यजुर्वेद · अध्याय 17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
17.1
अश्मन्न् ऊर्जं पर्वते शिश्रियाणाम् ऽ अद्भ्य ओषधीभ्यो वनस्पतिभ्यो ऽधि सम्भृतं पयः ।
तां न ऽ इषमूर्जं धत्त मरुतः सꣳरराणाः ।
ऽ अश्मꣳस् ते क्षुत् ।
मयि त ऊर्क् ।
यं द्विष्मस् तं ते शुग् ऋच्छतु ॥ १७.१ ॥
पर्वतावरील दगडात स्थिर असलेला रस, पाणी, औषधी आणि वृक्षांपासून एकत्र झालेले दूध — हे मरुतांनो, ते अन्न आणि बल आम्हाला द्या. हा दगड तुमचे अन्न आहे. माझ्यात तुमचा रस आहे. ज्याचा आम्ही द्वेष करतो त्यावर तुमचा शोक पडो.
17.2
इमा मे ऽ अग्न ऽ इष्टका धेनवः सन्त्व् एका च दश च दश च शतं च शतं च सहस्रं च सहस्रं चायुतं चायुतं च नियुतं च नियुतं च प्रयुतं चार्बुदं च न्यर्बुदꣳ समुद्रश् च मध्यं चान्तश् च परार्धश् चैता मे ऽ अग्न इष्टका धेनवः सन्त्व् अमुत्रामुष्मिंल् लोके ॥ १७.२ ॥
हे अग्नी, या माझ्या विटा धेनू होवोत — एक, दहा, दहा, शंभर, शंभर, हजार, हजार, दहा हजार, दहा हजार, लाख, लाख, दहा लाख, शंभर लाख, कोटी, अर्बुद, न्यर्बुद, समुद्र, मध्य, अंत, परार्ध — हे अग्नी, या माझ्या विटा त्या लोकात धेनू होवोत.
17.3
ऋतव स्थ ऽ ऋतावृध ऽ ऋतुष्ठा स्थ ऽ ऋतावृधः ।
घृतश्च्युतो मधुश्च्युतो विराजो नाम कामदुघा ऽ अक्षीयमाणाः ॥ १७.३ ॥
तुम्ही ऋतू आहात; ऋताचे वर्धन करणारे; ऋतूत स्थित; ऋताचे वर्धन करणारे. तूप पाझरणारे, मध पाझरणारे, विराज नावाचे, इच्छा दोहणारे, अक्षय.
17.4
समुद्रस्य त्वावकयाग्ने परि व्ययामसि ।
पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ १७.४ ॥
समुद्राच्या पाण्याने तुला, हे अग्नी, आम्ही सभोवती वेढतो. पावक होऊन आमच्यासाठी कल्याणकारी हो.
17.5
हिमस्य त्वा जरायुणाग्ने परि व्ययामसि ।
पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ १७.५ ॥
हे अग्नी, हिमाच्या जरायूने आम्ही तुला सभोवती गुंडाळतो. पावका, आमच्यासाठी कल्याणकारी हो.
17.6
उप ज्मन्न् उप वेतसेऽव तर नदीष्व् आ ।
अग्ने पित्तम् अपाम् असि ।
मण्डूकि ताभिर् आ गहि सेमं नो यज्ञं पावकवर्णꣳ शिवं कृधि ॥ १७.६ ॥
भूमीजवळ, वेताजवळ, नद्यांमध्ये उतर. हे अग्नी, तू पाण्याचे सार आहेस. हे मंडूकी, त्यांच्यासह येथे ये; आमच्या या यज्ञाला पावकवर्ण आणि कल्याणकारी कर.
17.7
अपाम् इदं न्ययनꣳ समुद्रस्य निवेशनम् ।
अन्याꣳस् ऽ ते अस्मत् तपन्तु हेतयः पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ १७.७ ॥
हे पाण्याचे आश्रयस्थान, समुद्राचे निवासस्थान आहे. तुझी शस्त्रे आमच्यापासून दूर इतरांना तापोत. हे पावका, आमच्यासाठी कल्याणकारी हो.
17.8
अग्ने पावक रोचिषा मन्द्रया देव जिह्वया ।
आ देवान् वक्षि यक्षि च ॥ १७.८ ॥
हे अग्नी, पावका, तेजाने आणि मधुर जिभेने, हे देवा, देवांना येथे आण आणि त्यांची पूजा कर.
17.9
स नः पावक दीदिवो ग्ने देवाꣳ ऽ इहा वह ।
उप यज्ञꣳ हविश् च नः ॥ १७.९ ॥
तो तू आमच्यासाठी, हे पावका, दीप्तिमान अग्नी, देवांना येथे आण. आमच्या यज्ञाजवळ आणि हविर्द्रव्याजवळ.
17.10
पावकया यश् चितयन्त्या कृपा क्षामन् रुरुच ऽ उषसो न भानुना ।
तूर्वन् न यामन्न् एतशस्य नू रण ऽ आ यो घृणे न ततृषाणो ऽ अजरः ॥ १७.१० ॥
पावन, प्रकाश पसरवणाऱ्या तेजाने पृथ्वीला उजळवणारा, उषेच्या किरणासारखा आपल्या प्रकाशाने. वेगवानाच्या मार्गात विजयी प्रमाणे, आता आनंदी; हे ज्वाले, तहानलेल्यासारखा अजर.
17.11
नमस् ते हरसे शोचिषे नमस् ते ऽ अस्त्व् अर्चिषे ।
अन्याꣳस् ते अस्मत् तपन्तु हेतयः पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ १७.११ ॥
तुझ्या ज्वालेला नमस्कार, तुझ्या तेजाला नमस्कार. तुझी अस्त्रे आमच्याखेरीज इतरांना तापवोत; हे पावना अग्नी, आमच्यासाठी कल्याणकारी हो.
17.12
नृषदे वेट् ।
अप्सुषदे वेट् ।
बर्हिषदे वेट् ।
वनसदे वेट् ।
स्वर्विदे वेट् ॥ १७.१२ ॥
मनुष्यांमध्ये स्थित असलेल्यास वट्. पाण्यात स्थित असलेल्यास वट्. दर्भावर स्थित असलेल्यास वट्. वनात स्थित असलेल्यास वट्. स्वर्गप्रकाश मिळवणाऱ्यास वट्.
