યજુર્વેદ · અધ્યાય 17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
17.1
अश्मन्न् ऊर्जं पर्वते शिश्रियाणाम् ऽ अद्भ्य ओषधीभ्यो वनस्पतिभ्यो ऽधि सम्भृतं पयः ।
तां न ऽ इषमूर्जं धत्त मरुतः सꣳरराणाः ।
ऽ अश्मꣳस् ते क्षुत् ।
मयि त ऊर्क् ।
यं द्विष्मस् तं ते शुग् ऋच्छतु ॥ १७.१ ॥
પર્વત પરના પથ્થરમાં સ્થિર રસ, પાણી, ઔષધિઓ અને વૃક્ષોમાંથી એકત્ર થયેલું દૂધ — હે મરુતો, તે અન્ન અને બળ અમને આપો. આ પથ્થર તમારું અન્ન છે. મારામાં તમારો રસ છે. જેને અમે દ્વેષ કરીએ તેના પર તમારો શોક પડો.
17.2
इमा मे ऽ अग्न ऽ इष्टका धेनवः सन्त्व् एका च दश च दश च शतं च शतं च सहस्रं च सहस्रं चायुतं चायुतं च नियुतं च नियुतं च प्रयुतं चार्बुदं च न्यर्बुदꣳ समुद्रश् च मध्यं चान्तश् च परार्धश् चैता मे ऽ अग्न इष्टका धेनवः सन्त्व् अमुत्रामुष्मिंल् लोके ॥ १७.२ ॥
હે અગ્નિ, આ મારી ઇંટો ધેનુ થાઓ — એક, દસ, દસ, સો, સો, હજાર, હજાર, દસ હજાર, દસ હજાર, લાખ, લાખ, દસ લાખ, સો લાખ, કરોડ, અર્બુદ, ન્યર્બુદ, સમુદ્ર, મધ્ય, અંત, પરાર્ધ — હે અગ્નિ, આ મારી ઇંટો તે લોકમાં ધેનુ થાઓ.
17.3
ऋतव स्थ ऽ ऋतावृध ऽ ऋतुष्ठा स्थ ऽ ऋतावृधः ।
घृतश्च्युतो मधुश्च्युतो विराजो नाम कामदुघा ऽ अक्षीयमाणाः ॥ १७.३ ॥
તમે ઋતુઓ છો; ઋતને વધારનારા; ઋતુમાં સ્થિત; ઋતને વધારનારા. ઘી ટપકાવનારા, મધ ટપકાવનારા, વિરાજ નામના, કામનાઓ દોહનારા, અક્ષય.
17.4
समुद्रस्य त्वावकयाग्ने परि व्ययामसि ।
पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ १७.४ ॥
સમુદ્રના જળથી તને, હે અગ્નિ, અમે ચારેબાજુ ઘેરીએ છીએ. પાવક થઈને અમારા માટે કલ્યાણકારી થા.
17.5
हिमस्य त्वा जरायुणाग्ने परि व्ययामसि ।
पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ १७.५ ॥
હે અગ્નિ, હિમના જરાયુથી અમે તને ચારે બાજુ વીંટાળીએ છીએ. પાવક, અમારા માટે કલ્યાણકારી થા.
17.6
उप ज्मन्न् उप वेतसेऽव तर नदीष्व् आ ।
अग्ने पित्तम् अपाम् असि ।
मण्डूकि ताभिर् आ गहि सेमं नो यज्ञं पावकवर्णꣳ शिवं कृधि ॥ १७.६ ॥
ભૂમિ પાસે, વેતસ પાસે, નદીઓમાં ઊતર. હે અગ્નિ, તું જળનો સાર છે. હે મંડૂકી, તેમની સાથે અહીં આવ; અમારા આ યજ્ઞને પાવકવર્ણ અને કલ્યાણકારી કર.
17.7
अपाम् इदं न्ययनꣳ समुद्रस्य निवेशनम् ।
अन्याꣳस् ऽ ते अस्मत् तपन्तु हेतयः पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ १७.७ ॥
આ જળનું આશ્રયસ્થાન, સમુદ્રનું નિવાસ છે. તારા શસ્ત્રો અમારાથી દૂર બીજાઓને તપાવે. હે પાવક, અમારા માટે કલ્યાણકારી થા.
17.8
अग्ने पावक रोचिषा मन्द्रया देव जिह्वया ।
आ देवान् वक्षि यक्षि च ॥ १७.८ ॥
હે અગ્નિ, પાવક, તેજથી અને મધુર જીભથી, હે દેવ, દેવતાઓને અહીં લાવી તેમની પૂજા કર.
17.9
स नः पावक दीदिवो ग्ने देवाꣳ ऽ इहा वह ।
उप यज्ञꣳ हविश् च नः ॥ १७.९ ॥
તે તું અમારા માટે, હે પાવક, દીપ્તિમાન અગ્નિ, દેવોને અહીં લાવ. અમારા યજ્ઞ અને હવિષ્ય પાસે.
17.10
पावकया यश् चितयन्त्या कृपा क्षामन् रुरुच ऽ उषसो न भानुना ।
तूर्वन् न यामन्न् एतशस्य नू रण ऽ आ यो घृणे न ततृषाणो ऽ अजरः ॥ १७.१० ॥
પાવન, પ્રકાશ ફેલાવતી દીપ્તિથી પૃથ્વીને ઉજાળનાર, ઉષાના કિરણ જેવો પોતાના પ્રકાશથી. વેગવાનના માર્ગમાં વિજયી જેવો, હવે આનંદિત; હે જ્વાળા, તરસ્યાની જેમ અજર.
17.11
नमस् ते हरसे शोचिषे नमस् ते ऽ अस्त्व् अर्चिषे ।
अन्याꣳस् ते अस्मत् तपन्तु हेतयः पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ १७.११ ॥
તારી જ્વાળાને નમસ્કાર, તારી દીપ્તિને નમસ્કાર. તારા બાણો અમારા સિવાય બીજાઓને તપાવે; હે પાવક અગ્નિ, અમારા માટે કલ્યાણકારી થા.
17.12
नृषदे वेट् ।
अप्सुषदे वेट् ।
बर्हिषदे वेट् ।
वनसदे वेट् ।
स्वर्विदे वेट् ॥ १७.१२ ॥
મનુષ્યોમાં સ્થિતને વટ્. જળમાં સ્થિતને વટ્. દર્ભ પર સ્થિતને વટ્. વનમાં સ્થિતને વટ્. સ્વર્ગપ્રકાશ પામનારને વટ્.
17.13
ये देवा देवानां यज्ञिया यज्ञियानाꣳ संवत्सरीणम् उप भागम् आसते ।
अहुतादो हविषो यज्ञे ऽ अस्मिन्त् स्वयं पिबन्तु मधुनो घृतस्य ॥ १७.१३ ॥
દેવોમાં જે યજ્ઞાર્હ દેવો, યજ્ઞાર્હોમાં વાર્ષિક ભાગ પાસે બેઠેલા, તેઓ આ યજ્ઞમાં પોતે મધ અને ઘી પીઓ.
