યજુર્વેદ · અધ્યાય 11

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

11.1

युञ्जानः प्रथमं मनस् तत्वाय सविता धियम् ।
अग्नेर् ज्योतिर् निचाय्य पृथिव्या ऽ अध्य् आभरत् ॥ ११.१ ॥

પ્રથમ મનને યોજીને સવિતા સત્ય માટે બુદ્ધિને યોજે છે. અગ્નિનો પ્રકાશ એકત્ર કરીને તેણે તેને પૃથ્વી પર લાવ્યો.

11.2

युक्तेन मनसा वयं देवस्य सवितुः सवे ।
स्वर्ग्याय शक्त्या ॥ ११.२ ॥

યોજિત મનથી આપણે દેવ સવિતાની પ્રેરણામાં (છીએ). સ્વર્ગપ્રાપ્તિ માટે, શક્તિ માટે.

11.3

युक्त्वाय सविता देवान्त् स्वर्यतो धिया दिवम् ।
बृहज् ज्योतिः करिष्यतः सविता प्र सुवाति तान् ॥ ११.३ ॥

સવિતાએ દેવોને યોજીને, બુદ્ધિથી સ્વર્ગ તરફ જનારાઓને આકાશમાં મોકલ્યા. મહાન પ્રકાશ સર્જનારાઓને સવિતા પ્રેરે છે.

11.4

युञ्जते मन ऽ उत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बृहतो विपश्चितः ।
वि होत्रा दधे वयुनाविद् एक ऽ इन् मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः ॥ ११.४ ॥

વિપ્રો મનને યોજે છે; બુદ્ધિઓને પણ યોજે છે, મહાન જ્ઞાની વિપ્ર માટે. હોતાઓએ તેમને વિવિધ રીતે ધારણ કર્યા; માર્ગો જાણનાર એક જ છે. દેવ સવિતાની આ મહાન સ્તુતિ છે.

11.5

युजे वां ब्रह्म पूर्व्यं नमोभिर् वि श्लोक ऽ एतु पथ्येव सूरेः ।
शृण्वन्तु विश्वे ऽ अमृतस्य पुत्रा ऽ आ ये धामानि दिव्यानि तस्थुः ॥ ११.५ ॥

તમે બંને માટે પ્રાચીન બ્રહ્મને નમસ્કાર સહિત યોજું છું. સૂરિના માર્ગની જેમ સ્તુતિ વિશેષ રીતે પહોંચે. દિવ્ય ધામોમાં સ્થિત અમૃતના સર્વ પુત્રો સાંભળો.

11.6

यस्य प्रयाणम् अन्व् अन्य ऽ इद् ययुर् देवा देवस्य महिमानम् ओजसा ।
यः पार्थिवानि विममे स ऽ एतशो रजासि देवः सविता महित्वना ॥ ११.६ ॥

જેમના પ્રયાણ પાછળ બીજા દેવો પણ ગયા; દેવની મહિમા અને શક્તિ જોઈને; પૃથ્વીની વસ્તુઓ માપનાર, તે વેગવાન સવિતા દેવ પોતાની મહિમાથી લોકોને માપે છે.

11.7

देव सवितः प्र सुव यज्ञं प्र सुव यज्ञपतिं भगाय ।
दिव्यो गन्धर्वः केतपूः केतं नः पुनातु वाचस् पतिर् वाचं नः स्वदतु ॥ ११.७ ॥

હે સવિતા દેવ! યજ્ઞને આગળ પ્રેરો; યજ્ઞપતિને સમૃદ્ધિ માટે આગળ પ્રેરો. દિવ્ય ગંધર્વ, જ્ઞાનને શુદ્ધ કરનાર, અમારું જ્ઞાન પવિત્ર કરો; વાણીનો સ્વામી અમારી વાણીને મધુર બનાવો.

11.8

इमं नो देव सवितर् यज्ञं प्र णय देवाव्यꣳ सखिविदꣳ सत्राजितं धनजितꣳ स्वर्जितम् ।
ऋचा स्तोमꣳ समर्धय गायत्रेण रथन्तरं बृहद् गायत्रवर्तनि स्वाहा ॥ ११.८ ॥

હે સવિતા દેવ! દેવોથી રક્ષિત, મિત્રો મેળવનાર, યુદ્ધોમાં વિજય, ધનવિજય અને સ્વર્ગવિજય આપનાર આ યજ્ઞને આગળ લઈ જાઓ. ઋચાથી સ્તોમને સમૃદ્ધ કરો; ગાયત્રી છંદથી રથંતર અને બૃહત્ (ને સમૃદ્ધ કરો); ગાયત્ર માર્ગમાં ફરતા. સ્વાહા.