17.13
ये देवा देवानां यज्ञिया यज्ञियानाꣳ संवत्सरीणम् उप भागम् आसते ।
अहुतादो हविषो यज्ञे ऽ अस्मिन्त् स्वयं पिबन्तु मधुनो घृतस्य ॥ १७.१३ ॥
देवांमध्ये जे यज्ञार्ह देव, यज्ञार्हांमध्ये वार्षिक भागाजवळ बसलेले, ते या यज्ञात स्वतः मध आणि तूप प्राशन करोत.
17.14
ये देवा देवेष्व् अधि देवत्वम् आयन् ये ब्रह्मणः पुरएतारो ऽ अस्य ।
येभ्यो न ऽ ऋते पवते धाम किं चन न ते दिवो न पृथिव्या ऽ अधि स्नुषु ॥ १७.१४ ॥
देवांमध्ये देवत्व प्राप्त झालेले, या ब्रह्माचे अग्रणी, ज्यांच्याशिवाय कोणतेही धाम पवित्र होत नाही — ते स्वर्गाच्या किंवा पृथ्वीच्या शिखरांवर नाहीत.
17.15
प्राणदा ऽ अपानदा व्यानदा वर्चोदा वरिवोदाः ।
अन्याꣳस् ऽ ते अस्मत् तपन्तु हेतयः पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ १७.१५ ॥
प्राण देणाऱ्या, अपान देणाऱ्या, व्यान देणाऱ्या, तेज देणाऱ्या, धन देणाऱ्या — तुझी अस्त्रे आमच्याखेरीज इतरांना तापवोत; हे पावना अग्नी, आमच्यासाठी कल्याणकारी हो.
17.16
अग्निस् तिग्मेन शोचिषा यासद् विश्वं न्य् अत्रिणम् ।
अग्निर् नो वनते रयिम् ॥ १७.१६ ॥
अग्नी आपल्या तीक्ष्ण ज्वालेने भक्षक राक्षसांना खाली पाडो. अग्नी आम्हांसाठी धन मिळवो.
17.17
य ऽ इमा विश्वा भुवनानि जुह्वद् ऋषिर् होता न्य् असीदत् पिता नः ।
स ऽ आशिषा द्रविणम् इच्छमानः प्रथमच्छद् अवराꣳ ऽ आ विवेश ॥ १७.१७ ॥
ही सर्व भुवने यज्ञात आहुती देणारा, ऋषी व होता आमचा पिता स्थिर झाला. तो इच्छेने धन मागत प्रथम आवरण होऊन खालच्या प्राण्यांत प्रविष्ट झाला.
17.18
किꣳ स्विद् आसीद् अधिष्ठानम् आरम्भणं कतमत् स्वित् कथासीत् ।
यतो भूमिं जनयन् विश्वकर्मा वि द्याम् और्णोन् महिना विश्वचक्षाः ॥ १७.१८ ॥
आधार कोणता होता, आरंभाचे स्थान कोणते होते, ते कसे होते? ज्यापासून विश्वकर्म्याने पृथ्वी निर्माण करून आपल्या महिम्याने द्युलोक पसरवला, तो सर्वद्रष्टा.
17.19
विश्वतश्चक्षुर् उत विश्वतोमुखो विश्वतोबाहुर् उत विश्वतस्पात् ।
सं बाहुभ्यां धमति सं पतत्रैर् द्यावाभूमी जनयन् देव ऽ एकः ॥ १७.१९ ॥
सर्वत्र डोळे, सर्वत्र मुख, सर्वत्र बाहू, सर्वत्र पाय असलेला तो एकच देव आपल्या बाहूंनी फुंकर घालतो; पंखांनी द्यावापृथिवी निर्माण करतो.
17.20
किꣳ स्विद् वनं क ऽ उ स वृक्ष ऽ आस यतो द्यावापृथिवी निष्टतक्षुः ।
मनीषिणो मनसा पृच्छतेद् उ तद् यद् अध्यतिष्ठद् भुवनानि धारयन् ॥ १७.२० ॥
ते वन कोणते, तो वृक्ष कोणता, ज्यातून द्यावापृथिवी कोरली गेली? हे मनीषींनो, मनाने विचारा — सर्व लोकांना धारण करून त्यांच्यावर उभा असलेला कोण आहे?
17.21
या ते धामानि परमाणि यावमा या मध्यमा विश्वकर्मन्न् उतेमा ।
शिक्षा सखिभ्यो हविषि स्वधावः स्वयं यजस्व तन्वं वृधानः ॥ १७.२१ ॥
हे विश्वकर्मन्! तुझी जी परम, निम्न आणि मध्यम धामे आहेत, ही सर्व, हे स्वधावान्, मित्रांना हविमध्ये (भाग) दे; स्वतः आपल्या शरीराची वृद्धी करत यजन कर.
17.22
विश्वकर्मन् हविषा वावृधानः स्वयं यजस्व पृथिवीम् उत द्याम् ।
मुह्यन्त्व् अन्ये ऽ अभितो सपत्ना ऽ इहास्माकं मघवा सूरिर् अस्तु ॥ १७.२२ ॥
हे विश्वकर्मन्! हविने वाढत जाऊन तू स्वतः पृथ्वी आणि द्युलोकाचे यजन कर; इतर शत्रू सर्वत्र गोंधळून जावोत; येथे आमच्यासाठी दाता यजमान होवो.
17.23
वाचस् पतिं विश्वकर्माणमूतये मनोजुवं वाजे ऽ अद्या हुवेम ।
स नो विश्वानि हवनानि जोषद् विश्वशम्भूर् अवसे साधुकर्मा ॥ १७.२३ ॥
वाणीचा स्वामी, विश्वकर्मा, मनासारखा वेगवान, संरक्षणासाठी, आज बल-स्पर्धेत आपण त्याला आवाहन करू; तो आमची सर्व आवाहने मान्य करो; सर्वांचे कल्याण करणारा, सत्कर्मी, मदतीसाठी (येवो).
17.24
विश्वकर्मन् हविषा वर्धनेन त्रातारम् इन्द्रम् अकृणोर् अवध्यम् ।
तस्मै विशः समनमन्त पूर्वीर् अयम् उग्रो विहव्यो यथासत् ॥ १७.२४ ॥
हे विश्वकर्मन्! हवी आणि वर्धनाने तू रक्षक इंद्राला अवध्य केलेस; त्याच्यापुढे पूर्वीच्या प्रजा नमल्या; हा उग्र आवाहनीय होवो.
17.25
चक्षुषः पिता मनसा हि धीरो घृतम् एने अजनन् नम्नमाने ।
यदेद् अन्ता ऽ अददृहन्त पूर्व ऽ आद् इद् द्यावापृथिवी ऽ अप्रथेताम् ॥ १७.२५ ॥
डोळ्याचा पिता, मनाने निश्चितपणे धीर (प्रजापती), वाकणाऱ्या या दोघांमध्ये घृत निर्माण केले; पूर्वीची टोके दृढ केली तेव्हाच द्यावापृथिवी पसरल्या.
