Yajurveda · Adhyāya 20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
20.1
क्षत्रस्य योनिर् असि क्षत्रस्य नाभिर् असि ।
मा त्वा हिꣳसीन् मा मा हिꣳसीः ॥ २०.१ ॥
You are the source of royal power; you are the navel of royal power. May no one harm you; may you not harm me.
20.2
नि षसाद घृतव्रतो वरुणः पस्त्यास्व् आ ।
साम्राज्याय सुक्रतुः ।
मृत्योः पाहि ।
विद्योत् पाहि ॥ २०.२ ॥
Varuṇa, whose vow is ghee, of good purpose, sat down within the dwelling for supreme sovereignty. Protect from death; protect from lightning.
20.3
देवस्य त्वा सवितुः प्रसवेऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
अश्विनोर् भैषज्येन तेजसे ब्रह्मवर्चसायाभि षिञ्चामि ।
सरस्वत्यै भैषज्येन वीर्यायान्नाद्यायाभि षिञ्चामि ।
इन्द्रस्येन्द्रियेण बलाय श्रियै यशसेऽभि षिञ्चामि ॥ २०.३ ॥
By the impulsion of the god Savitṛ, with the arms of the Aśvins and the hands of Pūṣan, I anoint you. With the healing remedy of the Aśvins I anoint you for brilliance and sacred splendor. With the healing remedy of Sarasvatī I anoint you for vigor and food. With Indra's power of the senses I anoint you for strength, prosperity and fame.
20.4
को ऽसि कतमो ऽसि कस्मै त्वा काय त्वा ।
सुश्लोक सुमङ्गल सत्यराजन् ॥ २०.४ ॥
Who are you, which one are you? For whom (I offer) you, for which god? O you of good renown, of good auspiciousness, true king!
20.5
शिरो मे श्रीर् यशो मुखं त्विषिः केशाश् च श्मश्रूणि ।
राजा मे प्राणो ऽ अमृतꣳ सम्राट् चक्षुर् विराट् श्रोत्रम् ॥ २०.५ ॥
My head is glory, my face is fame, radiance is my hair and beard. The king is my breath, immortality; the sovereign is my eye; the ruler is my ear.
20.6
जिह्वा मे भद्रं वाङ् महो मनो मन्युः स्वराड् भामः ।
मोदाः प्रमोदा ऽ अङ्गुलीर् अङ्गानि मित्रं मे सहः ॥ २०.६ ॥
May my tongue be auspicious, my speech great. May my mind have zeal and radiance, self-ruling brilliance. May joys and exultations be in my fingers and limbs; may my endurance be in my friend.
20.7
बाहू मे बलम् इन्द्रियꣳ हस्तौ मे कर्म वीर्यम् ।
आत्मा क्षत्रम् उरो मम ॥ २०.७ ॥
May my arms have strength and sensory power; may my hands have action and valour. May my self have sovereign power (kṣatra), and my chest as well.
20.8
पृष्टीर् मे राष्ट्रम् उदरम् अꣳसौ ग्रीवाश् च श्रोणी ।
ऊरू ऽ अरत्नी जानुनी विशो मे ऽङ्गानि सर्वतः ॥ २०.८ ॥
May my backs be the realm, and my belly likewise; my shoulders and necks, and my hips. May my thighs, forearms and knees be there; may my people be my limbs on every side.
20.9
नाभिर् मे चित्तं विज्ञानं पायुर् मे ऽपचितिर् भसत् ।
आनन्दनन्दाव् आण्डौ मे भगः सौभाग्यं पसः ।
जङ्घाभ्यां पद्भ्यां धर्मो ऽस्मि विशि राजा प्रतिष्ठितः ॥ २०.९ ॥
May my navel be thought and discernment; my rump the seat of honour. May joy and delight be my testicles; may I have good fortune, prosperity, and that member too. With my shins and feet I am dharma, established as king among the people.
20.10
प्रति क्षत्रे प्रति तिष्ठामि राष्ट्रे प्रत्य् अश्वेषु प्रति तिष्ठामि गोषु ।
प्रत्य् अङ्गेषु प्रति तिष्ठाम्य् आत्मन् प्रति प्राणेषु क्षत्रे प्रति तिष्ठामि पुष्टे प्रति द्यावापृथिव्योः प्रति तिष्ठामि ॥ २०.१० ॥
I stand firm in dominion, I stand firm in the realm. I stand firm in the horses, I stand firm in the cows. I stand firm in the limbs, I stand firm in the self. I stand firm in the breaths, in dominion, in prosperity, in heaven and earth.