17.14
ये देवा देवेष्व् अधि देवत्वम् आयन् ये ब्रह्मणः पुरएतारो ऽ अस्य ।
येभ्यो न ऽ ऋते पवते धाम किं चन न ते दिवो न पृथिव्या ऽ अधि स्नुषु ॥ १७.१४ ॥
દેવોમાં દેવત્વ પામેલા, આ બ્રહ્મના અગ્રગામી, જેમના વિના કોઈ ધામ પવિત્ર થતું નથી — તેઓ સ્વર્ગના કે પૃથ્વીના શિખરો પર નથી.
17.15
प्राणदा ऽ अपानदा व्यानदा वर्चोदा वरिवोदाः ।
अन्याꣳस् ऽ ते अस्मत् तपन्तु हेतयः पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ १७.१५ ॥
પ્રાણ આપનાર, અપાન આપનાર, વ્યાન આપનાર, તેજ આપનાર, ધન આપનાર — તારા બાણો અમારા સિવાય બીજાઓને તપાવે; હે પાવક અગ્નિ, અમારા માટે કલ્યાણકારી થા.
17.16
अग्निस् तिग्मेन शोचिषा यासद् विश्वं न्य् अत्रिणम् ।
अग्निर् नो वनते रयिम् ॥ १७.१६ ॥
અગ્નિ પોતાની તીક્ષ્ણ જ્વાળાથી ભક્ષક રાક્ષસોને નીચે પાડે. અગ્નિ અમારા માટે ધન પ્રાપ્ત કરે.
17.17
य ऽ इमा विश्वा भुवनानि जुह्वद् ऋषिर् होता न्य् असीदत् पिता नः ।
स ऽ आशिषा द्रविणम् इच्छमानः प्रथमच्छद् अवराꣳ ऽ आ विवेश ॥ १७.१७ ॥
આ બધાં લોકોમાં આહુતિ આપતા, ઋષિ અને હોતા એવા અમારા પિતા સ્થિર થયા. તે ઇચ્છાથી ધન ઇચ્છતા, પ્રથમ આવરણ બનીને નીચેના જીવોમાં પ્રવેશ્યા.
17.18
किꣳ स्विद् आसीद् अधिष्ठानम् आरम्भणं कतमत् स्वित् कथासीत् ।
यतो भूमिं जनयन् विश्वकर्मा वि द्याम् और्णोन् महिना विश्वचक्षाः ॥ १७.१८ ॥
આધાર શું હતો, આરંભનું સ્થાન શું હતું, તે કેવું હતું? જ્યાંથી વિશ્વકર્માએ પૃથ્વી સર્જી અને મહિમાથી દ્યુલોક વિસ્તાર્યો, તે સર્વદ્રષ્ટા.
17.19
विश्वतश्चक्षुर् उत विश्वतोमुखो विश्वतोबाहुर् उत विश्वतस्पात् ।
सं बाहुभ्यां धमति सं पतत्रैर् द्यावाभूमी जनयन् देव ऽ एकः ॥ १७.१९ ॥
સર્વત્ર આંખો, સર્વત્ર મુખ, સર્વત્ર બાહુ, સર્વત્ર પગ ધરાવતો તે એક દેવ પોતાના બાહુઓ વડે ફૂંકે છે; પાંખોથી દ્યાવાપૃથિવી સર્જે છે.
17.20
किꣳ स्विद् वनं क ऽ उ स वृक्ष ऽ आस यतो द्यावापृथिवी निष्टतक्षुः ।
मनीषिणो मनसा पृच्छतेद् उ तद् यद् अध्यतिष्ठद् भुवनानि धारयन् ॥ १७.२० ॥
તે વન કયું, તે વૃક્ષ કયું, જેમાંથી દ્યાવાપૃથિવી કોતરાઈ? હે મનીષીઓ, મનથી પૂછો — સર્વ લોકોને ધારણ કરીને તેમના પર કોણ ઊભો છે?
17.21
या ते धामानि परमाणि यावमा या मध्यमा विश्वकर्मन्न् उतेमा ।
शिक्षा सखिभ्यो हविषि स्वधावः स्वयं यजस्व तन्वं वृधानः ॥ १७.२१ ॥
હે વિશ્વકર્મન્! તારાં જે પરમ, નિમ્ન અને મધ્યમ ધામો છે, આ સર્વ, હે સ્વધાવાન્, મિત્રોને હવિમાં (ભાગ) આપ; પોતે પોતાના શરીરને વધારતા યજન કર.
17.22
विश्वकर्मन् हविषा वावृधानः स्वयं यजस्व पृथिवीम् उत द्याम् ।
मुह्यन्त्व् अन्ये ऽ अभितो सपत्ना ऽ इहास्माकं मघवा सूरिर् अस्तु ॥ १७.२२ ॥
હે વિશ્વકર્મન્! હવિથી વધતા થઈ તું સ્વયં પૃથ્વી અને દ્યુલોકનું યજન કર; અન્ય શત્રુઓ ચારેબાજુ મોહ પામો; અહીં આપણા માટે દાતા યજમાન થાઓ.
17.23
वाचस् पतिं विश्वकर्माणमूतये मनोजुवं वाजे ऽ अद्या हुवेम ।
स नो विश्वानि हवनानि जोषद् विश्वशम्भूर् अवसे साधुकर्मा ॥ १७.२३ ॥
વાણીના સ્વામી, વિશ્વકર્માને, રક્ષણ માટે, મન જેવા વેગવાળાને, આજે બળ-સંગ્રામમાં આપણે આહ્વાન કરીએ; તે આપણાં સર્વ આહ્વાનો સ્વીકારે; સર્વનું કલ્યાણ કરનાર, સત્કર્મી, સહાય માટે (આવે).
17.24
विश्वकर्मन् हविषा वर्धनेन त्रातारम् इन्द्रम् अकृणोर् अवध्यम् ।
तस्मै विशः समनमन्त पूर्वीर् अयम् उग्रो विहव्यो यथासत् ॥ १७.२४ ॥
હે વિશ્વકર્મન્! હવિ અને વર્ધનથી તેં રક્ષક ઇન્દ્રને અવધ્ય બનાવ્યા; તેમની સામે પૂર્વની પ્રજાઓ નમી; આ ઉગ્ર આહ્વાન કરવા યોગ્ય થાય.
17.25
चक्षुषः पिता मनसा हि धीरो घृतम् एने अजनन् नम्नमाने ।
यदेद् अन्ता ऽ अददृहन्त पूर्व ऽ आद् इद् द्यावापृथिवी ऽ अप्रथेताम् ॥ १७.२५ ॥
આંખનો પિતા, મનથી ખરેખર ધીર (પ્રજાપતિ), નમતા એ બંનેમાં ઘૃત ઉત્પન્ન કર્યું; જ્યારે પૂર્વના છેડા દૃઢ કરાયા ત્યારે જ દ્યાવાપૃથિવી વિસ્તરી.