17.26
विश्वकर्मा विमना ऽ आद् विहाया धाता विधाता परमोत संदृक् ।
तेषाम् इष्टानि सम् इषा मदन्ति यत्रा सप्तऋषीन् पर ऽ एकम् आहुः ॥ १७.२६ ॥
विश्वकर्मा, विशाल मनाचा, मग विहाया, धाता, विधाता, परम आणि संदृक्. त्यांचे इष्ट हविर्द्रव्य प्रेरणेसह एकत्र आनंदित होते; जिथे ते सप्तर्षींच्या पलीकडे एकास सांगतात.
17.27
यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा ।
यो देवानां नामधा ऽ एक ऽ एव तꣳ संप्रश्नं भुवना यन्त्य् अन्या ॥ १७.२७ ॥
जो आमचा पिता, जनिता, विधाता, सर्व लोकांची धामे जाणतो, देवांची नावे देणारा जो एकच आहे, त्याबद्दलचा प्रश्न लोक इतरांकडे नेतात.
17.28
त ऽ आयजन्त द्रविणꣳ सम् अस्मा ऽ ऋषयः पूर्वे जरितारो न भूना ।
असूर्ते सूर्ते रजसि निषत्ते ये भूतानि समकृण्वन्न् इमानि ॥ १७.२८ ॥
त्या पूर्वीच्या ऋषींनी त्याच्यासाठी धनासह यज्ञ केला, विपुल स्तोत्र करणाऱ्यांप्रमाणे; जे अव्यक्त व व्यक्त लोकात स्थित राहून हे प्राणी निर्माण करतात.
17.29
परो दिवा पर ऽ एना पृथिव्या परो देवेभिर् असुरैर् यद् अस्ति ।
कꣳ स्विद् गर्भं प्रथमं दध्र आपो यत्र देवाः समपश्यन्त पूर्वे ॥ १७.२९ ॥
स्वर्गाच्या पलीकडे, या पृथ्वीच्या पलीकडे, देव व असुरांच्या पलीकडे जे आहे ते कोण? पाण्यात प्रथम गर्भ कोणी धारण केला, जिथे पूर्वीच्या देवांनी पाहिले?
17.30
तम् इद् गर्भं प्रथमं दध्र ऽ आपो यत्र देवाः समगच्छन्त विश्वे ।
अजस्य नाभाव् अध्य् एकम् अर्पितं यस्मिन् विश्वानि भुवनानि तस्थुः ॥ १७.३० ॥
त्या प्रथम गर्भालाच पाण्याने धारण केले, जिथे सर्व देव एकत्र आले; अजाच्या नाभीवर एकच अर्पित आहे, ज्यात सर्व लोक स्थित आहेत.
17.31
न तं विदाथ य ऽ इमा जजानान्यद् युष्माकम् अन्तरं बभूव ।
नीहारेण प्रावृता जल्प्या चासुतृप ऽ उक्थशासश् चरन्ति ॥ १७.३१ ॥
हे सर्व ज्याने निर्माण केले त्याला तुम्ही जाणत नाही; तुमच्यामध्ये दुसरे काही निर्माण झाले आहे. धुक्याने वेढलेले, बडबडणारे, प्राणपोषक, उक्थ-पठण करणारे संचार करतात.
17.32
विश्वकर्मा ह्य् अजनिष्ट देव ऽ आद् इद् गन्धर्वो ऽ अभवद् द्वितीयः ।
तृतीयः पिता जनितौषधीनाम् अपां गर्भं व्यदधात् पुरुत्रा ॥ १७.३२ ॥
विश्वकर्मा देव जन्मला; मग दुसरा गंधर्व झाला. तिसरा औषधींचा जनक पिता झाला; त्याने पाण्याचा गर्भ अनेक ठिकाणी ठेवला.
17.33
आशुः शिशानो वृषभो न भीमो घनाघनः क्षोभणश् चर्षणीनाम् ।
संक्रन्दनोऽनिमिष ऽ एकवीरः शतꣳ सेना ऽ अजयत् साकम् इन्द्रः ॥ १७.३३ ॥
वेगवान, तीक्ष्ण केलेला, वृषभासारखा भयंकर, मेघांचा संहारक, लोकांना क्षोभवणारा, गर्जणारा, न पापण्या लवणारा, एकवीर इंद्राने शंभर सेना एकत्र जिंकल्या.
17.34
संक्रन्दनेनानिमिषेण जिष्णुना युत्कारेण दुश्च्यवनेन धृष्णुना ।
तद् इन्द्रेण जयत तत् सहध्वं युधो नर इषुहस्तेन वृष्णा ॥ १७.३४ ॥
गर्जणाऱ्या, न पापण्या लवणाऱ्या, विजयी, युद्धघोष करणाऱ्या, अचल, धाडसी इंद्रासह ते जिंका; ते एकत्र सहन करा. हे नरांनो, हातात बाण घेऊन, वृषासह.
17.35
स ऽ इषुहस्तैः स निषङ्गिभिर् वशी सꣳस्रष्टा स युध ऽ इन्द्रो गणेन ।
सꣳसृष्टजित् सोमपा बाहुशर्ध्य् उग्रधन्वा प्रतिहिताभिर् अस्ता ॥ १७.३५ ॥
तो हातात बाण आणि भाथ्यांसह आहे; तो नियंत्रक, युद्धांना जोडणारा; तो इंद्र आपल्या गणासह. एकत्र आलेल्यांचा जेता, सोमपान करणारा, बलदंड बाहू असलेला, उग्र धनुष्य असलेला, सोडलेले बाण सोडणारा.
17.36
बृहस्पते परि दीया रथेन रक्षोहामित्राँ२ऽ अपबाधमानः ।
प्रभञ्जन्त् सेनाः प्रमृणो युधा जयन्न् अस्माकम् एध्य् अविता रथानाम् ॥ १७.३६ ॥
हे बृहस्पते, रक्षोघ्न तू रथासह चहूकडे फिर, शत्रूंना पळवून लावत. सेना मोडून चिरडत, युद्धात जिंकत, आमच्या रथांचा रक्षक हो.
