ਯਜੁਰਵੇਦ · ਅਧਿਆਇ 17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
17.1
अश्मन्न् ऊर्जं पर्वते शिश्रियाणाम् ऽ अद्भ्य ओषधीभ्यो वनस्पतिभ्यो ऽधि सम्भृतं पयः ।
तां न ऽ इषमूर्जं धत्त मरुतः सꣳरराणाः ।
ऽ अश्मꣳस् ते क्षुत् ।
मयि त ऊर्क् ।
यं द्विष्मस् तं ते शुग् ऋच्छतु ॥ १७.१ ॥
ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਸ, ਜਲ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਦੁੱਧ — ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਉਹ ਅੰਨ ਅਤੇ ਬਲ ਸਾਨੂੰ ਦਿਓ। ਇਹ ਪੱਥਰ ਤੁਹਾਡਾ ਭੋਜਨ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਰਸ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਦਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸ਼ੋਕ ਪਵੇ।
17.2
इमा मे ऽ अग्न ऽ इष्टका धेनवः सन्त्व् एका च दश च दश च शतं च शतं च सहस्रं च सहस्रं चायुतं चायुतं च नियुतं च नियुतं च प्रयुतं चार्बुदं च न्यर्बुदꣳ समुद्रश् च मध्यं चान्तश् च परार्धश् चैता मे ऽ अग्न इष्टका धेनवः सन्त्व् अमुत्रामुष्मिंल् लोके ॥ १७.२ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਹ ਮੇਰੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਧੇਨੂ ਹੋਣ — ਇੱਕ, ਦਸ, ਦਸ, ਸੌ, ਸੌ, ਹਜ਼ਾਰ, ਹਜ਼ਾਰ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ, ਲੱਖ, ਲੱਖ, ਦਸ ਲੱਖ, ਸੌ ਲੱਖ, ਕਰੋੜ, ਅਰਬੁਦ, ਨਿਅਰਬੁਦ, ਸਮੁੰਦਰ, ਮੱਧ, ਅੰਤ, ਪਰਾਰਧ — ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇਹ ਮੇਰੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਉਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਧੇਨੂ ਹੋਣ।
17.3
ऋतव स्थ ऽ ऋतावृध ऽ ऋतुष्ठा स्थ ऽ ऋतावृधः ।
घृतश्च्युतो मधुश्च्युतो विराजो नाम कामदुघा ऽ अक्षीयमाणाः ॥ १७.३ ॥
ਤੁਸੀਂ ਰੁੱਤਾਂ ਹੋ; ਰਿਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ; ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ; ਰਿਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ। ਘਿਓ ਚੋਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਹਿਦ ਚੋਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਰਾਜ ਨਾਮ ਵਾਲੇ, ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੁਹਣ ਵਾਲੇ, ਅਖੁੱਟ।
17.4
समुद्रस्य त्वावकयाग्ने परि व्ययामसि ।
पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ १७.४ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅਸੀਂ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਘੇਰਦੇ ਹਾਂ। ਪਾਵਕ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੋ।
17.5
हिमस्य त्वा जरायुणाग्ने परि व्ययामसि ।
पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ १७.५ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਬਰਫ਼ ਦੀ ਜਰਾਯੂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਲਪੇਟਦੇ ਹਾਂ। ਪਾਵਕ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾ।
17.6
उप ज्मन्न् उप वेतसेऽव तर नदीष्व् आ ।
अग्ने पित्तम् अपाम् असि ।
मण्डूकि ताभिर् आ गहि सेमं नो यज्ञं पावकवर्णꣳ शिवं कृधि ॥ १७.६ ॥
ਧਰਤੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਬੇਂਤ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈਂ। ਹੇ ਮੰਡੂਕੀ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ; ਸਾਡੇ ਇਸ ਯਗ ਨੂੰ ਪਾਵਕ-ਰੰਗ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਬਣਾ।
17.7
अपाम् इदं न्ययनꣳ समुद्रस्य निवेशनम् ।
अन्याꣳस् ऽ ते अस्मत् तपन्तु हेतयः पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ १७.७ ॥
ਇਹ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਵਸੇਰਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਹਥਿਆਰ ਸਾਥੋਂ ਵੱਖ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ। ਹੇ ਪਾਵਕ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾ।
17.8
अग्ने पावक रोचिषा मन्द्रया देव जिह्वया ।
आ देवान् वक्षि यक्षि च ॥ १७.८ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਪਾਵਕ, ਚਮਕ ਅਤੇ ਮਿੱਠੀ ਜੀਭ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰ।
17.9
स नः पावक दीदिवो ग्ने देवाꣳ ऽ इहा वह ।
उप यज्ञꣳ हविश् च नः ॥ १७.९ ॥
ਉਹ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ, ਹੇ ਪਾਵਕ, ਚਮਕਦੇ ਅਗਨੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ। ਸਾਡੇ ਯਗ ਅਤੇ ਹਵੀ ਦੇ ਨੇੜੇ।
17.10
पावकया यश् चितयन्त्या कृपा क्षामन् रुरुच ऽ उषसो न भानुना ।
तूर्वन् न यामन्न् एतशस्य नू रण ऽ आ यो घृणे न ततृषाणो ऽ अजरः ॥ १७.१० ॥
ਪਾਵਨ, ਚਾਨਣ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਉਸ਼ਾ ਦੀ ਕਿਰਨ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ। ਤੇਜ਼ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਵਾਂਗ, ਹੁਣ ਅਨੰਦਤ; ਹੇ ਲਾਟ, ਪਿਆਸੇ ਵਾਂਗ ਅਜਰ।
17.11
नमस् ते हरसे शोचिषे नमस् ते ऽ अस्त्व् अर्चिषे ।
अन्याꣳस् ते अस्मत् तपन्तु हेतयः पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ १७.११ ॥
ਤੇਰੀ ਲਾਟ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੇਰੇ ਤੀਰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ; ਹੇ ਪਾਵਕ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੋ।
17.12
नृषदे वेट् ।
अप्सुषदे वेट् ।
बर्हिषदे वेट् ।
वनसदे वेट् ।
स्वर्विदे वेट् ॥ १७.१२ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਨੂੰ ਵਟ੍। ਜਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਨੂੰ ਵਟ੍। ਕੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਨੂੰ ਵਟ੍। ਵਣ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਨੂੰ ਵਟ੍। ਸਵਰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਟ੍।
17.13
ये देवा देवानां यज्ञिया यज्ञियानाꣳ संवत्सरीणम् उप भागम् आसते ।
अहुतादो हविषो यज्ञे ऽ अस्मिन्त् स्वयं पिबन्तु मधुनो घृतस्य ॥ १७.१३ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਯਜ੍ਞਯੋਗ ਹਨ, ਯਜ੍ਞਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਲ ਦੇ ਭਾਗ ਕੋਲ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਇਸ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਆਪ ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਘੀ ਪੀਣ।
17.14
ये देवा देवेष्व् अधि देवत्वम् आयन् ये ब्रह्मणः पुरएतारो ऽ अस्य ।
येभ्यो न ऽ ऋते पवते धाम किं चन न ते दिवो न पृथिव्या ऽ अधि स्नुषु ॥ १७.१४ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਵ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਧਾਮ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ — ਉਹ ਨਾ ਸਵਰਗ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਨ, ਨਾ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ।
17.15
प्राणदा ऽ अपानदा व्यानदा वर्चोदा वरिवोदाः ।
अन्याꣳस् ऽ ते अस्मत् तपन्तु हेतयः पावको ऽ अस्मभ्यꣳ शिवो भव ॥ १७.१५ ॥
ਪ੍ਰਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਅਪਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ — ਤੇਰੇ ਤੀਰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ; ਹੇ ਪਾਵਕ ਅਗਨੀ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੋ।
