ਯਜੁਰਵੇਦ · ਅਧਿਆਇ 19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
19.1
स्वाद्वीं त्वा स्वादुना तीव्रां तीव्रेणामृताम् अमृतेन ।
मधुमतीं मधुमता सृजामि सꣳ सोमेन ।
सोमोऽसि ।
अश्विभ्यां पच्यस्व ।
सरस्वत्यै पच्यस्व ।
इन्द्राय सुत्राम्णे पच्यस्व ॥ १९.१ ॥
ਮਿੱਠੀ ਤੈਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਨਾਲ, ਤੀਬਰ ਨੂੰ ਤੀਬਰ ਨਾਲ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ, ਮਧੁਮਤੀ ਨੂੰ ਮਧੂ ਨਾਲ, ਸੋਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸੋਮ ਹੈਂ। ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਲਈ ਪੱਕ। ਸਰਸਵਤੀ ਲਈ ਪੱਕ। ਉੱਤਮ ਰੱਖਿਅਕ ਇੰਦਰ ਲਈ ਪੱਕ।
19.2
परीतो षिञ्चता सुतꣳ सोमो य ऽ उत्तमꣳ हविः ।
दधन्वान् यो नर्यो अप्स्व् अन्तर् आ सुषाव सोमम् अद्रिभिः ॥ १९.२ ॥
ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ ਸੋਮ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਸਿੰਜੋ। ਉਹ ਸੋਮ ਉੱਤਮ ਹਵਿ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਚੋੜਿਆ ਵਹਿੰਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸੋਮ।
19.3
वायोः पूतः पवित्रेण प्रत्यङ्क् सोमो ऽ अतिद्रुतः ।
इन्द्रस्य युज्यः सखा ।
वायोः पूतः पवित्रेण प्राङ् सोमो ऽ अतिद्रुतः ।
इन्द्रस्य युज्यः सखा ॥ १९.३ ॥
ਵਾਯੂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਮ, ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਅਤਿ ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲਾ। ਇੰਦਰ ਦਾ ਯੋਗ ਮਿੱਤਰ। ਵਾਯੂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਮ, ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਅਤਿ ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲਾ। ਇੰਦਰ ਦਾ ਯੋਗ ਮਿੱਤਰ।
19.4
पुनाति ते परिस्रुतꣳ सोमꣳ सूर्यस्य दुहिता ।
वारेण शश्वता तना ॥ १९.४ ॥
ਸੂਰਜ ਦੀ ਧੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵਹਿੰਦੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਛਾਨਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੀ ਹੈ।
19.5
ब्रह्म क्षत्रं पवते तेज ऽ इन्द्रियꣳ सुरया सोमः सुत ऽ आसुतो मदाय ।
शुक्रेण देव देवताः पिपृग्धि रसेनान्नं यजमानाय धेहि ॥ १९.५ ॥
ਬ੍ਰਹਮ, ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਯ ਬਲ ਲਈ ਸੋਮ ਵਗਦਾ ਹੈ; ਮਦ ਲਈ ਸੁਰਾ ਨਾਲ ਨਿਚੋੜਿਆ ਅਤੇ ਡੋਲ੍ਹਿਆ ਸੋਮ। ਹੇ ਦੇਵ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ; ਰਸ ਨਾਲ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦੇ।
19.6
कुविद् अङ्ग यवमन्तो यवं चिद् यथा दान्त्य् अनुपूर्वं वियूय ।
इहेहैषां कृणुहि भोजनानि ये बर्हिषो नम ऽ उक्तिं यजन्ति ।
उपयामगृहीतो ऽस्य् अश्विभ्यां त्वा सरस्वत्यै त्वेन्द्राय त्वा सुत्राम्णे ।
ऽ एष ते योनिस् तेजसे त्वा वीर्याय त्वा बलाय त्वा ॥ १९.६ ॥
ਯਕੀਨਨ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਜਵ ਵਾਲੇ ਜਿਵੇਂ ਜੌਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਗਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਇੱਥੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਬਣਾ, ਜੋ ਬਰਹਿਸ ਕੋਲ ਨਮਸਕਾਰ-ਵਚਨ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਉਪਯਾਮ-ਪਾਤਰ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਲਈ, ਸਰਸਵਤੀ ਲਈ, ਇੰਦਰ ਲਈ, ਸੁਤ੍ਰਾਮਨ ਲਈ ਤੈਨੂੰ। ਇਹ ਤੇਰਾ ਸਥਾਨ ਹੈ; ਤੇਜ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਵੀਰਜ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਬਲ ਲਈ ਤੈਨੂੰ।
19.7
नाना हि वां देवहितꣳ सदस् कृतं मा सꣳ सृक्षाथां परमे व्योमन् ।
सुरा त्वम् असि शुष्मिणी सोम ऽ एष मा मा हिꣳसीः स्वां योनिम् आविशन्ती ॥ १९.७ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਸਦਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ; ਪਰਮ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲੋ। ਤੂੰ ਸੁਰਾ ਹੈਂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ; ਇਹ ਸੋਮ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ।
19.8
उपयामगृहीतो ऽस्य् आश्विनं तेजः सारस्वतं वीर्यम् ऐन्द्रं बलम् ।
एष ते योनिर् मोदाय त्वानन्दाय त्वा महसे त्वा ॥ १९.८ ॥
ਤੂੰ ਉਪਯਾਮ-ਪਾਤਰ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦਾ ਤੇਜ, ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਵੀਰਜ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਬਲ ਹੈਂ। ਇਹ ਤੇਰਾ ਸਥਾਨ ਹੈ; ਆਨੰਦ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਤੈਨੂੰ, ਮਹਿਮਾ ਲਈ ਤੈਨੂੰ।
19.9
तेजो ऽसि तेजो मयि धेहि ।
वीर्यम् असि वीर्यं मयि धेहि ।
बलम् असि बलं मयि धेहि ।
ओजो ऽस्य् ओजो मयि धेहि ।
मन्युर् असि मन्युं मयि धेहि ।
सहो ऽसि सहो मयि धेहि ॥ १९.९ ॥
ਤੂੰ ਤੇਜ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਧਾਰਨ ਕਰ। ਤੂੰ ਵੀਰਯ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀਰਯ ਧਾਰਨ ਕਰ। ਤੂੰ ਬਲ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਬਲ ਧਾਰਨ ਕਰ। ਤੂੰ ਓਜ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਓਜ ਧਾਰਨ ਕਰ। ਤੂੰ ਮਨਯੂ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮਨਯੂ ਧਾਰਨ ਕਰ। ਤੂੰ ਸਹ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਹ ਧਾਰਨ ਕਰ।
19.10
या व्याघ्रं विषूचिकोभौ वृकं च रक्षति ।
श्येनं पतत्रिणꣳ सिꣳहꣳ सेमं पात्व् अꣳहसः ॥ १९.१० ॥
ਜੋ ਬਾਘ, ਵਿਸ਼ੂਚਿਕਾ, ਦੋਹਾਂ ਅਤੇ ਬਘਿਆੜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬਾਜ਼, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਕਸ਼ਟ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
19.11
यद् आपिपेष मातरं पुत्रः प्रमुदितो धयन् ।
एतत् तद् अग्ने ऽ अनृणो भवाम्य् अहतौ पितरौ मया ।
सम्पृच स्थ सं मा भद्रेण पृङ्क्त ।
विपृच स्थ वि मा पाप्मना पृङ्क्त ॥ १९.११ ॥
ਪੁੱਤਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦੇ ਹੋਏ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਹਤ ਰਹਿਣ। ਤੁਸੀਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਕਲਿਆਣ ਨਾਲ ਜੋੜੋ। ਤੁਸੀਂ ਵੱਖ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰੋ।
19.12
देवा यज्ञम् अतन्वत भेषजं भिषजाश्विना ।
वाचा सरस्वती भिषग् इन्द्रायेन्द्रियाणि दधतः ॥ १९.१२ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯਗ ਫੈਲਾਇਆ, ਦਵਾਈ ਵੀ; ਵੈਦ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਨੇ ਫੈਲਾਇਆ; ਵਾਕ ਨਾਲ ਸਰਸਵਤੀ ਵੈਦ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਲਈ ਇੰਦਰੀਆਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
19.13
दीक्षायै रूपꣳ शष्पाणि प्रायणीयस्य तोक्मानि ।
क्रयस्य रूपꣳ सोमस्य लाजाः सोमाꣳशवो मधु ॥ १९.१३ ॥
ਦੀਕਸ਼ਾ ਦਾ ਰੂਪ ਘਾਹ ਦੇ ਅੰਕੁਰ; ਪ੍ਰਾਯਣੀਯ ਦੇ ਅੰਕੁਰ; ਕ੍ਰਯ ਦਾ ਰੂਪ ਸੋਮ ਦੀਆਂ ਲਾਜਾਂ; ਸੋਮ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ।
19.14
आतिथ्यरूपं मासरं महावीरस्य नग्नहुः ।
रूपम् उपसदाम् एतत् तिस्रो रात्रीः सुरासुता ॥ १९.१४ ॥
ਆਤਿਥਯ ਦਾ ਰੂਪ ਮਾਸਰ ਹੈ, ਮਹਾਵੀਰ ਦਾ ਨਗ੍ਨਹੁ। ਉਪਸਦਾਂ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਹੈ; ਸੁਰਾ ਕੱਢੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ।
19.15
सोमस्य रूप क्रीतस्य परिस्रुत् परि षिच्यते ।
अश्विभ्यां दुग्धं भेषजम् इन्द्रायैन्द्रꣳ सरस्वत्या ॥ १९.१५ ॥
ਸੋਮ ਦਾ ਰੂਪ ਕ੍ਰੀਤ ਸੋਮ ਦੀ ਪਰਿਸ੍ਰੁਤ ਹੈ, ਜੋ ਚੁਫੇਰੇ ਡੋਲ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦਵਾਈ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਲਈ ਐਂਦ੍ਰ, ਸਰਸਵਤੀ ਲਈ ਵੀ।
19.16
आसन्दी रूपꣳ राजासन्द्यै वेद्यै कुम्भी सुराधानी ।
अन्तर ऽ उत्तरवेद्या रूपं कारोतरो भिषक् ॥ १९.१६ ॥
ਆਸੰਦੀ ਰੂਪ ਹੈ; ਰਾਜਾਸੰਦੀ ਅਤੇ ਵੇਦੀ ਲਈ ਕੁੰਭੀ, ਸੁਰਾਧਾਨੀ। ਉੱਤਰਵੇਦੀ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਦਾ ਰੂਪ ਕਾਰੋਤਰ ਭਿਸ਼ਕ੍।
19.17
वेद्या वेदिः सम् आप्यते बर्हिषा बर्हिर् इन्द्रियम् ।
यूपेन यूप ऽ आप्यते प्रणीतो ऽ अग्निर् अग्निना ॥ १९.१७ ॥
ਵੇਦੀ ਨਾਲ ਵੇਦੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਬਰਹਿਸ ਨਾਲ ਬਰਹਿ, ਇੰਦ੍ਰਿਯ ਨਾਲ। ਯੂਪ ਨਾਲ ਯੂਪ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਣੀਤ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਅਗਨੀ।
19.18
हविर्धानं यद् अश्विनाग्नीध्रं यत् सरस्वती ।
इन्द्रायैन्द्रꣳ सदस् कृतं पत्नीशालं गार्हपत्यः ॥ १९.१८ ॥
ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦਾ ਹਵਿਰਧਾਨ, ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਆਗਨੀਧ੍ਰ। ਇੰਦਰ ਲਈ ਐਂਦ੍ਰ ਸਦਸ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ; ਪਤਨੀਸ਼ਾਲਾ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯ।
19.19
प्रैषेभिः प्रैषान् आप्नोत्य् आप्रीभिर् आप्रीर् यज्ञस्य ।
प्रयाजेभिर् अनुयाजान् वषट्कारेभिर् आहुतीः ॥ १९.१९ ॥
ਪ੍ਰੈਸ਼ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੈਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਯੱਗ ਦੇ ਆਪ੍ਰੀ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪ੍ਰੀਆਂ। ਪ੍ਰਯਾਜਾਂ ਨਾਲ ਅਨੁਯਾਜ; ਵਸ਼ਟਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀਆਂ।
19.20
पशुभिः पशून् आप्नोति पुरोडाशैर् हवीꣳष्य् आ ।
छन्दोभिः सामिधेनीर् याज्याभिर् वषट्कारान् ॥ १९.२० ॥
ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ, ਪੁਰੋਡਾਸ਼ ਨਾਲ ਹਵਿਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਛੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਾਮਿਧੇਨੀ, ਯਾਜ੍ਯਾ ਨਾਲ ਵਸ਼ਟਕਾਰ।
19.21
धानाः करम्भः सक्तवः परीवापः पयो दधि ।
सोमस्य रूपꣳ हविष आमिक्षा वाजिनं मधु ॥ १९.२१ ॥
ਧਾਨਾ, ਕਰੰਭ, ਸੱਕਤੂ, ਪਰੀਵਾਪ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ — ਇਹ ਸੋਮ ਦਾ ਰੂਪ ਹਨ; ਹਵਿਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਆਮਿਕਸ਼ਾ, ਵਾਜਿਨ ਅਤੇ ਮਧੂ।
19.22
धानानाꣳ रूपं कुवलं परीवापस्य गोधूमाः ।
सक्तूनाꣳ रूपं बदरम् उपवाकाः करम्भस्य ॥ १९.२२ ॥
ਧਾਨਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਕੁਵਲ (ਬੇਰ); ਪਰੀਵਾਪ ਦਾ ਰੂਪ ਕਣਕ; ਸੱਕਤੂਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਬਦਰ; ਕਰੰਭ ਦਾ ਰੂਪ ਉਪਵਾਕ।
19.23
पयसो रूपं यद् यवा दध्नो रूपं कर्कन्धूनि ।
सोमस्य रूपं वाजिनꣳ सौम्यस्य रूपम् आमिक्षा ॥ १९.२३ ॥
ਦੁੱਧ ਦਾ ਰੂਪ ਜੌਂ; ਦਹੀਂ ਦਾ ਰੂਪ ਕਰਕੰਧੂ; ਸੋਮ ਦਾ ਰੂਪ ਵਾਜਿਨ; ਸੌਮਯ ਦਾ ਰੂਪ ਆਮਿਕਸ਼ਾ।
19.24
आ श्रावयेति स्तोत्रियाः प्रत्याश्रावो ऽ अनुरूपः ।
यजेति धाय्यारूपं प्रगाथा येयजामहाः ॥ १९.२४ ॥
'ਆ ਸ਼੍ਰਾਵਯ' ਸਤੋਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਪ੍ਰਤਿਆਸ਼੍ਰਾਵ ਅਨੁਰੂਪ ਹੈ। 'ਯਜ' ਧਾਯ੍ਯਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਪ੍ਰਗਾਥ ਯੇਯਜਾਮਹ ਹਨ।
19.25
अर्धऽऋचैर् उक्थानाꣳ रूपं पदैर् आप्नोति निविदः ।
प्रणवैः शस्त्राणाꣳ रूपं पयसा सोम आप्यते ॥ १९.२५ ॥
ਅਰਧ-ਰਿਚਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਕਥਾਂ ਦਾ ਰੂਪ; ਪਦਾਂ ਨਾਲ ਨਿਵਿਦ; ਪ੍ਰਣਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ; ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਸੋਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
19.26
अश्विभ्यां प्रातःसवनम् इन्द्रेणैन्द्रं माध्यन्दिनम् ।
वैश्वदेवꣳ सरस्वत्या तृतीयम् आप्तꣳ सवनम् ॥ १९.२६ ॥
ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਤਃਸਵਨ, ਇੰਦਰ ਰਾਹੀਂ ਮਾਧਿਅੰਦਿਨ (ਐਂਦਰ) ਸਵਨ, ਸਰਸਵਤੀ ਰਾਹੀਂ ਤੀਜਾ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਸਵਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
19.27
वायव्यैर् वायव्यान् आप्नोति सतेन द्रोणकलशम् ।
कुम्भीभ्याम् अम्भृणौ सुते स्थालीभि स्थालीर् आप्नोति ॥ १९.२७ ॥