17.26
विश्वकर्मा विमना ऽ आद् विहाया धाता विधाता परमोत संदृक् ।
तेषाम् इष्टानि सम् इषा मदन्ति यत्रा सप्तऋषीन् पर ऽ एकम् आहुः ॥ १७.२६ ॥
વિશ્વકર્મા, વિશાળ મનવાળા, પછી વિહાયા, ધાતા, વિધાતા, પરમ અને સંદૃક. તેમના ઇષ્ટ હવિ પ્રેરણા સાથે એકસાથે આનંદે છે; જ્યાં તેઓ સપ્તર્ષિઓથી પર એકને કહે છે.
17.27
यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा ।
यो देवानां नामधा ऽ एक ऽ एव तꣳ संप्रश्नं भुवना यन्त्य् अन्या ॥ १७.२७ ॥
જે આપણા પિતા, જનિતા, વિધાતા છે, સર્વ લોકોના ધામો જાણે છે, દેવોના નામ આપનાર જે એક છે, તેમના વિશેનો પ્રશ્ન લોકો બીજાઓ પાસે લઈ જાય છે.
17.28
त ऽ आयजन्त द्रविणꣳ सम् अस्मा ऽ ऋषयः पूर्वे जरितारो न भूना ।
असूर्ते सूर्ते रजसि निषत्ते ये भूतानि समकृण्वन्न् इमानि ॥ १७.२८ ॥
તે પૂર્વ ઋષિઓએ તેમના માટે ધન સહિત યજ્ઞ કર્યો, ઘણા સ્તુતિકારોની જેમ; જેઓ અવ્યક્ત અને વ્યક્ત લોકમાં સ્થિત રહીને આ ભૂતોને રચે છે.
17.29
परो दिवा पर ऽ एना पृथिव्या परो देवेभिर् असुरैर् यद् अस्ति ।
कꣳ स्विद् गर्भं प्रथमं दध्र आपो यत्र देवाः समपश्यन्त पूर्वे ॥ १७.२९ ॥
સ્વર્ગથી પર, આ પૃથ્વીથી પર, દેવો અને અસુરોથી પર જે છે તે શું છે? પાણીમાં પ્રથમ ગર્ભ કોણે ધારણ કર્યો, જ્યાં પૂર્વના દેવોએ જોયું?
17.30
तम् इद् गर्भं प्रथमं दध्र ऽ आपो यत्र देवाः समगच्छन्त विश्वे ।
अजस्य नाभाव् अध्य् एकम् अर्पितं यस्मिन् विश्वानि भुवनानि तस्थुः ॥ १७.३० ॥
તે પ્રથમ ગર્ભને જ પાણીએ ધારણ કર્યો, જ્યાં સર્વ દેવો એકત્ર થયા; અજની નાભિ પર એક જ અર્પિત છે, જેમાં સર્વ લોકો સ્થિત છે.
17.31
न तं विदाथ य ऽ इमा जजानान्यद् युष्माकम् अन्तरं बभूव ।
नीहारेण प्रावृता जल्प्या चासुतृप ऽ उक्थशासश् चरन्ति ॥ १७.३१ ॥
આ બધું જેણે સર્જ્યું તેને તમે જાણતા નથી; તમારી વચ્ચે બીજું કંઈક થયું છે. ઝાકળથી ઢંકાયેલા, બબડતા, પ્રાણપોષક, ઉક્થ-પાઠ કરનારા વિચરે છે.
17.32
विश्वकर्मा ह्य् अजनिष्ट देव ऽ आद् इद् गन्धर्वो ऽ अभवद् द्वितीयः ।
तृतीयः पिता जनितौषधीनाम् अपां गर्भं व्यदधात् पुरुत्रा ॥ १७.३२ ॥
વિશ્વકર્મા દેવ ઉત્પન્ન થયા; પછી બીજા ગંધર્વ થયા. ત્રીજા ઔષધિઓના જનક પિતા થયા; તેમણે જળનો ગર્ભ અનેક સ્થળોએ મૂક્યો.
17.33
आशुः शिशानो वृषभो न भीमो घनाघनः क्षोभणश् चर्षणीनाम् ।
संक्रन्दनोऽनिमिष ऽ एकवीरः शतꣳ सेना ऽ अजयत् साकम् इन्द्रः ॥ १७.३३ ॥
વેગવાન, તીક્ષ્ણ કરાયેલો, બળદ જેવો ભયંકર, મેઘોનો સંહારક, લોકોને ખળભળાવનાર, ગર્જનારો, પલક ન ઝપકાવનાર, એકવીર ઇન્દ્રે સો સેનાઓ સાથે જીતી.
17.34
संक्रन्दनेनानिमिषेण जिष्णुना युत्कारेण दुश्च्यवनेन धृष्णुना ।
तद् इन्द्रेण जयत तत् सहध्वं युधो नर इषुहस्तेन वृष्णा ॥ १७.३४ ॥
ગર્જનારા, પલક ન ઝપકાવનારા, વિજયી, યુદ્ધઘોષ કરનારા, અચલ, સાહસી ઇન્દ્ર સાથે તેને જીતો; તેને સાથે સહન કરો. હે નરો, હાથમાં બાણ લઈને, વૃષ સાથે.
17.35
स ऽ इषुहस्तैः स निषङ्गिभिर् वशी सꣳस्रष्टा स युध ऽ इन्द्रो गणेन ।
सꣳसृष्टजित् सोमपा बाहुशर्ध्य् उग्रधन्वा प्रतिहिताभिर् अस्ता ॥ १७.३५ ॥
તે હાથમાં બાણ અને ભાથા સાથે છે; તે નિયંત્રક, યુદ્ધોને જોડનાર છે; તે ઇન્દ્ર પોતાના ગણ સાથે છે. સંયુક્તોને જીતનાર, સોમપાન કરનાર, બળવાન ભુજાવાળો, ઉગ્ર ધનુષવાળો, ચઢાવેલા બાણ ફેંકનાર.
17.36
बृहस्पते परि दीया रथेन रक्षोहामित्राँ२ऽ अपबाधमानः ।
प्रभञ्जन्त् सेनाः प्रमृणो युधा जयन्न् अस्माकम् एध्य् अविता रथानाम् ॥ १७.३६ ॥
હે બૃહસ્પતિ, રક્ષોઘાતી તમે રથ સાથે ચોતરફ ફરો, શત્રુઓને હાંકી કાઢતા. સેનાઓને ભાંગી ચૂરચૂર કરીને, યુદ્ધમાં જીતીને, અમારા રથોના રક્ષક બનો.
17.37
बलविज्ञाय स्थविरः प्रवीरः सहस्वान् वाजी सहमान ऽ उग्रः ।
अभिवीरो ऽ अभिसत्वा सहोजा जैत्रम् इन्द्र रथम् आ तिष्ठ गोवित् ॥ १७.३७ ॥
બળને જાણનારા, સ્થિર, મહાવીર, સહસ્વાન, વાજી, જીતનાર, ઉગ્ર, વીરોને હરાવનાર, બળમાંથી જન્મેલા, હે ઇન્દ્ર, જયરથ પર આરૂઢ થાઓ, ગાયો જીતનાર.