11.9

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
आ ददे गायत्रेण छन्दसाङ्गिरस्वत् पृथिव्याः सधस्थाद् अग्निं पुरीष्यम् अङ्गिरस्वद् आ भर त्रैष्टुभेन छन्दसाङ्गिरस्वत् ॥ ११.९ ॥

સવિતા દેવની પ્રેરણાથી, અશ્વિનોના બાહુઓથી, પૂષનના હાથોથી હું તને ગ્રહણ કરું છું. ગાયત્રી છંદથી, અંગિરસોની જેમ, પૃથ્વીના આસનથી પુરીષ્ય અગ્નિને હું ગ્રહણ કરું છું; ત્રિષ્ટુપ્ છંદથી, અંગિરસોની જેમ, તેને લાવ.

11.10

अभ्रिर् असि नार्य् असि त्वया वयम् अग्निꣳ शकेम खनितुꣳ सधस्थ आ जागतेन छन्दसाङ्गिरस्वत् ॥ ११.१० ॥

તું ખોદવાનો પાવડો છે; તું સ્ત્રી છે. તારા વડે અમે એક જ સ્થાને અગ્નિને ખોદી મેળવી શકીએ. જગતી છંદ વડે, અંગિરસોની જેમ.

11.11

हस्त ऽ आधाय सविता बिभ्रद् अभ्रिꣳ हिरण्ययीम् ।
अग्नेर् ज्योतिर् निचाय्य पृथिव्या ऽ अध्य् आ भर ।
आनुष्टुभेन छन्दसाङ्गिरस्वत् ॥ ११.११ ॥

સવિતા હાથમાં રાખીને સોનેરી પાવડો ધારણ કરીને, અગ્નિનો પ્રકાશ એકઠો કરીને પૃથ્વી ઉપરથી લાવ. અનુષ્ટુપ છંદ વડે, અંગિરસોની જેમ.

11.12

प्रतूर्तं वाजिन्न् आ द्रव वरिष्ठाम् अनु सम्वतम् ।
दिवि ते जन्म परमम् अन्तरिक्षे तव नाभिः पृथिव्याम् अधि योनिर् इत् ॥ ११.१२ ॥

હે વાજી, ઝડપથી આગળ વધ; શ્રેષ્ઠ સંવત તરફ દોડ. દિવમાં તારો પરમ જન્મ; અંતરિક્ષમાં તારી નાભિ; પૃથ્વી પર તારી યોનિ.

11.13

युञ्जाथाꣳ रासभं युवम् अस्मिन् यामे वृषण्वसू ।
अग्निं भरन्तम् अस्मयुम् ॥ ११.१३ ॥

આ યાત્રામાં તમે બંને ગધેડાને જોતરો, હે વૃષણ્વસુઓ. અગ્નિને વહન કરનાર, આપણી ઇચ્છા રાખનાર.

11.14

योगे-योगे तवस्तरं वाजे-वाजे हवामहे ।
सखाय ऽ इन्द्रमूतये ॥ ११.१४ ॥

દરેક યોગમાં, અતિ બળવાનને દરેક વાજમાં આપણે બોલાવીએ છીએ. હે મિત્રો, રક્ષણ માટે ઇન્દ્રને (બોલાવો).

11.15

प्रतूर्वन्न् एह्य् अवक्रामन्न् अशस्तो रुद्रस्य गाणपत्यं मयोभूर् एहि ।
उर्व् अन्तरिक्षं वीहि ।
स्वस्तिगव्यूतिर् अभयानि कृण्वन् पूष्णा सयुजा सह ॥ ११.१५ ॥

આગળ વધીને, હાનિ વિના અહીં આવ; રુદ્રના ગણપતિત્વમાં. કલ્યાણ લાવનાર, આવ. વિશાળ અંતરિક્ષમાં વિહાર કર. કલ્યાણકારી માર્ગે, અભય આપતો, પૂષણ સાથે એકસાથે જોડાયેલો.

11.16

पृथिव्याः सधस्थाद् अग्निं पुरीष्यम् अङ्गिरस्वद् आ भर ।
अग्निं पुरीष्यम् अङ्गिरस्वद् अच्छेमः ।
ऽ अग्निं पुरीष्यम् अङ्गिरस्वद् भरिष्यामः ॥ ११.१६ ॥

પૃથ્વીના સધસ્થમાંથી અંગિરસોની જેમ પુરીષ્ય અગ્નિને લાવ. અંગિરસોની જેમ પુરીષ્ય અગ્નિ તરફ અમે જઈએ છીએ. અંગિરસોની જેમ પુરીષ્ય અગ્નિને અમે લાવીશું.

11.17

अन्व् अग्निर् उषसाम् अग्रम् अख्यद् अन्व् अहानि प्रथमो जातवेदाः ।
अनु सूर्यस्य पुरुत्रा च रश्मीन् अनु द्यावापृथिवी ऽ आ ततन्थ ॥ ११.१७ ॥

ઉષાઓમાં અગ્રણી અગ્નિએ જોયું. પ્રથમ જાતવેદ અગ્નિ દિવસોને અનુસરીને. સૂર્યના અનેક કિરણોને અનુસરીને, દ્યાવાપૃથિવીને તેણે વિસ્તાર્યા.