17.16
अग्निस् तिग्मेन शोचिषा यासद् विश्वं न्य् अत्रिणम् ।
अग्निर् नो वनते रयिम् ॥ १७.१६ ॥
ਅਗਨੀ ਆਪਣੀ ਤਿੱਖੀ ਲਾਟ ਨਾਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਡੇਗੇ। ਅਗਨੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਧਨ ਜਿੱਤੇ।
17.17
य ऽ इमा विश्वा भुवनानि जुह्वद् ऋषिर् होता न्य् असीदत् पिता नः ।
स ऽ आशिषा द्रविणम् इच्छमानः प्रथमच्छद् अवराꣳ ऽ आ विवेश ॥ १७.१७ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਹੂਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹੋਤਾ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਉਹ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਧਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਹਿਲਾ ਆਵਰਣ ਬਣ ਕੇ ਹੇਠਲੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
17.18
किꣳ स्विद् आसीद् अधिष्ठानम् आरम्भणं कतमत् स्वित् कथासीत् ।
यतो भूमिं जनयन् विश्वकर्मा वि द्याम् और्णोन् महिना विश्वचक्षाः ॥ १७.१८ ॥
ਆਧਾਰ ਕੀ ਸੀ, ਆਰੰਭ ਦਾ ਸਥਾਨ ਕੀ ਸੀ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸੀ? ਜਿਸ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਰਚ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਫੈਲਾਇਆ, ਉਹ ਸਰਵਦ੍ਰਸ਼ਟਾ ਸੀ।
17.19
विश्वतश्चक्षुर् उत विश्वतोमुखो विश्वतोबाहुर् उत विश्वतस्पात् ।
सं बाहुभ्यां धमति सं पतत्रैर् द्यावाभूमी जनयन् देव ऽ एकः ॥ १७.१९ ॥
ਹਰ ਪਾਸੇ ਅੱਖਾਂ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਬਾਹਾਂ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਪੈਰ ਵਾਲਾ ਉਹ ਇੱਕ ਦੇਵ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਫੂਕ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਵੀ ਰਚਦਾ ਹੈ।
17.20
किꣳ स्विद् वनं क ऽ उ स वृक्ष ऽ आस यतो द्यावापृथिवी निष्टतक्षुः ।
मनीषिणो मनसा पृच्छतेद् उ तद् यद् अध्यतिष्ठद् भुवनानि धारयन् ॥ १७.२० ॥
ਉਹ ਜੰਗਲ ਕਿਹੜਾ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਕਿਹੜਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਵੀ ਘੜੀ ਗਈ? ਹੇ ਮਨੀਸ਼ੀਓ, ਮਨ ਨਾਲ ਪੁੱਛੋ — ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੌਣ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ?
17.21
या ते धामानि परमाणि यावमा या मध्यमा विश्वकर्मन्न् उतेमा ।
शिक्षा सखिभ्यो हविषि स्वधावः स्वयं यजस्व तन्वं वृधानः ॥ १७.२१ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਨ੍! ਤੇਰੇ ਜੋ ਪਰਮ, ਨੀਵੇਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਧਾਮ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ, ਹੇ ਸਵਧਾਵਾਨ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਵੀ ਵਿੱਚ (ਭਾਗ) ਦੇ; ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਖੁਦ ਯਜਨ ਕਰ।
17.22
विश्वकर्मन् हविषा वावृधानः स्वयं यजस्व पृथिवीम् उत द्याम् ।
मुह्यन्त्व् अन्ये ऽ अभितो सपत्ना ऽ इहास्माकं मघवा सूरिर् अस्तु ॥ १७.२२ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਨ੍! ਹਵੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਖੁਦ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਦਿਓਲੋਕ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰ; ਹੋਰ ਵੈਰੀ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਣ; ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਦਾਨੀ ਯਜਮਾਨ ਹੋਵੇ।
17.23
वाचस् पतिं विश्वकर्माणमूतये मनोजुवं वाजे ऽ अद्या हुवेम ।
स नो विश्वानि हवनानि जोषद् विश्वशम्भूर् अवसे साधुकर्मा ॥ १७.२३ ॥
ਵਾਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ, ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਮਨ ਵਾਂਗ ਵੇਗਵਾਨ ਨੂੰ, ਅੱਜ ਬਲ-ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸੱਦੀਏ; ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਸੱਦੇ ਕਬੂਲ ਕਰੇ; ਸਭ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਤਕਰਮੀ, ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ (ਆਵੇ)।
17.24
विश्वकर्मन् हविषा वर्धनेन त्रातारम् इन्द्रम् अकृणोर् अवध्यम् ।
तस्मै विशः समनमन्त पूर्वीर् अयम् उग्रो विहव्यो यथासत् ॥ १७.२४ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਨ੍! ਹਵੀ ਅਤੇ ਵਰਧਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰੱਖਿਅਕ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਵਧ ਬਣਾਇਆ; ਉਸ ਅੱਗੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਜਾਂ ਝੁਕੀਆਂ; ਇਹ ਉਗਰ ਸੱਦਣ ਯੋਗ ਹੋਵੇ।
17.25
चक्षुषः पिता मनसा हि धीरो घृतम् एने अजनन् नम्नमाने ।
यदेद् अन्ता ऽ अददृहन्त पूर्व ऽ आद् इद् द्यावापृथिवी ऽ अप्रथेताम् ॥ १७.२५ ॥
ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਮਨ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਧੀਰ (ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ), ਝੁਕਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ; ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੇ ਸਿਰੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਦਿਓਲੋਕ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਫੈਲ ਗਏ।
17.26
विश्वकर्मा विमना ऽ आद् विहाया धाता विधाता परमोत संदृक् ।
तेषाम् इष्टानि सम् इषा मदन्ति यत्रा सप्तऋषीन् पर ऽ एकम् आहुः ॥ १७.२६ ॥
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਫਿਰ ਵਿਹਾਯਾ, ਧਾਤਾ, ਵਿਧਾਤਾ, ਪਰਮ ਅਤੇ ਸੰਦ੍ਰਿਕ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਟ ਹਵਿ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਪਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ।
17.27
यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा ।
यो देवानां नामधा ऽ एक ऽ एव तꣳ संप्रश्नं भुवना यन्त्य् अन्या ॥ १७.२७ ॥
ਜੋ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ, ਜਨਕ, ਵਿਧਾਤਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਾਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜੋ ਇੱਕੋ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਲੋਕ ਹੋਰਾਂ ਕੋਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
17.28
त ऽ आयजन्त द्रविणꣳ सम् अस्मा ऽ ऋषयः पूर्वे जरितारो न भूना ।
असूर्ते सूर्ते रजसि निषत्ते ये भूतानि समकृण्वन्न् इमानि ॥ १७.२८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਧਨ ਸਮੇਤ ਯੱਗ ਕੀਤਾ, ਬਹੁਤ ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗ; ਜੋ ਅਵਿਅਕਤ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਚਦੇ ਹਨ।
17.29
परो दिवा पर ऽ एना पृथिव्या परो देवेभिर् असुरैर् यद् अस्ति ।
कꣳ स्विद् गर्भं प्रथमं दध्र आपो यत्र देवाः समपश्यन्त पूर्वे ॥ १७.२९ ॥
ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜੋ ਹੈ, ਉਹ ਕੀ ਹੈ? ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਗਰਭ ਕਿਸ ਨੇ ਧਾਰਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ?