17.38
गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तम् अज्म प्रमृणन्तम् ओजसा ।
इमꣳ सजाता ऽ अनु वीरयध्वम् इन्द्रꣳ सखायो ऽ अनु सꣳ रभध्वम् ॥ १७.३८ ॥
ગોશાળા તોડનાર, ગાયો શોધનાર, વજ્રબાહુ, જીતનાર, રણભૂમિમાં ઓજથી કચડનાર આ ઇન્દ્રને અનુસરો, હે સજાતીયો, વીરતાથી ઉત્સાહિત થાઓ; હે મિત્રો, ઇન્દ્ર સાથે મળીને પ્રયત્ન કરો.
17.39
अभि गोत्राणि सहसा गाहमानो ऽदयो वीरः शतमन्युर् इन्द्रः ।
दुश्च्यवनः पृतनाषाड् अयुध्यो ऽस्माकꣳ सेना अवतु प्र युत्सु ॥ १७.३९ ॥
બળથી ગોશાળામાં પ્રવેશનાર, નિર્ભય વીર, સો ક્રોધવાળા ઇન્દ્ર; અચળ, સેનાઓ જીતનાર, અજેય, તે અમારી સેનાઓને યુદ્ધોમાં રક્ષે.
17.40
इन्द्र ऽ आसां नेता बृहस्पतिर् दक्षिणा यज्ञः पुर ऽ एतु सोमः ।
देवसेनानाम् अभिभञ्जतीनां जयन्तीनां मरुतो यन्त्व् अग्रम् ॥ १७.४० ॥
ઇન્દ્ર એમના નેતા થાઓ; બૃહસ્પતિ, દક્ષિણા, યજ્ઞ; સોમ આગળ ચાલો. ભાંગીને અને જીતીને ચાલતી દેવસેનાઓની આગળ મરુતો ચાલો.
17.41
इन्द्रस्य वृष्णो वरुणस्य राज्ञ ऽ आदित्यानां मरुताꣳ शर्ध ऽ उग्रम् ।
महामनसां भुवनच्यवानां घोषो देवानां जयताम् उद् अस्थात् ॥ १७.४१ ॥
ઇન્દ્રનું, વૃષભ વરુણ રાજાનું, આદિત્યોનું, મરુતોનું ઉગ્ર સૈન્ય; મહામનસ્ક, ભુવનને હલાવનારા, વિજયી દેવોનો ઘોષ ઊઠ્યો.
17.42
उद् धर्षय मघवन्न् आयुधान्य् उत् सत्वनां मामकानां मनाꣳसि ।
उद् वृत्रहन् वाजिनां वाजिनान्य् उद् रथानां जयतां यन्तु घोषाः ॥ १७.४२ ॥
હે મઘવન્, આયુધોને ઊંચકો; મારા વીરોનાં મન ઉત્સાહિત થાઓ. હે વૃત્રહન્, બળવાનોનું બળ, રથો, વિજયીઓના ઘોષ ઊંચે જાઓ.
17.43
अस्माकम् इन्द्रः समृतेषु ध्वजेष्व् अस्माकं या ऽ इषवस् ता जयन्तु ।
अस्माकं वीरा ऽ उत्तरे भवन्त्व् अस्माꣳऽ उ देवा ऽ अवता हवेषु ॥ १७.४३ ॥
અમારા માટે ઇન્દ્ર યુદ્ધોમાં ધ્વજો પર રહો; અમારા જે બાણો છે તે જીતે. અમારા વીરો ઉત્તમ થાઓ; હે દેવો, આહ્વાનોમાં અમારું રક્ષણ કરો.
17.44
अमीषां चित्तं प्रतिलोभयन्ती गृहाणाङ्गान्य् अप्वे परेहि ।
अभि प्रेहि निर् दह हृत्सु शोकैर् अन्धेनामित्रास् तमसा सचन्ताम् ॥ १७.४४ ॥
તેમનું ચિત્ત ભ્રમિત કરતાં, તેમના અંગોને પકડ; હે અપ્વા, આગળ આવ. આગળ વધ, હૃદયોને શોકથી બાળ; શત્રુઓ અંધત્વ અને અંધકાર સાથે જોડાઓ.
17.45
अवसृष्टा परा पत शरव्ये ब्रह्मसꣳशिते ।
गच्छामित्रान् प्र पद्यस्व मामीषां कं चनोच् छिषः ॥ १७.४५ ॥
છોડાયેલી, દૂર ઊડ; બ્રહ્મથી ધારદાર કરાયેલી હે શરવ્યે. શત્રુઓ પાસે જા, તેમના પર પડ; તેમાંથી કોઈને પણ શેષ ન રાખ.
17.46
प्रेता जयता नर ऽ इन्द्रो वः शर्म यच्छतु ।
उग्रा वः सन्तु बाहवो ऽनाधृष्या यथासथ ॥ १७.४६ ॥
આગળ વધો, હે નરો, વિજય મેળવો. ઇન્દ્ર તમને આશ્રય આપે. તમારા બાહુ ઉગ્ર હો; તમે અજેય રહો.
17.47
असौ या सेना मरुतः परेषाम् अभ्येति न ऽ ओजसा स्पर्धमाना ।
तां गूहत तमसापव्रतेन यथामी ऽ अन्यो ऽ अन्यं न जानन् ॥ १७.४७ ॥
હે મરુતો, શત્રુઓની એ સેના બળથી સ્પર્ધા કરતી આપણી તરફ આવે છે. તેને અંધકારથી ઢાંકી દો; તેઓ એકબીજાને ઓળખી ન શકે.
17.48
यत्र वाणाः सम्पतन्ति कुमारा विशिखाऽइव ।
तन्न ऽ इन्द्रो बृहस्पतिर् अदितिः शर्म यच्छतु विश्वाहा शर्म यच्छतु ॥ १७.४८ ॥
બાણો યુવાનોની જેમ એકસાથે પડે છે ત્યાં ઇન્દ્ર, બૃહસ્પતિ અને અદિતિ અમને આશ્રય આપો; સદા આશ્રય આપો.
17.49
मर्माणि ते वर्मणा छादयामि सोमस् त्वा राजामृतेनानु वस्ताम् ।
उरोर् वरीयो वरुणस् ते कृणोतु जयन्तं त्वानु देवा मदन्तु ॥ १७.४९ ॥
તારા મર્મસ્થાનોને હું કવચથી ઢાંકું છું. રાજા સોમ અમૃતથી તને આવરે. વરુણ તારી છાતી વધુ વિશાળ બનાવે. જયી એવા તારી સાથે દેવો આનંદ કરો.
17.50
उद् एनम् उत्तरां नयाग्ने घृतेनाहुत ।
रायस्पोषेण सꣳ सृज प्रजया च बहुं कृधि ॥ १७.५० ॥
હે અગ્નિ, ઘીથી આહુત થઈને, આને ઊંચા લોકમાં લઈ જા. ધનના પોષણથી આને જોડ અને સંતાનથી આને વિપુલ કર.