20.11
त्रया देवा ऽ एकादश त्रयस्त्रिꣳशाः सुराधसः ।
बृहस्पतिपुरोहिता देवस्य सवितुः सवे ।
देवा देवैर् अवन्तु मा ॥ २०.११ ॥
Three, eleven, and thirty-three gods, bestowers of good wealth, having Bṛhaspati as their chaplain, in the impulse of the god Savitṛ. May the gods protect me through the gods.
20.12
प्रथमा द्वितीयैर् द्वितीयास् तृतीयैस् तृतीयाः सत्येन सत्यं यज्ञेन यज्ञो यजुर्भिर् यजूꣳषि सामभिः सामान्य् ऋग्भिर् ऋचः पुरोनुऽवाक्याभिः पुरोऽनुवाक्या याज्याभिर् याज्या वषट्कारैर् वषट्कारा ऽ आहुतिभिर् आहुतयो मे कामान्त् सम् अर्धयन्तु भूः स्वाहा ॥ २०.१२ ॥
The first with the second, the second with the third, the third with truth, truth with sacrifice, sacrifice with the yajus, the yajus with the sāmans, the sāmans with the ṛks, the ṛks with the puronuvākyā, the puronuvākyā with the yājyā, the yājyā with the vaṣaṭ calls, the vaṣaṭ calls with the oblations. May they fulfil my desires. Bhūḥ, svāhā.
20.13
लोमानि प्रयतिर् मम त्वङ् म ऽ आनतिर् आगतिः ।
माꣳसं म ऽ उपनतिर् वस्व् अस्थि मज्जा म ऽ आनतिः ॥ २०.१३ ॥
My hairs, my restraint; my skin, my bending, my coming. My flesh, my joining, my wealth, my bone and marrow, my bending.
20.14
यद् देवा देवहेडनं देवासश् चकृमा वयम् ।
अग्निर् मा तस्माद् एनसो विश्वान् मुञ्चत्व् अꣳहसः ॥ २०.१४ ॥
O gods, whatever offense against the gods we have committed, from that let Agni free me from all sin and distress.
20.15
यदि दिवा यदि नक्तम् एनाꣳसि चकृमा वयम् ।
वायुर् मा तस्माद् एनसो विश्वान् मुञ्चत्व् अꣳहसः ॥ २०.१५ ॥
If by day or by night we have committed any sins, from that let Vayu free me from all distress.
20.16
यदि जाग्रद् यदि स्वप्न ऽ एनाꣳसि चकृमा वयम् ।
सूर्यो मा तस्माद् एनसो विश्वान् मुञ्चत्व् अꣳहसः ॥ २०.१६ ॥
If awake or in sleep we have committed any sins, from that let Sūrya free me from all distress.
20.17
यद् ग्रामे यद् अरण्ये यत् सभायां यद् इन्द्रिये ।
यच्छूद्रे यद् अर्ये यद् एनश् चकृमा वयं यद् एकस्याधि धर्मणि तस्यावयजनम् असि ॥ २०.१७ ॥
Whatever sin we have committed in the village, in the forest, in the assembly, in the senses, toward a Śūdra or toward an Ārya, whatever wrong we have done in one's duty — you are the expiation for it.
20.18
यद् आपो ऽ अघ्न्या ऽ इति वरुणेति शपामहे ततो वरुण नो मुञ्च ।
अवभृथ निचुम्पुण निचेरुर् असि निचुम्पुणः ।
अव देवैर् देवकृतम् एनो ऽयक्ष्य् अव मर्त्यैर् मर्त्यकृतम् ।
पुरुराव्णो देव रिषस् पाहि ॥ २०.१८ ॥
From the waters called 'not to be slain', we swear by the name of Varuṇa; from that, O Varuṇa, release us. O avabhṛtha, O niścumpuṇa, you are the descending niścumpuṇa. Let the sin done by the gods and the sin done by mortals be away; O much-praised god, protect us from harm.
20.19
समुद्रे ते हृदयम् अप्स्व् अन्तः सं त्वा विशन्त्व् ओषधीर् उतापः ।
सुमित्रिया न ऽ आप ऽ ओषधयः सन्तु दुर्मित्रियास् तस्मै सन्तु यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मः ॥ २०.१९ ॥
In the ocean is your heart, within the waters; may the waters and herbs enter you. May the waters and herbs be friendly to us; to him who hates us and whom we hate, may they be hostile.
20.20
द्रुपदाद् इव मुमुचानः स्विन्नः स्नातो मलाद् इव ।
पूतं पवित्रेणेवाज्यम् आपः शुन्धन्तु मैनसः ॥ २०.२० ॥
As one freed from the cloth, sweating and bathed freed from dirt, as clarified butter purified through the strainer — may the waters cleanse us from sin.