11.18

आगत्य वाज्य् अध्वानꣳ सर्वा मृधो विधूनुते ।
अग्निꣳ सधस्थे महति चक्षुषा नि चिकीषते ॥ ११.१८ ॥

વાજી માર્ગમાં આવીને બધા શત્રુઓને ખંખેરે છે. મહાન સધસ્થમાં અગ્નિને આંખથી નીચે સ્થાપવાની ઇચ્છા કરે છે.

11.19

आक्रम्य वाजिन् पृथिवीम् अग्निम् इच्छ रुचा त्वम् ।
भूम्या वृक्त्वाय नो ब्रूहि यतः खनेम तं वयम् ॥ ११.१९ ॥

હે વાજી, પૃથ્વી પર પગ મૂકીને, તેજથી અગ્નિને શોધ. ભૂમિ ખોદવા માટે અમને કહે, ક્યાંથી અમે તેને ખોદીએ.

11.20

द्यौस् ते पृष्ठं पृथिवी सधस्थम् आत्मान्तरिक्षꣳ समुद्रो योनिः ।
विख्याय चक्षुषा त्वम् अभि तिष्ठ पृतन्यतः ॥ ११.२० ॥

દ્યૌ તારી પીઠ છે, પૃથ્વી સધસ્થ છે, અંતરિક્ષ આત્મા છે, સમુદ્ર યોનિ છે. આંખથી જોઈને, તું શત્રુ સેનાઓ સામે ઊભો રહે.

11.21

उत् क्राम महते सौभगायास्माद् आस्थानाद् द्रविणोदा वाजिन् ।
वयꣳ स्याम सुमतौ पृथिव्या ऽ अग्निं खनन्त ऽ उपस्थे ऽ अस्याः ॥ ११.२१ ॥

મહાન સૌભાગ્ય માટે આ આસનથી ઊઠ, હે દ્રવિણોદા વાજિન્. પૃથ્વીની કૃપામાં અમે રહીએ, તેના ખોળામાં અગ્નિને ખોદતાં.

11.22

उद् अक्रमीद् द्रविणोदा वाज्य् अर्वाकः सु लोकꣳ सुकृतं पृथिव्याम् ।
ततः खनेम सुप्रतीकम् अग्निꣳ स्वो रुहाणा ऽ अधि नाकम् उत्तमम् ॥ ११.२२ ॥

દ્રવિણોદા વાજી અહીં આવ્યા છે, પૃથ્વી પર સુકૃતના સુંદર લોકમાં. ત્યાંથી સુંદર મુખવાળા અગ્નિને ખોદીએ, સ્વર્ગમાં ચઢતાં, પરમ નાક પર.

11.23

आ त्वा जिघर्मि मनसा घृतेन प्रतिक्षियन्तं भुवनानि विश्वा ।
पृथुं तिरश्चा वयसा बृहन्तं व्यचिष्ठम् अन्नै रभसं दृशानम् ॥ ११.२३ ॥

મન અને ઘીથી હું તને અહીં પ્રજ્વલિત કરું છું, સર્વ લોકોમાં વસતા તને. વિશાળ, આડો ફેલાયેલો, બળથી મહાન, અતિ વ્યાપક, અન્નથી યુક્ત, વેગવાન, દર્શનીય.

11.24

आ विश्वतः प्रत्यञ्चं जिघर्म्य् अरक्षसा मनसा तज् जुषेत ।
मर्यश्री स्पृहयद्वर्णो ऽ अग्निर् नाभिमृशे तन्वा जर्भुराणः ॥ ११.२४ ॥

બધી દિશાઓમાંથી સામે વળેલા તને, રાક્ષસરહિત મનથી ઘીથી પ્રજ્વલિત કરું છું; તે પ્રસન્ન થાઓ. મનુષ્ય જેવી શોભાવાળા, ઇચ્છિત વર્ણના અગ્નિ, હું નાભિને મારા શરીરથી સ્પર્શું છું, દીપ્તિમાન થતાં.

11.25

परि वाजपतिः कविर् अग्निर् हव्यान्य् अक्रमीत् ।
दधद् रत्नानि दाशुषे ॥ ११.२५ ॥

બળના સ્વામી, કવિ અગ્નિ હવિઓની આસપાસ ફર્યા. યજમાનને રત્નો આપતાં.

11.26

परि त्वाग्ने पुरं वयं विप्रꣳ सहस्य धीमहि ।
धृषद्वर्णं दिवे-दिवे हन्तारं भङ्गुरावताम् ॥ ११.२६ ॥

હે અગ્નિ, અમે તારી આસપાસ, શક્તિના પ્રેરક વિપ્રનું ધ્યાન ધરીએ છીએ; તે દિવસે દિવસે નિર્ભય વર્ણના અને વાંકા શત્રુઓનો સંહારક છે.