17.51
इन्द्रेमं प्रतरां नय सजातानाम् असद्वशी ।
सम् एनं वर्चसा सृज देवानां भागदा ऽ असत् ॥ १७.५१ ॥
હે ઇન્દ્ર, આને વધુ આગળ લઈ જા. સગાંઓમાં આ સ્વામી થાય. આને તેજથી જોડ; આ દેવોનો ભાગીદાર થાય.
17.52
यस्य कुर्मो गृहे हविस् तम् अग्ने वर्धया त्वम् ।
तस्मै देवा ऽ अधि ब्रुवन्न् अयं च ब्रह्मणस्पतिः ॥ १७.५२ ॥
હે અગ્નિ, જેના ઘરે અમે હવિ અર્પીએ છીએ, તેને તું વધાર. દેવો તેના વિષે કહે; અને આ બ્રહ્મણસ્પતિ પણ કહે.
17.53
उद् उ त्वा विश्वे देवा ऽ अग्ने भरन्तु चित्तिभिः ।
स नो बह्व शिवस् त्वꣳ सुप्रतीको विभावसुः ॥ १७.५३ ॥
હે અગ્નિ, સર્વ દેવો તને ચિત્તિઓ (ઈંટો) સાથે ઊંચે ઉઠાવો. તું અમારા માટે અતિ કલ્યાણકારી, સુંદર મુખવાળો અને તેજરૂપી ધનથી ભરપૂર થા.
17.54
पञ्च दिशो दैवीर् यज्ञम् अवन्तु देवीर् अपामतिं दुर्मतिं बाधमानाः ।
रायस्पोषे यज्ञपतिम् आभजन्ती रायस्पोषे ऽ अधि यज्ञो ऽ अस्थात् ॥ १७.५४ ॥
પાંચ દૈવી દિશાઓ યજ્ઞનું રક્ષણ કરે; જળની દુર્મતિ અને દુર્બુદ્ધિને દૂર કરતી દેવીઓ, ધનવૃદ્ધિમાં યજ્ઞપતિને ભાગીદાર કરતી; ધનવૃદ્ધિમાં યજ્ઞ સ્થિર થયો.
17.55
समिद्धे ऽ अग्नाव् अधि मामहान ऽ उक्थपत्र ऽ ईड्यो गृभीतः ।
तप्तं घर्मं परिगृह्यायजन्तोर्जा यद् यज्ञम् अयजन्त देवाः ॥ १७.५५ ॥
અગ્નિ સારી રીતે પ્રજ્વલિત થતાં, ઉક્થપાત્રવાળો, સ્તુત્ય, ગ્રહણ કરાયેલ એ મહાન ઊંચે ઊભો રહો. તપ્ત ઘર્મને ગ્રહણ કરી, બળથી દેવોએ યજ્ઞ કર્યો.
17.56
दैव्याय धर्त्रे जोष्ट्रे देवश्रीः श्रीमनाः शतपयाः ।
परिगृह्य देवा यज्ञम् आयन् देवा देवेभ्यो ऽ अध्वर्यन्तो ऽ अस्थुः ॥ १७.५६ ॥
દૈવી, ધારણ કરનારી, આનંદ આપનારી (પાત્ર માટે), દેવશ્રી, શ્રીમના, સો ધારાવાળી. ગ્રહણ કરીને દેવો યજ્ઞમાં આવ્યા; દેવો માટે અધ્વર્યુ બનીને ઊભા રહ્યા.
17.57
वीतꣳ हविः शमितꣳ शमिता यजध्यै तुरीयो यज्ञो यत्र हव्यम् एति ।
ततो वाका ऽ आशिषो नो जुषन्ताम् ॥ १७.५७ ॥
હવિ સંપૂર્ણપણે સ્વીકારાયું; યજમાને તે પૂર્ણ કર્યું. ચોથો યજ્ઞ જ્યાં હવ્ય જાય છે ત્યાં પહોંચે છે. ત્યારે વાણીઓ અને આશીર્વાદ અમને પ્રસન્ન કરો.
17.58
सूर्यरश्मिर् हरिकेशः पुरस्तात् सविता ज्योतिर् उद् अयाꣳऽ अजस्रम् ।
तस्य पूषा प्रसवे याति विद्वान्त् सम्पश्यन् विश्वा भुवनानि गोपाः ॥ १७.५८ ॥
સૂર્યરશ્મિ, હરિકેશ, પૂર્વમાં; સવિતા પ્રકાશને સતત ઊંચે ઉઠાવે છે. તેના પ્રસવમાં જ્ઞાની પૂષા સર્વ લોકોને જોતાં રક્ષક તરીકે ચાલે છે.
17.59
विमान ऽ एष दिवो मध्य ऽ आस्त ऽ आपप्रिवान् रोदसी ऽ अन्तरिक्षम् ।
स विश्वाचीर् अभि चष्टे घृताचीर् अन्तरा पूर्वम् अपरं च केतुम् ॥ १७.५९ ॥
આ વિમાન સ્વર્ગના મધ્યમાં સ્થિત છે, દ્યાવાપૃથિવી અને અંતરિક્ષને ભરતો. તે સર્વ દિશાઓ તરફ જુએ છે, ઘૃતાચી દિશાઓ તરફ, પૂર્વ અને પશ્ચિમની વચ્ચે, પ્રકાશ-ચિહ્ન તરીકે.
17.60
उक्षा समुद्रो ऽ अरुणः सुपर्णः पूर्वस्य योनिं पितुर् आ विवेश ।
मध्ये दिवो निहितः पृश्निर् अश्मा वि चक्रमे रजसस् पात्य् अन्तौ ॥ १७.६० ॥
બળદ, સમુદ્ર, અરુણ, સુંદર પાંખોવાળું પક્ષી; પૂર્વના પિતાના ગર્ભમાં પ્રવેશ્યું. સ્વર્ગના મધ્યમાં સ્થાપિત પૃશ્નિ-પથ્થર રજસના બન્ને છેડાનું રક્ષણ કરતાં ડગ ભર્યું.
17.61
इन्द्रं विश्वा ऽ अवीवृधन्त् समुद्रव्यचसं गिरः ।
रथीतमꣳ रथीनां वाजानाꣳ सत्पतिं पतिम् ॥ १७.६१ ॥
સર્વ સ્તોત્રોએ ઇન્દ્રને વધાર્યો; તે સમુદ્ર જેવો વિશાળ છે; રથીઓમાં સૌથી મોટો રથી, બળોનો સાચો સ્વામી, સ્વામી.
17.62
देवहूर् यज्ञ ऽ आ च वक्षत् सुम्नहूर् यज्ञ ऽ आ च वक्षत् ।
यक्षद् अग्निर् देवो देवाꣳऽ आ च वक्षत् ॥ १७.६२ ॥
દેવોને બોલાવનાર યજ્ઞ અહીં લાવો; સુમ્નને બોલાવનાર યજ્ઞ અહીં લાવો. દેવ અગ્નિ યજન કરીને દેવોને અહીં લાવો.