17.37
बलविज्ञाय स्थविरः प्रवीरः सहस्वान् वाजी सहमान ऽ उग्रः ।
अभिवीरो ऽ अभिसत्वा सहोजा जैत्रम् इन्द्र रथम् आ तिष्ठ गोवित् ॥ १७.३७ ॥
बल जाणणारा, स्थिर, महावीर, सहस्वान, वाजी, जिंकणारा, उग्र, वीरांना पराभूत करणारा, बलातून जन्मलेला, हे इंद्रा, जयरथावर आरूढ हो, गाई जिंकणारा.
17.38
गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तम् अज्म प्रमृणन्तम् ओजसा ।
इमꣳ सजाता ऽ अनु वीरयध्वम् इन्द्रꣳ सखायो ऽ अनु सꣳ रभध्वम् ॥ १७.३८ ॥
गोठे फोडणारा, गाई शोधणारा, वज्रबाहू, जिंकणारा, रणभूमीत ओजाने शत्रूंना चिरडणारा, या इंद्राच्या मागे जा, हे सजातीयांनो, वीरतेने उत्साहित व्हा; हे मित्रांनो, इंद्रासह प्रयत्न करा.
17.39
अभि गोत्राणि सहसा गाहमानो ऽदयो वीरः शतमन्युर् इन्द्रः ।
दुश्च्यवनः पृतनाषाड् अयुध्यो ऽस्माकꣳ सेना अवतु प्र युत्सु ॥ १७.३९ ॥
बलाने गोठ्यात शिरणारा, निर्भय वीर, शंभर क्रोधांचा इंद्र; ढळविता न येणारा, सेना जिंकणारा, अजिंक्य, तो आमच्या सेनांचे युद्धांत रक्षण करो.
17.40
इन्द्र ऽ आसां नेता बृहस्पतिर् दक्षिणा यज्ञः पुर ऽ एतु सोमः ।
देवसेनानाम् अभिभञ्जतीनां जयन्तीनां मरुतो यन्त्व् अग्रम् ॥ १७.४० ॥
इंद्र यांचा नेता होवो; बृहस्पती, दक्षिणा, यज्ञ; सोम पुढे चालो. भंग करीत व जिंकीत चाललेल्या देवसेनांच्या पुढे मरुत चालोत.
17.41
इन्द्रस्य वृष्णो वरुणस्य राज्ञ ऽ आदित्यानां मरुताꣳ शर्ध ऽ उग्रम् ।
महामनसां भुवनच्यवानां घोषो देवानां जयताम् उद् अस्थात् ॥ १७.४१ ॥
इंद्राचे, वृषभ वरुण राजाचे, आदित्यांचे, मरुतांचे उग्र सैन्य; महामना, भुवनाला हलविणारे, विजयी देवांचा घोष उठला.
17.42
उद् धर्षय मघवन्न् आयुधान्य् उत् सत्वनां मामकानां मनाꣳसि ।
उद् वृत्रहन् वाजिनां वाजिनान्य् उद् रथानां जयतां यन्तु घोषाः ॥ १७.४२ ॥
हे मघवन्, आयुधांना उचल; माझ्या वीरांची मने उत्साही होवोत. हे वृत्रहन्, बलवानांचे बल, रथ आणि विजयी लोकांचे घोष वर जावोत.
17.43
अस्माकम् इन्द्रः समृतेषु ध्वजेष्व् अस्माकं या ऽ इषवस् ता जयन्तु ।
अस्माकं वीरा ऽ उत्तरे भवन्त्व् अस्माꣳऽ उ देवा ऽ अवता हवेषु ॥ १७.४३ ॥
आमच्यासाठी इंद्र युद्धांत ध्वजांवर असो; आमचे जे बाण ते जिंको. आमचे वीर श्रेष्ठ होवोत; हे देवांनो, आवाहनांत आमचे रक्षण करा.
17.44
अमीषां चित्तं प्रतिलोभयन्ती गृहाणाङ्गान्य् अप्वे परेहि ।
अभि प्रेहि निर् दह हृत्सु शोकैर् अन्धेनामित्रास् तमसा सचन्ताम् ॥ १७.४४ ॥
त्यांचे चित्त भ्रमित करीत, त्यांचे अवयव धर; हे अप्वे, पुढे ये. पुढे जा, हृदयांना शोकाने जाळ; शत्रू आंधळेपणा आणि अंधाराशी जोडले जावोत.
17.45
अवसृष्टा परा पत शरव्ये ब्रह्मसꣳशिते ।
गच्छामित्रान् प्र पद्यस्व मामीषां कं चनोच् छिषः ॥ १७.४५ ॥
सोडलेली, दूर उड; ब्रह्माने धारदार केलेली शरव्ये. शत्रूंकडे जा, त्यांच्यावर पडा; त्यांपैकी कोणालाही उरू देऊ नको.
17.46
प्रेता जयता नर ऽ इन्द्रो वः शर्म यच्छतु ।
उग्रा वः सन्तु बाहवो ऽनाधृष्या यथासथ ॥ १७.४६ ॥
पुढे जा, हे नरांनो, विजय मिळवा. इंद्र तुम्हाला आश्रय देवो. तुमचे बाहू उग्र असोत; तुम्ही अजेय राहा.
17.47
असौ या सेना मरुतः परेषाम् अभ्येति न ऽ ओजसा स्पर्धमाना ।
तां गूहत तमसापव्रतेन यथामी ऽ अन्यो ऽ अन्यं न जानन् ॥ १७.४७ ॥
हे मरुतांनो, शत्रूंची ती सेना बलाने स्पर्धा करत आमच्याकडे येत आहे. तिला अंधाराने झाका; ते एकमेकांना ओळखू नयेत.
17.48
यत्र वाणाः सम्पतन्ति कुमारा विशिखाऽइव ।
तन्न ऽ इन्द्रो बृहस्पतिर् अदितिः शर्म यच्छतु विश्वाहा शर्म यच्छतु ॥ १७.४८ ॥
बाण तरुणांप्रमाणे एकत्र कोसळतात तेथे इंद्र, बृहस्पती आणि अदिती आम्हाला आश्रय देवोत; सदैव आश्रय देवोत.
17.49
मर्माणि ते वर्मणा छादयामि सोमस् त्वा राजामृतेनानु वस्ताम् ।
उरोर् वरीयो वरुणस् ते कृणोतु जयन्तं त्वानु देवा मदन्तु ॥ १७.४९ ॥
तुझी मर्मस्थाने मी कवचाने झाकतो. राजा सोम अमृताने तुला वेढो. वरुण तुझी छाती अधिक विशाल करो. जयी अशा तुझ्यासोबत देव आनंदित होवोत.