11.27

त्वम् अग्ने द्युभिस् त्वम् आशुशुक्षणिस् त्वम् अद्भ्यस् त्वम् अश्मनस् परि ।
त्वं वनेभ्यस् त्वम् ओषधीभ्यस् त्वं नृणां नृपते जायसे शुचिः ॥ ११.२७ ॥

હે અગ્નિ, તું દિવસોથી; તું ઝડપથી બળનારો; તું પાણીમાંથી, તું પથ્થરમાંથી. તું વનોમાંથી, તું ઔષધિઓમાંથી; હે માનવોના સ્વામી, શુદ્ધ થઈને તું મનુષ્યોમાં જન્મે છે.

11.28

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवेऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
पृथिव्याः सधस्थाद् अग्निं पुरीष्यम् अङ्गिरस्वत् खनामि ।
ज्योतिष्मन्तं त्वाग्ने सुप्रतीकम् अजस्रेण भानुना दीद्यतम् ।
शिवं प्रजाभ्यो ऽहिꣳसन्तं पृथिव्या सधस्थाद् अग्निं पुरीष्यम् अङ्गिरस्वत् खनामः ॥ ११.२८ ॥

સવિતૃ દેવની પ્રેરણાથી, અશ્વિનોની ભુજાઓ વડે, પૂષાના હાથો વડે હું તને ખોદું છું. પૃથ્વીના સામાન્ય આસનથી, અંગિરસોની જેમ, ખાડાને યોગ્ય અગ્નિને હું ખોદું છું. હે અગ્નિ, જ્યોતિર્મય, સુંદર રૂપવાળા તને અક્ષય પ્રકાશથી ચમકતો (હું ખોદું છું). પ્રજાઓ માટે કલ્યાણકારી, અહિંસક અગ્નિને પૃથ્વીના આસનથી, અંગિરસોની જેમ, અમે ખોદીએ છીએ.

11.29

अपां पृष्ठम् असि योनिर् अग्नेः समुद्रम् अभितः पिन्वमानम् ।
वर्धमानो महाꣳ२ऽ आ च पुष्करे दिवो मात्रया वरिम्णा प्रथस्व ॥ ११.२९ ॥

તું પાણીની પીઠ છે; અગ્નિની યોનિ; ચારે બાજુ ઉભરાતા સમુદ્ર સમાન. વધતો, મહાન બનીને, પુષ્કર સુધી, સ્વર્ગના માપ અને વિસ્તારથી ફેલા.

11.30

शर्म च स्थो वर्म च स्थो ऽच्छिद्रे बहुले ऽ उभे ।
व्यचस्वती सं वसाथां भृतम् अग्निं पुरीष्यम् ॥ ११.३० ॥

તમે બંને આશ્રય અને કવચ છો; તમે બંને છિદ્રરહિત અને વિશાલ છો. વિસ્તરીને સાથે વસો; પોષક અગ્નિને ધારણ કરો.

11.31

संवसाथा स्वर्विदा समीची ऽ उरसा त्मना ।
अग्निम् अन्तर् भरिष्यन्ती ज्योतिष्मन्तम् अजस्रम् इत् ॥ ११.३१ ॥

સાથે વસનારી, સ્વર્ગપ્રકાશ મેળવનારી, એકસાથે ચાલનારી, વિશાળ હૃદય અને આત્માથી, અગ્નિને અંદર ધારણ કરતી, સદા પ્રકાશમય બનો.

11.32

पुरीष्यो सि विश्वभरा ऽ अथर्वा त्वा प्रथमो निर् अमन्थद् अग्ने ।
त्वाम् अग्ने पुष्कराद् अध्य् अथर्वा निर् अमन्थत ।
मूर्ध्नो विश्वस्य वाघतः ॥ ११.३२ ॥

તું પુરીષ્ય છે, સર્વને ધારણ કરનાર છે. અથર્વાએ પહેલા તને મંથન કરીને કાઢ્યો, હે અગ્નિ. હે અગ્નિ, અથર્વાએ પુષ્કરમાંથી ઉપરથી તને મંથન કરીને કાઢ્યો. સર્વના મસ્તકથી, ઋત્વિજના.

11.33

तम् उ त्वा दध्यङ्ङ् ऋषिः पुत्र ऽ ईधे अथर्वणः ।
वृत्रहणं पुरंदरम् ॥ ११.३३ ॥

તને જ દધ્યંગ ઋષિ, અથર્વાના પુત્રે, પ્રજ્વલિત કર્યો. વૃત્રહંતા, પુરંદર તને.

11.34

तम् उ त्वा पाथ्यो वृषा समीधे दस्युहन्तमम् ।
धनंजयꣳ रणे-रणे ॥ ११.३४ ॥

તને જ જળમાં વસતા વૃષે પ્રજ્વલિત કર્યો — દસ્યુઓનો સૌથી મોટો સંહારક, ધનંજય, દરેક યુદ્ધમાં.