17.63
वाजस्य मा प्रसव ऽ उद्ग्राभेणोद् अग्रभीत् ।
अध सपत्नान् इन्द्रो मे निग्राभेणाधराꣳऽ अकः ॥ १७.६३ ॥
બળની પ્રેરણામાં ઉદ્ગ્રાભથી મને ઊંચો કરવામાં આવ્યો. પછી ઇન્દ્રે નિગ્રાભથી મારા શત્રુઓને નીચે પાડ્યા.
17.64
उद्ग्राभं च निग्राभं च ब्रह्म देवा ऽ अवीवृधन् ।
अधा सपत्नान् इन्द्राग्नी मे विषूचीनान् व्यस्यताम् ॥ १७.६४ ॥
ઉદ્ગ્રાભ અને નિગ્રાભ, બ્રહ્મને દેવોએ વધાર્યું. પછી ઇન્દ્ર અને અગ્નિ મારા શત્રુઓને વિખેરી નાખે.
17.65
क्रमध्वम् अग्निना नाकम् उख्यꣳ हस्तेषु बिभ्रतः ।
दिवस् पृष्ठꣳ स्वर् गत्वा मिश्रा देवेभिर् आध्वम् ॥ १७.६५ ॥
અગ્નિ સાથે સ્વર્ગ તરફ પગલું ભરો; હાથમાં ઉખ્ય ધારણ કરીને. આકાશની પીઠ પર સ્વર્ગે પહોંચી દેવો સાથે ભળો.
17.66
प्राचीम् अनु प्रदिशं प्रेहि विद्वान् अग्नेर् अग्ने पुरो ऽ अग्निर् भवेह ।
विश्वा ऽ आशा दीद्यानो वि भाह्य् ऊर्जं नो धेहि द्विपदे चतुष्पदे ॥ १७.६६ ॥
પૂર્વ દિશાને અનુસરીને જ્ઞાની થઈ આગળ વધો. હે અગ્નિ, અહીં અગ્નિ આગળ રહે. બધી દિશાઓમાં ચમકીને પ્રકાશ ફેલાવો; અમારા દ્વિપદ અને ચતુષ્પદને ઊર્જા આપો.
17.67
पृथिव्या ऽ अहम् उद् अन्तरिक्षम् आरुहम् अन्तरिक्षाद् दिवम् आरुहम् ।
दिवो नाकस्य पृष्ठात् स्वर् ज्योतिर् अगाम् अहम् ॥ १७.६७ ॥
હું પૃથ્વી પરથી અંતરિક્ષ પર ચડ્યો; અંતરિક્ષથી દ્યુલોક પર ચડ્યો. નાકની પીઠ પરથી હું સ્વર્ગના પ્રકાશ પાસે પહોંચ્યો.
17.68
स्वर् यन्तो नापेक्षन्त ऽ आ द्याꣳ रोहन्ति रोदसी ।
यज्ञं ये विश्वतोधारꣳ सुविद्वाꣳसो वितेनिरे ॥ १७.६८ ॥
સ્વર્ગ તરફ જનારા સંકોચ કરતા નથી; તેઓ દ્યુલોક પર ચડે છે, બંને લોક ચડે છે. સર્વતોધાર યજ્ઞને સારી રીતે જાણીને તેમણે તેને વિસ્તાર્યો.
17.69
अग्ने प्रेहि प्रथमो देवयतां चक्षुर् देवानाम् उत मर्त्यानाम् ।
इयक्षमाणा भृगुभिः सजोषाः स्वर् यन्तु यजमानाः स्वस्ति ॥ १७.६९ ॥
હે અગ્નિ, આગળ વધ; દેવોને ચાહનારાઓમાં પ્રથમ થઈને, દેવો અને મર્ત્યોની આંખ થઈને. યજ્ઞ કરવા ઇચ્છતા યજમાનો ભૃગુઓ સાથે મળીને કલ્યાણપૂર્વક સ્વર્ગમાં જાય.
17.70
नक्तोषासा समनसा विरूपे धापयेते शिशुम् एकꣳ समीची ।
द्यावाक्षामा रुक्मो ऽ अन्तर् वि भाति देवा ऽ अग्निं धारयन् द्रविणोदाः ॥ १७.७० ॥
એકમનવાળાં, ભિન્ન રૂપવાળાં રાત્રિ અને ઉષા એક જ શિશુને પોષે છે. દ્યાવાક્ષામા વચ્ચે સુવર્ણવર્ણ ચમકે છે; ધનદાતા દેવોએ અગ્નિને ધારણ કર્યો.
17.71
अग्ने सहस्राक्ष शतमूर्धञ् छतं ते प्राणाः सहस्रं व्यानाः ।
त्वꣳ साहस्रस्य राय ऽ ईशिषे तस्मै ते विधेम वाजाय स्वाहा ॥ १७.७१ ॥
હે અગ્નિ, સહસ્રાક્ષ, શતમૂર્ધા! તારા સો પ્રાણ, હજાર વ્યાન. તું હજારગણા ધનનો સ્વામી છે; તે તારા માટે બળ માટે અમે અર્પણ કરીએ છીએ, સ્વાહા.
17.72
सुपर्णो ऽसि गरुत्मान् पृष्ठे पृथिव्याः सीद ।
भासान्तरिक्षम् आ पृण ज्योतिषा दिवम् उत् तभान तेजसा दिश ऽ उद् दृꣳह ॥ १७.७२ ॥
તું પાંખવાળો ગરુડ છે; પૃથ્વીની પીઠ પર બેસ. પ્રકાશથી અંતરિક્ષ ભર, જ્યોતિથી આકાશને ધારણ કર, તેજથી દિશાઓને દૃઢ કર.
17.73
आजुह्वानः सुप्रतीकः पुरस्ताद् अग्ने योनिम् आ सीद साधुया ।
अस्मिन्त्सधस्थे ऽ अध्य् उत्तरस्मिन् विश्वे देवा यजमानश् च सीदत ॥ १७.७३ ॥
આવાહન પામેલા, સુંદર મુખવાળા અગ્નિ, પૂર્વથી તારા સ્થાને સારી રીતે બેસ. આ ઉચ્ચ આસન પર સર્વ દેવો અને યજમાન બેસો.
17.74
तꣳ सवितुर् वरेण्यस्य चित्राम् आहं वृणे सुमतिं विश्वजन्याम् ।
याम् अस्य कण्वो अदुहत् प्रपीनाꣳ सहस्रधारां पयसा महीं गाम् ॥ १७.७४ ॥
તે વરેણ્ય સવિતાની અદ્ભુત, વિશ્વજનોની સુમતિને હું વરું છું; જેને કણ્વે આ ભરેલા આંચળવાળી, હજાર ધારાઓવાળી મહાન ગાયમાંથી દૂધની જેમ દોહી.