17.30
तम् इद् गर्भं प्रथमं दध्र ऽ आपो यत्र देवाः समगच्छन्त विश्वे ।
अजस्य नाभाव् अध्य् एकम् अर्पितं यस्मिन् विश्वानि भुवनानि तस्थुः ॥ १७.३० ॥
ਉਸ ਪਹਿਲੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਹੀ ਪਾਣੀ ਨੇ ਧਾਰਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ; ਅਜ ਦੀ ਨਾਭੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕੋ ਹੀ ਅਰਪਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਟਿਕੇ ਹਨ।
17.31
न तं विदाथ य ऽ इमा जजानान्यद् युष्माकम् अन्तरं बभूव ।
नीहारेण प्रावृता जल्प्या चासुतृप ऽ उक्थशासश् चरन्ति ॥ १७.३१ ॥
ਇਹ ਸਭ ਜਿਸਨੇ ਰਚਿਆ ਉਸਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਧੁੰਦ ਨਾਲ ਢਕੇ, ਬੁੜਬੁੜਾਉਂਦੇ, ਪ੍ਰਾਣ-ਪਾਲਕ, ਉਕਥ-ਪਾਠੀ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ।
17.32
विश्वकर्मा ह्य् अजनिष्ट देव ऽ आद् इद् गन्धर्वो ऽ अभवद् द्वितीयः ।
तृतीयः पिता जनितौषधीनाम् अपां गर्भं व्यदधात् पुरुत्रा ॥ १७.३२ ॥
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੇਵ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਫਿਰ ਦੂਜਾ ਗੰਧਰਵ ਬਣਿਆ। ਤੀਜਾ ਓਸ਼ਧੀਆਂ ਦਾ ਜਨਕ ਪਿਤਾ ਹੋਇਆ; ਉਸਨੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਗਰਭ ਅਨੇਕ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ।
17.33
आशुः शिशानो वृषभो न भीमो घनाघनः क्षोभणश् चर्षणीनाम् ।
संक्रन्दनोऽनिमिष ऽ एकवीरः शतꣳ सेना ऽ अजयत् साकम् इन्द्रः ॥ १७.३३ ॥
ਤੇਜ਼, ਤਿੱਖਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਬਲਦ ਵਰਗਾ ਭਿਆਨਕ, ਬੱਦਲਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਗਰਜਣ ਵਾਲਾ, ਬਿਨਾਂ ਝਪਕੀ ਵਾਲਾ, ਇਕੱਲਾ ਵੀਰ ਇੰਦਰ ਸੌ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ।
17.34
संक्रन्दनेनानिमिषेण जिष्णुना युत्कारेण दुश्च्यवनेन धृष्णुना ।
तद् इन्द्रेण जयत तत् सहध्वं युधो नर इषुहस्तेन वृष्णा ॥ १७.३४ ॥
ਗਰਜਣ ਵਾਲੇ, ਬਿਨਾਂ ਝਪਕੀ ਵਾਲੇ, ਜੇਤੂ, ਯੁੱਧ-ਨਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਟੱਲ, ਦਲੇਰ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤੋ; ਉਸਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਸਹੋ। ਹੇ ਨਰੋ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ ਨਾਲ।
17.35
स ऽ इषुहस्तैः स निषङ्गिभिर् वशी सꣳस्रष्टा स युध ऽ इन्द्रो गणेन ।
सꣳसृष्टजित् सोमपा बाहुशर्ध्य् उग्रधन्वा प्रतिहिताभिर् अस्ता ॥ १७.३५ ॥
ਉਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਤਰਕਸਾਂ ਸਮੇਤ ਹੈ; ਉਹ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਯੁੱਧਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਗਣ ਸਮੇਤ ਹੈ। ਇਕੱਠਿਆਂ ਆਏ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਬਲਵਾਨ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਗਰ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ, ਚੜ੍ਹਾਏ ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ।
17.36
बृहस्पते परि दीया रथेन रक्षोहामित्राँ२ऽ अपबाधमानः ।
प्रभञ्जन्त् सेनाः प्रमृणो युधा जयन्न् अस्माकम् एध्य् अविता रथानाम् ॥ १७.३६ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਰੱਖੋਹਾ ਤੂੰ ਰੱਥ ਸਮੇਤ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ। ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਕੁਚਲਦਾ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਦਾ, ਸਾਡੇ ਰੱਥਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾ।
17.37
बलविज्ञाय स्थविरः प्रवीरः सहस्वान् वाजी सहमान ऽ उग्रः ।
अभिवीरो ऽ अभिसत्वा सहोजा जैत्रम् इन्द्र रथम् आ तिष्ठ गोवित् ॥ १७.३७ ॥
ਬਲ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਅਡੋਲ, ਮਹਾਂਵੀਰ, ਸਹਸਵਾਨ, ਵਾਜੀ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਉਗਰ, ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਬਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਜਿੱਤ ਦੇ ਰੱਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ, ਗਾਵਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ।
17.38
गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तम् अज्म प्रमृणन्तम् ओजसा ।
इमꣳ सजाता ऽ अनु वीरयध्वम् इन्द्रꣳ सखायो ऽ अनु सꣳ रभध्वम् ॥ १७.३८ ॥
ਗਊਸ਼ਾਲਾਂ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ, ਗਾਵਾਂ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ, ਵਜ੍ਰਬਾਹੁ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਓਜ ਨਾਲ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲਾ ਇਸ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੋ, ਹੇ ਭਰਾਵੋ, ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਦਿਓ; ਹੇ ਮਿੱਤਰੋ, ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਯਤਨ ਕਰੋ।
17.39
अभि गोत्राणि सहसा गाहमानो ऽदयो वीरः शतमन्युर् इन्द्रः ।
दुश्च्यवनः पृतनाषाड् अयुध्यो ऽस्माकꣳ सेना अवतु प्र युत्सु ॥ १७.३९ ॥
ਬਲ ਨਾਲ ਗਊਸ਼ਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜਨ ਵਾਲਾ, ਨਿਡਰ ਵੀਰ, ਸੌ ਗੁੱਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ; ਨਾ ਹਿੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਸੈਨਾਵਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਅਜੇਤੂ, ਉਹ ਸਾਡੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
17.40
इन्द्र ऽ आसां नेता बृहस्पतिर् दक्षिणा यज्ञः पुर ऽ एतु सोमः ।
देवसेनानाम् अभिभञ्जतीनां जयन्तीनां मरुतो यन्त्व् अग्रम् ॥ १७.४० ॥
ਇੰਦਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਗੂ ਹੋਵੇ; ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਦਕਸ਼ਿਣਾ, ਯੱਗ; ਸੋਮ ਅੱਗੇ ਚੱਲੇ। ਤੋੜਦੀਆਂ ਅਤੇ ਜਿੱਤਦੀਆਂ ਦੇਵਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਮਰੁਤ ਚੱਲਣ।