11.35

सीद होतः स्व ऽ उ लोके चिकित्वान् सादया यज्ञꣳ सुकृतस्य योनौ ।
देवावीर् देवान् हविषा यजास्य् अग्ने बृहद् यजमाने वयो धाः ॥ ११.३५ ॥

હોતા, તારા પોતાના સ્થાને બેસ; જ્ઞાની થઈને સુકૃતના ઉદ્ગમસ્થાને યજ્ઞ સ્થાપ. દેવોના રક્ષક, હવિથી દેવોનું યજન કર, હે અગ્નિ. યજમાનને મહાન જીવનશક્તિ આપ.

11.36

नि होता होतृषदने विदानस् त्वेषो दीदिवाꣳ२ ऽ असदत् सुदक्षः ।
अदब्धव्रतप्रमतिर् वसिष्ठः सहस्रम्भरः शुचिजिह्वो ऽ अग्निः ॥ ११.३६ ॥

હોતાના આસન પર જ્ઞાની, તેજસ્વી, દીપ્તિમાન, કુશળ અગ્નિ બેઠા. અખંડ વ્રત અને દૃઢ બુદ્ધિવાળા વસિષ્ઠ, હજારોને ધારણ કરનાર, શુદ્ધજિહ્વ અગ્નિ.

11.37

सꣳ सीदस्व महाꣳ२ ऽ असि शोचस्व देववीतमः ।
वि धूमम् ऽ अग्ने अरुषं मियेध्य सृज प्रशस्त दर्शतम् ॥ ११.३७ ॥

બેસ, તું મહાન છે. દેવોને અત્યંત પ્રિય અગ્નિ, પ્રકાશ. હે અગ્નિ, યજ્ઞયોગ્ય, લાલ ધુમાડો ફેલાવ, પ્રશંસિત અને સુંદર રૂપે.

11.38

अपो देवीर् उपसृज मधुमतीर् अयक्ष्माय प्रजाभ्यः ।
तासाम् आस्थानाद् उज् जिहताम् ओषधयः सुपिप्पलाः ॥ ११.३८ ॥

હે દિવ્ય જળો, મધુર જળ મોકલો, પ્રજાના રોગરહિતપણા માટે. તેમના સ્થાનેથી ઔષધિઓ ઊગે, સારા ફળો સાથે.

11.39

सं ते वायुर् मातरिश्वा दधातूत्तानाया हृदयं यद् विकस्तम् ।
यो देवानां चरसि प्राणथेन कस्मै देव वषड् अस्तु तुभ्यम् ॥ ११.३९ ॥

તારા માટે વાયુ માતરિશ્વા સાથે ધારણ કરો, ઉત્તાનપાત્રનું વિદારેલું હૃદય. દેવો વચ્ચે વિચરતો તું, પ્રાણથી — હે દેવ, જેના માટે વષટ્ થાય તે તારા માટે જ.

11.40

सुजातो ज्योतिषा सह शर्म वरूथम् आसदत् स्वः ।
वासो ऽ अग्ने विश्वरूपꣳ संव्ययस्व विभावसो ॥ ११.४० ॥

સુજાત અગ્નિ પ્રકાશ સાથે આશ્રય અને કવચરૂપે સ્વર્ગમાં બેઠા. હે અગ્નિ, સર્વરૂપ વસ્ત્ર ધારણ કર, હે પ્રકાશ આપનાર.

11.41

उद् उ तिष्ठ स्वध्वरावा नो देव्या धिया ।
दृशे च भासा बृहता शुशुक्वनिर् आग्ने याहि सुशस्तिभिः ॥ ११.४१ ॥

ઊઠ, હે સુયજ્ઞ, અમારી તરફ દિવ્ય બુદ્ધિથી. દર્શન માટે, મહાન પ્રકાશથી ઝળહળતો, હે અગ્નિ, ઉત્તમ સ્તુતિઓ સાથે આવ.

11.42

ऊर्ध्व ऽ ऊ षु ण ऽ ऊतये तिष्ठा देवो न सविता ।
ऊर्ध्वो वाजस्य सनिता यद् अञ्जिभिर् वाघद्भिर् विह्वयामहे ॥ ११.४२ ॥

અમારા રક્ષણ માટે તમે ઊંચા ઊભા રહો, દેવ સવિતાની જેમ. અંજલિ અને વાઘતો સાથે અમે તમને બોલાવીએ ત્યારે તમે બળના ઉચ્ચ દાતા થાઓ.

11.43

स जातो गर्भो ऽ असि रोदस्योर् अग्ने चारुर् विभृत ऽ ओषधीषु ।
चित्रः शिशुः परि तमास्य् अक्तून् प्र मातृभ्यो ऽ अधि कनिक्रदद् गाः ॥ ११.४३ ॥

હે અગ્નિ, તું દ્યાવાપૃથિવીના ગર્ભમાંથી જન્મ્યો છે; સુંદર, ઔષધિઓમાં ધારણ થયેલો છે. અદ્ભુત શિશુની જેમ અંધારી રાતોની આસપાસ, માતાઓ માટે ગાયો પર તું ગર્જે છે.