17.75
विधेम ते परमे जन्मन्न् अग्ने विधेम स्तोमैर् अवरे सधस्थे ।
यस्माद् योनेर् उदारिथा यजे तं प्र त्वे हवीꣳषि जुहुरे समिद्धे ॥ १७.७५ ॥
હે અગ્નિ, તારા પરમ જન્મસ્થાનમાં અમે તને પૂજીએ, નીચલા સ્થાનમાં સ્તોત્રોથી પૂજીએ. જે મૂળમાંથી તું ઊગ્યો તે જ મૂળનું યજન કરીએ; પ્રજ્વલિત તારામાં હવિ અર્પાયાં.
17.76
प्रेद्धो ऽ अग्ने दीदिहि पुरो नो ऽजस्रया सूर्म्या यविष्ठ ।
त्वाꣳ शश्वन्त ऽ उप यन्ति वाजाः ॥ १७.७६ ॥
હે અગ્નિ, પ્રજ્વલિત થઈને અમારી આગળ અક્ષય જ્વાલાથી ચમક, હે યવિષ્ઠ. અનેક વાજો (બળ, પુરસ્કાર) સદા તારી પાસે આવે છે.
17.77
अग्ने तम् अद्याश्वं न स्तोमैः क्रतुं न भद्रꣳ हृदिस्पृशम् ।
ऋध्यामा त ऽ ओहैः ॥ १७.७७ ॥
હે અગ્નિ, આજે અમે સ્તોત્રોથી તને અશ્વ જેવો (બળવાન) બનાવીએ છીએ; કલ્યાણકારી અને હૃદયને સ્પર્શતા ક્રતુ જેવો. તારી સ્તુતિઓથી અમે સમૃદ્ધ થઈએ.
17.78
चित्तिं जुहोमि मनसा घृतेन यथा देवा ऽ इहागमन् वीतिहोत्रा ऽ ऋतावृधः ।
पत्ये विश्वस्य भूमनो जुहोमि विश्वकर्मणे विश्वाहादाभ्यꣳ हवि ॥ १७.७८ ॥
મનથી, ઘીથી ચિત્તિ (વેદી-અગ્નિ) માં આહુતિ આપું છું; જેમ આહુતિ સ્વીકારનારા અને ઋતને વધારનારા દેવો અહીં આવ્યા. સર્વના સ્વામી વિશ્વકર્માને હું સદા અખંડ હવિ અર્પું છું.
17.79
सप्त ते ऽ अग्ने समिधः सप्त जिह्वाः सप्त ऽ ऋषयः सप्त धाम प्रियाणि ।
सप्त होत्राः सप्तधा त्वा यजन्ति सप्त योनीर् आ पृणस्व घृतेन स्वाहा ॥ १७.७९ ॥
હે અગ્નિ, તારી સાત સમિધાઓ, સાત જીભ, સાત ઋષિ, સાત પ્રિય ધામ છે. સાત હોતા તને સાત પ્રકારે પૂજે છે. સાત યોનિઓને ઘીથી ભરી દે. સ્વાહા.
17.80
शुक्रज्योतिश् च चित्रज्योतिश् च सत्यज्योतिश् च ज्योतिष्माꣳश् च ।
शुक्रश् च ऽ ऋतपाश् चात्यꣳहाः ॥ १७.८० ॥
શુક્રજ્યોતિ, ચિત્રજ્યોતિ, સત્યજ્યોતિ, જ્યોતિષ્માન, શુક્ર, ઋતપા, અત્યંહા (સંકટ પાર) એ અગ્નિ-રૂપો.
17.81
ईदृङ् चान्यदृङ् च सदृङ् च प्रतिसदृङ् च ।
मितश् च संमितश् च सभराः ॥ १७.८१ ॥
ઈદૃક, અન્યદૃક, સદૃક, પ્રતિસદૃક, મિત, સંમિત, સભર (સર્વને ધારણ કરનાર) એ અગ્નિ-રૂપો.
17.82
ऋतश् च सत्यश् च ध्रुवश् च धरुणश् च ।
धर्ता च विधर्ता च विधारयः ॥ १७.८२ ॥
ઋત, સત્ય, ધ્રુવ, ધરુણ, ધર્તા, વિધર્તા, વિધારય એ અગ્નિ-રૂપો.
17.83
ऋतजिच् च सत्यजिच् च सेनजिच् च सुषेणश् च ।
अन्तिमित्रश् च दूरेऽअमित्रश् च गणः ॥ १७.८३ ॥
ઋતજિત્ અને સત્યજિત્, સેનજિત્ અને સુષેણ, અન્તિમિત્ર અને દૂરેઽમિત્ર, તથા ગણ.
17.84
ईदृक्षास ऽ एतादृक्षास ऽ ऊ षु णः सदृक्षासः प्रतिसदृक्षास ऽ एतन ।
मितासश् च संमितासो नो ऽ अद्य सभरसो मरुतो यज्ञे ऽ अस्मिन् ॥ १७.८४ ॥
આવા રૂપવાળા, આ રૂપવાળા, અમારા સમાન રૂપવાળા, પ્રતિરૂપવાળા, આવો. મિત, સંમિત, આજે આ યજ્ઞમાં સભર મરુતો.
17.85
स्वतवाꣳश् च प्रघासी च सांतपनश् च गृहमेधी च ।
क्रीडी च शाकी चोज्जेषी ॥ १७.८५ ॥
સ્વતવાન્ અને પ્રઘાસી, સાંતપન અને ગૃહમેધી, ક્રીડી અને શાકી, તથા ઉજ્જેષી.
17.86
उग्रश् च भीमश् च ध्वान्तश् च धुनिश् च ।
सासह्वाꣳश् चाभियुग्वा च विक्षिपः स्वाहा ।
इन्द्रं दैवीर् विशो मरुतो ऽनुवर्त्मानो ऽभवन् यथेन्द्रं दैवीर् विशो मरुतो ऽनुवर्त्मानो ऽभवन् ।
एवम् इमं यजमानं दैवीश् च विशो मानुषीश् चानुवर्त्मानो भवन्तु ॥ १७.८६ ॥
ઉગ્ર અને ભીમ, ધ્વાંત અને ધુનિ, સાસહ્વાન અને અભિયુક્ અથવા વિક્ષિપ, સ્વાહા. જેમ ઇન્દ્રને દૈવી વિશો અને મરુતો અનુસરનારા થયા, તેમ ઇન્દ્રને દૈવી વિશો અને મરુતો અનુસરનારા થયા. એ જ રીતે આ યજમાનને દૈવી અને માનુષી વિશો અનુસરનારી થાઓ.
17.87
इमꣳ स्तनमूर्जस्वन्तं धयापां प्रपीनम् अग्ने सरिरस्य मध्ये ।
उत्सं जुषस्व मधुमन्तम् अर्वन्त् समुद्रियꣳ सदनम् आ विशस्व ॥ १७.८७ ॥
હે અગ્નિ, સમુદ્રની મધ્યમાં આ પોષક, જળથી ભરેલા સ્તનનું પાન કર. મધુર, વેગવાન ઝરણાને સ્વીકાર. સમુદ્રના આસનમાં પ્રવેશ કર.
