Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

सामवेद · विभाग 2.10

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

2.10.1253

अ꣡क्रा꣢न्त्समु꣣द्रः꣡ प्र꣢थ꣣मे꣡ वि꣢꣫धर्म꣣न् ज꣡न꣢य꣣न्प्र꣡जा भु꣢꣯वनस्य꣣ गो꣢पाः ।
वृ꣡षा꣢ प꣣वि꣢त्रे꣣ अ꣢धि꣣ सा꣢नो꣣ अ꣡व्ये꣢ बृ꣣ह꣡त्सोमो꣢꣯ वावृधे स्वा꣣नो꣡ अद्रिः꣢꣯ ॥ १२५३ ॥

प्रथम समुद्र ओलांडणारा सोम विश्वव्यवस्था धारण करून, प्रजा निर्माण करीत भुवनाचा रक्षक झाला. वृषभ सोम पवित्र गाळणीवर, लोकरीच्या शिखरावर महान होऊन वाढला; दगडाने पिळलेला आणि निनादणारा सोम.

2.10.1254

म꣡त्सि꣢ वा꣣यु꣢मि꣣ष्ट꣢ये꣣ रा꣡ध꣢से नो꣣ म꣡त्सि꣢ मि꣣त्रा꣡वरु꣢꣯णा पू꣣य꣡मा꣢नः ।
म꣢त्सि꣣ श꣢र्धो꣣ मा꣡रु꣢तं꣣ म꣡त्सि꣢ दे꣣वा꣢꣫न्मत्सि꣣ द्या꣡वा꣢पृथि꣣वी꣡ दे꣢व सोम ॥ १२५४ ॥

पवित्र होत असलेल्या सोमा, यज्ञाच्या इच्छेसाठी व संपत्तीसाठी वायूला आनंदित कर; मित्र-वरुणांना आनंदित कर; मरुतांच्या गणाला आनंदित कर; देवतांना आनंदित कर; हे देव सोमा, द्यावापृथिवींना आनंदित कर.

2.10.1255

म꣣ह꣡त्तत्सोमो꣢꣯ महि꣣ष꣡श्च꣢कारा꣣पां꣡ यद्गर्भोऽवृ꣢꣯णीत दे꣣वा꣢न् ।
अ꣡द꣢धा꣣दि꣢न्द्रे꣣ प꣡व꣢मान꣣ ओ꣡जोऽज꣢꣯नय꣣त्सू꣢र्ये꣣ ज्यो꣢ति꣣रि꣡न्दुः꣢ ॥ १२५५ ॥

महिष सोमाने ते महान कार्य केले; पाण्याच्या गर्भाने देवांना निवडले. पवमान सोमाने इंद्रात ओज ठेवले; सूर्यात प्रकाश निर्माण केला; बिंदू सोम.

2.10.1256

ए꣣ष꣢ दे꣣वो꣡ अम꣢꣯र्त्यः पर्ण꣣वी꣡रि꣢व दीयते ।
अ꣣भि꣡ द्रोणा꣢꣯न्या꣣स꣡द꣢म् ॥ १२५६ ॥

हा अमर देव, पंख असलेल्याप्रमाणे, बसण्यासाठी लाकडी पात्रांकडे ओतला जातो.

2.10.1257

ए꣣ष꣡ विप्रै꣢꣯र꣣भि꣡ष्टु꣢तो꣣ऽपो꣢ दे꣣वो꣡ वि गा꣢꣯हते ।
द꣢ध꣣द्र꣡त्ना꣢नि दा꣣शु꣡षे꣢ ॥ १२५७ ॥

विप्रांनी स्तुती केलेला हा देव पाण्यात प्रवेश करतो; दात्याला रत्ने धारण करून.

2.10.1258

ए꣣ष꣡ विश्वा꣢꣯नि꣣ वा꣢र्या꣣ शू꣢रो꣣ य꣡न्नि꣢व꣣ स꣡त्व꣢भिः ।
प꣡व꣢मानः सिषासति ॥ १२५८ ॥

हा पवमान, वीर सामर्थ्याने जातो तसा, सर्व इच्छित वरदाने जिंकू इच्छितो.

2.10.1259

ए꣣ष꣢ दे꣣वो꣡ र꣢थर्यति꣣ प꣡व꣢मानो दिशस्यति ।
आ꣣वि꣡ष्कृ꣢णोति वग्व꣣नु꣢म् ॥ १२५९ ॥

हा देव रथासारखा धावतो; पवमान दिशांना मार्गदर्शन करतो. तो वाणीचा ध्वनी प्रकट करतो.

2.10.1260

ए꣣ष꣢ दे꣣वो꣡ वि꣢प꣣न्यु꣢भिः꣣ प꣡व꣢मान ऋता꣣यु꣡भिः꣢ ।
ह꣢रि꣣र्वा꣡जा꣢य मृज्यते ॥ १२६० ॥

हा देव विपन्यु आणि ऋतायु यांच्याकडून पवमान म्हणून स्तुत होतो. हरी वाजासाठी शुद्ध केला जातो.

2.10.1261

ए꣣ष꣢ दे꣣वो꣢ वि꣣पा꣢ कृ꣣तो꣢ऽति꣣ ह्व꣡रा꣢ꣳसि धावति ।
प꣡व꣢मानो꣣ अ꣡दा꣢भ्यः ॥ १२६१ ॥

हा देव शुद्ध केला जाऊन, वाकड्या अडथळ्यांना ओलांडून धावतो. पवमान अजेय आहे.

2.10.1262

ए꣣ष꣢꣫ दिवं꣣ वि꣡ धा꣢वति ति꣣रो꣡ रजा꣢꣯ꣳसि꣣ धा꣡र꣢या ।
प꣡व꣢मानः꣣ क꣡नि꣢क्रदत् ॥ १२६२ ॥

हा आकाशात पसरतो; आपल्या धारेने अंतरिक्षे ओलांडून धावतो. पवमान गर्जत.

2.10.1263

ए꣣ष꣢꣫ दिवं꣣ व्या꣡स꣢रत्ति꣣रो꣢꣫ रजा꣣ꣳस्य꣡स्तृ꣢तः ।
प꣡व꣢मानः स्वध्व꣣रः꣢ ॥ १२६३ ॥

हा आकाशात पसरून, अंतरिक्षे अडथळ्याविना ओलांडून वाहतो. पवमान सुयज्ञ आहे.

2.10.1264

ए꣣ष꣢ प्र꣣त्ने꣢न꣣ ज꣡न्म꣢ना दे꣣वो꣢ दे꣣वे꣡भ्यः꣢ सु꣣तः꣢ ।
ह꣡रिः꣢ प꣣वि꣡त्रे꣢ अर्षति ॥ १२६४ ॥

हा देव प्राचीन जन्माने देवांसाठी पिळला गेला आहे. हरी पवित्रात वाहतो.