ਵਾਯਵ੍ਯ (ਪਾਤਰਾਂ) ਰਾਹੀਂ ਵਾਯਵ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਛਾਨਣੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣਕਲਸ਼ ਨਾਲ, ਕੁੰਭੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਅੰਭ੍ਰਿਣ ਸੋਮਾਭਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਸਥਾਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਥਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
19.28
यजुर्भिर् आप्यन्ते ग्रहा ग्रहै स्तोमाश् च विष्टुतीः ।
छन्दोभिर् उक्थाशस्त्राणि साम्नावभृथऽआप्यते ॥ १९.२८ ॥
ਯਜੁਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗ੍ਰਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਗ੍ਰਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਤੋਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਟੁਤੀਆਂ; ਛੰਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਕਥ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰ; ਸਾਮ ਰਾਹੀਂ ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਵਿੱਚ (ਇਹ ਸਭ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
19.29
इडाभिर् भक्षान् आप्नोति सूक्तवाकेनाशिषः ।
शंयुना पत्नीसंयाजान्त् समिष्टयजुषा सꣳस्थाम् ॥ १९.२९ ॥
ਇਡਾ (ਮੰਤਰਾਂ) ਰਾਹੀਂ ਭਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸੂਕਤਵਾਕ ਰਾਹੀਂ ਆਸ਼ੀਸ; ਸ਼ੰਯੁ ਰਾਹੀਂ ਪਤਨੀਸੰਯਾਜ; ਸਮਿਸ਼ਟਯਜੁਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਸੰਸਥਾ (ਸਮਾਪਤੀ)।
19.30
व्रतेन दीक्षाम् आप्नोति दीक्षयाप्नोति दक्षिणाम् ।
दक्षिणा श्रद्धाम् आप्नोति श्रद्धया सत्यम् आप्यते ॥ १९.३० ॥
ਵ੍ਰਤ ਰਾਹੀਂ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਰਾਹੀਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਰਧਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਰਧਾ ਰਾਹੀਂ ਸੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
19.31
एतावद् रूपं यज्ञस्य यद् देवैर् ब्रह्मणा कृतम् ।
तद् एतत् सर्वम् आप्नोति यज्ञे सौत्रामणी सुते ॥ १९.३१ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮ (ਮੰਤਰ) ਰਾਹੀਂ ਯੱਗ ਦਾ ਜਿੰਨਾ ਰੂਪ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਸੌਤ੍ਰਾਮਣੀ ਦੇ ਸੋਮਾਭਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ।
19.32
सुरावन्तं बर्हिषदꣳ सुवीरं यज्ञꣳ हिन्वन्ति महिषा नमोभिः ।
दधानाः सोमं दिवि देवतासु मदेमेन्द्रं यजमानाः स्वर्काः ॥ १९.३२ ॥
ਸੁਰਾ ਵਾਲੇ, ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਚੰਗੇ ਵੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਯੱਗ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖ ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਦੇ ਹਨ। ਦਿਵ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਮ ਨੂੰ ਧਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ ਅਸੀਂ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈਏ।
19.33
यस् ते रसः सम्भृत ऽ ओषधीषु सोमस्य शुष्मः सुरया सुतस्य ।
तेन जिन्व यजमानं मदेन सरस्वतीम् अश्विनाव् इन्द्रम् अग्निम् ॥ १९.३३ ॥
ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਤੇਰਾ ਜੋ ਰਸ ਹੈ, ਸੁਰਾ ਨਾਲ ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮ ਦਾ ਜੋ ਬਲ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰ। ਸਰਸਵਤੀ, ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਵੀ (ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ)।
19.34
यम् अश्विना नमुचेर् आसुराद् अधि सरस्वत्य् असुनोद् इन्द्रियाय ।
इमं तꣳ शुक्रं मधुमन्तम् इन्दुꣳ सोमꣳ राजानम् इह भक्षयामि ॥ १९.३४ ॥
ਨਮੁਚੀ ਨਾਮਕ ਅਸੁਰ ਤੋਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਬਲ ਲਈ ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ, ਮਿੱਠੀ ਬੂੰਦ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜਿਆ, ਉਸ ਸੋਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ।
19.35
यद् अत्र रिप्तꣳ रसिनः सुतस्य यद् इन्द्रो ऽ अपिबच्छचीभिः ।
अहं तद् अस्य मनसा शिवेन सोमꣳ राजानम् इह भक्षयामि ॥ १९.३५ ॥
ਇੱਥੇ ਰਸਵਾਨ ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਨ ਮਗਰੋਂ ਜੋ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਪੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸ਼ੁਭ ਮਨ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ — ਉਸ ਰਾਜਾ ਸੋਮ ਨੂੰ।
19.36
पितृभ्यः स्वधायिभ्यः स्वधा नमः ।
पितामहेभ्यः स्वधायिभ्यः स्वधा नमः ।
प्रपितामहेभ्यः स्वधायिभ्यः स्वधा नमः ।
अक्षन् पितरः ।
ऽअमीमदन्त पितरः ।
ऽअतीतृपन्त पितरः ।
पितरः शुन्धध्वम् ॥ १९.३६ ॥
ਸਵਧਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵਧਾ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਵਧਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਧਾ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਵਧਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੜਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਧਾ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਪਿਤਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਪਿਤਰ ਪੂਰਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ। ਹੇ ਪਿਤਰੋ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਓ।
19.37
पुनन्तु मा पितरः सोम्यासः पुनन्तु मा पितामहाः ।
पुनन्तु प्रपितामहाः पवित्रेण शतायुषा ।
पुनन्तु मा पितामहाः सोम्यासः पुनन्तु प्रपितामहाः ।
पवित्रेण शतायुषा विश्वम् आयुर् व्यश्नवै ॥ १९.३७ ॥
ਸੋਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਿਤਰ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ। ਸੋਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦਾਦੇ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ। ਪੜਦਾਦੇ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਨਾਲ। ਦਾਦੇ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ, ਸੋਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੜਦਾਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ। ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸੰਪੂਰਨ ਆਯੂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ।