17.50
उद् एनम् उत्तरां नयाग्ने घृतेनाहुत ।
रायस्पोषेण सꣳ सृज प्रजया च बहुं कृधि ॥ १७.५० ॥
हे अग्ने, तुपाने आहुत होऊन, याला उच्च लोकात नेई. धनाच्या पोषणाने याला संयुक्त कर आणि संततीने याला विपुल कर.
17.51
इन्द्रेमं प्रतरां नय सजातानाम् असद्वशी ।
सम् एनं वर्चसा सृज देवानां भागदा ऽ असत् ॥ १७.५१ ॥
हे इंद्रा, याला अधिक पुढे नेई. नातेवाइकांमध्ये हा स्वामी होवो. याला तेजाने संयुक्त कर; हा देवांचा भागीदार होवो.
17.52
यस्य कुर्मो गृहे हविस् तम् अग्ने वर्धया त्वम् ।
तस्मै देवा ऽ अधि ब्रुवन्न् अयं च ब्रह्मणस्पतिः ॥ १७.५२ ॥
हे अग्नी, ज्याच्या घरी आम्ही हविर्द्रव्य अर्पण करतो, त्याला तू वाढव. देव त्याच्याविषयी सांगोत; हा ब्रह्मणस्पतीही सांगो.
17.53
उद् उ त्वा विश्वे देवा ऽ अग्ने भरन्तु चित्तिभिः ।
स नो बह्व शिवस् त्वꣳ सुप्रतीको विभावसुः ॥ १७.५३ ॥
हे अग्नी, सर्व देव तुला चित्त्यांसह (विटांसह) वर उचलोत. तू आमच्यासाठी अत्यंत कल्याणकारी, सुंदर मुखाचा आणि तेजाच्या धनाने समृद्ध हो.
17.54
पञ्च दिशो दैवीर् यज्ञम् अवन्तु देवीर् अपामतिं दुर्मतिं बाधमानाः ।
रायस्पोषे यज्ञपतिम् आभजन्ती रायस्पोषे ऽ अधि यज्ञो ऽ अस्थात् ॥ १७.५४ ॥
पाच दैवी दिशा यज्ञाचे रक्षण करोत; पाण्याची दुर्मती व दुर्बुद्धी दूर करणाऱ्या देवी, धनवृद्धीत यज्ञपतीला भागीदार करत; धनवृद्धीत यज्ञ स्थिर झाला.
17.55
समिद्धे ऽ अग्नाव् अधि मामहान ऽ उक्थपत्र ऽ ईड्यो गृभीतः ।
तप्तं घर्मं परिगृह्यायजन्तोर्जा यद् यज्ञम् अयजन्त देवाः ॥ १७.५५ ॥
अग्नी चांगला प्रज्वलित झाल्यावर, उक्थपात्र धारण करणारा, स्तुत्य, गृहीत असा तो महान उंच उभा राहो. तप्त घर्म स्वीकारून, बळाने देवांनी यज्ञ केला.
17.56
दैव्याय धर्त्रे जोष्ट्रे देवश्रीः श्रीमनाः शतपयाः ।
परिगृह्य देवा यज्ञम् आयन् देवा देवेभ्यो ऽ अध्वर्यन्तो ऽ अस्थुः ॥ १७.५६ ॥
दैवी, धारण करणारी, संतोष देणारी (पात्रासाठी), देवश्री, श्रीमना, शतधारा. ग्रहण करून देव यज्ञाला आले; देवांसाठी अध्वर्यू होऊन उभे राहिले.
17.57
वीतꣳ हविः शमितꣳ शमिता यजध्यै तुरीयो यज्ञो यत्र हव्यम् एति ।
ततो वाका ऽ आशिषो नो जुषन्ताम् ॥ १७.५७ ॥
हविः पूर्णपणे स्वीकारले गेले; यजमानाने ते पूर्ण केले. चौथा यज्ञ जिथे हव्य जाते तिथे पोहोचतो. तेव्हा वाणी आणि आशीर्वाद आम्हाला प्रसन्न करोत.
17.58
सूर्यरश्मिर् हरिकेशः पुरस्तात् सविता ज्योतिर् उद् अयाꣳऽ अजस्रम् ।
तस्य पूषा प्रसवे याति विद्वान्त् सम्पश्यन् विश्वा भुवनानि गोपाः ॥ १७.५८ ॥
सूर्यरश्मी, हरिकेश, पूर्वेस; सविता प्रकाश सतत वर उचलतो. त्याच्या प्रसवात ज्ञानी पूषा सर्व लोक पाहत रक्षक म्हणून जातो.
17.59
विमान ऽ एष दिवो मध्य ऽ आस्त ऽ आपप्रिवान् रोदसी ऽ अन्तरिक्षम् ।
स विश्वाचीर् अभि चष्टे घृताचीर् अन्तरा पूर्वम् अपरं च केतुम् ॥ १७.५९ ॥
हा विमान स्वर्गाच्या मध्यभागी स्थित आहे, द्यावापृथिवी व अंतरिक्ष भरून टाकत आहे. तो सर्व दिशांकडे पाहतो, घृताची दिशांकडे, पूर्व व पश्चिमेच्या मध्ये, प्रकाशचिन्ह म्हणून.
17.60
उक्षा समुद्रो ऽ अरुणः सुपर्णः पूर्वस्य योनिं पितुर् आ विवेश ।
मध्ये दिवो निहितः पृश्निर् अश्मा वि चक्रमे रजसस् पात्य् अन्तौ ॥ १७.६० ॥
बैल, समुद्र, अरुण, सुंदर पंखांचा पक्षी; पूर्वजाच्या पित्याच्या योनीत प्रवेशला. स्वर्गमध्ये ठेवलेला पृश्नि-दगड रजसाच्या दोन टोकांचे रक्षण करत पाऊल टाकला.
17.61
इन्द्रं विश्वा ऽ अवीवृधन्त् समुद्रव्यचसं गिरः ।
रथीतमꣳ रथीनां वाजानाꣳ सत्पतिं पतिम् ॥ १७.६१ ॥
सर्व स्तोत्रांनी इंद्राची वाढ केली; तो समुद्रासारखा विस्तृत आहे; रथींमध्ये सर्वोत्तम रथी, बलांचा खरा स्वामी, स्वामी.
17.62
देवहूर् यज्ञ ऽ आ च वक्षत् सुम्नहूर् यज्ञ ऽ आ च वक्षत् ।
यक्षद् अग्निर् देवो देवाꣳऽ आ च वक्षत् ॥ १७.६२ ॥
देवांना बोलावणारा यज्ञ येथे आणो; सुम्नाला बोलावणारा यज्ञ येथे आणो. देव अग्नी यजन करून देवांना येथे आणो.