2.10.1265

ए꣣ष꣢ उ꣣ स्य꣡ पु꣢रुव्र꣣तो꣡ ज꣢ज्ञा꣣नो꣢ ज꣣न꣢य꣣न्नि꣡षः꣢ ।
धा꣡र꣢या पवते सु꣣तः꣢ ॥ १२६५ ॥

अनेक व्रते धारण करणारा हाच सोम जन्मून अन्न निर्माण करतो; पिळून काढलेला तो धारेसह पवित्र होऊन वाहतो.

2.10.1266

ए꣣ष꣢ धि꣣या꣢ या꣣त्य꣢ण्व्या꣣ शू꣢रो꣣ र꣡थे꣢भिरा꣣शु꣡भिः꣢ ।
ग꣢च्छ꣣न्नि꣡न्द्र꣢स्य निष्कृ꣣त꣢म् ॥ १२६६ ॥

हा शूर सोम बुद्धीने, सूक्ष्म धारांमधून, वेगवान रथांसह जातो; इंद्राच्या शुद्ध केलेल्या स्थानाकडे जातो.

2.10.1267

ए꣣ष꣢ पु꣣रू꣡ धि꣢यायते बृह꣣ते꣢ दे꣣व꣡ता꣢तये ।
य꣢त्रा꣣मृ꣡ता꣢स꣣ आ꣡श꣢त ॥ १२६७ ॥

हा सोम महान दैवत्वप्राप्तीसाठी बुद्धीने अनेक कर्मांत गुंततो; जिथे अमर देव पोहोचले आहेत.

2.10.1268

ए꣣तं꣡ मृ꣢जन्ति꣣ म꣢र्ज्य꣣मु꣢प꣣ द्रो꣡णे꣢ष्वा꣣य꣡वः꣢ ।
प्र꣣चक्राणं꣢ म꣣ही꣡रिषः꣢꣯ ॥ १२६८ ॥

मानव शुद्ध करण्यायोग्य या सोमाला द्रोण-पात्रांत शुद्ध करतात; तो महान अन्न निर्माण करतो.

2.10.1269

ए꣣ष꣢ हि꣣तो꣡ वि नी꣢꣯यते꣣ऽन्तः꣢ शु꣣न्ध्या꣡व꣢ता प꣣था꣢ ।
य꣡दी꣢ तु꣣ञ्ज꣢न्ति꣣ भू꣡र्ण꣢यः ॥ १२६९ ॥

ठेवलेला हा सोम शुद्धिकारक मार्गातून वेगळा नेला जातो; वेगवान लोक त्याला ढकलतात तेव्हा.

2.10.1270

ए꣣ष꣢ रु꣣क्मि꣡भि꣢रीयते वा꣣जी꣢ शु꣣भ्रे꣡भि꣢र꣣ꣳशु꣡भिः꣢ ।
प꣢तिः꣣ सि꣡न्धू꣢नां꣣ भ꣡व꣢न् ॥ १२७० ॥

हा बलवान सोम सोनेरी अलंकार व तेजस्वी किरणांसह जातो; नद्यांचा स्वामी होत.

2.10.1271

ए꣣ष꣡ शृङ्गा꣢꣯णि꣣ दो꣡धु꣢व꣣च्छि꣡शी꣢ते यू꣣थ्यो꣢क꣣ऽ. वृ꣡षा꣢ ।
नृ꣣म्णा꣡ दधा꣢꣯न꣣ ओ꣡ज꣢सा ॥ १२७१ ॥

हा (सोम) आपली शिंगे हलवतो; कळपातील वृषभ तीक्ष्ण होतो, शक्ती धारण करत ओजसाने.

2.10.1272

ए꣣ष꣡ वसू꣢꣯नि पिब्द꣣नः꣡ परु꣢꣯षा꣣ ययि꣣वा꣡ꣳ अति꣢꣯ ।
अ꣢व꣣ शा꣡दे꣢षु गच्छति ॥ १२७२ ॥

हा (सोम) धने प्राशन करत, सांध्यांमधून पुढे जातो आणि खड्ड्यांत उतरतो.

2.10.1273

ए꣣त꣢मु꣣ त्यं꣢꣫ दश꣣ क्षि꣢पो꣣ ह꣡रि꣢ꣳ हिन्वन्ति꣣ या꣡त꣢वे ।
स्वा꣣युधं꣢ म꣣दि꣡न्त꣢मम् ॥ १२७३ ॥

या (सोमाला), त्या पिंगट वर्णाला, दहा बोटे पुढे नेतात; स्वतःचे आयुध असलेल्या, सर्वात आनंददायक अशा (सोमाला).

2.10.1274

ए꣣ष꣢ उ꣣ स्य꣢꣫ वृषा꣣ र꣢꣫थोऽव्या꣣ वा꣡रे꣢भिरव्यत ।
ग꣢च्छ꣣न्वा꣡ज꣢ꣳ सह꣣स्रि꣡ण꣢म् ॥ १२७४ ॥

हा वृषभ (सोम) रथासारखा, लोकरीच्या गाळणीतून गाळण्यांमधून वाहवला जातो; हजारपट बलाकडे जाताना.

2.10.1275

ए꣣तं꣢ त्रि꣣त꣢स्य꣣ यो꣡ष꣢णो꣣ ह꣡रि꣢ꣳ हिन्व꣣न्त्य꣡द्रि꣢भिः ।
इ꣢न्दु꣣मि꣡न्द्रा꣢य पी꣣त꣡ये꣢ ॥ १२७५ ॥

त्रिताच्या स्त्रिया या पिंगट वर्णाला (सोमाला) दगडांनी प्रेरित करतात; इंद्राने पिण्यासाठी, सोमबिंदूला.

2.10.1276

ए꣣ष꣡ स्य मानु꣢꣯षी꣣ष्वा꣢ श्ये꣣नो꣢꣫ न वि꣣क्षु꣡ सी꣢दति ।
ग꣡च्छं꣢ जा꣣रो꣢꣫ न योषि꣣त꣡म्꣢ ॥ १२७६ ॥

हा (सोम) मानवांमध्ये बाजासारखा बसतो; प्रियकर जसा स्त्रीकडे जातो.

2.10.1277

ए꣣ष꣢꣫ स्य मद्यो꣣ र꣡सोऽव꣢꣯ चष्टे दि꣣वः꣡ शिशुः꣢꣯ ।
य꣢꣫ इन्दु꣣र्वा꣢र꣣मा꣡वि꣢शत् ॥ १२७७ ॥

हा मादक रस स्वर्गातून खाली पाहतो; तो शिशू इंदू गाळणीत शिरला.