20.21
उद् वयं तमसस् परि स्वः पश्यन्त ऽ उत्तरम् ।
देवं देवत्रा सूर्यम् अगन्म ज्योतिर् उत्तमम् ॥ २०.२१ ॥
Rising up from darkness, beholding the higher light, we have come to the god Sūrya among the gods — the highest light.
20.22
अपो ऽ अद्यान्व् अचारिषꣳ रसेन सम् असृक्ष्महि ।
पयस्वान् अग्न ऽ आगमं तं मा सꣳ सृज वर्चसा प्रजया च धनेन च ॥ २०.२२ ॥
Today I have moved after the waters; we have joined with the juice. O Agni, rich in milk, I have come; join me with splendour, offspring and wealth.
20.23
एधोऽस्य् एधिषीमहि ।
समिद् असि तेजो ऽसि तेजो मयि धेहि ।
समाववर्ति पृथिवी सम् उषाः सम् उ सूर्यः ।
सम् उ विश्वम् इदं जगत् ।
वैश्वानरज्योतिर् भूयासं विभून् कामान् व्यश्नवै भूः स्वाहा ॥ २०.२३ ॥
You are the fuel; may we be kindled. You are the kindling-stick, you are brilliance; place brilliance in me. Earth, dawn and sun have turned together, and so has this whole moving world. May I become the light of Vaiśvānara and attain abundant desires. Bhūḥ, svāhā.
20.24
अभ्यादधामि समिधम् अग्ने व्रतपते त्वयि ।
व्रतं च श्रद्धां चोपैमीन्धे त्वा दीक्षितोऽअहम् ॥ २०.२४ ॥
O Agni, lord of vows, I place the kindling-stick upon you; I draw near to vow and faith. Consecrated, I kindle you.
20.25
यत्र ब्रह्म च क्षत्रं च सम्यञ्चो चरतः सह ।
तं लोकं पुण्यं प्रज्ञेषं यत्र देवाः सहाग्निना ॥ २०.२५ ॥
Where priestly power and royal power move together, that pure world — where the gods dwell with Agni — may I attain.
20.26
यत्रेन्द्रश् च वायुश् च सम्यञ्चो चरतः सह ।
तं लोकं पुण्यं प्रज्ञेषं यत्र सेदिर् न विद्यते ॥ २०.२६ ॥
Where Indra and Vāyu move together, that pure world where no seat of sorrow is found — may I attain.
20.27
अꣳशुना ते अꣳशुः पृच्यतां परुषा परुः ।
गन्धस् ते सोमम् अवतु मदाय रसोऽअच्युतः ॥ २०.२७ ॥
Let your ray be joined with ray, joint with joint. Let your fragrance protect the soma; this unfailing juice is for exhilaration.
20.28
सिञ्चन्ति परि षिञ्चन्त्य् उत् सिञ्चन्ति पुनन्ति च ।
सुरायै बभ्र्वै मदे किंत्वो वदति किंत्वः ॥ २०.२८ ॥
They sprinkle, sprinkle around, sprinkle upon, and purify. In the intoxication of the tawny surā, who speaks what?
20.29
धानावन्तं करम्भिणम् अपूपवन्तम् उक्थिनम् ।
इन्द्र प्रातर् जुषस्व नः ॥ २०.२९ ॥
With parched grains, with karambha, with cakes, with hymns — O Indra, enjoy our offering in the morning.
20.30
बृहद् इन्द्राय गायत मरुतो वृत्रहन्तमम् ।
येन ज्योतिर् अजनयन्न् ऋतावृधो देवं देवाय जागृवि ॥ २०.३० ॥
Sing loudly to Indra, the greatest slayer of Vṛtra, O Maruts — by whom the increasers of cosmic order produced light; for the god, the alert god.
20.31
अध्वर्यो ऽ अद्रिभिः सुतꣳ सोमं पवित्र ऽ आ नय ।
पुनीहीन्द्राय पातवे ॥ २०.३१ ॥
O adhvaryu, bring the soma pressed with stones into the filter; purify it for Indra to drink.
20.32
यो भूतानाम् अधिपतिर् यस्मिंल्लोका ऽ अधि श्रिताः ।
य ऽ ईशे महतो महाꣳस् तेन गृह्णामि त्वाम् अहं मयि गृह्णामि त्वाम् अहम् ॥ २०.३२ ॥
By him who is lord of beings, in whom the worlds rest, who rules as the greatest over the great — by him I take hold of you; in me I take hold of you.