11.44

स्थिरो भव वीड्व् अङ्ग ऽ आशुर् भव वाज्य् अर्वन् ।
पृथुर् भव सुषदस् त्वम् अग्नेः पुरीषवाहणः ॥ ११.४४ ॥

સ્થિર થા, મજબૂત અંગોવાળો થા; ઝડપી થા, વાજી અર્વન્. વિશાળ થા, અગ્નિના પુરીષવાહન, ઉત્તમ આસન પર બિરાજેલો તું.

11.45

शिवो भव प्रजाभ्यो मानुषीभ्यस् त्वम् अङ्गिरः ।
मा द्यावापृथिवी ऽ अभि शोचीर् मान्तरिक्षं मा वनस्पतीन् ॥ ११.४५ ॥

હે અંગિરા, માનવ પ્રજા માટે તું કલ્યાણકારી થા. દ્યાવાપૃથિવીને બાળ નહીં; અંતરિક્ષને બાળ નહીં, વનસ્પતિઓને બાળ નહીં.

11.46

प्रैतु वाजी कनिक्रदन् नानदद् रासभः पत्वा ।
भरन्न् अग्निं पुरीष्यं मा पाद्य् आयुषः पुरा ।
वृषाग्निं वृषणं भरन्न् अपां गर्भꣳ समुद्रियम् ।
अग्न ऽ आयाहि वीतये ॥ ११.४६ ॥

વાજી આગળ વધો, હણહણતો અને ગર્જતો ગધેડો; પગો વડે અગ્નિ અને પુરીષ્યને વહન કરીને, આયુષ્ય પૂરું થતા પહેલાં પગ ન પડે. વૃષા અગ્નિ, વૃષણને વહન કરીને, પાણીનો સમુદ્રીય ગર્ભ વહન કરીને. હે અગ્નિ, ઉપભોગ માટે આવ.

11.47

ऋतꣳ सत्यम् ऋतꣳ सत्यम् ।
अग्निं पुरीष्यम् अङ्गिरस्वद् भरामः ।
ओषधयः प्रति मोदध्वम् अग्निम् एतꣳ शिवम् आयन्तम् अभ्य् अत्र युष्माः ।
व्यस्यन् विश्वा ऽ अनिरा ऽ अमीवा निषीदन् नो ऽ अप दुर्मतिं जहि ॥ ११.४७ ॥

ऋतं सत्यं, ऋतं सत्यं. અંગિરસોની જેમ પુરીષ્ય અગ્નિને લાવીએ છીએ. હે ઓષધિઓ, શિવકારી આવતા આ અગ્નિમાં અહીં આનંદ કરો. બધા અનિરા, અમીવાને દૂર કરીને, અમારી વચ્ચે બેસીને અમારી દુર્મતિ દૂર કરો.

11.48

ओषधयः प्रति गृभ्णीत पुष्पवतीः सुपिप्पलाः ।
अयं वो गर्भ ऽ ऋत्वियः प्रत्नꣳ सधस्थम् आसदत् ॥ ११.४८ ॥

હે ઓષધિઓ, ફૂલોવાળી અને સારાં ફળોવાળી તમે (અગ્નિને) સ્વીકારો. તમારો આ ઋતુયોગ્ય ગર્ભ (અગ્નિ) પ્રાચીન સધસ્થાન પર બેઠો છે.

11.49

वि पाजसा पृथुना शोशुचानो बाधस्व द्विषो रक्षसो ऽ अमीवाः ।
सुशर्मणो बृहतः शर्मणि स्याम् अग्नेर् अहꣳ सुहवस्य प्रणीतौ ॥ ११.४९ ॥

તારા મહાન બળથી પ્રજ્વલિત થઈ, દ્વેષી રાક્ષસોને અને અમીવાઓને દૂર કર. સુહવ અગ્નિના પ્રણયનમાં, મહાન અને સુંદર આશ્રયમાં હું રહું.

11.50

आपो हि ष्ठा मयोभुवस् ता न ऽ ऊर्जे दधातन ।
महे रणाय चक्षसे ॥ ११.५० ॥

હે જળો, તમે ખરેખર સુખ આપનારાં છો. તે જળો, અમને ઊર્જા માટે, મહાન આનંદ અને દર્શન માટે ધારણ કરાવો.

11.51

यो वः शिवतमो रसस् तस्य भाजयतेह नः ।
उशतीर् इव मातरः ॥ ११.५१ ॥

તમારો જે સૌથી કલ્યાણકારી રસ છે, તેમાં અહીં અમને ભાગીદાર બનાવો, પ્રેમ કરતી માતાઓની જેમ.

11.52

तस्मा ऽ अरं गमाम वो यस्य क्षयाय जिन्वथ ।
आपो जनयथा च नः ॥ ११.५२ ॥

જે રસ માટે તમે અમારા વાસ અને ઉન્નતિને પ્રેરો છો, તે રસ માટે અમે તમારી પાસે સારી રીતે જઈશું. હે જળો, અમને ઉત્પન્ન કરો.