2.10.1278

ए꣣ष꣢꣫ स्य पी꣣त꣡ये꣢ सु꣣तो꣡ हरि꣢꣯रर्षति धर्ण꣣सिः꣢ ।
क्र꣢न्द꣣न्यो꣡नि꣢म꣣भि꣢ प्रि꣣य꣢म् ॥ १२७८ ॥

पिण्यासाठी पिळलेला हा हरित रस जोरात वाहतो; प्रिय पात्राकडे गर्जत.

2.10.1279

ए꣣तं꣢꣫ त्यꣳ ह꣣रि꣢तो꣣ द꣡श꣢ मर्मृ꣣ज्य꣡न्ते꣢ अप꣣स्यु꣡वः꣢ ।
या꣢भि꣣र्म꣡दा꣢य꣣ शु꣡म्भ꣢ते ॥ १२७९ ॥

त्या दहा हरित धारा याला शुद्ध करतात; त्यांच्यामुळे आनंदासाठी तो तेजस्वी होतो.

2.10.1280

ए꣣ष꣢ वा꣣जी꣢ हि꣣तो꣡ नृभि꣢꣯र्विश्व꣣वि꣡न्मन꣢꣯स꣣स्प꣡तिः꣢ ।
अ꣢व्यं꣣ वा꣢रं꣣ वि꣡ धा꣢वति ॥ १२८० ॥

हा बलवान, माणसांनी ठेवलेला, सर्वज्ञ, मनाचा स्वामी लोकरीच्या गाळणीत धावतो.

2.10.1281

ए꣣ष꣢ प꣣वि꣡त्रे꣢ अक्षर꣣त्सो꣡मो꣢ दे꣣वे꣡भ्यः꣢ सु꣣तः꣢ ।
वि꣢श्वा꣣ धा꣡मा꣢न्यावि꣣श꣢न् ॥ १२८१ ॥

हा सोम पवित्रात झरतो; देवांसाठी पिळलेला, सर्व धामांमध्ये शिरत.

2.10.1282

ए꣣ष꣢ दे꣣वः꣡ शु꣢भाय꣣ते꣢ऽधि꣣ यो꣢ना꣣व꣡म꣢र्त्यः ।
वृ꣣त्रहा꣡ दे꣢व꣣वी꣡त꣢मः ॥ १२८२ ॥

हा देव पात्रावर तेजाने चमकतो; अमर, वृत्रहन्ता, देवांना अत्यंत प्रिय.

2.10.1283

ए꣣ष꣢꣫ वृषा꣣ क꣡नि꣢क्रदद्द꣣श꣡भि꣢र्जा꣣मि꣡भि꣢र्य꣣तः꣢ ।
अ꣣भि꣡ द्रोणा꣢꣯नि धावति ॥ १२८३ ॥

हा वृषभ (सोम) गर्जना करत दहा बांधवांनी प्रेरित होऊन द्रोण-पात्रांकडे धावतो.

2.10.1284

ए꣣ष꣡ सूर्य꣢꣯मरोचय꣣त्प꣡व꣢मानो꣣ अ꣢धि꣣ द्य꣡वि꣢ ।
प꣣वि꣡त्रे꣢ मत्स꣣रो꣡ मदः꣢꣯ ॥ १२८४ ॥

हा पवमान (सोम) द्युलोकात सूर्याला प्रकाशित करतो; पवित्र गाळणीत तो आनंददायी मद आहे.

2.10.1285

ए꣣ष꣡ सूर्ये꣢꣯ण हासते स꣣व꣡सा꣢नो वि꣣व꣡स्व꣢ता ।
प꣡ति꣢र्वा꣣चो꣡ अदा꣢꣯भ्यः ॥ १२८५ ॥

हा (सोम) सूर्य आणि विवस्वानासह सजून आनंदतो; तो अजेय वाणीचा स्वामी आहे.

2.10.1286

ए꣣ष꣢ क꣣वि꣢र꣣भि꣡ष्टु꣢तः प꣣वि꣢त्रे꣣ अ꣡धि꣢ तोशते ।
पु꣣नानो꣢꣫ घ्नन्नप꣣ द्वि꣡षः꣢ ॥ १२८६ ॥

हा कवी (सोम), स्तुत होऊन पवित्र गाळणीवर प्रेरित होतो; शुद्ध करत तो द्वेषकांना दूर घालवतो.

2.10.1287

ए꣣ष꣢꣫ इन्द्रा꣢꣯य वा꣣य꣡वे꣢ स्व꣣र्जि꣡त्परि꣢꣯ षिच्यते ।
प꣣वि꣡त्रे꣢ दक्ष꣣सा꣡ध꣢नः ॥ १२८७ ॥

स्वर्गप्रकाश जिंकणारा हा (सोम) इंद्र आणि वायूसाठी पवित्र गाळणीत सभोवती ओतला जातो; बल साधणारा.

2.10.1288

ए꣣ष꣢꣫ नृभि꣣र्वि꣡ नी꣢यते दि꣣वो꣢ मू꣣र्धा꣡ वृषा꣢꣯ सु꣣तः꣢ ।
सो꣢मो꣣ व꣡ने꣢षु विश्व꣣वि꣢त् ॥ १२८८ ॥

हा (सोम) माणसांकडून नेला जातो; द्युलोकाचे शिखर, वृषभ, पिळलेला सोम, वनांमध्ये सर्वज्ञ.

2.10.1289

ए꣣ष꣢ ग꣣व्यु꣡र꣢चिक्रद꣣त्प꣡व꣢मानो हिरण्य꣣युः꣢ ।
इ꣡न्दुः꣢ सत्रा꣣जि꣡दस्तृ꣢꣯तः ॥ १२८९ ॥

गायी इच्छिणारा, सोन्याची इच्छा करणारा, शुद्ध होत असलेला हा सोम गर्जला. तो इंदू सर्व स्पर्धा जिंकणारा, अजिंक्य आहे.

2.10.1290

ए꣣ष꣢ शु꣣꣬ष्म्य꣢꣯सिष्यदद꣣न्त꣡रि꣢क्षे꣣ वृ꣢षा꣣ ह꣡रिः꣢ ।
पु꣣नान꣢꣫ इन्दु꣣रि꣢न्द्र꣣मा꣡ ॥ १२९० ॥

शक्तिशाली, वर्षाव करणारा हा हरि अंतरिक्षात वाहिला. शुद्ध होणारा तो इंदू इंद्राकडे जातो.

2.10.1291

ए꣣ष꣢ शु꣣ष्म्य꣡दा꣢भ्यः꣣ सो꣡मः꣢ पुना꣣नो꣡ अ꣢र्षति ।
दे꣣वावी꣡र꣢घशꣳस꣣हा꣢ ॥ १२९१ ॥

शक्तिशाली, अजिंक्य हा सोम शुद्ध होऊन वाहतो. तो देवांचा रक्षक, वाईट बोलणाऱ्यांचा नाश करणारा आहे.

2.10.1292

स꣢ सु꣣तः꣢ पी꣣त꣢ये꣣ वृ꣢षा꣣ सो꣡मः꣢ प꣣वि꣡त्रे꣢ अर्षति ।
वि꣣घ्न꣡न्रक्षा꣢꣯ꣳसि देव꣣युः꣢ ॥ १२९२ ॥

पिळलेला तो वर्षाव करणारा सोम पिण्यासाठी पवित्र गाळणीतून वाहतो. राक्षसांचा नाश करत, देवांची इच्छा करत तो जातो.

2.10.1293

स꣢ प꣣वि꣡त्रे꣢ विचक्ष꣣णो꣡ हरि꣢꣯रर्षति धर्ण꣣सिः꣢ ।
अ꣣भि꣢꣫ योनिं꣣ क꣡नि꣢क्रदत् ॥ १२९३ ॥

तो दूरदर्शी, हरि, दृढ सोम पवित्र गाळणीत वाहतो; आपल्या स्थानाकडे गर्जत.

2.10.1294

स꣢ वा꣣जी꣡ रो꣢च꣣नं꣢ दि꣣वः꣡ पव꣢꣯मानो꣣ वि꣡ धा꣢वति ।
र꣣क्षोहा꣡ वार꣢꣯म꣣व्य꣡य꣢म् ॥ १२९४ ॥

तो वाजी सोम स्वर्गातील प्रकाशांकडे, शुद्ध होत, दूरवर धावतो; राक्षसांचा नाश करणारा, अविनाशी गाळणीकडे.

2.10.1295

स꣢ त्रि꣣त꣢꣫स्याधि꣣ सा꣡न꣢वि꣣ प꣡व꣢मानो अरोचयत् ।
जा꣣मि꣢भिः꣣सू꣡र्य꣢ꣳ स꣣ह꣢ ॥ १२९५ ॥

त्रिताच्या सानूवर पवमान सोम प्रकाशला, आपल्या बांधवांसह, सूर्यासह.

2.10.1296

स꣡ वृ꣢त्र꣣हा꣡ वृषा꣢꣯ सु꣣तो꣡ व꣢रिवो꣣वि꣡ददा꣢꣯भ्यः ।
सो꣢मो꣣ वा꣡ज꣢मिवासरत् ॥ १२९६ ॥

तो वृत्रहन्ता, वृषभ, पिळलेला सोम, संपत्ती मिळवून देणारा, अजेय; सोम बलासारखा वाहिला.

2.10.1297

स꣢ दे꣣वः꣢ क꣣वि꣡ने꣢षि꣣तो꣢꣣ऽ.भि꣡ द्रोणा꣢꣯नि धावति ।
इ꣢न्दु꣣रि꣡न्द्रा꣢य म꣣ꣳह꣡य꣢न् ॥ १२९७ ॥

तो देव कवीने प्रेरित होऊन द्रोणकलशांकडे धावतो; बिंदू इंद्रासाठी आनंद देतो.

2.10.1298

यः꣡ पा꣢वमा꣣नी꣢र꣣ध्ये꣡त्यृषि꣢꣯भिः꣣ स꣡म्भृ꣢त꣣ꣳर꣡स꣢म् ।
स꣢र्व꣣ꣳ स꣢ पू꣣त꣡म꣢श्नाति स्वदि꣣तं꣡ मा꣢त꣣रि꣡श्व꣢ना ॥ १२९८ ॥

ऋषींनी संकलित केलेला रस जो पावमानी ऋचांनी अध्ययन करतो, मातरिश्वाने गोड केलेले सर्व तो शुद्धपणे खातो.

2.10.1299

पा꣣वमानी꣢उयो अ꣣ध्ये꣡त्यृषि꣢꣯भिः꣣ स꣡म्भृ꣢त꣣ꣳर꣡स꣢म् ।
त꣢स्मै꣣ स꣡र꣢स्वती दुहे क्षी꣣र꣢ꣳ स꣣र्पि꣡र्मधू꣢꣯द꣣क꣢म् ॥ १२९९ ॥

ऋषींनी संकलित केलेला रस जो पावमानी ऋचांनी अध्ययन करतो, त्याच्यासाठी सरस्वती दूध, तूप, मध, पाणी दोहते.

2.10.1300

पा꣣वमानीः꣢ स्व꣣स्त्य꣡य꣢नीः सु꣣दु꣢घा꣣ हि꣡ घृ꣢त꣣श्चु꣡तः꣢ ।
ऋ꣡षि꣢भिः꣣ स꣡भृ꣢तो꣣ र꣡सो꣢ ब्राह्म꣣णे꣢ष्व꣣मृ꣡त꣢ꣳ हि꣣त꣢म् ॥ १३०० ॥

पावमानी ऋचा कल्याणकारी, सहज दोहता येणाऱ्या, तूप पाझरणाऱ्या आहेत; ऋषींनी संकलित केलेला रस ब्राह्मणांमध्ये अमृत म्हणून स्थापित झाला.

2.10.1301

पा꣣वमानी꣡र्द꣢धन्तु न इ꣣मं꣢ लो꣣क꣡मथो꣢꣯ अ꣣मु꣢म् ।
का꣢मा꣣न्त्स꣡म꣢र्धयन्तु नो दे꣣वी꣢र्दे꣣वैः꣢ स꣣मा꣡हृ꣢ताः ॥ १३०१ ॥

पावमानी देवी आम्हाला हा लोक आणि तो लोक देवोत. देवांनी एकत्र आणलेल्या दिव्य धारा आमच्या इच्छा पूर्ण करोत.

2.10.1302

ये꣡न꣢ दे꣣वाः꣢ प꣣वि꣡त्रे꣢णा꣣त्मा꣡नं꣢ पु꣣न꣢ते꣣ स꣡दा꣢ ।
ते꣡न꣢ स꣣ह꣡स्र꣢धारेण पावमा꣣नीः꣡ पु꣢नन्तु नः ॥ १३०२ ॥

देव ज्या पवित्राने सदैव स्वतःला शुद्ध करतात, त्या सहस्रधारेने पावमानी धारा आम्हाला पवित्र करोत.

2.10.1303

पा꣣वमानीः꣡ स्व꣣स्त्य꣡य꣢नी꣣स्ता꣡भि꣢र्गच्छति नान्द꣣न꣢म् ।
पु꣡ण्या꣢ꣳश्च भ꣣क्षा꣡न्भ꣢क्षयत्यमृत꣣त्वं꣡ च꣢ गच्छति ॥ १३०३ ॥

कल्याणकारी पावमानी धारांद्वारे माणूस नंदन लोकात जातो; पुण्यभोग भोगतो आणि अमृतत्व प्राप्त करतो.

2.10.1304

अ꣡ग꣢न्म म꣣हा꣡ नम꣢꣯सा꣣ य꣡वि꣢ष्ठं꣣ यो꣢ दी꣣दा꣢य꣣ स꣡मि꣢द्धः꣣ स्वे꣡ दु꣢रो꣣णे꣢ ।
चि꣣त्र꣡भा꣢नु꣣ꣳ रो꣡द꣢सी अ꣣न्त꣢रु꣣र्वी꣡ स्वा꣢हुतं वि꣣श्व꣡तः꣢ प्र꣣त्य꣡ञ्च꣢म् ॥ १३०४ ॥

महान नमस्काराने आम्ही त्या अत्यंत तरुण (बलवान) अग्नीजवळ आलो आहोत; जो आपल्या घरात प्रज्वलित होऊन तेजाने चमकतो — विचित्र तेजस्वी, विशाल द्यावापृथिवीच्या मध्ये असलेला, सर्व बाजूंनी उत्तम आहुती स्वीकारणारा.

2.10.1305

स꣢ म꣣ह्ना꣡ विश्वा꣢꣯ दु꣣रिता꣡नि꣢ सा꣣ह्वा꣢न꣣ग्नि꣡ ष्ट꣢वे꣣ द꣢म꣣ आ꣢ जा꣣त꣡वे꣢दाः ।
स꣡ नो꣢ रक्षिषद्दुरि꣣ता꣡द꣢व꣣द्या꣢द꣣स्मा꣡न्गृ꣢ण꣣त꣢ उ꣣त꣡ नो꣢ म꣣घो꣡नः꣢ ॥ १३०५ ॥

आपल्या महिम्याने सर्व पापांना जिंकणारा तो अग्नी घरात स्तविला जातो; जातवेदा तो आम्हाला पाप आणि निंदनीय दोषांपासून वाचवो; स्तोते आम्हाला आणि दानशूर यजमानांना वाचवो.

2.10.1306

त्वं꣡ वरु꣢꣯ण उ꣣त꣢ मि꣣त्रो꣡ अ꣢ग्ने꣣ त्वां꣡ व꣢र्धन्ति म꣣ति꣢भि꣣र्व꣡सि꣢ष्ठाः ।
त्वे꣡ वसु꣢꣯ सुषण꣣ना꣡नि꣢ सन्तु यू꣣यं꣡ पा꣢त स्व꣣स्ति꣢भिः꣣ स꣡दा꣢ नः ॥ १३०६ ॥

तूच वरुण आहेस, आणि मित्रही तूच आहेस, हे अग्ने; वसिष्ठ मनःपूर्वक स्तुतींनी तुला वाढवतात. तुझ्यामध्ये धन आणि सहज मिळणारे लाभ असोत; तुम्ही सर्व कल्याणकारी संरक्षणांनी सदैव आमचे रक्षण करा.

2.10.1307

म꣣हा꣢꣫ꣳ इन्द्रो꣣ य꣡ ओज꣢꣯सा प꣣र्ज꣡न्यो꣢ वृष्टि꣣मा꣡ꣳ इ꣢व ।
स्तो꣡मै꣢र्व꣣त्स꣡स्य꣢ वावृधे ॥ १३०७ ॥

ओजाने महान इंद्र वृष्टी देणाऱ्या मेघासारखा आहे; वत्साच्या स्तोत्रांनी तो वाढतो.

2.10.1308

क꣢ण्वा꣣ इ꣢न्द्रं꣣ य꣡दक्र꣢꣯त꣣ स्तो꣡मै꣢र्य꣣ज्ञ꣢स्य꣣ सा꣡ध꣢नम् ।
जा꣣मि꣡ ब्रु꣢वत꣣ आ꣡यु꣢धा ॥ १३०८ ॥

कण्वांनी स्तोत्रांनी इंद्राला यज्ञाचा साधक केले, तेव्हा त्याच्या आयुधांना नातेवाइकांसारखे म्हटले.

2.10.1309

प्र꣣जा꣢मृ꣣त꣢स्य꣣ पि꣡प्र꣢तः꣣ प्र꣡ यद्भर꣢꣯न्त꣣ व꣡ह्न꣢यः ।
वि꣡प्रा꣢ ऋ꣣त꣢स्य꣣ वा꣡ह꣢सा ॥ १३०९ ॥

ऋताची संतती पोषताना, वाहक विप्र ऋताच्या वाहनाने आणतात.

2.10.1310

प꣡व꣢मानस्य꣣ जि꣡घ्न꣢तो꣣ ह꣡रे꣢श्च꣣न्द्रा꣡ अ꣢सृक्षत ।
जी꣣रा꣡ अ꣢जि꣣र꣡शो꣢चिषः ॥ १३१० ॥

पवमान सोमाच्या प्रहार करणाऱ्या हरीच्या तेजस्वी धारा सोडल्या गेल्या; त्या वेगवान व अक्षय तेजाच्या आहेत.

2.10.1311

प꣣व꣢मानो र꣣थी꣡त꣢मः शु꣣भ्रे꣡भिः꣢ शु꣣भ्र꣡श꣢स्तमः ।
ह꣡रि꣢श्चन्द्रो म꣣रु꣡द्ग꣢णः ॥ १३११ ॥

पवमान सोम श्रेष्ठ रथी आहे; तेजस्वींसह तो सर्वाधिक स्तुत्य आहे — हरिश्चंद्र, मरुद्गण.

2.10.1312

प꣡व꣢मान꣣꣬ व्य꣢꣯श्नुहि र꣣श्मि꣡भि꣢र्वाज꣣सा꣡त꣢मः ।
द꣡ध꣢त्स्तो꣣त्रे꣢ सु꣣वी꣡र्य꣢म् ॥ १३१२ ॥

हे पवमान, किरणांनी व्याप्त हो; तू बल सर्वाधिक देणारा आहेस, स्तोत्रकर्त्याला उत्तम वीर्य देतोस.

2.10.1313

प꣢री꣣तो꣡ षि꣢ञ्चता सु꣣त꣢꣫ꣳसोमो꣣ य꣡ उ꣢त्त꣣म꣢ꣳ ह꣣विः꣢ ।
द꣣धन्वा꣡ꣳ यो नर्यो꣢꣯ अ꣣प्स्वा꣢꣣ऽ.न्त꣢उा सु꣣षा꣢व꣣ सो꣢म꣣म꣡द्रि꣢भिः ॥ १३१३ ॥

सोमरस सर्वत्र ओता; तीच उत्तम हवि आहे. पाण्यात धावणारा मानवहितकारी सोम दगडांनी पिळला गेला.

2.10.1314

नू꣣नं꣡ पु꣢ना꣣नो꣡ऽवि꣢भिः꣣ प꣡रि꣢ स्र꣣वा꣡द꣢ब्धः सुर꣣भि꣡न्त꣢रः ।
सु꣣ते꣡ चि꣢त्वा꣣प्सु꣡ म꣢दामो꣣ अ꣡न्ध꣢सा श्री꣣ण꣢न्तो꣣ गो꣢भि꣣रु꣡त्त꣢रम् ॥ १३१४ ॥

आता स्वतःला शुद्ध करणारा सोम रक्षकांसह सर्वत्र वाहो; तो अहिंसित, सुगंधी आहे. पिळलेल्या रसात व पाण्यातही आम्ही आनंदू; दुधात मिसळून उत्तमाला.

2.10.1315

प꣡रि꣢ स्वा꣣न꣡श्चक्ष꣢꣯से देव꣣मा꣡द꣢नः꣣ क्र꣢तु꣣रि꣡न्दु꣢र्विचक्ष꣣णः꣢ ॥ १३१५ ॥

गर्जत वाहणारा सोम, पाहण्यासाठी; देवांना तृप्त करणारा; यज्ञशक्ती असलेला इंदू, सर्वद्रष्टा.

2.10.1316

अ꣡सा꣢वि꣣ सो꣡मो꣢ अरु꣣षो꣢꣫ वृषा꣣ ह꣢री꣣ रा꣡जे꣢व द꣣स्मो꣢ अ꣣भि꣡ गा अ꣢꣯चिक्रदत् ।
पु꣢नानो꣢꣫ वार꣣म꣡त्ये꣢ष्य꣣व्य꣡य꣢ꣳश्ये꣣नो꣡ न योनिं꣢꣯ घृ꣣त꣡व꣢न्त꣣मा꣡स꣢दत् ॥ १३१६ ॥

तांबडा, वीर्यवान सोम पिळला गेला; राजासारखा अद्भुत सोम गाईंकडे गर्जला. स्वतः शुद्ध होत तो गाळणी ओलांडून अविनाशीकडे जातो; बाजासारखा घृतयुक्त पात्रात बसला.

2.10.1317

प꣣र्ज꣡न्यः꣢ पि꣣ता꣡ म꣢हि꣣ष꣡स्य꣢ प꣣र्णि꣢नो꣣ ना꣡भा꣢ पृथि꣣व्या꣢ गि꣣रि꣢षु꣣ क्ष꣡यं꣢ दधे ।
स्व꣡सा꣢र꣣ आ꣡पो꣢ अ꣣भि꣢꣫ गा उ꣣दा꣡स꣢र꣣न्त्सं꣡ ग्राव꣢꣯भिर्वसते वी꣣ते꣡ अ꣢ध्व꣣रे꣢ ॥ १३१७ ॥

पंखधारी महिषाचा पिता पर्जन्य पृथ्वीच्या नाभीत, पर्वतांवर आपले निवासस्थान ठेवतो. बहिणींप्रमाणे पाणी गाईंकडे धावले; दगडांसह शुद्ध यज्ञात तो आच्छादला जातो.

2.10.1318

क꣣वि꣡र्वे꣢ध꣣स्या꣡ पर्ये꣢꣯षि꣣ मा꣡हि꣢न꣣म꣢त्यो꣣ न꣢ मृ꣣ष्टो꣢ अ꣣भि꣡ वाज꣢꣯मर्षसि ।
अ꣣प꣡से꣢धन् दुरि꣣ता꣡ सो꣢म नो मृड घृ꣣ता꣡ वसा꣢꣯नः꣣ प꣡रि꣢ यासि नि꣣र्णि꣡ज꣢म् ॥ १३१८ ॥

हे ज्ञानी कवी सोमा, निर्मात्याच्या मार्गाने तू महान दानाभोवती फिरतोस; शुद्ध घोड्याप्रमाणे बलाकडे धावतोस. पापांना दूर सारून आमच्यावर कृपा कर; घृताने आच्छादित होऊन शुद्ध वस्त्राभोवती जातोस.

2.10.1319

श्रा꣡य꣢न्त इव꣣ सू꣢र्यं꣣ वि꣡श्वेदिन्द्र꣢꣯स्य भक्षत ।
व꣡सू꣢नि जा꣣तो꣡ जनि꣢꣯मा꣣न्यो꣡ज꣢सा꣣ प्र꣡ति꣢ भा꣣गं꣡ न दी꣢꣯धिमः ॥ १३१९ ॥

सूर्याप्रमाणे (सोम) पक्व केला जातो; इंद्राचा सर्व भाग उपभोगा. जन्मतःच तो आपल्या ओजाने धने मिळवतो; त्याच्या भागाच्या बदल्यात आम्हीही तेजस्वी होतो.

2.10.1320

अ꣡ल꣢र्षिरातिं वसु꣣दा꣡मुप꣢꣯ स्तुहि भ꣣द्रा꣡ इन्द्र꣢꣯स्य रा꣣त꣡यः꣢ ।
यो꣡ अ꣢स्य꣣ का꣡मं꣢ विध꣣तो꣡ न रोष꣢꣯ति꣣ म꣡नो꣢ दा꣣ना꣡य꣢ चो꣣द꣡य꣢न् ॥ १३२० ॥

संपत्ती देणाऱ्या अलर्षीची (इंद्र) जवळून स्तुती करा; इंद्राची दाने कल्याणकारी आहेत. जो आपल्या भक्ताची इच्छा डावलत नाही, तो दानासाठी मनाला प्रेरित करतो.

2.10.1321

य꣡त꣢ इन्द्र꣣ भ꣡या꣢महे꣣ त꣡तो꣢ नो꣣ अ꣡भ꣢यं कृधि ।
म꣡घ꣢वन् छ꣣ग्धि꣢꣫ तव꣣ त꣡न्न꣢ ऊ꣣त꣢ये꣣ वि꣢꣫ द्विषो꣣ वि꣡ मृधो꣢꣯ जहि ॥ १३२१ ॥

हे इंद्रा, जिथून आम्ही भिती पावतो तिथूनच आम्हाला अभय दे. हे मघवन्, तुझे सामर्थ्य आमच्या रक्षणासाठी लाव; द्वेष करणाऱ्यांना आणि शत्रूंना दूर करून ठार कर.

2.10.1322

त्व꣡ हि रा꣢꣯धसस्पते꣣ रा꣡ध꣢सो म꣣हः꣢꣫ क्षय꣣स्या꣡सि꣢ विध꣣र्ता꣢ ।
तं꣡ त्वा꣢ व꣣यं꣡ म꣢घवन्निन्द्र गिर्वणः सु꣣ता꣡व꣢न्तो हवामहे ॥ १३२२ ॥

तूच संपत्तीचा स्वामी आहेस; महान संपत्तीच्या निवासाचा धारक तूच आहेस. हे मघवन् इंद्रा, हे स्तुत्या, सोम पिळणारे आम्ही तुला आवाहन करतो.

2.10.1323

त्व꣡ꣳ सो꣢मासि धार꣣यु꣢र्म꣣न्द्र꣡ ओजि꣢꣯ष्ठो अध्व꣣रे꣢ ।
प꣡व꣢स्व मꣳह꣣य꣡द्र꣢यिः ॥ १३२३ ॥

तू सोम आहेस; धारांनी वाहणारा, आनंद देणारा, यज्ञात सर्वाधिक बलवान. पवित्र होऊन वाहा; संपत्ती देत.

2.10.1324

त्व꣢ꣳ सु꣣तो꣢ म꣣दि꣡न्त꣢मो दध꣣न्वा꣡न्म꣢त्स꣣रि꣡न्त꣢मः ।
इ꣡न्दुः꣢ सत्रा꣢जि꣡दस्तृ꣢꣯तः ॥ १३२४ ॥

तू पिळलेला सोम आहेस; अत्यंत आनंददायक, वाहणारा, सर्वाधिक धुंदी आणणारा. इंदू (सोमबिंदू) तू; स्पर्धांमध्ये जिंकणारा, अपराजित.

2.10.1325

त्व꣡ꣳ सु꣢ष्वा꣣णो꣡ अद्रि꣢꣯भिर꣣꣬भ्य꣢꣯र्ष꣣ क꣡नि꣢क्रदत् ।
द्यु꣣म꣢न्त꣢ꣳ शु꣢ष्म꣣मा꣡ भ꣡र ॥ १३२५ ॥

तू दगडांनी पिळला जाऊन गर्जना करत वाहा; तेजस्वी बल आण.

2.10.1326

प꣡व꣢स्व दे꣣व꣡वी꣢तय꣣ इ꣢न्दो꣣ धा꣡रा꣢भि꣣रो꣡ज꣢सा ।
आ꣢ क꣣ल꣢शं꣣ म꣡धु꣢मान्त्सोम नः सदः ॥ १३२६ ॥

देवांच्या आनंदासाठी शुद्ध होऊन, हे सोमा, तुझ्या धारांनी व बलाने वाहा; मधुरपणे आमच्या कलशात व आसनावर ये.

2.10.1327

त꣡व꣢ द्र꣣प्सा꣡ उ꣢द꣣प्रु꣢त꣣ इ꣢न्द्रं꣣ म꣡दा꣢य वावृधुः ।
त्वां꣢ दे꣣वा꣡सो꣢ अ꣣मृ꣡ता꣢य꣣ कं꣡ प꣢पुः ॥ १३२७ ॥

तुझे थेंब पाण्यात पसरून इंद्राच्या आनंदासाठी वाढले; देवांनी अमरत्व व सुखासाठी तुला प्यायले.

2.10.1328

आ꣡ नः꣢ सुतास इन्दवः पुना꣣ना꣡ धा꣢वता र꣣यि꣢म् ।
वृ꣣ष्टि꣡द्या꣢वो रीत्यापः स्व꣣र्वि꣡दः꣢ ॥ १३२८ ॥

आमच्यासाठी पिळलेले, पवित्र करणारे सोमबिंदू, संपत्तीकडे धावा; पाऊस पाडत, वाटेत पाणी आणत, स्वर्ग मिळवणारे.

2.10.1329

प꣢रि꣣ त्य꣡ꣳह꣢र्य꣣त꣡ꣳ हरिं꣢꣯ ब꣣भ्रुं꣡ पु꣢नन्ति꣣ वा꣡रे꣢ण ।
यो꣢ दे꣣वा꣢꣫न्विश्वा꣣ꣳ इ꣢꣫त्परि꣣ म꣡दे꣢न स꣣ह꣡ गच्छ꣢꣯ति ॥ १३२९ ॥

त्या प्रिय, पिवळ्या-तपकिरी सोमाला ते गाळणीने पवित्र करतात; जो सर्व देवांकडे आनंदाने जातो.

2.10.1330

द्वि꣢उयं पञ्च꣣ स्व꣡य꣢शस꣣ꣳ स꣡खा꣢यो꣣ अ꣡द्रि꣢सꣳहतम् ।
प्रि꣣य꣡मिन्द्र꣢꣯स्य꣣ का꣡म्यं꣢ प्रस्ना꣣प꣡य꣢न्त ऊ꣣र्म꣡यः꣢ ॥ १३३० ॥

दोनदा, पाच मित्र, स्वतःच्या कीर्तीचा, दगडांनी दाबलेला सोम; इंद्राला प्रिय, इष्ट असलेल्या त्याला लाटा वाहवतात.

2.10.1331

इ꣡न्द्रा꣢य꣣ सोम꣣ पा꣡त꣢वे वृत्र꣣घ्ने꣡ परि꣢꣯ षिच्यसे ।
न꣡रे꣢ च꣣ द꣡क्षि꣢णावते वी꣣रा꣡य꣢ सदना꣣स꣡दे꣢ ॥ १३३१ ॥

हे सोमा, इंद्राच्या पानासाठी, वृत्राचा वध करणाऱ्यासाठी तू सभोवती ओतला जातोस. दक्षिणा देणाऱ्या नेत्यासाठी आणि वीरासाठी, आसनावर बसण्यासाठी.

2.10.1332

प꣡व꣢स्व सोम म꣣हे꣢꣫ दक्षा꣣या꣢श्वो꣣ न꣢ नि꣣क्तो꣢ वा꣣जी꣡ धना꣢꣯य ॥ १३३२ ॥

हे सोमा, महान बलासाठी वाहा; स्वच्छ केलेल्या वेगवान घोड्याप्रमाणे, धनासाठी.

2.10.1333

प्र꣡ ते꣢ सो꣣ता꣢रो꣣ र꣢सं꣣ म꣡दा꣢य पु꣣न꣢न्ति꣣ सो꣡मं꣢ म꣣हे꣢ द्यु꣣म्ना꣡य꣢ ॥ १३३३ ॥

तुझे पिळणारे तुझ्या रसाला आनंदासाठी, महान तेजासाठी, सोमाला शुद्ध करतात.

2.10.1334

शि꣡शुं꣢ जज्ञा꣣न꣡ꣳ हरिं꣢꣯ मृ꣣ज꣢न्ति꣣ प꣣वि꣢त्रे꣣ सो꣡मं꣢ दे꣣वे꣢भ्य꣣ इ꣡न्दु꣢म् ॥ १३३४ ॥

जन्मलेल्या बाळाला, हरीला (पिवळ्या रंगाच्याला) ते पवित्रात शुद्ध करतात; देवांसाठी सोमाला, थेंबाला.

2.10.1335

उ꣢पो꣣ षु꣢ जा꣣त꣢म꣣प्तु꣢रं꣣ गो꣡भि꣢र्भ꣣ङ्गं꣡ परि꣢꣯ष्कृतम् ।
इ꣡न्दुं꣢ दे꣣वा꣡ अ꣢यासिषुः ॥ १३३५ ॥

जवळ जन्मलेल्या, पाण्यात वेगवान, दुधाशी मिसळलेल्या, सजवलेल्या थेंबाजवळ (सोमाजवळ) देव आले.

2.10.1336

त꣡मिद्व꣢꣯र्धन्तु नो꣣ गि꣡रो꣢ व꣣त्स꣢ꣳस꣣ꣳशि꣡श्व꣢रीरिव ।
य꣡ इन्द्र꣢꣯स्य हृद꣣ꣳ स꣡निः꣢ ॥ १३३६ ॥

त्या इंद्राला आमच्या स्तुती वाढवोत, वासराला एकत्र हंबरणाऱ्या गायींप्रमाणे; इंद्राच्या हृदयाला प्रिय असलेल्याला.

2.10.1337

अ꣡र्षा꣢ नः सोम꣣ शं꣡ गवे꣢꣯ धु꣣क्ष꣡स्व꣢ पि꣣प्यु꣢षी꣣मि꣡ष꣢म् ।
व꣡र्धा꣢ समु꣣द्र꣡मु꣢क्थ्य ॥ १३३७ ॥

हे सोमा, आमच्यासाठी कल्याण वाहू दे; गाईंसाठी विपुल अन्न दोहन कर. प्रशंसनीय समुद्र वाढव.

2.10.1338

आ꣢ घा꣣ ये꣢ अ꣣ग्नि꣢मि꣣न्ध꣡ते꣢ स्तृ꣣ण꣡न्ति꣢ ब꣣र्हि꣡रा꣢नु꣣ष꣢क् ।
ये꣢षा꣣मि꣢न्द्रो꣣ यु꣢वा꣣ स꣡खा꣢ ॥ १३३८ ॥

जे अग्नी पेटवतात आणि क्रमाने दर्भ पसरतात, त्यांचा तरुण सखा इंद्र आहे.

2.10.1339

बृ꣣ह꣢꣫न्निदि꣣ध्म ए꣢षां꣣ भू꣡रि꣢ श꣣स्त्रं꣢ पृ꣣थुः꣡ स्वरुः꣢꣯ ।
ये꣢षा꣣मि꣢न्द्रो꣣ यु꣢वा꣣ स꣡खा꣢ ॥ १३३९ ॥

आम्ही त्यांच्यासाठी मोठा अग्नी पेटवतो; त्यांची स्तुती विपुल आणि स्वर विशाल आहे. त्यांचा तरुण सखा इंद्र.

2.10.1340

अ꣡यु꣢द्ध꣣ इ꣢द्यु꣣धा꣢꣫ वृत꣣ꣳ शू꣢र꣣ आ꣡ज꣢ति꣣ स꣡त्व꣢भिः ।
ये꣢षा꣣मि꣢न्द्रो꣣ यु꣢वा꣣ स꣡खा꣢ ॥ १३४० ॥

युद्धात वेढलेल्या शत्रूंना शूर आपल्या बळाने हाकलतो; तो अजिंक्य आहे. त्यांचा तरुण सखा इंद्र.

2.10.1341

य꣢꣫ एक꣣ इ꣢द्वि꣣द꣡य꣢ते꣣ व꣢सु꣣ म꣡र्त्ता꣢य दा꣣शु꣡षे꣢ ।
ई꣡शा꣢नो꣣ अ꣡प्र꣢तिष्कुत꣣ इ꣡न्द्रो꣢ अ꣣ङ्ग꣢ ॥ १३४१ ॥

जो एकटाच दात्या मानवाला धन देतो, तो अप्रतिहत ईश्वर इंद्र आहे — हे प्रिया!

2.10.1342

य꣢श्चि꣣द्धि꣡ त्वा꣢ ब꣣हु꣢भ्य꣣ आ꣢ सु꣣ता꣡वा꣢ꣳआ꣣वि꣡वा꣢सति ।
उ꣣ग्रं꣡ तत्प꣢꣯त्यते꣣ श꣢व꣣ इ꣡न्द्रो꣢ अ꣣ङ्ग꣢ ॥ १३४२ ॥

सोम पिळणारा तुला अनेकांसाठी आदराने पूजतो; त्याचे उग्र बळ इंद्रच प्रभुत्वाने धारण करतो — हे प्रिया!

2.10.1343

क꣣दा꣡ मर्त꣢꣯मरा꣣ध꣡सं꣢ प꣣दा꣡ क्षुम्प꣢꣯मिव स्फुरत् ।
क꣣दा꣡ नः꣢ शुश्रव꣣द्गि꣢र꣣ इ꣡न्द्रो꣢ अ꣣ङ्ग꣢ ॥ १३४३ ॥

अदानी मर्त्याला तू केव्हा पायाने गवताच्या ढिगासारखा थरथरवशील? इंद्र आमची स्तोत्रे केव्हा ऐकेल, हे प्रिया?

2.10.1344

गा꣡य꣢न्ति त्वा गाय꣣त्रि꣡णोऽर्च꣢꣯न्त्य꣣र्क꣢म꣣र्कि꣡णः꣢ ।
ब्र꣣ह्मा꣡ण꣢स्त्वा शतक्रत꣣ उ꣢द्व꣣ꣳश꣡मि꣢व येमिरे ॥ १३४४ ॥

गायत्री गाणारे तुला गातात, अर्कमंत्राने पूजक तुझी पूजा करतात. हे शतक्रतो, बांबूचा खांब उभारावा तसे ब्रह्मे तुला उंच उचलतात.

2.10.1345

य꣢꣫त्सानोः꣣ सा꣡न्वारु꣢꣯हो꣣ भू꣡र्यस्प꣢꣯ष्ट꣣ क꣡र्त्व꣢म् ।
त꣢꣫दिन्द्रो꣣ अ꣡र्थं꣢ चेतति यू꣣थे꣡न꣢ वृ꣣ष्णि꣡रे꣢जति ॥ १३४५ ॥

तू डोंगरशिखरावर चढून अनेक कर्मे दाखवतोस तेव्हा इंद्र आपला हेतू जाणतो; वृष्णी आपल्या कळपासह चालतो.

2.10.1346

यु꣣ङ्क्ष्वा꣢꣫ हि के꣣शि꣢ना꣣ ह꣢री꣣ वृ꣡ष꣢णा कक्ष्य꣣प्रा꣢ ।
अ꣡था꣢ न इन्द्र सोमपा गि꣣रा꣡मुप꣢꣯श्रुतिं चर ॥ १३४६ ॥

केसाळ, वीर्यवान अशा दोन हरि-घोड्यांना जोड; मग हे सोमपायी इंद्रा, आमची स्तोत्रे ऐकण्यास ये.