20.33
उपयामगृहीतो ऽस्य् अश्विभ्यां त्वा सरस्वत्यै त्वेन्द्राय त्वा सुत्राम्णेऽ ।
एष ते योनिर् अश्विभ्यां त्वा सरस्वत्यै त्वेन्द्राय त्वा सुत्राम्णे ॥ २०.३३ ॥
You are taken up with the upayāma cup. I take you for the Aśvins, for Sarasvatī, for Indra, for Sutrāman. This is your seat; I take you for the Aśvins, for Sarasvatī, for Indra, for Sutrāman.
20.34
प्राणपा मे ऽअपानपाश् चक्षुष्पाः श्रोत्रपाश् च मे ।
वाचो मे विश्वभेषजो मनसो ऽसि विलायकः ॥ २०.३४ ॥
You are the guardian of my breath, guardian of my downward breath, guardian of my eyes, and guardian of my hearing. You are the all-healing remedy for my speech; you are the dissolver of the mind.
20.35
अश्विनकृतस्य ते सरस्वतिकृतस्येन्द्रेण सुत्राम्णा कृतस्य ।
उपहूत ऽउपहूतस्य भक्षयामि ॥ २०.३५ ॥
Of you made by the Aśvins, made by Sarasvatī, made by Indra and Sutrāman, I partake of the portion of what was invoked, invoked.
20.36
समिद्ध ऽ इन्द्र ऽ उषसाम् अनीके पुरोरुचा पूर्वकृद् वावृधानः ।
त्रिभिर् देवैस् त्रिꣳशता वज्रबाहुर् जघान वृत्रं वि दुरो ववार ॥ २०.३६ ॥
Kindled before the dawns, Indra, bright in front, first-doer, growing, with three times thirty gods, thunderbolt-armed, struck down Vṛtra and opened the doors.
20.37
नराशꣳसः प्रति शूरो मिमानस् तनूनपात् प्रति यज्ञस्य धाम ।
गोभिर् वपावान् मधुना समञ्जन् हिरण्यैश् चन्द्री यजति प्रचेताः ॥ २०.३७ ॥
Narāśaṃsa, the hero, measuring out, Tanūnapāt comes toward the place of the sacrifice. With cows and the vapā-fat, anointing with honey, shining with golden ornaments, the wise one sacrifices.
20.38
ईडितो देवैर् हरिवाꣳ२ऽ अभिष्टिर् आजुह्वानो हविषा शर्धमानः ।
पुरंदरो गोत्रभिद् वज्रबाहुर् आ यातु यज्ञम् उप नो जुषाणः ॥ २०.३८ ॥
Praised by the gods, lord of tawny steeds, granter of desires, invoked with oblation, exulting; Purandara, breaker of the cattle-pen, thunderbolt-armed — may he come to our sacrifice, pleased.
20.39
जुषाणो बर्हिर् हरिवान् न ऽ इन्द्रः प्राचीनꣳ सीदत् प्रदिशा पृथिव्याः ।
उरुप्रथाः प्रथमानꣳ स्योनम् आदित्यैर् अक्तं वसुभिः सजोषाः ॥ २०.३९ ॥
May Indra, lord of tawny steeds, pleased and our own, sit eastward on the sacred grass in the direction of the earth; wide-spreading, on an auspicious seat, anointed and dear together with the Ādityas and the Vasus.
20.40
इन्द्रं दुरः कवष्यो धावमाना वृषाणं यन्तु जनयः सुपत्नीः ।
द्वारो देवीर् अभितो वि श्रयन्ताꣳ सुवीरा वीरं प्रथमाना महोभिः ॥ २०.४० ॥
May the Kavaṣas, running, go to Indra the bull; may the wives with good husbands go too; may the divine doors open wide on both sides — rich in good sons, spreading the hero with their great might.
20.41
उषासानक्ता बृहती बृहन्तं पयस्वती सुदुघे शूरम् इन्द्रम् ।
तन्तुं ततं पेशसा संवयन्ती देवानां देवं यजतः सुरुक्मे ॥ २०.४१ ॥
Dawn and Night, the great ones, rich in milk, easy to milk, adorn the hero Indra, weaving the stretched thread with embellishment, the god of gods, worthy of worship, of beautiful golden radiance.
20.42
दैव्या मिमाना मनुषः पुरुत्रा होताराव् इन्द्रं प्रथमा सुवाचा ।
मूर्द्धन् यज्ञस्य मधुना दधाना प्राचीनं ज्योतिर् हविषा वृधातः ॥ २०.४२ ॥
The divine women, measuring out in many ways for humankind — the two hotṛs, the first, well-spoken, honour Indra; bearing sweetness upon the head of the sacrifice, may they strengthen the eastern light with the oblation.