17.63
वाजस्य मा प्रसव ऽ उद्ग्राभेणोद् अग्रभीत् ।
अध सपत्नान् इन्द्रो मे निग्राभेणाधराꣳऽ अकः ॥ १७.६३ ॥
बलाच्या प्रेरणेने उद्ग्राभाने मला वर केले. मग इंद्राने निग्राभाने माझ्या शत्रूंना खाली पाडले.
17.64
उद्ग्राभं च निग्राभं च ब्रह्म देवा ऽ अवीवृधन् ।
अधा सपत्नान् इन्द्राग्नी मे विषूचीनान् व्यस्यताम् ॥ १७.६४ ॥
उद्ग्राभ आणि निग्राभ, ब्रह्माला देवांनी वाढवले. मग इंद्र आणि अग्नी माझ्या शत्रूंना विखुरून टाको.
17.65
क्रमध्वम् अग्निना नाकम् उख्यꣳ हस्तेषु बिभ्रतः ।
दिवस् पृष्ठꣳ स्वर् गत्वा मिश्रा देवेभिर् आध्वम् ॥ १७.६५ ॥
अग्नीसह स्वर्गाकडे पाऊल टाका; हातात उख्य धारण करून. आकाशाच्या पाठीवर स्वर्गात जाऊन देवांशी मिसळा.
17.66
प्राचीम् अनु प्रदिशं प्रेहि विद्वान् अग्नेर् अग्ने पुरो ऽ अग्निर् भवेह ।
विश्वा ऽ आशा दीद्यानो वि भाह्य् ऊर्जं नो धेहि द्विपदे चतुष्पदे ॥ १७.६६ ॥
पूर्व दिशेने ज्ञानी होऊन पुढे जा. हे अग्नी, येथे अग्नी पुढे असो. सर्व दिशांत तेजाने चमक; आमच्या द्विपाद आणि चतुष्पादांसाठी ऊर्जा ठेव.
17.67
पृथिव्या ऽ अहम् उद् अन्तरिक्षम् आरुहम् अन्तरिक्षाद् दिवम् आरुहम् ।
दिवो नाकस्य पृष्ठात् स्वर् ज्योतिर् अगाम् अहम् ॥ १७.६७ ॥
मी पृथ्वीवरून अंतरिक्षावर चढलो; अंतरिक्षावरून द्युलोकावर चढलो. नाकाच्या पाठीवरून मी स्वर्गाचा प्रकाश गाठला.
17.68
स्वर् यन्तो नापेक्षन्त ऽ आ द्याꣳ रोहन्ति रोदसी ।
यज्ञं ये विश्वतोधारꣳ सुविद्वाꣳसो वितेनिरे ॥ १७.६८ ॥
स्वर्गाकडे जाणारे संकोच करीत नाहीत; ते द्युलोकावर चढतात, दोन्ही लोकही चढतात. सर्वतोधार यज्ञ चांगला जाणून त्यांनी तो विस्तारला.
17.69
अग्ने प्रेहि प्रथमो देवयतां चक्षुर् देवानाम् उत मर्त्यानाम् ।
इयक्षमाणा भृगुभिः सजोषाः स्वर् यन्तु यजमानाः स्वस्ति ॥ १७.६९ ॥
हे अग्नी, पुढे चल; देवांची इच्छा करणाऱ्यांत प्रथम होऊन, देव आणि मर्त्य यांचा डोळा होऊन. यज्ञ करू इच्छिणारे यजमान भृगूंसह एकत्र होऊन कल्याणपूर्वक स्वर्गाकडे जावोत.
17.70
नक्तोषासा समनसा विरूपे धापयेते शिशुम् एकꣳ समीची ।
द्यावाक्षामा रुक्मो ऽ अन्तर् वि भाति देवा ऽ अग्निं धारयन् द्रविणोदाः ॥ १७.७० ॥
एकमनाच्या, भिन्न रूपांच्या रात्री व उषा एकाच बाळाला पोसतात. द्यावाक्षामांच्या मध्ये सुवर्णवर्ण चमकतो; धनदाते देव अग्नीला धारण करतात.
17.71
अग्ने सहस्राक्ष शतमूर्धञ् छतं ते प्राणाः सहस्रं व्यानाः ।
त्वꣳ साहस्रस्य राय ऽ ईशिषे तस्मै ते विधेम वाजाय स्वाहा ॥ १७.७१ ॥
हे अग्नी, सहस्राक्षा, शतमूर्धा! तुझे शंभर प्राण, हजार व्यान. सहस्रपट धनाचा तू स्वामी आहेस; त्या तुला बलासाठी आम्ही अर्पण करतो, स्वाहा.
17.72
सुपर्णो ऽसि गरुत्मान् पृष्ठे पृथिव्याः सीद ।
भासान्तरिक्षम् आ पृण ज्योतिषा दिवम् उत् तभान तेजसा दिश ऽ उद् दृꣳह ॥ १७.७२ ॥
तू पंख असलेला गरुड आहेस; पृथ्वीच्या पाठीवर बस. प्रकाशाने अंतरिक्ष भर, तेजाने आकाश धारण कर, दिशा दृढ कर.
17.73
आजुह्वानः सुप्रतीकः पुरस्ताद् अग्ने योनिम् आ सीद साधुया ।
अस्मिन्त्सधस्थे ऽ अध्य् उत्तरस्मिन् विश्वे देवा यजमानश् च सीदत ॥ १७.७३ ॥
आवाहन केलेल्या, सुंदर मुखाच्या अग्नी, पूर्वेकडून आपल्या स्थानी नीट बस. या उच्च आसनावर सर्व देव आणि यजमान बसोत.
17.74
तꣳ सवितुर् वरेण्यस्य चित्राम् आहं वृणे सुमतिं विश्वजन्याम् ।
याम् अस्य कण्वो अदुहत् प्रपीनाꣳ सहस्रधारां पयसा महीं गाम् ॥ १७.७४ ॥
त्या वरेण्य सवित्याची अद्भुत, विश्वजनांची सुमती मी वरतो; जिला कण्वाने या भरलेल्या, सहस्र धारांच्या महान गायीचे दूध काढावे तसे दोहले.
17.75
विधेम ते परमे जन्मन्न् अग्ने विधेम स्तोमैर् अवरे सधस्थे ।
यस्माद् योनेर् उदारिथा यजे तं प्र त्वे हवीꣳषि जुहुरे समिद्धे ॥ १७.७५ ॥
हे अग्नी, तुझ्या परम जन्मस्थानी तुला पूजू; खालच्या स्थानी स्तोत्रांनी पूजू. ज्या उगमातून तू उदयास आलास त्याचेच यजन करू; प्रज्वलित तुझ्यात हवी अर्पिली गेली.