17.41
इन्द्रस्य वृष्णो वरुणस्य राज्ञ ऽ आदित्यानां मरुताꣳ शर्ध ऽ उग्रम् ।
महामनसां भुवनच्यवानां घोषो देवानां जयताम् उद् अस्थात् ॥ १७.४१ ॥
ਇੰਦਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਰੁਣ ਰਾਜੇ, ਆਦਿੱਤਿਆਂ ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਉਗਰ ਫੌਜ; ਮਹਾਮਨਾ, ਭੁਵਨ ਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਘੋਸ਼ ਉੱਠਿਆ।
17.42
उद् धर्षय मघवन्न् आयुधान्य् उत् सत्वनां मामकानां मनाꣳसि ।
उद् वृत्रहन् वाजिनां वाजिनान्य् उद् रथानां जयतां यन्तु घोषाः ॥ १७.४२ ॥
ਹੇ ਮਘਵਨ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾਓ; ਮੇਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਣ। ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ, ਬਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਬਲ, ਰਥ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘੋਸ਼ ਉੱਪਰ ਜਾਣ।
17.43
अस्माकम् इन्द्रः समृतेषु ध्वजेष्व् अस्माकं या ऽ इषवस् ता जयन्तु ।
अस्माकं वीरा ऽ उत्तरे भवन्त्व् अस्माꣳऽ उ देवा ऽ अवता हवेषु ॥ १७.४३ ॥
ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੰਦਰ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਝੰਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ; ਸਾਡੇ ਜੋ ਤੀਰ ਹਨ ਉਹ ਜਿੱਤਣ। ਸਾਡੇ ਵੀਰ ਉੱਤਮ ਹੋਣ; ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਪੁਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
17.44
अमीषां चित्तं प्रतिलोभयन्ती गृहाणाङ्गान्य् अप्वे परेहि ।
अभि प्रेहि निर् दह हृत्सु शोकैर् अन्धेनामित्रास् तमसा सचन्ताम् ॥ १७.४४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਭੰਬਲਾਉਂਦੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਫੜ; ਹੇ ਅਪ੍ਵਾ, ਅੱਗੇ ਆ। ਅੱਗੇ ਜਾ, ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਸੋਗ ਨਾਲ ਸਾੜ; ਵੈਰੀ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਣ।
17.45
अवसृष्टा परा पत शरव्ये ब्रह्मसꣳशिते ।
गच्छामित्रान् प्र पद्यस्व मामीषां कं चनोच् छिषः ॥ १७.४५ ॥
ਛੱਡੀਏ, ਦੂਰ ਉੱਡ ਜਾ; ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਤਿੱਖੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੇ ਸ਼ਰਵਯਾ। ਵੈਰੀਆਂ ਕੋਲ ਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਕੀ ਨਾ ਛੱਡ।
17.46
प्रेता जयता नर ऽ इन्द्रो वः शर्म यच्छतु ।
उग्रा वः सन्तु बाहवो ऽनाधृष्या यथासथ ॥ १७.४६ ॥
ਅੱਗੇ ਵਧੋ, ਹੇ ਨਰੋ, ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ। ਇੰਦਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਦੇਵੇ। ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਉਗਰ ਹੋਣ; ਤੁਸੀਂ ਅਜੇਯ ਰਹੋ।
17.47
असौ या सेना मरुतः परेषाम् अभ्येति न ऽ ओजसा स्पर्धमाना ।
तां गूहत तमसापव्रतेन यथामी ऽ अन्यो ऽ अन्यं न जानन् ॥ १७.४७ ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਉਹ ਫ਼ੌਜ ਬਲ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢਕ ਦਿਓ; ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਸਕਣ।
17.48
यत्र वाणाः सम्पतन्ति कुमारा विशिखाऽइव ।
तन्न ऽ इन्द्रो बृहस्पतिर् अदितिः शर्म यच्छतु विश्वाहा शर्म यच्छतु ॥ १७.४८ ॥
ਜਿੱਥੇ ਤੀਰ ਜਵਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਇੰਦਰ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਤੇ ਅਦਿਤੀ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਦੇਣ; ਸਦਾ ਸ਼ਰਨ ਦੇਣ।
17.49
मर्माणि ते वर्मणा छादयामि सोमस् त्वा राजामृतेनानु वस्ताम् ।
उरोर् वरीयो वरुणस् ते कृणोतु जयन्तं त्वानु देवा मदन्तु ॥ १७.४९ ॥
ਤੇਰੇ ਮਰਮ-ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਵਚ ਨਾਲ ਢਕਦਾ ਹਾਂ। ਰਾਜਾ ਸੋਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਲਪੇਟੇ। ਵਰੁਣ ਤੇਰੀ ਛਾਤੀ ਹੋਰ ਚੌੜੀ ਕਰੇ। ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਅਨੰਦ ਮਨਾਉਣ।
17.50
उद् एनम् उत्तरां नयाग्ने घृतेनाहुत ।
रायस्पोषेण सꣳ सृज प्रजया च बहुं कृधि ॥ १७.५० ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਘਿਓ ਨਾਲ ਆਹੂਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਸਨੂੰ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾ। ਧਨ ਦੇ ਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਜੋੜ; ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਕਰ।
17.51
इन्द्रेमं प्रतरां नय सजातानाम् असद्वशी ।
सम् एनं वर्चसा सृज देवानां भागदा ऽ असत् ॥ १७.५१ ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾ। ਸਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਮੀ ਹੋਵੇ। ਇਸਨੂੰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਜੋੜ; ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੋਵੇ।
17.52
यस्य कुर्मो गृहे हविस् तम् अग्ने वर्धया त्वम् ।
तस्मै देवा ऽ अधि ब्रुवन्न् अयं च ब्रह्मणस्पतिः ॥ १७.५२ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਅਸੀਂ ਹਵਿ ਅਰਪਦੇ ਹਾਂ, ਉਸਨੂੰ ਤੂੰ ਵਧਾ। ਦੇਵਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਰੇ ਆਖਣ; ਅਤੇ ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ ਵੀ ਆਖੇ।
17.53
उद् उ त्वा विश्वे देवा ऽ अग्ने भरन्तु चित्तिभिः ।
स नो बह्व शिवस् त्वꣳ सुप्रतीको विभावसुः ॥ १७.५३ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੈਨੂੰ ਚਿੱਤੀਆਂ (ਇੱਟਾਂ) ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਣ। ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਤੇਜ ਦੇ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇਂ।