20.43
तिस्रो देवीर् हविषा वर्धमाना ऽ इन्द्रं जुषाणा जनयो न पत्नीः ।
अच्छिन्नं तन्तुं पयसा सरस्वतीडा देवी भारती विश्वतूर्तिः ॥ २०.४३ ॥
Three goddesses, increased by the oblation, pleasing Indra, bearing like wives. The unbroken thread with milk: Sarasvatī, Iḍā the goddess, Bhāratī, all-accomplishing.
20.44
त्वष्टा दधच्छुष्मम् इन्द्राय वृष्णे ऽपाको ऽचिष्टुर् यशसे पुरूणि ।
वृषा यजन् वृषणं भूरिरेता मूर्धन् यज्ञस्य सम् अनक्तु देवान् ॥ २०.४४ ॥
Tvaṣṭṛ bestows vigour on Indra, the bull, perfect and firm, many things for glory. May the bull sacrificing, the mighty one of abundant seed, anoint the gods well at the head of the sacrifice.
20.45
वनस्पतिर् अवसृष्टो न पाशैस् त्मन्या समञ्जञ्छमिता न देवः ।
इन्द्रस्य हव्यैर् जठरं पृणानः स्वदाति यज्ञं मधुना घृतेन ॥ २०.४५ ॥
The sacrificial post, released as from the snares, adorns with its own nature, like the god who slaughters. Filling its belly with Indra's oblations, it sweetens the sacrifice with honey and ghee.
20.46
स्तोकानां इन्दुं प्रति शूर ऽ इन्द्रो वृषायमाणो वृषभस् तुराषाट् ।
घृतप्रुषा मनसा मोदमानाः स्वाहा देवा ऽ अमृता मादयन्ताम् ॥ २०.४६ ॥
For the drops, toward Indra's soma, the hero Indra acting as a bull, quick to conquer. With drops of ghee, rejoicing in mind: svāhā. May the immortal gods rejoice.
20.47
आ यात्व् इन्द्रो ऽवस ऽ उप न ऽ इह स्तुतः सधमादस्तु शूरः ।
वावृधानस् तविषीर् यस्य पूर्वीर् द्यौर् न क्षत्रम् अभिभूति पुष्यात् ॥ २०.४७ ॥
May Indra come here to our protection, praised; may he be a fellow-reveler and a hero. May his many growing powers, like heaven, nourish dominion that overpowers.
20.48
आ न ऽ इन्द्रो दूराद् आ न ऽ आसाद् अभिष्टिकृद् अवसे यासद् उग्रः ।
ओजिष्ठेभिर् नृपतिर् वज्रबाहुः संगे समत्सु तुर्वणिः पृतन्यून् ॥ २०.४८ ॥
May Indra come to us from afar and from near, the bestower of favour, fierce, to protect us. Lord of men, wielder of the thunderbolt, swift to overcome, may he defeat hostile armies in battles and conflicts.
20.49
आ न इन्द्रो हरिभिर् यात्व् अच्छार्वाचीनो ऽवसे राधसे च ।
तिष्ठाति वज्री मघवा विरप्शीमं यज्ञम् अनु नो वाजसातौ ॥ २०.४९ ॥
May Indra come to us with tawny steeds, turned toward us for protection and prosperity. May the thunderbolt-bearer, bountiful and mighty, stand behind this sacrifice of ours in the contest for spoils.
20.50
त्रातारम् इन्द्रम् अवितारम् इन्द्रꣳ हवे-हवे सुहवꣳ शूरम् इन्द्रम् ।
ह्वयामि शक्रं पुरुहूतम् इन्द्रꣳ स्वस्ति नो मघवा धात्व् इन्द्रः ॥ २०.५० ॥
I call upon Indra the protector, Indra the preserver, Indra the hero, easy to invoke at every call, mighty Indra, invoked by many. May the bountiful Indra grant us well-being.
20.51
इन्द्रः सुत्रामा स्ववाꣳ२ऽ अवोभिः सुमृडीको भवतु विश्ववेदाः ।
बाधतां द्वेषो ऽ अभयं कृणोतु सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥ २०.५१ ॥
May Indra, the good protector, rich in wealth, be gracious with his protections, all-knowing. May he drive away hostility and make us fearless; may we become lords of good valour.
20.52
तस्य वयꣳ सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम ।
स सुत्रामा स्ववाꣳ२ऽ इन्द्रो ऽ अस्मे आराच्चिद् द्वेषः सनुतर् युयोतु ॥ २०.५२ ॥
May we abide in the favour of him worthy of sacrifice, and in auspicious goodwill. May that good protector, wealthy Indra, keep hostility far from us; may he be ever-giving.