19.38
अग्न ऽ आयूꣳषि पवस ऽ आ सुवोर्जम् इषं च नः ।
आरे बाधस्व दुच्छुनाम् ॥ १९.३८ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਉਮਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਲ ਅਤੇ ਅੰਨ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ। ਦੁਸ਼ਟ ਕੁੱਤਿਆਂ (ਦੁਸ਼ਟਾਂ) ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦੇ।
19.39
पुनन्तु मा देवजनाः पुनन्तु मनसा धियः ।
पुनन्तु विश्वा भूतानि जातवेदः पुनीहि मा ॥ १९.३९ ॥
ਦੇਵਜਨ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ। ਮਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਆਂ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ। ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਾ (ਅਗਨੀ), ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ।
19.40
पवित्रेण पुनीहि मा शुक्रेण देव दीद्यत् ।
अग्ने क्रत्वा क्रतूँ२ऽर् अनु ॥ १९.४० ॥
ਹੇ ਦੇਵ, ਚਮਕਣ ਵਾਲਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ੍ਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਸੰਕਲਪਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ।
19.41
यत् ते पवित्रम् अर्चिष्य् अग्ने विततम् अन्तरा ।
ब्रह्म तेन पुनातु मा ॥ १९.४१ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੀ ਲਾਟ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੇ।
19.42
पवमानः सो ऽ अद्य नः पवित्रेण विचर्षणिः ।
यः पोता स पुनातु मा ॥ १९.४२ ॥
ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਰਬਦਰਸ਼ੀ ਉਹ ਪਵਮਾਨ — ਪੋਤਾ — ਉਹੀ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੇ।
19.43
उभाभ्यां देव सवितः पवित्रेण सवेन च ।
मां पुनीहि विश्वतः ॥ १९.४३ ॥
ਹੇ ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਵ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ।
19.44
वैश्वदेवी पुनती देव्य् आगाद् यस्याम् इमा बह्व्यस् तन्वो वीतपृष्ठाः ।
तया मदन्तः सधमादेषु वयꣳ स्याम पतयो रयीणाम् ॥ १९.४४ ॥
ਵੈਸ਼ਵਦੇਵੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਆਈ ਹੈ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪਿੱਠਾਂ ਵਾਲੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਰੀਰ ਹਨ। ਉਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਧਮਾਦਾਂ (ਸਾਂਝੇ ਭੋਜਾਂ) ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਧਨਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹੋਈਏ।
19.45
ये समानाः समनसः पितरो यमराज्ये ।
तेषां लोकः स्वधा नमो यज्ञो देवेषु कल्पताम् ॥ १९.४५ ॥
ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਮਾਨ, ਸਮਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੋਕ, ਸਵਧਾ, ਨਮਸਕਾਰ, ਯੱਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਹੋਵੇ।
19.46
ये समानाः समनसो जीवा जीवेषु मामकाः ।
तेषाꣳ श्रीर् मयि कल्पताम् अस्मिँल्लोके शतꣳ समाः ॥ १९.४६ ॥
ਜੋ ਸਮਾਨ, ਸਮਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਜੀਵਤ, ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਹੋਵੇ; ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੌ ਸਾਲ।
19.47
द्वे सृती ऽ अशृणवं पितॄणाम् अहं देवानाम् उत मर्त्यानाम् ।
ताभ्याम् इदं विश्वम् एजत् सम् एति यद् अन्तरा पितरं मातरं च ॥ १९.४७ ॥
ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਰਤੱਖਾਂ ਦੇ ਦੋ ਮਾਰਗਾਂ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਚੱਲਦਾ ਜਗਤ ਚੱਲਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
19.48
इदꣳ हविः प्रजननं मे ऽ अस्तु दशवीरꣳ सर्वगणꣳ स्वस्तये ।
आत्मसनि प्रजासनि पशुसनि लोकसन्य् अभयसनि ।
अग्निः प्रजां बहुलां मे करोत्व् अन्नं पयो रेतो ऽ अस्मासु धत्त ॥ १९.४८ ॥
ਇਹ ਹਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੰਤਾਨ-ਵਧਾਰਾ ਕਰੇ; ਦਸ ਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਕਲਿਆਣ ਲਈ। ਆਤਮ-ਲਾਭ, ਸੰਤਾਨ-ਲਾਭ, ਪਸ਼ੂ-ਲਾਭ, ਲੋਕ-ਲਾਭ, ਅਭੈ-ਲਾਭ ਹੋਵੇ। ਅਗਨੀ ਮੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤੀ ਕਰੇ; ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਅੰਨ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਵੀਰਜ ਰੱਖੇ।
19.49
उद् ईरताम् ऽ अवर उत् परास ऽ उन् मध्यमाः पितरः सोम्यासः ।
असुं य ऽ ईयुर् अवृका ऽ ऋतज्ञास् ते नो ऽवन्तु पितरो हवेषु ॥ १९.४९ ॥
ਹੇਠਲੇ, ਉੱਪਰਲੇ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸੋਮ-ਯੋਗ ਪਿਤਰ ਉੱਠਣ। ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ ਪਾ ਕੇ ਗਏ, ਜੋ ਅਹਿੰਸਕ ਅਤੇ ਰਿਤ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਪਿਤਰ ਸੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
19.50
अङ्गिरसो नः पितरो नवग्वा ऽ अथर्वाणो भृगवः सोम्यासः ।
तेषां वयꣳ सुमतौ यज्ञियानाम् अपि भद्रे सौमनसे स्याम ॥ १९.५० ॥
ਸਾਡੇ ਅੰਗਿਰਸ, ਨਵਗ੍ਵ, ਅਥਰਵ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਪਿਤਰ — ਜੋ ਸੋਮ-ਯੋਗ ਹਨ। ਯਗਿਆ-ਯੋਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਮਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸੌਮਨਸਯ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਵੀ ਰਹੀਏ।
19.51
ये नः पूर्वे पितरः सोम्यासो ऽनूहिरे सोमपीथं वसिष्ठाः ।
तेभिर् यमः सꣳरराणो हवीꣳष्य् उशन्न् उशद्भिः प्रतिकामम् अत्तु ॥ १९.५१ ॥