17.54
पञ्च दिशो दैवीर् यज्ञम् अवन्तु देवीर् अपामतिं दुर्मतिं बाधमानाः ।
रायस्पोषे यज्ञपतिम् आभजन्ती रायस्पोषे ऽ अधि यज्ञो ऽ अस्थात् ॥ १७.५४ ॥
ਪੰਜ ਦੈਵੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਯਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਪਾਣੀ ਦੀ ਕੁਮਤਿ ਤੇ ਦੁਰਮਤਿ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ, ਧਨ ਦੀ ਵਾਧ ਵਿੱਚ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਭਾਗੀ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ; ਧਨ ਦੀ ਵਾਧ ਵਿੱਚ ਯਗ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
17.55
समिद्धे ऽ अग्नाव् अधि मामहान ऽ उक्थपत्र ऽ ईड्यो गृभीतः ।
तप्तं घर्मं परिगृह्यायजन्तोर्जा यद् यज्ञम् अयजन्त देवाः ॥ १७.५५ ॥
ਅਗਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲਦਿਆਂ, ਉਕਥਪਾਤਰ ਵਾਲਾ, ਉਸਤਤੀ ਯੋਗ, ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉਹ ਮਹਾਨ ਉੱਪਰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ। ਤਪਤ ਘਰਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਬਲ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯਗ ਕੀਤਾ।
17.56
दैव्याय धर्त्रे जोष्ट्रे देवश्रीः श्रीमनाः शतपयाः ।
परिगृह्य देवा यज्ञम् आयन् देवा देवेभ्यो ऽ अध्वर्यन्तो ऽ अस्थुः ॥ १७.५६ ॥
ਦੈਵੀ, ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ (ਪਾਤਰ ਲਈ), ਦੇਵਸ਼੍ਰੀ, ਸ਼੍ਰੀਮਨਾ, ਸੌ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ। ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਯਗ ਵਿੱਚ ਆਏ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅਧਵਰਯੂ ਬਣ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ।
17.57
वीतꣳ हविः शमितꣳ शमिता यजध्यै तुरीयो यज्ञो यत्र हव्यम् एति ।
ततो वाका ऽ आशिषो नो जुषन्ताम् ॥ १७.५७ ॥
ਹਵਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੀਕਾਰ ਹੋਈ; ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਚੌਥਾ ਯਜ੍ਞ ਉਸ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਵ੍ਯ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਾਕ੍ਯ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।
17.58
सूर्यरश्मिर् हरिकेशः पुरस्तात् सविता ज्योतिर् उद् अयाꣳऽ अजस्रम् ।
तस्य पूषा प्रसवे याति विद्वान्त् सम्पश्यन् विश्वा भुवनानि गोपाः ॥ १७.५८ ॥
ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਨ, ਹਰਿਕੇਸ਼, ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ; ਸਵਿਤਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਪਰ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਸਵ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਪੂਸ਼ਾ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
17.59
विमान ऽ एष दिवो मध्य ऽ आस्त ऽ आपप्रिवान् रोदसी ऽ अन्तरिक्षम् ।
स विश्वाचीर् अभि चष्टे घृताचीर् अन्तरा पूर्वम् अपरं च केतुम् ॥ १७.५९ ॥
ਇਹ ਵਿਮਾਨ ਸਵਰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਵੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਭਰਦਾ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ, ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ।
17.60
उक्षा समुद्रो ऽ अरुणः सुपर्णः पूर्वस्य योनिं पितुर् आ विवेश ।
मध्ये दिवो निहितः पृश्निर् अश्मा वि चक्रमे रजसस् पात्य् अन्तौ ॥ १७.६० ॥
ਬਲਦ, ਸਮੁੰਦਰ, ਅਰੁਣ, ਸੁੰਦਰ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ; ਪੂਰਵ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਸਵਰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਟਿਕਾਏ ਪ੍ਰਿਸ਼ਨਿ-ਪੱਥਰ ਨੇ ਰਜਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿਰਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ।
17.61
इन्द्रं विश्वा ऽ अवीवृधन्त् समुद्रव्यचसं गिरः ।
रथीतमꣳ रथीनां वाजानाꣳ सत्पतिं पतिम् ॥ १७.६१ ॥
ਸਾਰੇ ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ; ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ; ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਥੀ, ਬਲਾਂ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸਵਾਮੀ, ਸਵਾਮੀ।
17.62
देवहूर् यज्ञ ऽ आ च वक्षत् सुम्नहूर् यज्ञ ऽ आ च वक्षत् ।
यक्षद् अग्निर् देवो देवाꣳऽ आ च वक्षत् ॥ १७.६२ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਯੱਗ ਇੱਥੇ ਲਿਆਵੇ; ਸੁਮਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਯੱਗ ਇੱਥੇ ਲਿਆਵੇ। ਦੇਵ ਅਗਨੀ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਵੇ।
17.63
वाजस्य मा प्रसव ऽ उद्ग्राभेणोद् अग्रभीत् ।
अध सपत्नान् इन्द्रो मे निग्राभेणाधराꣳऽ अकः ॥ १७.६३ ॥
ਬਲ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਿੱਚ ਉੱਦਗ੍ਰਾਭ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਨਿਗ੍ਰਾਭ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
17.64
उद्ग्राभं च निग्राभं च ब्रह्म देवा ऽ अवीवृधन् ।
अधा सपत्नान् इन्द्राग्नी मे विषूचीनान् व्यस्यताम् ॥ १७.६४ ॥
ਉੱਦਗ੍ਰਾਭ ਅਤੇ ਨਿਗ੍ਰਾਭ, ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਧਾਇਆ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਮੇਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾ ਦੇਣ।
17.65
क्रमध्वम् अग्निना नाकम् उख्यꣳ हस्तेषु बिभ्रतः ।
दिवस् पृष्ठꣳ स्वर् गत्वा मिश्रा देवेभिर् आध्वम् ॥ १७.६५ ॥
ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਸੁਰਗ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾਓ; ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਉਖਿਆ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ। ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਸੁਰਗ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਓ।
17.66
प्राचीम् अनु प्रदिशं प्रेहि विद्वान् अग्नेर् अग्ने पुरो ऽ अग्निर् भवेह ।
विश्वा ऽ आशा दीद्यानो वि भाह्य् ऊर्जं नो धेहि द्विपदे चतुष्पदे ॥ १७.६६ ॥
ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗਿਆਨੀ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੋ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇੱਥੇ ਅਗਨੀ ਅੱਗੇ ਹੋਵੇ। ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਰੋਸ਼ਨੀ ਫੈਲਾਓ; ਸਾਡੇ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਊਰਜਾ ਰੱਖੋ।
17.67
पृथिव्या ऽ अहम् उद् अन्तरिक्षम् आरुहम् अन्तरिक्षाद् दिवम् आरुहम् ।
दिवो नाकस्य पृष्ठात् स्वर् ज्योतिर् अगाम् अहम् ॥ १७.६७ ॥
ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ; ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਦਿਊਲੋਕ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਨਾਕ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਦੀ ਜੋਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
17.68
स्वर् यन्तो नापेक्षन्त ऽ आ द्याꣳ रोहन्ति रोदसी ।
यज्ञं ये विश्वतोधारꣳ सुविद्वाꣳसो वितेनिरे ॥ १७.६८ ॥
ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਝਿਜਕਦੇ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਦਿਊਲੋਕ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਲੋਕ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਸਰਵਤੋਧਾਰ ਯੱਗ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫੈਲਾਇਆ।
17.69
अग्ने प्रेहि प्रथमो देवयतां चक्षुर् देवानाम् उत मर्त्यानाम् ।
इयक्षमाणा भृगुभिः सजोषाः स्वर् यन्तु यजमानाः स्वस्ति ॥ १७.६९ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅੱਗੇ ਵਧ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਰਤਿਆਂ ਦੀ ਅੱਖ ਬਣ ਕੇ। ਯੱਗ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਲਿਆਣ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਜਾਣ।
17.70
नक्तोषासा समनसा विरूपे धापयेते शिशुम् एकꣳ समीची ।
द्यावाक्षामा रुक्मो ऽ अन्तर् वि भाति देवा ऽ अग्निं धारयन् द्रविणोदाः ॥ १७.७० ॥
ਇੱਕ ਮਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਤ ਅਤੇ ਊਸ਼ਾ ਇੱਕ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਪਾਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਿਆਵਾਕਸ਼ਾਮਾ ਵਿੱਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਧਾਰਿਆ।
17.71
अग्ने सहस्राक्ष शतमूर्धञ् छतं ते प्राणाः सहस्रं व्यानाः ।
त्वꣳ साहस्रस्य राय ऽ ईशिषे तस्मै ते विधेम वाजाय स्वाहा ॥ १७.७१ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੌ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ! ਤੇਰੇ ਸੌ ਪ੍ਰਾਣ, ਹਜ਼ਾਰ ਵਿਆਨ। ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰਗੁਣੇ ਧਨ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈਂ; ਉਸ ਤੈਨੂੰ ਬਲ ਲਈ ਅਸੀਂ ਅਰਪਦੇ ਹਾਂ, ਸਵਾਹਾ।
17.72
सुपर्णो ऽसि गरुत्मान् पृष्ठे पृथिव्याः सीद ।
भासान्तरिक्षम् आ पृण ज्योतिषा दिवम् उत् तभान तेजसा दिश ऽ उद् दृꣳह ॥ १७.७२ ॥
ਤੂੰ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਗਰੁੜ ਹੈਂ; ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਬੈਠ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਭਰ, ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਥਾਮ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰ।
17.73
आजुह्वानः सुप्रतीकः पुरस्ताद् अग्ने योनिम् आ सीद साधुया ।
अस्मिन्त्सधस्थे ऽ अध्य् उत्तरस्मिन् विश्वे देवा यजमानश् च सीदत ॥ १७.७३ ॥
ਬੁਲਾਏ ਗਏ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਹੇ ਅਗਨੀ, ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੈਠ। ਇਸ ਉੱਚੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਯਜਮਾਨ ਬੈਠਣ।
17.74
तꣳ सवितुर् वरेण्यस्य चित्राम् आहं वृणे सुमतिं विश्वजन्याम् ।
याम् अस्य कण्वो अदुहत् प्रपीनाꣳ सहस्रधारां पयसा महीं गाम् ॥ १७.७४ ॥
ਉਸ ਵਰੇਣ੍ਯ ਸਵਿਤਾ ਦੀ ਅਦਭੁਤ, ਵਿਸ਼ਵਜਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੁਮਤੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਣਵ ਨੇ ਇਸ ਭਰੇ ਥਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਮਹਾਨ ਗਊ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਵਾਂਗ ਦੁਹਿਆ।
17.75
विधेम ते परमे जन्मन्न् अग्ने विधेम स्तोमैर् अवरे सधस्थे ।
यस्माद् योनेर् उदारिथा यजे तं प्र त्वे हवीꣳषि जुहुरे समिद्धे ॥ १७.७५ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੇ ਪਰਮ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਜੀਏ, ਹੇਠਲੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੀਏ। ਜਿਸ ਮੂਲ ਤੋਂ ਤੂੰ ਉੱਠਿਆ, ਉਸੇ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰੀਏ; ਬਲਦੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਵਿ ਅਰਪਿਤ ਹੋਈ।
17.76
प्रेद्धो ऽ अग्ने दीदिहि पुरो नो ऽजस्रया सूर्म्या यविष्ठ ।
त्वाꣳ शश्वन्त ऽ उप यन्ति वाजाः ॥ १७.७६ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਬਲ ਕੇ ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਅਟੁੱਟ ਲੌ ਨਾਲ ਚਮਕ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ। ਅਨੇਕ ਵਾਜ (ਬਲ, ਇਨਾਮ) ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
17.77
अग्ने तम् अद्याश्वं न स्तोमैः क्रतुं न भद्रꣳ हृदिस्पृशम् ।