17.88
घृतं मिमिक्षे घृतम् अस्य योनिर् घृते श्रितो घृतम् व् अस्य धाम ।
अनुष्वधम् आ वह मादयस्व स्वाहाकृतं वृषभ वक्षि हव्यम् ॥ १७.८८ ॥
ઘી છાંટવામાં આવે છે; તેનું મૂળ ઘી છે, તે ઘીમાં સ્થિત છે, તેનું ધામ ઘી છે. હે વૃષભ, વિધિ પ્રમાણે હવિ લાવ, તૃપ્ત થા, સ્વાહાથી અર્પિત હવ્ય વહન કર.
17.89
समुद्राद् ऊर्मिर् मधुमाꣳऽ उद् आरद् उपाꣳशुना सम् अमृतत्वम् आनट् ।
घृतस्य नाम गुह्यं यद् अस्ति जिह्वा देवानाम् अमृतस्य नाभिः ॥ १७.८९ ॥
સમુદ્રમાંથી મધુર તરંગ ઊઠે છે; ઉપાંશુ સાથે તે અમરત્વ પામે છે. ઘીનું જે ગુહ્ય નામ છે, તે દેવોની જીભ અને અમૃતની નાભિ છે.
17.90
वयं नाम प्र ब्रवामा घृतस्यास्मिन् यज्ञे धारयामा नमोभिः ।
उप ब्रह्मा शृणवच् छस्यमानं चतुःशृङ्गो ऽवमीद् गौर एतत् ॥ १७.९० ॥
અમે ઘીનું નામ ઉચ્ચારીએ છીએ; આ યજ્ઞમાં નમસ્કારો સાથે તેને ધારણ કરીએ છીએ. પઠાતા મંત્ર બ્રહ્મા નજીકથી સાંભળે; ચાર શિંગડાંવાળો પીળો વૃષભ આ ગર્જે છે.
17.91
चत्वारि शृङ्गा त्रयो ऽ अस्य पादा द्वे शीर्षे सप्त हस्तासो ऽ अस्य ।
त्रिधा बद्धो वृषभो रोरवीति महो देवो मर्त्याꣳ ऽ आ विवेश ॥ १७.९१ ॥
તેને ચાર શિંગડાં, ત્રણ પગ, બે માથાં, સાત હાથ છે. ત્રણ રીતે બાંધેલો વૃષભ ગર્જે છે; મહાન દેવ મર્ત્યોમાં પ્રવેશ્યો છે.
17.92
त्रिधा हितं पणिभिर् गुह्यमानं गवि देवासो घृतम् अन्व् अविन्दन् ।
इन्द्र ऽ एकꣳ सूर्य ऽ एकं जजान वेनाद् एकꣳ स्वधया निष्टतक्षुः ॥ १७.९२ ॥
ત્રણ પ્રકારે મૂકાયેલું, પણિઓએ છુપાવેલું ઘી દેવોએ ગાયમાં શોધી કાઢ્યું. ઇન્દ્રે એક, સૂર્યે એક ઉત્પન્ન કર્યું; વેનમાંથી એક અને સ્વધાથી એક તેમણે ઘડ્યું.
17.93
एता ऽअर्षन्ति हृद्यात् समुद्राच् छतव्रजा रिपुणा नावचक्षे ।
घृतस्य धारा ऽ अभि चाकशीमि हिरण्ययो वेतसो मध्य ऽ आसाम् ॥ १७.९३ ॥
હૃદયમાંથી, સમુદ્રમાંથી સો માર્ગે વહેતી આ શત્રુને દેખાતી નથી. ઘીની ધારાઓને હું જોઉં છું; એમની મધ્યમાં સુવર્ણ વેત્ર છે.
17.94
सम्यक् स्रवन्ति सरितो न धेना ऽ अन्तर् हृदा मनसा पूयमानाः ।
एते ऽ अर्षन्त्य् ऊर्मयो घृतस्य मृगा ऽइव क्षिपणोर् ईषमाणाः ॥ १७.९४ ॥
નદીઓ જેવી ધારાઓ સારી રીતે વહે છે, હૃદય અને મનમાં શુદ્ધ થતી. આ ઘીના તરંગો વહે છે, વેગથી દોડતા મૃગો જેવા.
17.95
सिन्धोर् इव प्राध्वने शूघनासो वातप्रमियः पतयन्ति यह्वाः ।
घृतस्य धारा ऽ अरुषो न वाजी काष्ठा भिन्दन्न् ऊर्मिभिः पिन्वमानः ॥ १७.९५ ॥
નદી જેવા દૂરના માર્ગે તીવ્ર નાકવાળા, પવનથી ધકેલાયેલા, મહાવેગે ઉડે છે. ઘીની ધારા લાલ ઘોડા જેવી, મોજાંથી કાષ્ઠ ભાંગતી, ફૂલતી જાય છે.
17.96
अभि प्रवन्त समनेव योषाः कल्याण्यः स्मयमानासो ऽ अग्निम् ।
घृतस्य धाराः समिधो नसन्त ता जुषाणो हर्यति जातवेदाः ॥ १७.९६ ॥
સ્ત્રીઓ સાથે જતી હોય તેમ, કલ્યાણી, હસતી, અગ્નિ તરફ તે વહે છે. ઘીની ધારાઓ સમિધાઓ સુધી પહોંચે છે; તેમને આનંદથી સ્વીકારતા જાતવેદ હર્ષે છે.
17.97
कन्या ऽइव वहतुम् एतवा ऽ उ ऽ अञ्ज्य् अञ्जाना ऽ अभि चाकशीमि ।
यत्र सोमः सूयते यत्र यज्ञो घृतस्य धारा ऽ अभि तत् पवन्ते ॥ १७.९७ ॥
લગ્નયાત્રાએ જતી કન્યાની જેમ, અભ્યંજિત થઈને હું તેને જોઉં છું. જ્યાં સોમ નિચોવાય છે, જ્યાં યજ્ઞ થાય છે, ત્યાં ઘીની ધારાઓ તેની તરફ વહે છે.
17.98
अभ्य् अर्षत सुष्टुतिं गव्यम् आजिम् अस्मासु भद्रा द्रविणानि धत्त ।
इमं यज्ञं नयत देवता नो घृतस्य धारा मधुमत् पवन्ते ॥ १७.९८ ॥
ઉત્તમ સ્તુતિ તરફ દોડો, ગોધનના સંગ્રામ તરફ. અમને શુભ ધન આપો. હે દેવો, અમારા આ યજ્ઞને આગળ લઈ જાઓ; ઘીની મધુર ધારાઓ વહે છે.
17.99
धामन् ते विश्वं भुवनम् अधि श्रितम् अन्तः समुद्रे हृद्यन्तर् आयुषि ।
अपाम् अनीके समिथे य ऽ आभृतस् तम् अश्याम मधुमन्तं त ऽ ऊर्मिम् ॥ १७.९९ ॥
તારા ધામમાં સમગ્ર ભુવનો આશ્રિત છે; સમુદ્રની અંદર, હૃદયમાં, આયુષ્યમાં. જળોની સમીપમાં, સભામાં, જે લાવવામાં આવ્યો છે તેને અને તારા મધુર તરંગને અમે પામીએ.