20.53
आ मन्द्रैर् इन्द्र हरिभिर् याहि मयूररोमभिः ।
मा त्वा के चिन् नि यमन् विं ना पाशिनो ऽति धन्वेव ताꣳ२ऽ इहि ॥ २०.५३ ॥
O Indra, come with delightful tawny steeds, feathered like peacocks. Let no snarers restrain you; pass beyond them as over a desert, and go forward.
20.54
एवेद् इन्द्रं वृषणं वज्रबाहुं वसिष्ठासो ऽ अभ्य् अर्चन्त्य् अर्कैः ।
स न स्तुतो वीरवद् धातु गोमद् यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥ २०.५४ ॥
Thus the Vasiṣṭhas praise with hymns Indra, the bull with thunderbolt arms. Praised, may he grant us heroic sons and cattle; may you always protect us with blessings.
20.55
समिद्धो ऽ अग्निर् अश्विना तप्तो घर्मो विराट् सुतः ।
दुहे धेनुः सरस्वती सोमꣳ शुक्रम् इहेन्द्रियम् ॥ २०.५५ ॥
Agni is kindled; O Aśvins, the heated gharma, the resplendent soma is pressed. The cow Sarasvatī here milks the bright soma for vigour.
20.56
तनूपा भिषजा सुते ऽश्विनोभा सरस्वती ।
अध्वा रजाꣳसीन्द्रियम् इन्द्राय पथिभिर् वहान् ॥ २०.५६ ॥
Protectors of the body, the healers, both Aśvins and both Sarasvatīs, come at the pressing of the soma. By paths, bring vigour to the realms, for Indra.
20.57
इन्द्रायेन्दुꣳ सरस्वती नराशꣳसेन नग्नहुम् ।
अधाताम् अश्विना मधु भेषजं भिषजा सुते ॥ २०.५७ ॥
For Indra, Sarasvatī placed the soma together with Narāśaṃsa and Nagnahu. The Aśvins, the healers, at the pressing placed honey as a remedy.
20.58
आजुह्वाना सरस्वतीन्द्रायेन्द्रियाणि वीर्यम् ।
इडाभिर् अश्विनाव् इषꣳ समूर्जꣳ सꣳ रयिं दधुः ॥ २०.५८ ॥
Calling, Sarasvatī placed for Indra the powers and vigour, together with the offerings; the Aśvins placed together nourishment, strength and wealth.
20.59
अश्विना नमुचेः सुतꣳ सोमꣳ शुक्रं परिस्रुता ।
सरस्वती ताम् आभरद् बर्हिषेन्द्राय पातवे ॥ २०.५९ ॥
The Aśvins brought the bright soma of Namuci, pressed, through the strainer; Sarasvatī brought it upon the barhis for Indra to drink.
20.60
कवष्यो न व्यचस्वतीर् अश्विभ्यां न दुरो दिशः ।
इन्द्रो न रोदसी ऽ उभे दुहे कामान्त् सरस्वती ॥ २०.६० ॥
Like Kavaṣa, the wide streams; for the Aśvins, like doors and directions; like Indra, both worlds; Sarasvatī milks out desires.
20.61
उषासानक्ताश्विना दिवेन्द्रꣳ सायम् इन्द्रियैः ।
संजानाने सुपेशसा सम् अञ्जाते सरस्वत्या ॥ २०.६१ ॥
Dawn and night, the Aśvins — by day for Indra, at evening with the powers; of fair form, harmoniously joined, adorned with Sarasvatī.
20.62
पातं नो ऽ अश्विना दिवा पाहि नक्तꣳ सरस्वति ।
दैव्या होतारा भिषजा पाताम् इन्द्रꣳ सचा सुते ॥ २०.६२ ॥
Protect us by day, O Aśvins; protect us by night, O Sarasvatī. May the divine hotṛs and physicians protect, together with Indra, at the pressing of the soma.
20.63
तिस्रस् त्रेधा सरस्वत्य् अश्विना भारतीडा ।
तीव्रं परिस्रुता सोमम् इन्द्राय सुषुवुर् मदम् ॥ २०.६३ ॥
Threefold three — Sarasvatī, the Aśvins, Bhāratī and Iḍā pressed out the sharp soma and exhilaration through the strainer for Indra.