ਸਾਡੇ ਜੋ ਪੂਰਵਜ ਪਿਤਰ ਸੋਮਪ੍ਰਿਯ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਸਿਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਸੋਮਪਾਨ ਕੀਤਾ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯਮ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹਵਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਖਾਵੇ।
19.52
त्वꣳ सोम प्र चिकितो मनीषा त्वꣳ रजिष्ठम् अनु नेषि पन्थाम् ।
तव प्रणीती पितरो न ऽ इन्दो देवेषु रत्नम् अभजन्त धीराः ॥ १९.५२ ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਵਿਵੇਕੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਰਾਹ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਅਗਵਾਈ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਧੀਰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਤਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
19.53
त्वया हि नः पितरः सोम पूर्वे कर्माणि चक्रुः पवमान धीराः ।
वन्वन्न् अवातः परिधीँ२ऽर् अपोर्णु वीरेभिर् अश्वैर् मघवा भवा नः ॥ १९.५३ ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜ ਧੀਰ ਹੋ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹੇ ਪਵਮਾਨ, ਬਿਨਾਂ ਰੋਕ ਵਾੜਾਂ ਖੋਲ੍ਹ, ਅਤੇ ਵੀਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਧਨਵਾਨ ਹੋ।
19.54
त्वꣳ सोम पितृभिः संविदानो ऽनु द्यावापृथिवी ऽ आ ततन्थ ।
तस्मै त ऽ इन्दो हविषा विधेम वयꣳ स्याम पतयो रयीणाम् ॥ १९.५४ ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨੂੰ ਚੁਫੇਰੇ ਫੈਲਾਇਆ। ਹੇ ਇੰਦੂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਵਿ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰੀਏ; ਅਸੀਂ ਧਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋਈਏ।
19.55
बर्हिषदः पितर ऽ ऊत्य् अर्वाग् इमा वो हव्या चकृमा जुषध्वम् ।
त ऽ आ गतावसा शंतमेनाथा नः शं योर् अरपो दधात ॥ १९.५५ ॥
ਬਰਹਿਸ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਪਿਤਰੋ, ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਤ ਇੱਥੇ ਆਓ। ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਹਵਿਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ। ਅਤਿ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ਤਾ ਦਿਓ।
19.56
आहं पितॄन् सुविदत्राꣳ२ऽ अवित्सि नपातं च विक्रमणं च विष्णोः ।
बर्हिषदो ये स्वधया सुतस्य भजन्त पित्वस्त ऽ इहागमिष्ठाः ॥ १९.५६ ॥
ਚੰਗੇ ਦਾਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਾਇਆ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪੋਤੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਕਦਮ ਨੂੰ ਵੀ। ਜੋ ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵਧਾ ਤੇ ਸੁਤ ਸੋਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਿਆਰ ਹਨ।
19.57
उपहूताः पितरः सोम्यासो बर्हिष्येषु निधिषु प्रियेषु ।
त ऽ आ गमन्तु त ऽ इह श्रुवन्त्व् अधि ब्रुवन्तु ते ऽवन्त्व् अस्मान् ॥ १९.५७ ॥
ਬੁਲਾਏ ਗਏ, ਸੋਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਿਤਰ ਕੁਸ਼ਾ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਆਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਣ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਆਉਣ, ਸੁਣਨ, ਬੋਲਣ; ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
19.58
आ यन्तु नः पितरः सोम्यासोऽग्निष्वात्ताः पथिभिर् देवयानैः ।
अस्मिन् यज्ञे स्वधया मदन्तो ऽधि ब्रुवन्तु ते ऽवन्त्व् अस्मान् ॥ १९.५८ ॥
ਸੋਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ, ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤ ਪਿਤਰ ਦੇਵਯਾਨ ਰਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਣ। ਇਸ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਸਵਧਾ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਬੋਲਣ; ਉਹ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
19.59
अग्निष्वात्ताः पितर ऽ एह गच्छत सदः-सदः सदत सुप्रणीतयः ।
अत्ता हवीꣳषि प्रयतानि बर्हिष्य् अथा रयिꣳ सर्ववीरं दधातन ॥ १९.५९ ॥
ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤ ਪਿਤਰੋ, ਇੱਥੇ ਆਓ; ਹਰ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੋ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਵਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ। ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਅਰਪਿਤ ਹਵਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਓ; ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਧਨ ਸਾਨੂੰ ਦਿਓ।
19.60
ये ऽ अग्निष्वात्ता ये ऽ अनग्निष्वात्ता मध्ये दिवः स्वधया मादयन्ते ।
तेभ्यः स्वराड् असुनीतिम् एतां यथावशं तन्वं कल्पयाति ॥ १९.६० ॥
ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤ ਅਤੇ ਅਨਗਨਿਸ਼ਵਾਤ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਵਧਾ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਵਰਾਟ ਇਹ ਪ੍ਰਾਣ-ਮਾਰਗ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਰੀਰ ਰਚੇ।
19.61
अग्निष्वात्ताꣳ ऋतुमतो हवामहे नाराशꣳसे सोमपीथं य ऽ आशुः ।
ते नो विप्रासः सुहवा भवन्तु वयꣳ स्याम पतयो रयीणाम् ॥ १९.६१ ॥
ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਰੁੱਤਾਂ ਸਹਿਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਸੋਮਪਾਨ ਲਈ ਛੇਤੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਾਰਾਸ਼ੰਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਵਿਪਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੌਖੇ ਆਹਵਾਨ ਯੋਗ ਹੋਣ; ਅਸੀਂ ਧਨਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹੋਈਏ।
19.62
आच्या जानु दक्षिणतो निषद्येमं यज्ञम् अभि गृणीत विश्वे ।
मा हिꣳसिष्ट पितरः केन चिन् नो यद्व ऽ आगः पुरुषता कराम ॥ १९.६२ ॥
ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਗੋਡੇ ਟਿਕਾ ਕੇ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਇਸ ਯਗ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰੋ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰੋ। ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜੋ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਮਾਰੋ।
19.63
आसीनासो ऽ अरुणीनाम् उपस्थे रयिं धत्त दाशुषे मर्त्याय ।
पुत्रेभ्यः पितरस् तस्य वस्वः प्र यच्छत त ऽ इहोर्जं दधात ॥ १९.६३ ॥
ਅਰੁਣੀਆਂ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੇ ਪਿਤਰੋ, ਦਾਨੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿਓ। ਉਸ ਧਨ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਓ; ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਾਨੂੰ ਬਲ ਤੇ ਅੰਨ ਦੇਣ।
19.64
यम् अग्ने कव्यवाहन त्वं चिन् मन्यसे रयिम् ।
तं नो गीर्भिः श्रवाय्यं देवत्रा पनया युजम् ॥ १९.६४ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਕਵਯਵਾਹਨ, ਜਿਸ ਧਨ ਨੂੰ ਤੂੰ ਉੱਤਮ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਉਸ ਦੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰ; ਕੀਰਤੀ-ਯੋਗ ਉਸ ਧਨ ਦੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਿੱਤਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਡਿਆਈ ਕਰ।
19.65
यो ऽ अग्निः कव्यवाहनः पितॄन् यक्षद् ऋतावृधः ।
प्रेद् उ हव्यानि वोचति देवेभ्यश् च पितृभ्य ऽ आ ॥ १९.६५ ॥
ਕਵਯਵਾਹਨ ਅਗਨੀ ਜੋ ਰਿਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਹਵਿ ਇੱਥੇ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ।
19.66
त्वम् अग्न ऽ ईडितः कव्यवाहनावाड् हव्यानि सुरभीणि कृत्वी ।
प्रादाः पितृभ्यः स्वधया ते ऽ अक्षन्न् अद्धि त्वं देव प्रयता हवीꣳषि ॥ १९.६६ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਉਸਤਤਿ ਯੋਗ ਕਵਯਵਾਹਨ ਹੈਂ। ਸੁਗੰਧਿਤ ਹਵਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਸਵਧਾ ਸਮੇਤ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਾਧਾ। ਹੇ ਦੇਵ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਅਰਪਿਤ ਹਵਿਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਵੀ ਖਾ।
19.67
ये चेह पितरो ये च नेह याꣳश् च विद्म याꣳ२ऽ उ च न प्रविद्म ।
त्वं वेत्थ यति ते जातवेदः स्वधाभिर् यज्ञꣳ सुकृतं जुषस्व ॥ १९.६७ ॥
ਜਿਹੜੇ ਪਿਤਰ ਇੱਥੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ — ਹੇ ਜਾਤਵੇਦ, ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਹਨ ਇਹ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਸਵਧਾ ਆਹੂਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਯੱਗ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ।
19.68
इदं पितृभ्यो नमो ऽ अस्त्व् अद्य ये पूर्वासो य ऽ उपरास ईयुः ।
ये पार्थिवे रजस्य् आ निषत्ता ये वा नूनꣳ सुवृजनासु विक्षु ॥ १९.६८ ॥
ਅੱਜ ਇਹ ਨਮਸਕਾਰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਵੇ — ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਗਏ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਜੋ ਧਰਤੀ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਹੁਣ ਚੰਗੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
19.69
अधा यथा नः पितरः परासः प्रत्नासो ऽ अग्न ऽ ऋतम् आशुषाणाः ।
शुचीदयन् दीधितिम् उक्थशासः क्षामा भिन्दन्तो ऽ अरुणीर् अप व्रन् ॥ १९.६९ ॥
ਤਦ, ਦੂਰ ਗਏ ਸਾਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿਤਰ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਰਿਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਕਥ ਸਤੋਤਰ ਪੜ੍ਹਦੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾੜ ਕੇ ਲਾਲ (ਉਸ਼ਾ ਦੇ) ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹੇ।
19.70
उशन्तस् त्वा नि धीमह्य् उशन्तः सम् इधीमहि ।
उशन्न् उशत ऽ आ वह पितॄन् हविषे ऽ अत्तवे ॥ १९.७० ॥
ਚਾਹ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਚਾਹ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਲਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਚਾਹਵਾਨ ਅਗਨੀ, ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਵਿ ਖਾਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਲੈ ਆ।
19.71
अपां फेनेन नमुचेः शिर ऽ इन्द्रोद् अवर्तयः ।
विश्वा यद् अजय स्पृधः ॥ १९.७१ ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝੱਗ ਨਾਲ ਨਮੁਚੀ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢਿਆ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ।
19.72
सोमो राजामृतꣳ सुत ऽ ऋजीषेणाजहान् मृत्युम् ।
ऋतेन सत्यम् इन्द्रियं विपानꣳ शुक्रम् अन्धस ऽ इन्द्रस्येन्द्रियम् इदं पयो ऽमृतं मधु ॥ १९.७२ ॥
ਰਾਜਾ ਸੋਮ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਜੋਂ ਨਿਚੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਰਿਜੀਸ਼ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ। ਰਿਤ ਨਾਲ ਸੱਚ, ਇੰਦਰਿਯ (ਸ਼ਕਤੀ), ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਚਮਕਦਾ ਸੋਮਰਸ — ਇੰਦਰ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ, ਇਹ ਦੁੱਧ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਸ਼ਹਿਦ।
19.73
अद्भ्यः क्षीरं व्यपिबत् क्रुङ्ङ् आङ्गिरसो धिया ।
ऋतेन सत्यम् इन्द्रियं विपानꣳ शुक्रम् अन्धस इन्द्रस्येन्द्रियम् इदं पयो ऽमृतं मधु ॥ १९.७३ ॥
ਆਂਗਿਰਸ ਕ੍ਰੁੰਙ ਨੇ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਦੁੱਧ ਪੀਤਾ। ਰਿਤ ਨਾਲ ਸੱਚ, ਇੰਦਰਿਯ (ਸ਼ਕਤੀ), ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਚਮਕਦਾ ਸੋਮਰਸ — ਇੰਦਰ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ, ਇਹ ਦੁੱਧ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਸ਼ਹਿਦ।
19.74
सोमम् अद्भ्यो व्यपिबच् छन्दसा हꣳसः शुचिषत् ।
ऋतेन सत्यम् इन्द्रियं विपानꣳ शुक्रम् अन्धस ऽ इन्द्रस्येन्द्रियम् इदं पयो ऽमृतं मधु ॥ १९.७४ ॥