ऋध्यामा त ऽ ओहैः ॥ १७.७७ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ (ਬਲਵਾਨ) ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਯਗ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਂਗ। ਤੇਰੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਵਧੀਏ।
17.78
चित्तिं जुहोमि मनसा घृतेन यथा देवा ऽ इहागमन् वीतिहोत्रा ऽ ऋतावृधः ।
पत्ये विश्वस्य भूमनो जुहोमि विश्वकर्मणे विश्वाहादाभ्यꣳ हवि ॥ १७.७८ ॥
ਮਨ ਨਾਲ, ਘਿਓ ਨਾਲ ਚਿੱਤੀ (ਵੇਦੀ-ਅਗਨੀ) ਵਿੱਚ ਆਹੂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਵੇਂ ਆਹੂਤੀ ਕਬੂਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰਿਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਇੱਥੇ ਆਏ। ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਲਈ ਮੈਂ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਹਵਿ ਅਰਪਦਾ ਹਾਂ।
17.79
सप्त ते ऽ अग्ने समिधः सप्त जिह्वाः सप्त ऽ ऋषयः सप्त धाम प्रियाणि ।
सप्त होत्राः सप्तधा त्वा यजन्ति सप्त योनीर् आ पृणस्व घृतेन स्वाहा ॥ १७.७९ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੇਰੀਆਂ ਸੱਤ ਸਮਿਧਾਵਾਂ, ਸੱਤ ਜੀਭਾਂ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੱਤ ਪਿਆਰੇ ਧਾਮ ਹਨ। ਸੱਤ ਹੋਤਾ ਤੈਨੂੰ ਸੱਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਸੱਤ ਯੋਨੀਆਂ ਨੂੰ ਘਿਓ ਨਾਲ ਭਰ ਦੇ। ਸਵਾਹਾ।
17.80
शुक्रज्योतिश् च चित्रज्योतिश् च सत्यज्योतिश् च ज्योतिष्माꣳश् च ।
शुक्रश् च ऽ ऋतपाश् चात्यꣳहाः ॥ १७.८० ॥
ਸ਼ੁਕ੍ਰਜਯੋਤੀ, ਚਿੱਤ੍ਰਜਯੋਤੀ, ਸਤਿਆਜਯੋਤੀ, ਜਯੋਤਿਸ਼੍ਮਾਨ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਰਿਤਪਾ, ਅਤਿਅੰਹਾ (ਸੰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ) ਅਗਨੀ ਦੇ ਰੂਪ।
17.81
ईदृङ् चान्यदृङ् च सदृङ् च प्रतिसदृङ् च ।
मितश् च संमितश् च सभराः ॥ १७.८१ ॥
ਈਦ੍ਰਿਕ, ਅਨਯਦ੍ਰਿਕ, ਸਦ੍ਰਿਕ, ਪ੍ਰਤਿਸਦ੍ਰਿਕ, ਮਿਤ, ਸੰਮਿਤ, ਸਭਰ (ਸਭ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਅਗਨੀ ਦੇ ਰੂਪ।
17.82
ऋतश् च सत्यश् च ध्रुवश् च धरुणश् च ।
धर्ता च विधर्ता च विधारयः ॥ १७.८२ ॥
ਰਿਤ, ਸੱਤ, ਧਰੁਵ, ਧਰੁਣ, ਧਰਤਾ, ਵਿਧਰਤਾ, ਵਿਧਾਰਯ ਅਗਨੀ ਦੇ ਰੂਪ।
17.83
ऋतजिच् च सत्यजिच् च सेनजिच् च सुषेणश् च ।
अन्तिमित्रश् च दूरेऽअमित्रश् च गणः ॥ १७.८३ ॥
ਤਜਿਤ ਅਤੇ ਸਤਯਜਿਤ, ਸੇਨਜਿਤ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ੇਣ, ਅੰਤਿਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਦੂਰੇਅਮਿਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਗਣ।
17.84
ईदृक्षास ऽ एतादृक्षास ऽ ऊ षु णः सदृक्षासः प्रतिसदृक्षास ऽ एतन ।
मितासश् च संमितासो नो ऽ अद्य सभरसो मरुतो यज्ञे ऽ अस्मिन् ॥ १७.८४ ॥
ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਰੂਪ ਵਾਲਿਓ, ਇਸ ਰੂਪ ਵਾਲਿਓ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਾਲਿਓ, ਆਓ। ਮਿਤ, ਸੰਮਿਤ, ਅੱਜ ਇਸ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਸਭਰ ਮਰੁਤੋ।
17.85
स्वतवाꣳश् च प्रघासी च सांतपनश् च गृहमेधी च ।
क्रीडी च शाकी चोज्जेषी ॥ १७.८५ ॥
ਸਵਤਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਘਾਸੀ, ਸਾਂਤਪਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਮੇਧੀ, ਕ੍ਰੀਡੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਕੀ, ਅਤੇ ਉੱਜੇਸ਼ੀ।
17.86
उग्रश् च भीमश् च ध्वान्तश् च धुनिश् च ।
सासह्वाꣳश् चाभियुग्वा च विक्षिपः स्वाहा ।
इन्द्रं दैवीर् विशो मरुतो ऽनुवर्त्मानो ऽभवन् यथेन्द्रं दैवीर् विशो मरुतो ऽनुवर्त्मानो ऽभवन् ।
एवम् इमं यजमानं दैवीश् च विशो मानुषीश् चानुवर्त्मानो भवन्तु ॥ १७.८६ ॥
ਉਗ੍ਰ ਅਤੇ ਭੀਮ, ਧਵਾਂਤ ਅਤੇ ਧੁਨੀ, ਸਾਸਹਵਾਨ ਅਤੇ ਅਭਿਯੁਕ ਜਾਂ ਵਿਕਸ਼ਿਪ, ਸਵਾਹਾ। ਜਿਵੇਂ ਦੈਵੀ ਵਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤ ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਨੁਗਾਮੀ ਹੋਏ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਦੈਵੀ ਵਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਮਰੁਤ ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਨੁਗਾਮੀ ਹੋਏ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਅਨੁਗਾਮੀ ਦੈਵੀ ਅਤੇ ਮਾਨੁਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ ਹੋਣ।
17.87
इमꣳ स्तनमूर्जस्वन्तं धयापां प्रपीनम् अग्ने सरिरस्य मध्ये ।
उत्सं जुषस्व मधुमन्तम् अर्वन्त् समुद्रियꣳ सदनम् आ विशस्व ॥ १७.८७ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਪੋਸ਼ਕ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਥਣ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰ। ਮਿੱਠੇ, ਤੇਜ਼ ਸੋਤ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ।
17.88
घृतं मिमिक्षे घृतम् अस्य योनिर् घृते श्रितो घृतम् व् अस्य धाम ।
अनुष्वधम् आ वह मादयस्व स्वाहाकृतं वृषभ वक्षि हव्यम् ॥ १७.८८ ॥
ਘਿਓ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਮੂਲ ਘਿਓ ਹੈ, ਇਹ ਘਿਓ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਧਾਮ ਘਿਓ ਹੈ। ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹਵਿ ਲਿਆ, ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ, ਸਵਾਹਾ ਨਾਲ ਅਰਪਿਤ ਹਵ੍ਯ ਢੋ।
17.89
समुद्राद् ऊर्मिर् मधुमाꣳऽ उद् आरद् उपाꣳशुना सम् अमृतत्वम् आनट् ।
घृतस्य नाम गुह्यं यद् अस्ति जिह्वा देवानाम् अमृतस्य नाभिः ॥ १७.८९ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮਿੱਠੀ ਲਹਿਰ ਉੱਠਦੀ ਹੈ; ਉਪਾਂਸ਼ੂ ਨਾਲ ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਘਿਓ ਦਾ ਜੋ ਗੁਪਤ ਨਾਮ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜੀਭ ਅਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਨਾਭੀ ਹੈ।
17.90
वयं नाम प्र ब्रवामा घृतस्यास्मिन् यज्ञे धारयामा नमोभिः ।