11.53

मित्रः सꣳसृज्य पृथिवीं भूमिं च ज्योतिषा सह ।
सुजातं जातवेदसम् अयक्ष्माय त्वा सꣳ सृजामि प्रजाभ्यः ॥ ११.५३ ॥

મિત્રે પૃથ્વી અને ભૂમિને પ્રકાશ સાથે જોડીને સર્જી. સુજાત, જાતવેદા (અગ્નિ), રોગરહિતતા માટે અને સંતાનો માટે હું તને જોડું છું.

11.54

रुद्राः सꣳसृज्य पृथिवीं बृहज् ज्योतिः सम् ईधिरे ।
तेषां भानुर् अजस्र ऽ इच् छुक्रो देवेषु रोचते ॥ ११.५४ ॥

રુદ્રોએ પૃથ્વીને જોડીને મહાન પ્રકાશ પ્રજ્વલિત કર્યો. તેમની અખંડ દીપ્તિ જ ઉજ્જવળ થઈને દેવોમાં ચમકે છે.

11.55

सꣳसृष्टा वसुभी रुद्रैर् धीरैः कर्मण्यां मृदम् ।
हस्ताभ्यां मृद्वीं कृत्वा सिनीवाली कृणोतु ताम् ॥ ११.५५ ॥

વસુઓ, રુદ્રો અને ધીર જનો સાથે મિશ્ર કર્મયોગ્ય માટીને હાથથી મૃદુ કરીને સિનીવાલી તેને ઘડો.

11.56

सिनीवाली सुकपर्दा सुकुरीरा स्वौपशा ।
सा तुभ्यम् अदिते मह्योखां दधातु हस्तयोः ॥ ११.५६ ॥

સિનીવાલી, સુંદર ચોટલી, સુંદર ગાંઠ અને સુંદર પાશવાળી તે, હે મહતી અદિતિ, તારા માટે ઉખાને બે હાથમાં ધારણ કરે.

11.57

उखां कृणोतु शक्त्या बाहुभ्याम् अदितिर् धिया ।
माता पुत्रं यथोपस्थे साग्निं बिभर्तु गर्भ ऽ आ ।
मखस्य शिरोऽसि ॥ ११.५७ ॥

અદિતિ પોતાની શક્તિ અને બુદ્ધિથી બાહુઓ વડે ઉખા બનાવે. માતા પુત્રને ખોળામાં ધારે તેમ તે ગર્ભમાં અગ્નિને ધારણ કરે. તું યજ્ઞનું શિર છે.

11.58

वसवस् त्वा कृण्वन्तु गायत्रेण छन्दसाऽङ्गिरस्वद् ध्रुवासि पृथिव्यसि ।
धारया मयि प्रजा रायस्पोषं गौपत्यꣳ सुवीर्यꣳ सजातान् यजमानाय ।
रुद्रास् त्वा कृण्वन्तु त्रैष्टुभेन छन्दसाऽङ्गिरस्वद् ध्रुवास्य् अन्तरिक्षम् असि ।
धारया मयि प्रजाꣳ रायस्पोषं गौपत्यꣳ सुवीर्यꣳ सजातान् यजमानाय ।
आदित्यास् त्वा कृण्वन्तु जागतेन छन्दसाऽङ्गिरस्वद् ध्रुवासि द्यौर् असि ।
धारया मयि प्रजा रायस्पोषं गौपत्यꣳ सुवीर्यꣳ सजातान् यजमानाय ।
विश्वे त्वा देवा वैश्वानराः कृण्वन्त्व् आनुष्टुभेन छन्दसाङ्गिरस्वद् ध्रुवासि दिशोऽसि ।
धारया मयि प्रजा रायस्पोषं गौपत्यꣳ सुवीर्यꣳ सजातान् यजमानाय ॥ ११.५८ ॥

વસુઓ તને ગાયત્રી છંદથી અંગિરસોની જેમ દૃઢ કરે; તું પૃથ્વી છે. ધારણશક્તિથી મારામાં સંતતિ, ધનપુષ્ટિ, ગોસંપત્તિ, ઉત્તમ વીર્ય અને બંધુજનો યજમાન માટે (સ્થિર થાઓ). રુદ્રો તને ત્રિષ્ટુપ્ છંદથી અંગિરસોની જેમ દૃઢ કરે; તું અંતરિક્ષ છે. ધારણશક્તિથી મારામાં સંતતિ, ધનપુષ્ટિ, ગોસંપત્તિ, ઉત્તમ વીર્ય અને બંધુજનો યજમાન માટે (સ્થિર થાઓ). આદિત્યો તને જગતી છંદથી અંગિરસોની જેમ દૃઢ કરે; તું દ્યુલોક છે. ધારણશક્તિથી મારામાં સંતતિ, ધનપુષ્ટિ, ગોસંપત્તિ, ઉત્તમ વીર્ય અને બંધુજનો યજમાન માટે (સ્થિર થાઓ). વિશ્વેદેવો અને વૈશ્વાનરો તને અનુષ્ટુપ્ છંદથી અંગિરસોની જેમ દૃઢ કરે; તું દિશાઓ છે. ધારણશક્તિથી મારામાં સંતતિ, ધનપુષ્ટિ, ગોસંપત્તિ, ઉત્તમ વીર્ય અને બંધુજનો યજમાન માટે (સ્થિર થાઓ).