20.64
अश्विना भेषजं मधु भेषजं नः सरस्वती ।
इन्द्रे त्वष्टा यशः श्रियꣳ रूपꣳ-रूपम् अधुः सुते ॥ २०.६४ ॥
The Aśvins are the sweet remedy; Sarasvatī is our remedy. At the pressing of the soma, Tvaṣṭṛ placed glory, splendor and form after form in Indra.
20.65
ऋतुथेन्द्रो वनस्पतिः शशमानः परिस्रुता ।
कीलालम् अश्विभ्यां मधु दुहे धेनुः सरस्वती ॥ २०.६५ ॥
In due season Indra, lord of the forest, rejoicing, milks through the strainer the nectar, the honey, for the two Aśvins; Sarasvatī is like a milch-cow.
20.66
गोभिर् न सोमम् अश्विना मासरेण परिस्रुता ।
सम् अधातꣳ सरस्वत्या स्वाहेन्द्रे सुतं मधु ॥ २०.६६ ॥
As with cows' milk, Aśvins, through the strainer you mixed soma with Sarasvatī. Svāhā. The honey pressed for Indra.
20.67
अश्विना हविर् इन्द्रियं नमुचेर् धिया सरस्वती ।
आ शुक्रम् आसुराद् वसु मघम् इन्द्राय जभ्रिरे ॥ २०.६७ ॥
The Aśvins and Sarasvatī, by their wisdom, took oblation and vital power from Namuci; from the demon they brought bright wealth and bounty for Indra.
20.68
यम् अश्विना सरस्वती हविषेन्द्रम् अवर्धयन् ।
स बिभेद वलं मघं नमुचाव् आसुरे सचा ॥ २०.६८ ॥
Indra, whom the Aśvins and Sarasvatī strengthened with oblation, split the stronghold, together with the riches that belonged to the demon Namuci.
20.69
तम् इन्द्रꣳ सचाश्विनोभा सरस्वती ।
दधाना ऽ अभ्य् अनूषत हविषा यज्ञ ऽ इन्द्रियैः ॥ २०.६९ ॥
Him, Indra, the two Aśvins and Sarasvatī together, bearing the oblation, praised in the sacrifice with vigour and potency.
20.70
य ऽ इन्द्र ऽ इन्द्रियं दधुः सविता वरुणो भगः ।
स सुत्रामा हविष्पतिर् यजमानाय सश्चत ॥ २०.७० ॥
May Sutrāmā, lord of oblations, he in whom Savitṛ, Varuṇa and Bhaga placed vigour and potency, bestow it upon the sacrificer.
20.71
सविता वरुणो दधद् यजमानाय दाशुषे ।
आदत्त नमुचेर् वसु सुत्रामा बलम् इन्द्रियम् ॥ २०.७१ ॥
May Savitṛ and Varuṇa place vigour in the sacrificer, the giver of oblations. Sutrāman (Indra) took the wealth, strength and vigour of Namuci.
20.72
वरुणः क्षत्रम् इन्द्रियं भगेन सविता श्रियम् ।
सुत्रामा यशसा बलं दधाना यज्ञम् आशत ॥ २०.७२ ॥
May Varuṇa give dominion and vigour, and Savitṛ with Bhaga give splendour. Sutrāman, bearing strength with glory, reach the sacrifice.
20.73
अश्विना गोभिर् इन्द्रियम् अश्वेभिर् वीर्यं बलम् ।
हविषेन्द्रꣳ सरस्वती यजमानम् अवर्द्धयन् ॥ २०.७३ ॥
May the Aśvins give vigour through cows, and heroic might and strength through horses. Sarasvatī, with the oblation, increased Indra and the sacrificer.
20.74
ता नासत्या सुपेशसा हिरण्यवर्तनी नरा ।
सरस्वती हविष्मतीन्द्र कर्मसु नो ऽवत ॥ २०.७४ ॥
Those two Nāsatyas, of fair form, golden-pathed, leaders, and Sarasvatī rich in oblations — O Indra, protect us in our rites.
20.75
ता भिषजा सुकर्मणा सा सुदुघा सरस्वती ।
स वृत्रहा शतक्रतुर् इन्द्राय दधुर् इन्द्रियम् ॥ २०.७५ ॥
Those two physicians of good deeds; she, Sarasvatī, the easy milker. He, the slayer of Vṛtra, the hundred-powered Indra — they placed vigour in him.
20.76
युवꣳ सुरामम् अश्विना नमुचाव् आसुरे सचा ।
विपिपानाः सरस्वतीन्द्रं कर्मस्व् आवत ॥ २०.७६ ॥
You two Aśvins drank the surā of the demon Namuci together; drinking deeply, Sarasvatī aided Indra in his rites.