17.76
प्रेद्धो ऽ अग्ने दीदिहि पुरो नो ऽजस्रया सूर्म्या यविष्ठ ।
त्वाꣳ शश्वन्त ऽ उप यन्ति वाजाः ॥ १७.७६ ॥
हे अग्नी, प्रज्वलित होऊन आमच्यासमोर अक्षय ज्वालेने चमक, हे युवतम. अनेक वाज (बल, बक्षिसे) सतत तुझ्याकडे येतात.
17.77
अग्ने तम् अद्याश्वं न स्तोमैः क्रतुं न भद्रꣳ हृदिस्पृशम् ।
ऋध्यामा त ऽ ओहैः ॥ १७.७७ ॥
हे अग्नी, आज आम्ही स्तोत्रांनी तुला अश्वासारखे (बलवान) करतो; कल्याणकारी आणि हृदयाला स्पर्श करणाऱ्या यज्ञशक्तीसारखे. तुझ्या स्तुतींनी आम्ही समृद्ध होवो.
17.78
चित्तिं जुहोमि मनसा घृतेन यथा देवा ऽ इहागमन् वीतिहोत्रा ऽ ऋतावृधः ।
पत्ये विश्वस्य भूमनो जुहोमि विश्वकर्मणे विश्वाहादाभ्यꣳ हवि ॥ १७.७८ ॥
मनाने, तुपाने चित्तीमध्ये (वेदी-अग्नीत) आहुती देतो; ज्याप्रमाणे आहुती स्वीकारणारे, ऋताची वृद्धी करणारे देव येथे आले. सर्वांच्या स्वामी विश्वकर्म्यास मी सदैव न फसणारी हविर्द्रव्ये अर्पण करतो.
17.79
सप्त ते ऽ अग्ने समिधः सप्त जिह्वाः सप्त ऽ ऋषयः सप्त धाम प्रियाणि ।
सप्त होत्राः सप्तधा त्वा यजन्ति सप्त योनीर् आ पृणस्व घृतेन स्वाहा ॥ १७.७९ ॥
हे अग्नी, तुझ्या सात समिधा, सात जिव्हा, सात ऋषी, सात प्रिय धामे आहेत. सात होते तुझी सात प्रकारांनी पूजा करतात. सात योनी तुपाने भरून टाक. स्वाहा.
17.80
शुक्रज्योतिश् च चित्रज्योतिश् च सत्यज्योतिश् च ज्योतिष्माꣳश् च ।
शुक्रश् च ऽ ऋतपाश् चात्यꣳहाः ॥ १७.८० ॥
शुक्रज्योती, चित्रज्योती, सत्यज्योती, ज्योतिष्मान्, शुक्र, ऋतपा, अत्यंहा (संकटापलीकडील) ही अग्निरूपे.
17.81
ईदृङ् चान्यदृङ् च सदृङ् च प्रतिसदृङ् च ।
मितश् च संमितश् च सभराः ॥ १७.८१ ॥
ईदृक्, अन्यदृक्, सदृक्, प्रतिसदृक्, मित, संमित, सभर (सर्व धारण करणारा) ही अग्निरूपे.
17.82
ऋतश् च सत्यश् च ध्रुवश् च धरुणश् च ।
धर्ता च विधर्ता च विधारयः ॥ १७.८२ ॥
ऋत, सत्य, ध्रुव, धरुण, धर्ता, विधर्ता, विधारय ही अग्निरूपे.
17.83
ऋतजिच् च सत्यजिच् च सेनजिच् च सुषेणश् च ।
अन्तिमित्रश् च दूरेऽअमित्रश् च गणः ॥ १७.८३ ॥
ऋतजित् आणि सत्यजित्, सेनजित् आणि सुषेण, अन्तिमित्र आणि दूरेऽमित्र, आणि गण.
17.84
ईदृक्षास ऽ एतादृक्षास ऽ ऊ षु णः सदृक्षासः प्रतिसदृक्षास ऽ एतन ।
मितासश् च संमितासो नो ऽ अद्य सभरसो मरुतो यज्ञे ऽ अस्मिन् ॥ १७.८४ ॥
असे रूप असणारे, हे रूप असणारे, आमचे उत्तम समान रूप असणारे, प्रतिरूप असणारे, या. मित, संमित, आज या यज्ञात सभर मरुत्.
17.85
स्वतवाꣳश् च प्रघासी च सांतपनश् च गृहमेधी च ।
क्रीडी च शाकी चोज्जेषी ॥ १७.८५ ॥
स्वतवान् आणि प्रघासी, सांतपन आणि गृहमेधी, क्रीडी आणि शाकी, आणि उज्जेषी.
17.86
उग्रश् च भीमश् च ध्वान्तश् च धुनिश् च ।
सासह्वाꣳश् चाभियुग्वा च विक्षिपः स्वाहा ।
इन्द्रं दैवीर् विशो मरुतो ऽनुवर्त्मानो ऽभवन् यथेन्द्रं दैवीर् विशो मरुतो ऽनुवर्त्मानो ऽभवन् ।
एवम् इमं यजमानं दैवीश् च विशो मानुषीश् चानुवर्त्मानो भवन्तु ॥ १७.८६ ॥
उग्र आणि भीम, ध्वान्त आणि धुनि, सासह्वान् आणि अभियुक् किंवा विक्षिप, स्वाहा. इंद्राचे दैवी विश् आणि मरुत् अनुगामी झाले, त्याप्रमाणे इंद्राचे दैवी विश् आणि मरुत् अनुगामी झाले. याप्रमाणे हा यजमान — दैवी आणि मानुषी विश् अनुगामी होवोत.
17.87
इमꣳ स्तनमूर्जस्वन्तं धयापां प्रपीनम् अग्ने सरिरस्य मध्ये ।
उत्सं जुषस्व मधुमन्तम् अर्वन्त् समुद्रियꣳ सदनम् आ विशस्व ॥ १७.८७ ॥
हे अग्नी, समुद्राच्या मध्यभागी असलेले हे पोषक, पाण्याने भरलेले स्तन प्राशन कर. मधुर, वेगवान झरा स्वीकार कर. समुद्रातील आसनात प्रवेश कर.
17.88
घृतं मिमिक्षे घृतम् अस्य योनिर् घृते श्रितो घृतम् व् अस्य धाम ।
अनुष्वधम् आ वह मादयस्व स्वाहाकृतं वृषभ वक्षि हव्यम् ॥ १७.८८ ॥
तूप शिंपले जात आहे; याचे मूळ तूप, हे तुपात स्थित आहे, याचे निवासस्थान तूप. हे वृषभा, यथाविधी हविर्द्रव्य आण, तृप्त हो, स्वाहाकृत हव्य वाहून ने.
17.89
समुद्राद् ऊर्मिर् मधुमाꣳऽ उद् आरद् उपाꣳशुना सम् अमृतत्वम् आनट् ।
घृतस्य नाम गुह्यं यद् अस्ति जिह्वा देवानाम् अमृतस्य नाभिः ॥ १७.८९ ॥
समुद्रातून मधुर लाट उसळते; उपांशूसह ती अमृतत्व प्राप्त करते. तुपाचे जे गुह्य नाव आहे, ते देवांची जिह्वा आणि अमृताची नाभी आहे.
17.90
वयं नाम प्र ब्रवामा घृतस्यास्मिन् यज्ञे धारयामा नमोभिः ।
उप ब्रह्मा शृणवच् छस्यमानं चतुःशृङ्गो ऽवमीद् गौर एतत् ॥ १७.९० ॥
आम्ही तुपाचे नाव उच्चारतो; या यज्ञात नमस्कारांसह त्याला धारण करतो. पठण होत असलेला मंत्र ब्रह्म्याने जवळून ऐकावा; चार शिंगांचा पिंगट वृषभ हे गर्जतो.
17.91
चत्वारि शृङ्गा त्रयो ऽ अस्य पादा द्वे शीर्षे सप्त हस्तासो ऽ अस्य ।
त्रिधा बद्धो वृषभो रोरवीति महो देवो मर्त्याꣳ ऽ आ विवेश ॥ १७.९१ ॥
याला चार शिंगे, तीन पाय, दोन मस्तके, सात हात आहेत. त्रिधा बांधलेला वृषभ गर्जतो; महान देव मर्त्यांमध्ये प्रविष्ट झाला आहे.
17.92
त्रिधा हितं पणिभिर् गुह्यमानं गवि देवासो घृतम् अन्व् अविन्दन् ।
इन्द्र ऽ एकꣳ सूर्य ऽ एकं जजान वेनाद् एकꣳ स्वधया निष्टतक्षुः ॥ १७.९२ ॥
तीन प्रकारे ठेवलेले, पणींनी लपवलेले तूप देवांनी गायीत शोधले. इंद्राने एक, सूर्याने एक निर्माण केले; वेनापासून एक आणि स्वधेद्वारे एक त्यांनी घडवले.
17.93
एता ऽअर्षन्ति हृद्यात् समुद्राच् छतव्रजा रिपुणा नावचक्षे ।
घृतस्य धारा ऽ अभि चाकशीमि हिरण्ययो वेतसो मध्य ऽ आसाम् ॥ १७.९३ ॥
हृदयातून, समुद्रातून शंभर मार्गांनी वाहणाऱ्या या शत्रूला दिसत नाहीत. तुपाच्या धारा मी पाहतो; यांच्या मध्यभागी सोनेरी वेत आहे.
17.94
सम्यक् स्रवन्ति सरितो न धेना ऽ अन्तर् हृदा मनसा पूयमानाः ।
एते ऽ अर्षन्त्य् ऊर्मयो घृतस्य मृगा ऽइव क्षिपणोर् ईषमाणाः ॥ १७.९४ ॥
नद्यांप्रमाणे धारा चांगल्या प्रकारे वाहतात, हृदय आणि मनात शुद्ध होत. ही तुपाची लाटा वाहतात, वेगाने धावणाऱ्या हरिणांप्रमाणे.
17.95
सिन्धोर् इव प्राध्वने शूघनासो वातप्रमियः पतयन्ति यह्वाः ।
घृतस्य धारा ऽ अरुषो न वाजी काष्ठा भिन्दन्न् ऊर्मिभिः पिन्वमानः ॥ १७.९५ ॥
नदीप्रमाणे दूरच्या मार्गावर वेगवान नाकाचे, वाऱ्याने ढकललेले, मोठ्या वेगाने उडतात. तुपाची धार लाल घोड्याप्रमाणे, लाटांनी लाकडे फोडत, फुगते.
17.96
अभि प्रवन्त समनेव योषाः कल्याण्यः स्मयमानासो ऽ अग्निम् ।
घृतस्य धाराः समिधो नसन्त ता जुषाणो हर्यति जातवेदाः ॥ १७.९६ ॥
स्त्रिया एकत्र जाव्यात तसे, कल्याणकारी, हसत हसत, अग्नीकडे त्या वाहतात. तुपाच्या धारा समिधांपर्यंत पोहोचतात; त्यांना आनंदाने स्वीकारून जातवेदा हर्षित होतो.
17.97
कन्या ऽइव वहतुम् एतवा ऽ उ ऽ अञ्ज्य् अञ्जाना ऽ अभि चाकशीमि ।
यत्र सोमः सूयते यत्र यज्ञो घृतस्य धारा ऽ अभि तत् पवन्ते ॥ १७.९७ ॥
विवाहयात्रेला जाणाऱ्या कन्येप्रमाणे, अभ्यंजित होऊन मी ते पाहतो. जिथे सोम पिळला जातो, जिथे यज्ञ होतो, तिथे घृताच्या धारा त्याकडे वाहतात.
17.98
अभ्य् अर्षत सुष्टुतिं गव्यम् आजिम् अस्मासु भद्रा द्रविणानि धत्त ।
इमं यज्ञं नयत देवता नो घृतस्य धारा मधुमत् पवन्ते ॥ १७.९८ ॥
उत्तम स्तुतीकडे धावा, गोधनाच्या लढाईकडे. आम्हाला शुभ धन द्या. हे देवांनो, आमच्या या यज्ञाला पुढे न्या; घृताच्या मधुर धारा वाहत आहेत.
17.99
धामन् ते विश्वं भुवनम् अधि श्रितम् अन्तः समुद्रे हृद्यन्तर् आयुषि ।
अपाम् अनीके समिथे य ऽ आभृतस् तम् अश्याम मधुमन्तं त ऽ ऊर्मिम् ॥ १७.९९ ॥
तुझ्या धामात सर्व भुवने आश्रित आहेत; समुद्रात, हृदयात, आयुष्यात. पाण्यांच्या सान्निध्यात, सभेत, जो आणला गेला, त्याला आणि तुझ्या मधुर लाटेला आम्ही प्राप्त करो.