उप ब्रह्मा शृणवच् छस्यमानं चतुःशृङ्गो ऽवमीद् गौर एतत् ॥ १७.९० ॥
ਅਸੀਂ ਘਿਓ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੇ ਹਾਂ; ਇਸ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਧਾਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਚਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਮੰਤਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇੜਿਓਂ ਸੁਣੇ; ਚਾਰ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪਿੰਗਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਇਹ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ।
17.91
चत्वारि शृङ्गा त्रयो ऽ अस्य पादा द्वे शीर्षे सप्त हस्तासो ऽ अस्य ।
त्रिधा बद्धो वृषभो रोरवीति महो देवो मर्त्याꣳ ऽ आ विवेश ॥ १७.९१ ॥
ਇਸਦੇ ਚਾਰ ਸਿੰਗ, ਤਿੰਨ ਪੈਰ, ਦੋ ਸਿਰ, ਸੱਤ ਹੱਥ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੱਝਿਆ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਗਰਜਦਾ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਦੇਵ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ।
17.92
त्रिधा हितं पणिभिर् गुह्यमानं गवि देवासो घृतम् अन्व् अविन्दन् ।
इन्द्र ऽ एकꣳ सूर्य ऽ एकं जजान वेनाद् एकꣳ स्वधया निष्टतक्षुः ॥ १७.९२ ॥
ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਪਣੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲੁਕਾਇਆ ਗਿਆ ਘਿਓ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਭ ਲਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਇੱਕ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਇੱਕ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ; ਵੇਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ ਸ੍ਵਧਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਘੜਿਆ।
17.93
एता ऽअर्षन्ति हृद्यात् समुद्राच् छतव्रजा रिपुणा नावचक्षे ।
घृतस्य धारा ऽ अभि चाकशीमि हिरण्ययो वेतसो मध्य ऽ आसाम् ॥ १७.९३ ॥
ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਸੌ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਇਹ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀਆਂ। ਘਿਓ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਬੇਂਤ ਹੈ।
17.94
सम्यक् स्रवन्ति सरितो न धेना ऽ अन्तर् हृदा मनसा पूयमानाः ।
एते ऽ अर्षन्त्य् ऊर्मयो घृतस्य मृगा ऽइव क्षिपणोर् ईषमाणाः ॥ १७.९४ ॥
ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਧਾਰਾਵਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਿਰਦੇ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਹ ਘਿਓ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇਜ਼ ਦੌੜਦੇ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਵਾਂਗ।
17.95
सिन्धोर् इव प्राध्वने शूघनासो वातप्रमियः पतयन्ति यह्वाः ।
घृतस्य धारा ऽ अरुषो न वाजी काष्ठा भिन्दन्न् ऊर्मिभिः पिन्वमानः ॥ १७.९५ ॥
ਨਦੀ ਵਾਂਗ ਦੂਰ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ ਨਾਸਿਕਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਧੱਕੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਨ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉੱਡਦੇ ਹਨ। ਘਿਓ ਦੀ ਧਾਰ ਲਾਲ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ, ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਕੜਾਂ ਤੋੜਦੀ, ਫੁੱਲਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
17.96
अभि प्रवन्त समनेव योषाः कल्याण्यः स्मयमानासो ऽ अग्निम् ।
घृतस्य धाराः समिधो नसन्त ता जुषाणो हर्यति जातवेदाः ॥ १७.९६ ॥
ਤੀਵੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਹੱਸਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਗਨੀ ਵੱਲ ਇਹ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਘਿਓ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਸਮਿਧਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਜਾਤਵੇਦਸ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
17.97
कन्या ऽइव वहतुम् एतवा ऽ उ ऽ अञ्ज्य् अञ्जाना ऽ अभि चाकशीमि ।
यत्र सोमः सूयते यत्र यज्ञो घृतस्य धारा ऽ अभि तत् पवन्ते ॥ १७.९७ ॥
ਵਿਆਹ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਜਾਂਦੀ ਕੁੜੀ ਵਾਂਗ, ਤੇਲ ਮਲੀ ਹੋਈ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਜਿੱਥੇ ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਯੱਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਘਿਓ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਉਸ ਵੱਲ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ।
17.98
अभ्य् अर्षत सुष्टुतिं गव्यम् आजिम् अस्मासु भद्रा द्रविणानि धत्त ।
इमं यज्ञं नयत देवता नो घृतस्य धारा मधुमत् पवन्ते ॥ १७.९८ ॥
ਚੰਗੀ ਉਸਤਤ ਵੱਲ ਦੌੜੋ, ਗੋਧਨ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵੱਲ। ਸਾਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਧਨ ਦਿਓ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਸਾਡੇ ਇਸ ਯੱਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚੱਲੋ; ਘਿਓ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ।
17.99
धामन् ते विश्वं भुवनम् अधि श्रितम् अन्तः समुद्रे हृद्यन्तर् आयुषि ।
अपाम् अनीके समिथे य ऽ आभृतस् तम् अश्याम मधुमन्तं त ऽ ऊर्मिम् ॥ १७.९९ ॥
ਤੇਰੇ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਸਮੁੰਦਰ ਅੰਦਰ, ਦਿਲ ਵਿੱਚ, ਉਮਰ ਵਿੱਚ। ਜਲਾਂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਜਿਸਨੂੰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਮਿੱਠੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪਾਈਏ।