैवं चैवात्र पञ्चमम् ॥ १८.१४ ॥
ಅಧಿಷ್ಠಾನ, ಕರ್ತೃ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಕರಣಗಳು, ವಿವಿಧ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚೇಷ್ಟೆಗಳು, ಮತ್ತು ಐದನೆಯದಾಗಿ ದೈವ.
18.15
शरीरवाङ्मनोभिर्यत्कर्म प्रारभते नरः ।
न्याय्यं वा विपरीतं वा पञ्चैते तस्य हेतवः ॥ १८.१५ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ದೇಹ, ವಾಕ್ಕು, ಮನಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮವಾಗಲಿ, ನ್ಯಾಯವಾದುದಾಗಲಿ ವಿಪರೀತವಾದುದಾಗಲಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಈ ಐದೇ ಕಾರಣಗಳು.
18.16
तत्रैवं सति कर्तारमात्मानं केवलं तु यः ।
पश्यत्यकृतबुद्धित्वान्न स पश्यति दुर्मतिः ॥ १८.१६ ॥
ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಸಂಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೇವಲ ಆತ್ಮನನ್ನೇ ಕರ್ತೃವೆಂದು ಕಾಣುವವನು, ಆ ದುರ್ಮತಿ ನಿಜವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
18.17
यस्य नाहंकृतो भावो बुद्धिर्यस्य न लिप्यते ।
हत्वापि स इमाँल्लोकान्न हन्ति न निबध्यते ॥ १८.१७ ॥
ಯಾರಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರದ ಭಾವವಿಲ್ಲವೋ, ಯಾರ ಬುದ್ಧಿ ಲಿಪ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಈ ಜನರನ್ನು ಕೊಂದರೂ ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಬಂಧಿತನಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ.
18.18
ज्ञानं ज्ञेयं परिज्ञाता त्रिविधा कर्मचोदना ।
करणं कर्म कर्तेति त्रिविधः कर्मसंग्रहः ॥ १८.१८ ॥
ಜ್ಞಾನ, ಜ್ಞೇಯ, ಜ್ಞಾತೃ ಇವು ಮೂರು ಬಗೆಯ ಕರ್ಮಪ್ರೇರಣೆ; ಕರಣ, ಕರ್ಮ, ಕರ್ತೃ ಇವು ಮೂರು ಬಗೆಯ ಕರ್ಮಸಂಗ್ರಹ.
18.19
ज्ञानं कर्म च कर्ता च त्रिधैव गुणभेदतः ।
प्रोच्यते गुणसंख्याने यथावच्छृणु तान्यपि ॥ १८.१९ ॥
ಗುಣಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುವ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಕರ್ತೃ ಗುಣಭೇದದಿಂದ ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿಯೇ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಕೇಳು.
18.20
सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते ।
अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम् ॥ १८.२० ॥
ಯಾವ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಒಂದೇ ಭಾವವನ್ನು, ವಿಭಕ್ತವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಅವಿಭಕ್ತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೋ, ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾತ್ತ್ವಿಕವೆಂದು ತಿಳಿ.
18.21
पृथक्त्वेन तु यज्ज्ञानं नानाभावान्पृथग्विधान् ।
वेत्ति सर्वेषु भूतेषु तज्ज्ञानं विद्धि राजसम् ॥ १८.२१ ॥
ಆದರೆ ಯಾವ ಜ್ಞಾನವು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಅನೇಕ ಭಾವಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೋ, ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ರಾಜಸವೆಂದು ತಿಳಿ.
18.22
यत्तु कृत्स्नवदेकस्मिन्कार्ये सक्तमहैतुकम् ।
अतत्त्वार्थवदल्पं च तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १८.२२ ॥
ಯಾವುದು ಒಂದೇ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅದೇ ಸಮಸ್ತವೆಂಬಂತೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು, ಕಾರಣರಹಿತವಾಗಿ, ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ, ಅಲ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೋ, ಅದು ತಾಮಸವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
18.23
नियतं सङ्गरहितमरागद्वेषतः कृतम् ।
अफलप्रेप्सुना कर्म यत्तत्सात्त्विकमुच्यते ॥ १८.२३ ॥
ನಿಯತವಾದ, ಆಸಕ್ತಿರಹಿತವಾದ, ರಾಗದ್ವೇಷಗಳಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ, ಫಲವನ್ನು ಬಯಸದವನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಕರ್ಮವು ಸಾತ್ತ್ವಿಕವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
18.24
यत्तु कामेप्सुना कर्म साहङ्कारेण वा पुनः ।
क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम् ॥ १८.२४ ॥
ಆದರೆ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಂದಾಗಲಿ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದಾಗಲಿ, ಬಹಳ ಶ್ರಮದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಡುವ ಕರ್ಮವು ರಾಜಸವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
18.25
अनुबन्धं क्षयं हिंसामनपेक्ष्य च पौरुषम् ।
मोहादारभ्यते कर्म यत्तत्तामसमुच्यते ॥ १८.२५ ॥
ಪರಿಣಾಮ, ನಷ್ಟ, ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗಣಿಸದೆ ಮೋಹದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಲಾಗುವ ಕರ್ಮವನ್ನು ತಾಮಸ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
18.26
मुक्तसङ्गोऽनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः ।
सिद्ध्यसिद्ध्योर्निर्विकारः कर्ता सात्त्विक उच्यते ॥ १८.२६ ॥
ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ, ಅಹಂಕಾರದ ಮಾತಾಡದ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಯಶಸ್ಸು ಸೋಲುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಾರಗೊಳ್ಳದ ಕರ್ತನನ್ನು ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
18.27
रागी कर्मफलप्रेप्सुर्लुब्धो हिंसात्मकोऽशुचिः ।
हर्षशोकान्वितः कर्ता राजसः परिकीर्तितः ॥ १८.२७ ॥
ರಾಗಯುಕ್ತನಾದ, ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವ, ಲೋಭಿಯಾದ, ಹಿಂಸಾಸ್ವಭಾವದ, ಅಶುದ್ಧನಾದ, ಹರ್ಷಶೋಕಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕರ್ತನನ್ನು ರಾಜಸ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
18.28
अयुक्तः प्राकृतः स्तब्धः शठो नैष्कृतिकोऽलसः ।
विषादी दीर्घसूत्री च कर्ता तामस उच्यते ॥ १८.२८ ॥
ಅಶಿಸ್ತಿನ, ಅಸಂಸ್ಕೃತ, ಹಠಮಾರಿ, ವಂಚಕ, ಇತರರಿಗೆ ಕೇಡು ಬಯಸುವ, ಸೋಮಾರಿ, ವಿಷಾದಗ್ರಸ್ತ ಮತ್ತು ಕಾಲಹರಣ ಮಾಡುವ ಕರ್ತನನ್ನು ತಾಮಸ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
18.29
बुद्धेर्भेदं धृतेश्चैव गुणतस्त्रिविधं शृणु ।
प्रोच्यमानमशेषेण पृथक्त्वेन धनञ्जय ॥ १८.२९ ॥
ಧನಂಜಯ, ಗುಣಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಧೃತಿಯ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಭೇದವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಕೇಳು.
18.30
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये ।
बन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुद्धिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ १८.३० ॥
ಪಾರ್ಥ, ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಯನ್ನು, ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ಅಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು, ಭಯ ಮತ್ತು ಅಭಯವನ್ನು, ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಯಾವ ಬುದ್ಧಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಬುದ್ಧಿ.
18.31
यया धर्ममधर्मं च कार्यं चाकार्यमेव च ।
अयथावत्प्रजानाति बुद्धिः सा पार्थ राजसी ॥ १८.३१ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಯಾವ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಧರ್ಮ ಅಧರ್ಮಗಳನ್ನೂ, ಮಾಡಬೇಕಾದುದು ಮಾಡಬಾರದುದನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಆ ಬುದ್ಧಿ ರಾಜಸವಾದುದು.
18.32
अधर्मं धर्ममिति या मन्यते तमसाऽऽवृता ।
सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसी ॥ १८.३२ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಧರ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿಯುವ, ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಕಾಣುವ ಬುದ್ಧಿ ತಾಮಸವಾದುದು.
18.33
धृत्या यया धारयते मनःप्राणेन्द्रियक्रियाः ।
योगेनाव्यभिचारिण्या धृतिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ १८.३३ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸು, ಪ್ರಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಯಾವ ಅಚಲ ಧೃತಿಯಿಂದ ಧರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ಧೃತಿ ಸಾತ್ತ್ವಿಕವಾದುದು.
18.34
यया तु धर्मकामार्थान् धृत्या धारयतेऽर्जुन ।
प्रसङ्गेन फलाकाङ्क्षी धृतिः सा पार्थ राजसी ॥ १८.३४ ॥
ಆದರೆ ಅರ್ಜುನ, ಯಾವ ಧೃತಿಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾನೋ, ಪಾರ್ಥ, ಆ ಧೃತಿ ರಾಜಸವಾದುದು.
18.35
यया स्वप्नं भयं शोकं विषादं मदमेव च ।
न विमुञ्चति दुर्मेधा धृतिः सा पार्थ तामसी ॥ १८.३५ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಯಾವ ಧೃತಿಯಿಂದ ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯು ನಿದ್ರೆ, ಭಯ, ಶೋಕ, ವಿಷಾದ ಮತ್ತು ಮದವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಆ ಧೃತಿ ತಾಮಸವಾದುದು.
18.36
सुखं त्विदानीं त्रिविधं शृणु मे भरतर्षभ ।
अभ्यासाद्रमते यत्र दुःखान्तं च निगच्छति ॥ १८.३६ ॥
ಭರತರ್ಷಭ, ಈಗ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಸುಖದ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು; ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿ ರಮಿಸುತ್ತಾ ಮನುಷ್ಯನು ದುಃಖದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
18.37
यत्तदग्रे विषमिव परिणामेऽमृतोपमम् ।
तत्सुखं सात्त्विकं प्रोक्तमात्मबुद्धिप्रसादजम् ॥ १८.३७ ॥
ಯಾವುದು ಮೊದಲು ವಿಷದಂತೆ ಇದ್ದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೃತದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆಯೋ, ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯ ಪ್ರಸನ್ನತೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಆ ಸುಖವನ್ನು ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
18.38
विषयेन्द्रियसंयोगाद्यत्तदग्रेऽमृतोपमम् ।
परिणामे विषमिव तत्सुखं राजसं स्मृतम् ॥ १८.३८ ॥
ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿ, ಮೊದಲು ಅಮೃತದಂತೆ ಇದ್ದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷದಂತೆ ಆಗುವ ಆ ಸುಖವನ್ನು ರಾಜಸ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
18.39
यदग्रे चानुबन्धे च सुखं मोहनमात्मनः ।
निद्रालस्यप्रमादोत्थं तत्तामसमुदाहृतम् ॥ १८.३९ ॥
ಆರಂಭದಲ್ಲೂ ಪರಿಣಾಮದಲ್ಲೂ ಆತ್ಮನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ, ನಿದ್ರೆ, ಆಲಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾದಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಆ ಸುಖವನ್ನು ತಾಮಸ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
18.40
न तदस्ति पृथिव्यां वा दिवि देवेषु वा पुनः ।
सत्त्वं प्रकृतिजैर्मुक्तं यदेभिः स्यात्ति्रभिर्गुणैः ॥ १८.४० ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಯಾವ ಜೀವಿಯೂ ಇಲ್ಲ.
18.41
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां च परंतप ।
कर्माणि प्रविभक्तानि स्वभावप्रभवैर्गुणैः ॥ १८.४१ ॥
ಪರಂತಪ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರ ಕರ್ಮಗಳು ಅವರ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಗುಣಗಳಿಂದ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
18.42
शमो दमस्तपः शौचं क्षान्तिरार्जवमेव च ।
ज्ञानं विज्ञानमास्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम् ॥ १८.४२ ॥
ಶಮ, ದಮ, ತಪಸ್ಸು, ಶೌಚ, ಕ್ಷಮೆ, ಆರ್ಜವ, ಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಕ್ಯ — ಇವು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕರ್ಮಗಳು.
18.43
शौर्यं तेजो धृतिर्दाक्ष्यं युद्धे चाप्यपलायनम् ।
दानमीश्वरभावश्च क्षात्रं कर्म स्वभावजम् ॥ १८.४३ ॥
ಶೌರ್ಯ, ತೇಜಸ್ಸು, ಧೈರ್ಯ, ದಕ್ಷತೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಓಡಿಹೋಗದಿರುವುದು, ದಾನ ಮತ್ತು ಒಡೆತನದ ಭಾವ — ಇವು ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕರ್ಮಗಳು.
18.44
कृषिगौरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यकर्म स्वभावजम् ।
परिचर्यात्मकं कर्म शूद्रस्यापि स्वभावजम् ॥ १८.४४ ॥
ಕೃಷಿ, ಗೋರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ವೈಶ್ಯನ ಸ್ವಭಾವಜ ಕರ್ಮಗಳು; ಸೇವಾರೂಪದ ಕರ್ಮ ಶೂದ್ರನಿಗೂ ಸ್ವಭಾವಜ ಕರ್ಮ.
18.45
स्वे स्वे कर्मण्यभिरतः संसिद्धिं लभते नरः ।
स्वकर्मनिरतः सिद्धिं यथा विन्दति तच्छृणु ॥ १८.४५ ॥
ತನ್ನ ತನ್ನ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ಮನುಷ್ಯನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದವನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳು.
18.46
यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम् ।
स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः ॥ १८.४६ ॥
ಯಾರಿಂದ ಜೀವಿಗಳ ಉದ್ಭವವಾಗಿದೆಯೋ, ಯಾರಿಂದ ಇದೆಲ್ಲವೂ ವ್ಯಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ, ಆತನನ್ನು ತನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಿ ಮಾನವನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
18.47
श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् ।
स्वभावनियतं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥ १८.४७ ॥
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದ ಪರಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಗುಣರಹಿತವಾದರೂ ಸ್ವಧರ್ಮವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಸ್ವಭಾವನಿಯತ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಪಾಪವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
18.48
सहजं कर्म कौन्तेय सदोषमपि न त्यजेत् ।
सर्वारम्भा हि दोषेण धूमेनाग्निरिवावृताः ॥ १८.४८ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ಸಹಜ ಕರ್ಮವು ದೋಷಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಹೊಗೆಯಿಂದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಆರಂಭಗಳೂ ದೋಷದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ.
18.49
असक्तबुद्धिः सर्वत्र जितात्मा विगतस्पृहः ।
नैष्कर्म्यसिद्धिं परमां संन्यासेनाधिगच्छति ॥ १८.४९ ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು, ತನ್ನನ್ನು ಗೆದ್ದವನು, ಬಯಕೆಗಳಿಲ್ಲದವನು ಸಂನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯವೆಂಬ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
18.50
सिद्धिं प्राप्तो यथा ब्रह्म तथाप्नोति निबोध मे ।
समासेनैव कौन्तेय निष्ठा ज्ञानस्य या परा ॥ १८.५० ॥
ಕೌಂತೇಯ, ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದವನು ಜ್ಞಾನದ ಪರಮ ನಿಷ್ಠೆಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ನನ್ನಿಂದ ತಿಳಿದುಕೋ.
18.51
बुद्ध्या विशुद्धया युक्तो धृत्याऽऽत्मानं नियम्य च ।
शब्दादीन् विषयांस्त्यक्त्वा रागद्वेषौ व्युदस्य च ॥ १८.५१ ॥
ಪರಿಶುದ್ಧ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿ, ಧೃತಿಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಶಬ್ದ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ರಾಗದ್ವೇಷಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ,
18.52
विविक्तसेवी लघ्वाशी यतवाक्कायमानसः ।
ध्यानयोगपरो नित्यं वैराग्यं समुपाश्रितः ॥ १८.५२ ॥
ಏಕಾಂತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಮಿತವಾಗಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ, ಮಾತು ದೇಹ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಸದಾ ಧ್ಯಾನಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ,
18.53
अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं परिग्रहम् ।
विमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १८.५३ ॥
ಅಹಂಕಾರ, ಬಲ, ದರ್ಪ, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಪರಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮಮತೆಯಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಶಾಂತನಾಗಿ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಭಾವಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
18.54
ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचति न काङ्क्षति ।
समः सर्वेषु भूतेषु मद्भक्तिं लभते पराम् ॥ १८.५४ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಭೂತನಾದ, ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತನಾದವನು ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ ಅವನು ನನ್ನ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
18.55
भक्त्या मामभिजानाति यावान्यश्चास्मि तत्त्वतः ।
ततो मां तत्त्वतो ज्ञात्वा विशते तदनन्तरम् ॥ १८.५५ ॥
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನು ನಾನು ಎಷ್ಟು ಮಹಿಮನು, ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ನನ್ನನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ಅರಿತು, ಕೂಡಲೇ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
18.56
सर्वकर्माण्यपि सदा कुर्वाणो मद्व्यपाश्रयः ।
मत्प्रसादादवाप्नोति शाश्वतं पदमव्ययम् ॥ १८.५६ ॥
ನನ್ನನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಸದಾ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವನು ಶಾಶ್ವತವಾದ, ಅವ್ಯಯವಾದ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
18.57
चेतसा सर्वकर्माणि मयि संन्यस्य मत्परः ।
बुद्धियोगमुपाश्रित्य मच्चित्तः सततं भव ॥ १८.५७ ॥
ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ನನ್ನನ್ನೇ ಪರಮವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಬುದ್ಧಿಯೋಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಸತತವಾಗಿ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತವಿಟ್ಟವನಾಗು.
18.58
मच्चित्तः सर्वदुर्गाणि मत्प्रसादात्तरिष्यसि ।
अथ चेत्त्वमहङ्कारान्न श्रोष्यसि विनङ्क्ष्यसि ॥ १८.५८ ॥
ನನ್ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತವಿಟ್ಟು, ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನೀನು ಎಲ್ಲ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ದಾಟುವೆ; ಆದರೆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ನೀನು ಕೇಳದಿದ್ದರೆ, ನಾಶವಾಗುವೆ.
18.59
यदहङ्कारमाश्रित्य न योत्स्य इति मन्यसे ।
मिथ्यैष व्यवसायस्ते प्रकृतिस्त्वां नियोक्ष्यति ॥ १८.५९ ॥
ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ “ನಾನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ನೀನು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ನಿನ್ನ ಈ ನಿಶ್ಚಯ ವ್ಯರ್ಥ; ನಿನ್ನ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ನಿನ್ನನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುತ್ತದೆ.
18.60
स्वभावजेन कौन्तेय निबद्धः स्वेन कर्मणा ।
कर्तुं नेच्छसि यन्मोहात्करिष्यस्यवशोऽपि तत् ॥ १८.६० ॥
ಕೌಂತೇಯ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನಿನ್ನ ಕರ್ಮದಿಂದ ಬದ್ಧನಾಗಿ, ಮೋಹದಿಂದ ನೀನು ಮಾಡಲು ಬಯಸದುದನ್ನು ಕೂಡ ವಿವಶನಾಗಿ ಮಾಡುವೆ.
18.61
ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठति ।
भ्रामयन्सर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया ॥ १८.६१ ॥
ಅರ್ಜುನ, ಈಶ್ವರನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದು, ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಏರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾನೆ.
18.62
तमेव शरणं गच्छ सर्वभावेन भारत ।
तत्प्रसादात्परां शान्तिं स्थानं प्राप्स्यसि शाश्वतम् ॥ १८.६२ ॥
ಭಾರತ, ಸರ್ವಭಾವದಿಂದ ಅವನನ್ನೇ ಶರಣು ಹೊಂದು. ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನೀನು ಪರಮ ಶಾಂತಿಯನ್ನೂ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವೆ.
18.63
इति ते ज्ञानमाख्यातं गुह्याद्गुह्यतरं मया ।
विमृश्यैतदशेषेण यथेच्छसि तथा कुरु ॥ १८.६३ ॥
ಹೀಗೆ ರಹಸ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ರಹಸ್ಯವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಚಾರಮಾಡಿ, ನೀನು ಬಯಸಿದಂತೆ ಮಾಡು.
18.64
सर्वगुह्यतमं भूयः शृणु मे परमं वचः ।
इष्टोऽसि मे दृढमिति ततो वक्ष्यामि ते हितम् ॥ १८.६४ ॥
ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ರಹಸ್ಯವಾದ ನನ್ನ ಪರಮ ವಚನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳು. ನೀನು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
18.65
मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
मामेवैष्यसि सत्यं ते प्रतिजाने प्रियोऽसि मे ॥ १८.६५ ॥
ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿಡು, ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾಗು, ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸು, ನನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸು. ನೀನು ನನ್ನನ್ನೇ ಸೇರುವೆ; ಇದು ಸತ್ಯವೆಂದು ನಿನಗೆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು.
18.66
सर्वधर्मान्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज ।
अहं त्वा सर्वपापेभ्यो मोक्षयिष्यामि मा शुचः ॥ १८.६६ ॥
ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತೊರೆದು, ನನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನೇ ಶರಣು ಹೊಂದು. ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವೆನು; ದುಃಖಿಸಬೇಡ.
18.67
इदं ते नातपस्काय नाभक्ताय कदाचन ।
न चाशुश्रूषवे वाच्यं न च मां योऽभ्यसूयति ॥ १८.६७ ॥
ಇದನ್ನು ನೀನು ಎಂದಿಗೂ ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲದವನಿಗೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನಿಗೆ, ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದವನಿಗೆ, ನನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವನಿಗೆ ಹೇಳಬಾರದು.
18.68
य इमं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति ।
भक्तिं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः ॥ १८.६८ ॥
ಈ ಪರಮ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಯಾರು ಹೇಳುವನೋ, ಅವನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನನ್ನೇ ಸೇರುವನು.
18.69
न च तस्मान्मनुष्येषु कश्चिन्मे प्रियकृत्तमः ।
भविता न च मे तस्मादन्यः प्रियतरो भुवि ॥ १८.६९ ॥
ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅವನಿಗಿಂತ ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡುವವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗಿಂತ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಇರುವುದೂ ಇಲ್ಲ.
18.70
अध्येष्यते च य इमं धर्म्यं संवादमावयोः ।
ज्ञानयज्ञेन तेनाहमिष्टः स्यामिति मे मतिः ॥ १८.७० ॥
ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಈ ಧರ್ಮಮಯ ಸಂವಾದವನ್ನು ಯಾರು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವನೋ, ಅವನಿಂದ ನಾನು ಜ್ಞಾನಯಜ್ಞದಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವೆನು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
18.71
श्रद्धावाननसूयश्च शृणुयादपि यो नरः ।
सोऽपि मुक्तः शुभाँल्लोकान्प्राप्नुयात्पुण्यकर्मणाम् ॥ १८.७१ ॥
ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ಕೇಳುವ ಮನುಷ್ಯನೂ ಕೂಡ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಿಗಳ ಶುಭಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.
18.72
कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा ।
कच्चिदज्ञानसंमोहः प्रनष्टस्ते धनञ्जय ॥ १८.७२ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಇದನ್ನು ನೀನು ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಕೇಳಿದೆಯಾ? ಧನಂಜಯ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ನಿನ್ನ ಮೋಹ ನಾಶವಾಯಿತೇ?
18.73
नष्टो मोहः स्मृतिर्लब्धा त्वत्प्रसादान्मयाच्युत ।
स्थितोऽस्मि गतसन्देहः करिष्ये वचनं तव ॥ १८.७३ ॥
ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು: ಅಚ್ಯುತ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನ್ನ ಮೋಹ ನಾಶವಾಯಿತು, ಸ್ಮೃತಿ ದೊರೆಯಿತು. ಸಂದೇಹ ದೂರವಾಗಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ಮಾಡುವೆನು.
18.74
इत्यहं वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मनः ।
संवादमिममश्रौषमद्भुतं रोमहर्षणम् ॥ १८.७४ ॥
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ವಾಸುದೇವನ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪಾರ್ಥನ ನಡುವಿನ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿಯಾದ ಈ ಅದ್ಭುತ ಸಂವಾದವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದೆನು.
18.75
व्यासप्रसादाच्छ्रुतवानेतद्गुह्यमहं परम् ।
योगं योगेश्वरात्कृष्णात्साक्षात्कथयतः स्वयम् ॥ १८.७५ ॥
ವ್ಯಾಸರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಯೋಗೇಶ್ವರನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಸ್ವತಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ತಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ಈ ಪರಮ ಗುಹ್ಯವಾದ ಯೋಗವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದೆನು.
18.76
राजन्संस्मृत्य संस्मृत्य संवादमिममद्भुतम् ।
केशवार्जुनयोः पुण्यं हृष्यामि च मुहुर्मुहुः ॥ १८.७६ ॥
ರಾಜನೇ, ಕೇಶವ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರ ಈ ಅದ್ಭುತವಾದ ಪುಣ್ಯ ಸಂವಾದವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನೆದು ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ.
18.77
तच्च संस्मृत्य संस्मृत्य रूपमत्यद्भुतं हरेः ।
विस्मयो मे महान् राजन् हृष्यामि च पुनः पुनः ॥ १८.७७ ॥
ರಾಜನೇ, ಹರಿಯ ಆ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ರೂಪವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನೆದು ನನಗೆ ಮಹಾ ವಿಸ್ಮಯವಾಗುತ್ತಿದೆ; ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತೇನೆ.
18.78
यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः ।
तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम।।18.78 ॥ १८.७८ ॥
ಯೋಗೇಶ್ವರನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಎಲ್ಲಿರುವನೋ, ಧನುರ್ಧಾರಿಯಾದ ಪಾರ್ಥನು ಎಲ್ಲಿರುವನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ, ವಿಜಯ, ವೈಭವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ನೀತಿ ಇರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.