ਸ਼ੁਚੀ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਹੰਸ ਨੇ ਛੰਦ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸੋਮ ਪੀਤਾ। ਰਿਤ ਨਾਲ ਸੱਚ, ਇੰਦਰਿਯ (ਸ਼ਕਤੀ), ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਚਮਕਦਾ ਸੋਮਰਸ — ਇੰਦਰ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ, ਇਹ ਦੁੱਧ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਸ਼ਹਿਦ।
19.75
अन्नात् परिस्रुतो रसं ब्रह्मणा व्यपिबत् क्षत्रं पयः सोमं प्रजापतिः ।
ऋतेन सत्यम् इन्द्रियं विपानꣳ शुक्रम् अन्धस ऽ इन्द्रस्येन्द्रियम् इदं पयो ऽमृतं मधु ॥ १९.७५ ॥
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਅੰਨ ਤੋਂ ਵਹਿੰਦਾ ਰਸ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਪੀਤਾ — ਕਸ਼ਤ੍ਰ, ਦੁੱਧ, ਸੋਮ। ਰਿਤ ਨਾਲ ਸੱਚ, ਇੰਦਰਿਯ (ਸ਼ਕਤੀ), ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਚਮਕਦਾ ਸੋਮਰਸ — ਇੰਦਰ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ, ਇਹ ਦੁੱਧ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਸ਼ਹਿਦ।
19.76
रेतो मूत्रं वि जहाति योनिं प्रविशद् इन्द्रियम् ।
गर्भो जरायुणावृत ऽ उल्वं जहाति जन्मना ।
ऋतेन सत्यम् इन्द्रियं विपानꣳ शुक्रम् अन्धस ऽ इन्द्रस्येन्द्रियम् इदं पयो ऽमृतं मधु ॥ १९.७६ ॥
ਵੀਰਜ ਅਤੇ ਮੂਤਰ ਯੋਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ; ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੀ ਇੰਦਰੀ (ਸ਼ਕਤੀ) ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਰ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਗਰਭ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਝਿੱਲੀ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਰਿਤ ਰਾਹੀਂ ਸੱਚ, ਇੰਦਰੀ, ਸਾਫ਼ ਚਮਕਦੇ ਸੋਮ-ਰਸ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੀ ਇੰਦਰੀ; ਇਹੀ ਦੁੱਧ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਸ਼ਹਿਦ ਹੈ।
19.77
दृष्ट्वा रूपे व्याकरोत् सत्यानृते प्रजापतिः ।
अश्रद्धाम् अनृते ऽदधाच् छ्रद्धाꣳ सत्ये प्रजापतिः ।
ऋतेन सत्यम् इन्द्रियं विपानꣳ शुक्रम् अन्धस ऽ इन्द्रस्येन्द्रियम् इदं पयो ऽमृतं मधु ॥ १९.७७ ॥
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੱਚ ਅਤੇ ਝੂਠ ਵੱਖ ਕੀਤੇ। ਝੂਠ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਰਧਾ ਰੱਖੀ; ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਰੱਖੀ। ਰਿਤ ਰਾਹੀਂ ਸੱਚ, ਇੰਦਰੀ, ਸਾਫ਼ ਚਮਕਦੇ ਸੋਮ-ਰਸ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੀ ਇੰਦਰੀ; ਇਹੀ ਦੁੱਧ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਸ਼ਹਿਦ ਹੈ।
19.78
वेदेन रूपे व्यपिबत् सुतासुतौ प्रजापतिः ।
ऋतेन सत्यम् इन्द्रियं विपानꣳ शुक्रम् अन्धस ऽ इन्द्रस्येन्द्रियम् इदं पयो ऽमृतं मधु ॥ १९.७८ ॥
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਵੇਦ ਰਾਹੀਂ ਦੋ ਰੂਪ, ਸੁਤ ਤੇ ਅਸੁਤ (ਨਿਚੋੜਿਆ ਤੇ ਨਾ ਨਿਚੋੜਿਆ ਸੋਮ), ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੀਤੇ। ਰਿਤ ਰਾਹੀਂ ਸੱਚ, ਇੰਦਰੀ, ਸਾਫ਼ ਚਮਕਦੇ ਸੋਮ-ਰਸ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੀ ਇੰਦਰੀ; ਇਹੀ ਦੁੱਧ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਸ਼ਹਿਦ ਹੈ।
19.79
दृष्ट्वा परिस्रुतो रसꣳ शुक्रेण शुक्रं व्यपिबत् ।
पयः सोमं प्रजापतिः ।
ऋतेन सत्यम् इन्द्रियं विपानꣳ शुक्रम् अन्धस ऽ इन्द्रस्येन्द्रियम् इदं पयो ऽमृतं मधु ॥ १९.७९ ॥
ਵਗਦੇ ਰਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਚਮਕਦੇ ਪਾਤਰ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੋਮ ਪੀਤਾ। ਦੁੱਧ, ਸੋਮ। ਰਤ ਨਾਲ ਸੱਚ, ਇੰਦ੍ਰਿਯ, ਚਮਕਦਾ ਪਾਨ, ਸੋਮਪਾਨ ਦਾ; ਇਹ ਇੰਦਰ ਦਾ ਇੰਦ੍ਰਿਯ, ਦੁੱਧ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਸ਼ਹਿਦ।
19.80
सीसेन तन्त्रं मनसा मनीषिण ऽ ऊर्णासूत्रेण कवयो वयन्ति ।
अश्विना यज्ञꣳ सविता सरस्वतीन्द्रस्य रूपं वरुणो भिषज्यन् ॥ १९.८० ॥
ਸਿੱਕੇ ਨਾਲ ਤਾਣਾ, ਮਨ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਉੱਨ ਦੇ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੁਣਦੇ ਹਨ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਯਗ ਨੂੰ, ਸਵਿਤਾ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਰੂਪ; ਵਰੁਣ ਚੰਗਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
19.81
तद् अस्य रूपम् अमृतꣳ शचीभिस् तिस्रो दधुर् देवताः सꣳरराणाः ।
लोमानि शष्पैर् बहुधा न तोक्मभिस् त्वग् अस्य माꣳसम् अभवन् न लाजाः ॥ १९.८१ ॥
ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰੱਖਿਆ, ਇਕੱਠੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਵਾਲ ਘਾਹ ਨਾਲ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਕੁਰਾਂ ਵਾਂਗ; ਇਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਮਾਸ ਭੁੰਨੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋਏ।
19.82
तद् अश्विना भिषजा रुद्रवर्तनी सरस्वती वयति पेशो ऽ अन्तरम् ।
अस्थि मज्जानं मासरैः कारोतरेण दधतो गवां त्वचि ॥ १९.८२ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਵੈਦ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਰਸਤੇ; ਸਰਸਵਤੀ ਬੁਣਦੀ ਹੈ, ਰੂਪ ਅੰਦਰ। ਹੱਡੀ, ਮੱਜ, ਉੱਨ ਦੀ ਰੱਸੀ ਅਤੇ ਖਰਾਦ ਦੀ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ।
19.83
सरस्वती मनसा पेशलं वसु नासत्याभ्यां वयति दर्शतं वपुः ।
रसं परिस्रुता न रोहितं नग्नहुर् धीरस् तसरं न वेम ॥ १९.८३ ॥
ਸਰਸਵਤੀ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਧਨ ਨਾਸਤਯਾਂ ਨਾਲ ਬੁਣਦੀ ਹੈ, ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਸਰੀਰ। ਵਗਦੇ ਰਸ ਵਾਂਗ ਲਾਲ, ਨਗਨਹੁ ਧੀਰ, ਖੱਡੀ ਦੀ ਨਲੀ ਅਤੇ ਬੁਣਾਈ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵਾਂਗ।
19.84
पयसा शुक्रम् अमृतं जनित्रꣳ सुरया मूत्राज् जनयन्त रेतः ।
अपामतिं दुर्मतिं बाधमाना ऽ ऊवध्यं वातꣳ सब्वं तद् आरात् ॥ १९.८४ ॥
ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅੰਗ; ਸੁਰਾ ਨਾਲ ਮੂਤਰ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੇਤਸ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਦੁਰਮਤਿ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਸੋਜ ਤੇ ਵਾਤ, ਉਹ ਸਭ ਦੂਰ ਹੋਵੇ।
19.85
इन्द्रः सुत्रामा हृदयेन सत्यं पुरोडाशेन सविता जजान ।
यकृत् क्लोमानं वरुणो भिषज्यन् मतस्ने वायव्यैर् न मिनाति पित्तम् ॥ १९.८५ ॥
ਸੁਤ੍ਰਾਮਾ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਸੱਚ ਨੂੰ; ਸਵਿਤਾ ਨੇ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਵਰੁਣ ਇਲਾਜ ਕਰਦਿਆਂ ਜਿਗਰ ਤੇ ਤਿੱਲੀ ਨੂੰ; ਵਾਯਵ੍ਯ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨਾਲ ਗੁਰਦਿਆਂ ਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਿਗਾੜਦਾ।
19.86
आन्त्राणि स्थालीर् मधु पिन्वमाना गुदाः पात्राणि सुदुघा न धेनुः ।
श्येनस्य पत्रं न प्लीहा शचीभिर् आसन्दी नाभिर् उदरं न माता ॥ १९.८६ ॥
ਆਂਦਰਾਂ ਪਕਾਉਣ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ; ਗੁਦਾ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਸੌਖਿਆਂ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਵਾਂਗ। ਬਾਜ਼ ਦੇ ਖੰਭ ਵਾਂਗ ਤਿੱਲੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ; ਆਸੰਦੀ, ਨਾਭੀ ਤੇ ਉਦਰ ਮਾਤਾ ਵਾਂਗ।
19.87
कुम्भो वनिष्ठुर् जनिता शचीभिर् यस्मिन्न् अग्रे योन्यां गर्भो ऽ अन्तः ।
प्लाशिर् व्यक्तः शतधार ऽ उत्सो दुहे न कुम्भी स्वधां पितृभ्यः ॥ १९.८७ ॥
ਕੁੰਭ, ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜਨਕ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਪਲਾਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ, ਸੌ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਚਸ਼ਮਾ, ਕੁੰਭੀ ਵਾਂਗ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸਵਧਾ ਦੋਹਦਾ ਹੈ।
19.88
मुखꣳ सद् अस्य शिर ऽ इत् सतेन जिह्वा पवित्रम् अश्विनासन्त् सरस्वती ।
चप्यं न पायुर् भिषग् अस्य वालो वस्तिर् न शेपो हरसा तरस्वी ॥ १९.८८ ॥
ਇਸਦਾ ਮੁਖ ਸੱਚ ਹੈ; ਸਿਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ; ਜੀਭ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਇਸਦੇ ਅੰਗ ਬਣੇ। ਚੱਪਯ ਵਾਂਗ ਇਸਦੀ ਗੁਦਾ; ਇਸਦੀ ਪੂਛ ਦੇ ਵਾਲ ਵੈਦ; ਵਸਤੀ ਵਾਂਗ, ਸ਼ੇਪ ਬਲ ਨਾਲ ਬਲਵਾਨ।
19.89
अश्विभ्यां चक्षुर् अमृतं ग्रहाभ्यां छागेन तेजो हविषा शृतेन ।
पक्ष्माणि गोधूमैः कुवलैर् उतानि पेशो न शुक्रम् असितं वसाते ॥ १९.८९ ॥
ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਨੇ ਗ੍ਰਹ-ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸਦੀ ਅੱਖ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਿੱਤਾ; ਬੱਕਰੀ ਨਾਲ ਤੇਜ, ਪਕਾਈ ਹਵੀ ਨਾਲ ਤੇਜ। ਕਣਕ ਨਾਲ ਪਲਕਾਂ, ਬੇਰਾਂ ਨਾਲ ਪਲਕਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ; ਇਹ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
19.90
अविर् न मेषो नसि वीर्याय प्राणस्य पन्था ऽ अमृतो ग्रहाभ्याम् ।
सरस्वत्य् उपवाकैर् व्यानं नस्यानि बर्हिर् बदरैर् जजान ॥ १९.९० ॥
ਭੇਡ ਵਰਗਾ ਮੇਂਢਾ ਤਾਕਤ ਲਈ ਨੱਕ ਵਿੱਚ; ਪ੍ਰਾਣ ਦਾ ਅਮਰ ਮਾਰਗ ਗ੍ਰਹ-ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ। ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਉਪਵਾਕਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਨ; ਬਰਹਿ ਨੇ ਬੇਰਾਂ ਨਾਲ ਨਾਸਿਕਾ-ਛਿਦਰ ਬਣਾਏ।
19.91
इन्द्रस्य रूपं वृषभो बलाय कर्णाभ्याꣳ श्रोत्रम् अमृतं ग्रहाभ्यां ।
यवा न बर्हिर् भ्रुवि केसराणि कर्कन्धु जज्ञे मधु सारघं मुखात् ॥ १९.९१ ॥
ਇੰਦਰ ਦਾ ਰੂਪ, ਬਲਦ ਤਾਕਤ ਲਈ; ਕੰਨਾਂ ਲਈ ਸ੍ਰਵਣ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਗ੍ਰਹ-ਪਾਤਰਾਂ ਨਾਲ। ਜੌਂ ਵਾਂਗ ਬਰਹਿ ਭੌਂਆਂ ਉੱਤੇ ਕੇਸਰ; ਕਰਕੰਧੂ (ਬੇਰ) ਤੋਂ ਮੂੰਹੋਂ ਮਿੱਠਾ ਸਹਿਦ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
19.92
आत्मन्न् उपस्थे न वृकस्य लोम मुखे श्मश्रूणि न व्याघ्रलोम ।
केशा न शीर्षन् यशसे श्रियै शिखा सिꣳहस्य लोम त्विषिर् इन्द्रियाणि ॥ १९.९२ ॥
ਸਰੀਰ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਘਿਆੜ ਦੇ ਰੋਮ ਵਾਂਗ, ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਦਾੜ੍ਹੀ-ਮੁੱਛਾਂ ਬਾਘ ਦੇ ਰੋਮ ਵਾਂਗ। ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਲਈ; ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਰੋਮ ਦੀ ਸ਼ਿਖਾ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ।
19.93
अङ्गान्य् आत्मन् भिषजा तद् अश्विनात्मानम् अङ्गैः सम् अधात् सरस्वती ।
इन्द्रस्य रूपꣳ शतमानम् आयुश् चन्द्रेण ज्योतिर् अमृतं दधानाः ॥ १९.९३ ॥
ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਲਈ ਵੈਦ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਹ ਕੀਤਾ; ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ। ਇੰਦਰ ਦਾ ਰੂਪ, ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ, ਚੰਦਰਮਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
19.94
सरस्वती योन्यां गर्भम् अन्तर् अश्विभ्यां पत्नी सुकृतं बिभर्ति ।
अपाꣳ रसेन वरुणो न साम्नेन्द्रꣳ श्रियै जनयन्न् अप्सु राजा ॥ १९.९४ ॥
ਸਰਸਵਤੀ ਯੋਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਰਭ ਨੂੰ ਧਾਰਦੀ ਹੈ; ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਧਾਰਦੀ ਹੈ। ਜਲ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ, ਵਰੁਣ ਵਾਂਗ ਸਾਮ ਨਾਲ, ਸ਼੍ਰੀ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ।
19.95
तेजः पशूनाꣳ हविर् इन्द्रियावत् परिस्रुता पयसा सारघं मधु ।
अश्विभ्यां दुग्धं भिषजा सरस्वत्या सुतासुताभ्याम् अमृतः सोम ऽ इन्दुः ॥ १९.९५ ॥
ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਤੇਜ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਾਲੀ ਹਵੀ; ਪਰਿਸ੍ਰੁਤ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਦੋਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੈਦ ਸਰਸਵਤੀ ਨਾਲ—ਸੁਤ ਅਤੇ ਅਸੁਤ ਲਈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੋਮ, ਬੂੰਦ।