20.77
पुत्रम् इव पितराव् अश्विनोभेन्द्रावथुः काव्यैर् दꣳसनाभिः ।
यत् सुरामं व्यपिबः शचीभिः सरस्वती त्वा मघवन्न् अभिष्णक् ॥ २०.७७ ॥
As parents guard a son, you two Aśvins and Indra protect by wondrous deeds. When you drank the surā by your powers, O bountiful Indra, Sarasvatī aided you.
20.78
यस्मिन्न् अश्वास ऽ ऋषभास ऽ उक्षणो वशा मेषा ऽ अवसृष्टास ऽ आहुताः ।
कीलालपे सोमपृष्ठाय वेधसे हृदा मतिं जनये चारुम् अग्नये ॥ २०.७८ ॥
In whose rite horses, bulls, oxen, cows, barren cows and rams are released and offered, for Agni, drinker of nectar, soma-backed, the creator, I stir from the heart a pleasing thought.
20.79
अहाव्य् अग्ने हविर् आस्ये ते स्रुचीव घृतं चम्वीव सोमः ।
वाजसनिꣳ रयिम् अस्मे सुवीरं प्रशस्तं धेहि यशसं बृहन्तम् ॥ २०.७९ ॥
O Agni, the oblation is offered into your mouth, as ghee into the ladle and soma into the cup. Grant us wealth that wins spoils, with good sons, praiseworthy, glorious and great.
20.80
अश्विना तेजसा चक्षुः प्राणेन सरस्वती वीर्यम् ।
वाचेन्द्रो बलेनेन्द्राय दधुर् इन्द्रियम् ॥ २०.८० ॥
The Aśvins gave sight with brilliance, Sarasvatī gave vigour with breath, and Indra gave the faculty of speech and strength; thus they established the vital powers for Indra.
20.81
गोमद् ऊ षु णासत्या अश्वावद् यातम् अश्विना ।
वर्ती रुद्रा नृपाय्यम् ॥ २०.८१ ॥
O Nāsatyas, Aśvins, come well with cattle and horses. O Rudras, come along the paths for the protection of men.
20.82
न यत् परो नान्तरऽ आदधर्षद् वृषण्वसू ।
दुःशꣳसो मर्त्यो रिपुः ॥ २०.८२ ॥
O Vṛṣaṇvasus, so that no ill-wishing mortal enemy, neither from afar nor from near, may assail us.
20.83
ता न ऽ आ वोढम् अश्विना रयिं पिशङ्गसंदृशम् ।
धिष्ण्या वरिवोविदम् ॥ २०.८३ ॥
Aśvins, bring us those two, wealth of tawny and beautiful appearance, wealth-finding, O dwellers of the seat.
20.84
पावका नः सरस्वती वाजेभिर् वाजिनीवती ।
यज्ञं वष्टु धियावसुः ॥ २०.८४ ॥
May Sarasvatī, purifier, possessing strengths and vigor, rich in insight, desire our sacrifice.
20.85
चोदयित्री सूनृतानां चेतन्ती सुमतीनाम् ।
यज्ञं दधे सरस्वती ॥ २०.८५ ॥
Sarasvatī, who impels pleasant truths and awakens good thoughts, has upheld the sacrifice.
20.86
महो ऽ अर्णः सरस्वती प्र चेतयति केतुना ।
धियो विश्वा वि राजति ॥ २०.८६ ॥
Sarasvatī, the great flood, makes known with her light; through all thoughts she shines forth.
20.87
इन्द्रा याहि चित्रभानो सुता ऽ इमे त्वायवः ।
अण्वीभिस् तना पूतासः ॥ २०.८७ ॥
Indra, bright-radiant one, come! These pressed somas, desiring you, have been purified with fingers and stalks.
20.88
इन्द्रा याहि धियेषितो विप्रजूतः सुतावतः ।
उप ब्रह्माणि वाघतः ॥ २०.८८ ॥
Indra, come, impelled by thought and urged by the wise, near the prayers of those who press soma.
20.89
इन्द्रा याहि तूतुजान ऽ उप ब्रह्माणि हरिवः ।
सुते दधिष्व नश् चनः ॥ २०.८९ ॥
Indra, come quickly to our prayers, O lord of tawny horses. Take heed of our delight in the pressed soma.
20.90
अश्विना पिबतां मधु सरस्वत्या सजोषसा ।
इन्द्रः सुत्रामा वृत्रहा जुषन्ताꣳ सोम्यं मधु ॥ २०.९० ॥
Let the Aśvins drink the sweetness, together with Sarasvatī, both well pleased. Let Indra, the good protector and slayer of Vṛtra, enjoy the sweet drink belonging to soma.