11.59

अदित्यै राम्नासि ।
अदितिष् टे बिलं गृभ्णातु ।
कृत्वाय सा महीम् उखां मृन्मयीं योनिम् अग्नये ।
पुत्रेभ्यः प्रायच्छद् अदितिः श्रपयान् इति ॥ ११.५९ ॥

અદિતિ માટે તું સુખદાયક છે. અદિતિ તારું છિદ્ર ગ્રહણ કરે. અગ્નિ માટે માટીનું મોટું વાસણ યોનિ બનાવી, અદિતિએ પુત્રોને આપ્યું, તેઓ રાંધે.

11.60

वसवस् त्वा धूपयन्तु गायत्रेण छन्दसाङ्गिरस्वत् ।
रुद्रास् त्वा धूपयन्तु त्रैष्टुभेन छन्दसाङ्गिरस्वत् ।
आदित्यास् त्वा धूपयन्तु जागतेन छन्दसाङ्गिरस्वत् ।
विश्वे त्वा देवा वैश्वानरा धूपयन्त्व् आनुष्टुभेन छन्दसाङ्गिरस्वत् ।
इन्द्रस् त्वा धूपयतु ।
वरुणस् त्वा धूपयतु ।
विष्णु त्वा धूपयतु ॥ ११.६० ॥

વસુઓ તને ગાયત્રી છંદથી, અંગિરસોની જેમ, ધૂપ આપે. રુદ્રો તને ત્રિષ્ટુપ છંદથી ધૂપ આપે. આદિત્યો તને જગતી છંદથી ધૂપ આપે. વિશ્વેદેવો અને વૈશ્વાનરો તને અનુષ્ટુપ છંદથી ધૂપ આપે. ઇન્દ્ર તને ધૂપ આપે. વરુણ તને ધૂપ આપે. વિષ્ણુ તને ધૂપ આપે.

11.61

अदितिष् ट्वा देवी विश्वदेव्यावती पृथिव्याः सधस्थे ऽ अङ्गिरस्वत् खनत्व् अवट ।
देवानाम् त्वा पत्नीर् देवीर् विश्वदेव्यावतीः पृथिव्याः सधस्थे ऽ अङ्गिरस्वद् दधतूखे ।
धिषणास् त्वा देवीर् विश्वदेव्यावतीः पृथिव्याः सधस्थे ऽ अङ्गिरस्वद् अभीन्धताम् उखे ।
वरूत्रीष् ट्वा देवीर् विश्वदेव्यावतीः पृथिव्याः सधस्थे ऽ अङ्गिरस्वच् छ्रपयन्तूखे ।
ग्नास् त्वा देवीर् विश्वदेव्यावतीः पृथिव्याः सधस्थे ऽ अङ्गिरस्वत् पचन्तूखे ।
जनयस् त्वाच्छिन्नपत्रा देवीर् विश्वदेव्यावतीः पृथिव्याः सधस्थे ऽ अङ्गिरस्वत् पचन्तूखे ॥ ११.६१ ॥

અદિતિ, વિશ્વદેવો સાથે રહેલી દેવી, પૃથ્વીના સામાન્ય ખોળામાં, અંગિરસોની રીતે, તારા માટે ખાડો ખોદો. દેવોની પત્નીઓ, વિશ્વદેવો સાથે રહેલી દેવીઓ, પૃથ્વીના સામાન્ય ખોળામાં, અંગિરસોની રીતે, ઉખામાં મૂકો. ધિષણાઓ, વિશ્વદેવો સાથે રહેલી દેવીઓ, પૃથ્વીના સામાન્ય ખોળામાં, અંગિરસોની રીતે, ઉખામાં અગ્નિ પ્રજ્વલિત કરો. વરૂત્રી દેવીઓ, વિશ્વદેવો સાથે રહેલી દેવીઓ, પૃથ્વીના સામાન્ય ખોળામાં, અંગિરસોની રીતે, ઉખામાં રાંધો. ગ્ના દેવીઓ, વિશ્વદેવો સાથે રહેલી દેવીઓ, પૃથ્વીના સામાન્ય ખોળામાં, અંગિરસોની રીતે, ઉખામાં રાંધો. જનયો, અખંડ પાંખોવાળી દેવીઓ, વિશ્વદેવો સાથે રહેલી દેવીઓ, પૃથ્વીના સામાન્ય ખોળામાં, અંગિરસોની રીતે, ઉખામાં રાંધો.